Mục đích nghiên cứu đề tài là giúp học sinh nắm chắc được một tác phẩm, một đơn vị kiến thức trọng tâm của chương trình Ngữ Văn 11 mà quan trọng hơn, qua đây học sinh có thể hình thành năng lực tự học, tự giải quyết vấn đề trong những tác phẩm, những bài học về sau.
Trang 2BÁO CÁO K T QUẾ Ả
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI NỨ Ứ Ụ Ế
1. L i gi i thi uờ ớ ệ
Phong trào Th m i có vai trò đ c bi t quan tr ng trong s phát tri nơ ớ ặ ệ ọ ự ể
c a văn h c dân t c.ủ ọ ộ Th m i đơ ớ ư c đánh giá là cu c cách m ng thi ca vĩ đ iợ ộ ạ ạ
nh t trong l ch s th ca Vi t Nam. Nó không ch là cu c hi n đ i hoá, thoátấ ị ử ơ ệ ỉ ộ ệ ạ
kh i th trung đ i mà nó còn làm cho th Vi t thoát ly kh i th Đỏ ơ ạ ơ ệ ỏ ơ ường lu tậ Trung Hoa hàng nghìn năm và ch p n i th Vi t v i th toàn th gi i. Trongắ ố ơ ệ ớ ơ ế ớ phong trào Th m i, Xuân Di u có m t v trí danh d , là m t trong ba đ nhơ ớ ệ ộ ị ự ộ ỉ cao c a phong trào này. V i m t s c sáng t o mãnh li t, d i dào và b n b ,ủ ớ ộ ứ ạ ệ ồ ề ỉ Xuân Di u có đóng góp l n cho n n văn h c Vi t Nam hi n đ i và x ng đángệ ớ ề ọ ệ ệ ạ ứ
Ng văn l p 11, vì th đã có r t nhi u tài li u, r t nhi u công trình nghiênữ ớ ế ấ ề ệ ấ ề
c u cho h c sinh tham kh o. Tuy nhiên các công trình ch y u t p trung vàoứ ọ ả ủ ế ậ
vi c th m bình tác ph m mà ch a có nghiên c u nào g n tác ph m v i cácệ ẩ ẩ ư ứ ắ ẩ ớ
d ng đ c th bám sát yêu c u c a chạ ề ụ ể ầ ủ ương trình h c, đ thi THPT qu c giaọ ề ố
và đ h c sinh gi i đ giúp h c sinh ôn t p đề ọ ỏ ể ọ ậ ược thu n ti n và d dàng.ậ ệ ễ
Trên đây là nh ng lí do chính c a ngữ ủ ười vi t khi ch n đ tài “ế ọ ề Hướng
d n h c sinhẫ ọ ôn t p tác ph m ậ ẩ V i vàng ộ – chương trình Ng Văn 11ữ ” cho
Trang 3 Đ a ch tác gi sáng ki n: Trị ỉ ả ế ường THPT Nguy n Thái H c – Khai Quangễ ọ Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc
S đi n tho i: 0976369307 Email: thanhhuyen255@gmail.comố ệ ạ
4. Ch đ u t t o ra sáng ki nủ ầ ư ạ ế : Tác gi sáng ki nả ế
5. Lĩnh v c áp d ng sáng ki nự ụ ế :
Áp d ng trong công tác gi ng d y c a b môn Ng Văn mà tr ng tâmụ ả ạ ủ ộ ữ ọ
là phân môn Đ c Văn c a chọ ủ ương trình Ng Văn 11.ữ
6. Ngày sáng ki n đế ược áp d ng l n đ u ho c áp d ng thụ ầ ầ ặ ụ ử: Ngày 26
tháng 02 năm 2019
7. Mô t b n ch t c a sáng ki nả ả ấ ủ ế :
Trang 4Ch ươ ng 1: C s lí lu n và th c ti n ơ ở ậ ự ễ
1.C s lí lu nơ ở ậ
1.1. Khái ni m đ c tr ng c a tác ph m thệ ặ ư ủ ẩ ơ
1.1.1. Khái ni m v tác ph m thệ ề ẩ ơ
Thơ là m t hình th c sáng tác văn h c đ u tiên c a loài ngộ ứ ọ ầ ủ ười. Th cóơ
l ch s lâu đ i nh th nh ng đ tìm m t đ nh nghĩa th hi n đ y đ các đ cị ử ờ ư ế ư ể ộ ị ể ệ ầ ủ ặ
đi m b n ch t c a th không h d dàng. Trong s r t nhi u đ nh nghĩa vể ả ấ ủ ơ ề ễ ố ấ ề ị ề
th thì quan ni m dơ ệ ưới đây c a nhóm tác gi Lê Bá Hán, Tr n Đình S ,ủ ả ầ ử Nguy n Kh c Phi có th xem là đ y đ nh t: ễ ắ ể ầ ủ ấ “Th là hình th c sáng tác văn ơ ứ
h c ph n ánh cu c s ng, th hi n nh ng tâm tr ng, nh ng c m xúc m nh ọ ả ộ ố ể ệ ữ ạ ữ ả ạ
m b ng ngôn ng hàm súc, giàu hình nh và nh t là có nh p đi u” ẽ ằ ữ ả ấ ị ệ (T đi nừ ể thu t ng văn h c, Nxb ĐHQG, H, 1999).ậ ữ ọ
1.1.2 Đ c tr ng c a thặ ư ủ ơ
Th là m t th loai văn h c thu c phơ ộ ể ̣ ọ ộ ương th c bi u hi n trứ ể ệ ữ tình. Th tác đ ng đ n ng i đ c b ng s nh n th c cu c s ng, nh ng liênơ ộ ế ườ ọ ằ ự ậ ứ ộ ố ữ
tưởng, tưởng tượng phong phú, y u t tr tình gi vai trò c t lõi trong tácế ố ữ ữ ố
ph m.ẩ Th la tiêng noi cua tinh cam con ng i, nh ng rung đông cua trai timơ ̀ ́ ́ ̉ ̀ ̉ ườ ữ ̣ ̉ ́
trươc cuôc đ i. Th chu trong đên cai đep, phân thi vi cua tâm hôn con nǵ ̣ ờ ơ ́ ̣ ́ ́ ̣ ̀ ̣ ̉ ̀ ườ i
va cuôc sông khach quan. ̀ ̣ ́ ́
Nhân vât tr tinḥ ữ ̀ (cung goi la chu thê tr tinh, cai tôi tr tinh) lã ̣ ̀ ̉ ̉ ữ ̀ ́ ữ ̀ ̀
người tr c tiêp cam nhân va bay to niêm rung đông trong th trự ́ ̉ ̣ ̀ ̀ ̉ ̀ ̣ ơ ươc s kiên.́ ự ̣ Nhân v t tr tình là cai tôi th hai cua nha th , găn bo mau thit v i t tậ ữ ́ ứ ̉ ̀ ơ ́ ́ ́ ̣ ơ ư ưở́ ng, tinh cam cua nha th Tuy v y, không th đông nhât nhân vât tr tinh v i tac̀ ̉ ̉ ̀ ơ ậ ể ̀ ́ ̣ ữ ̀ ớ ́ gia.̉
Th thơ ường có dung lượng câu ch ng n h n các th lo i khácữ ắ ơ ể ạ (t s , k ch). ự ự ị H qu là nhà th bi u hi n c m xúc c a mình m t cách t pệ ả ơ ể ệ ả ủ ộ ậ trung h n thông qua hình tơ ượng th C m xúc d n nén, nhi u khi, c m xúcơ ả ồ ề ả
Trang 5vượt ra ngoài cái v ch t h p c a ngôn t , cho nên m i có chuy n “ý t i ngônỏ ậ ẹ ủ ừ ớ ệ ạ ngo i”. Do đó, th t o đi u ki n cho ngạ ơ ạ ề ệ ườ ọi đ c th c hi n vai trò “đ ng sángự ệ ồ
t o” đ phát hi n đ i s ng, khi n ngạ ể ệ ờ ố ế ườ ọi đ c ph i suy nghĩ, trăn tr đ tìmả ở ể
ki m ý đ ngh thu t ế ồ ệ ậ c a tác gi cũng nh nh ng đi m đ c s c trong t duyủ ả ư ữ ể ặ ắ ư ngh thu t c a m i nhà th ệ ậ ủ ỗ ơ
M i bài th là m t c u trúc ngôn ng đ c bi t. ỗ ơ ộ ấ ữ ặ ệ S săp xêp cacự ́ ́ ́ dong th , câu th , kh th , đo n th lam nên môt hinh th c co tinh tao hinh.̀ ơ ơ ổ ơ ạ ơ ̀ ̣ ̀ ứ ́ ́ ̣ ̀ Đông th i, s hiêp vân, xen phôi băng trăc, cach ng t nhip v a thông nhât v à ờ ự ̣ ̀ ́ ̀ ́ ́ ắ ̣ ừ ́ ́ ư ̀biên hoa tao nên tinh nhac điêu. Hinh th c ây lam nên ve đep nhip nhang, trâḿ ́ ̣ ́ ̣ ̣ ̀ ứ ́ ̀ ̉ ̣ ̣ ̀ ̀ bông, luyên lay cua văn ban th Ngôn ng th chu yêu la ngôn ng cua nhân̉ ́ ́ ̉ ̉ ơ ư ỡ ̉ ́ ̀ ữ ̉ vât tr tinh, la ngôn ng hinh anh, biêu ṭ ữ ̀ ̀ ữ ̀ ̉ ̉ ượng. Y nghia ma văn ban th muôń ̃ ̀ ̉ ơ ́ biêu đat th̉ ̣ ương không đ̀ ược thông bao tr c tiêp, đây đu qua l i th , ma do t́ ự ́ ̀ ̉ ờ ơ ̀ ư ́
th , giong điêu, hinh anh, biêu tơ ̣ ̣ ̀ ̉ ̉ ượng th g i lên. Do đo ngôn ng th thiên vêơ ợ ́ ư ỡ ̀
kh i g i, gi a cac câu th co nhiêu khoang trông, nh ng chô không liên tucơ ợ ữ ́ ơ ́ ̀ ̉ ́ ữ ̃ ̣
g i ra nhiêu nghia, đoi hoi ngợ ̀ ̃ ̀ ̉ ươi đoc phai chu đông liên t̀ ̣ ̉ ̉ ̣ ưởng, tưởng tượng, thê nghiêm thi m i hiêu hêt s phong phu cua y th bên trong.̉ ̣ ̀ ớ ̉ ́ ự ́ ̉ ́ ơ
Ngôn ng th có 3 đ c tr ng c b n: ữ ơ ặ ư ơ ả
+ Ngôn ng th giàu nh c tính v i nh ng âm thanh luy n láy, nh ng tữ ơ ạ ớ ữ ế ữ ừ trùng đi p, s ph i h p b ng tr c và nh ng cách ng t nh p có giá tr g i c m.ệ ự ố ợ ằ ắ ữ ắ ị ị ợ ả
Nh c trong th là nh c c a c m xúc và tâm h n. Nh c đi u trong th đaạ ơ ạ ủ ả ồ ạ ệ ơ
d ng, tạ ương ng v i s đa d ng c a c m xúc. ứ ớ ự ạ ủ ả
+ Ngôn ng th hàm súc: Đây là đ c tr ng chung c a ngôn ng trongữ ơ ặ ư ủ ữ tác ph m văn chẩ ương nh ng do đ c tr ng th lo i mà nó bi u hi n m t cáchư ặ ư ể ạ ể ệ ộ
t p trung v i yêu c u cao nh t trong ngôn ng th ậ ớ ầ ấ ữ ơ
+ Ngôn ng th có tính truy n c m: Tính truy n c m cũng là đ c tr ngữ ơ ề ả ề ả ặ ư chung c a ngôn ng trong tác ph m văn chủ ữ ẩ ương, b i tác ph m văn h c là s nở ẩ ọ ả
ph m c a c m xúc ngẩ ủ ả ười ngh s trệ ỹ ước c nh đ i, c nh ngả ờ ả ười, trước thiên nhiên. Cho nên, ngôn ng trong tác ph m văn chữ ẩ ương ph i bi u hi n đả ể ệ ượ c
c m xúc c a tác gi và ph i truy n đả ủ ả ả ề ược c m xúc c a tác gi đ n ngả ủ ả ế ườ i
đ c, kh i d y trong lòng ngọ ơ ậ ườ ọi đ c nh ng c m xúc th m mĩ. Tuy nhiên, doữ ả ẩ
đ c tr ng c a th là ti ng nói tr c ti p c a tình c m, trái tim nên ngôn ngặ ư ủ ơ ế ự ế ủ ả ữ
th ca có tác d ng g i c m đ c bi t. ơ ụ ợ ả ặ ệ
Tóm l i, th phát huy tính nh c phong phú c a ti ng Vi t. Th là thạ ơ ạ ủ ế ệ ơ ơ
nh ng th còn có màu s c, đư ơ ắ ường nét c a h i ho , thanh âm c a âm nh c vàủ ộ ạ ủ ạ hình kh i c a ch m kh c (điêu kh c). Nhà th ph i có phong cách ngh thu tố ủ ạ ắ ắ ơ ả ệ ậ
Trang 6đ c đáo. M i nhà th s có cách ti p c n, s d ng riêng v n ng toàn dân,ộ ỗ ơ ẽ ế ậ ử ụ ố ữ ngôn ng bác h c, ngôn ng ngh thu t đ đ a vào bài th ữ ọ ữ ệ ậ ể ư ơ
1.2.Yêu c u và phầ ương pháp đ c hi u tác ph m thọ ể ẩ ơ
Chúng ta bi t r ng m t tác ph m th là công trình ngh thu t mà nhàế ằ ộ ẩ ơ ệ ậ
th m t bao công s c, bao tr i nghi m đ sáng t o nên. Nó th t s có giá trơ ấ ứ ả ệ ể ạ ậ ự ị khi mang ý nghĩa đ i s ng, nh hờ ố ả ưởng sâu s c đ n tâm t tình c m, nh nắ ế ư ả ậ
th c c a con ngứ ủ ười. Khi đ c hi u tác ph m th , chúng ta c n ti n hành theoọ ể ẩ ơ ầ ế các bước sau đây:
C n bi t rõ tên bài th , tên tác gi , th i gian và hoàn c nh sáng tác, đóầ ế ơ ả ờ ả
là c s ban đ u đ ti p c n tác ph m.ơ ở ầ ể ế ậ ẩ
Đ c và quan sát bọ ước đ u đ n m ch c bài th Qua vi c đ c, ph iầ ể ắ ắ ơ ệ ọ ả xác đ nh đị ược ch đ , ch th tr tình (ch th tr tình thủ ề ủ ể ữ ủ ể ữ ường xu t hi n ấ ệ ở hai d ng: cái tôi tr tình và ch th tr tình n), đ i tạ ữ ủ ể ữ ẩ ố ượng tr tình, hìnhữ
tượng tr tình và gi ng đi u ch đ o c a bài th ữ ọ ệ ủ ạ ủ ơ
C m nh n n i dung, ý nghĩa bài th qua câu ch , hình nh, nh p đi u,ả ậ ộ ơ ữ ả ị ệ
k t c u, các bi n pháp tu t ,…ế ấ ệ ừ
Lí gi i, đánh giá toàn b bài th c v hai phả ộ ơ ả ề ương di n n i dung vàệ ộ ngh thu t. Đ c bi t là ph i ch ra nh ng đóng góp c a tác gi (phong cáchệ ậ ặ ệ ả ỉ ữ ủ ả tác gi th hi n qua tác ph m) cho th và cho cu c s ng con ngả ể ệ ẩ ơ ộ ố ười.
Có cái nhìn liên tưởng, so sánh gi a các bài th , tác gi th (cùng vi tữ ơ ả ơ ế
v m t ch đ , hình tề ộ ủ ề ượng cùng th i ) đ gi i quy t đờ ể ả ế ược nh ng đ vănữ ề
t ng h p ho c mang tính lí lu n v th ổ ợ ặ ậ ề ơ
Đ c hi u tác ph m th là m t công vi c khó khăn b i ph i huy đ ngọ ể ẩ ơ ộ ệ ở ả ộ
v n ki n th c v nhi u m t (l ch s xã h i, l ch s văn h c, xã h i h c, tâmố ế ứ ề ề ặ ị ử ộ ị ử ọ ộ ọ
lí h c ). Nh ng có ki n th c ch a đ , còn ph i có c kh năng c m th , t cọ ư ế ứ ư ủ ả ả ả ả ụ ứ
là c n có s nh y bén v tình c m, c m xúc trầ ự ạ ề ả ả ước cái đ p văn chẹ ương. Ngoài
ra còn ph i n m đả ắ ược phương pháp ti p c n tác ph m th theo lo i th ,ế ậ ẩ ơ ạ ể
phương pháp phân tích các khía c nh c a tác ph m th và đ t nó trong m iạ ủ ẩ ơ ặ ố quan h đa chi u v i nhi u đ n v ki n th c có liên quan.ệ ề ớ ề ơ ị ế ứ
1.2.C s th c ti nơ ở ự ễ
1.2.1 Th c tr ng d y h c môn Ng Văn trong trự ạ ạ ọ ữ ường THPT
Qua tìm hi u th c t d y h c Ng văn và ph n t i trể ự ế ạ ọ ữ ầ ạ ường THPT Nguy nễ Thái H c, cá nhân tôi t nh n th y h c sinh trong nhà trọ ự ậ ấ ọ ường ch a th c sư ự ự
h ng thú v i môn Văn, đ c biêt là ph n th ứ ớ ặ ầ ơ
Trang 7V phía giáo viên: m c d u đã có ý th c đ i m i phề ặ ầ ứ ổ ớ ương pháp d y h cạ ọ văn nh ng vi c th c hi n ch m i mang tính ch t hình th c, th nghi m chư ệ ự ệ ỉ ớ ấ ứ ử ệ ứ
ch a đem l i hi u qu nh mong mu n. Nhi u giáo viên ch a chú tr ng đ nư ạ ệ ả ư ố ề ư ọ ế
vi c ti p thu, v n d ng ki n th c c a h c sinh cũng nh vi c ch ra choệ ế ậ ụ ế ứ ủ ọ ư ệ ỉ
ngườ ọi h c con đường tích c c ch đ ng đ thu nh n ki n th c. Gi d y h cự ủ ộ ể ậ ế ứ ờ ạ ọ tác ph m th v n ch a bám sát vào đ c tr ng th lo i, d y h c các tác ph mẩ ơ ẫ ư ặ ư ể ạ ạ ọ ẩ
th ch a đ t vào cái nhìn h th ng và t ng th nên ki n th c h c sinh thuơ ư ặ ệ ố ổ ể ế ứ ọ
1.2.2 Th c tr ng d y h c tác ph m ự ạ ạ ọ ẩ V i vàng ộ c a Xuân Di uủ ệ
Tình tr ng d y h c tác ph m ạ ạ ọ ẩ V i vàng ộ cũng không là trường h p ngo iợ ạ
l trong d y h c văn hi n nay.ệ ạ ọ ệ Giáo viên v n là ngẫ ười truy n th tri th c, làề ụ ứ trung tâm c a quá trình d y h c. HS ti p thu th đ ng nh ng tri th c đủ ạ ọ ế ụ ộ ữ ứ ượ cquy đ nh s n. ị ẵ Đa s giáo viên ch a đố ư ược chú tr ng đ n vi c đ i m i phọ ế ệ ổ ớ ươ ngpháp, ch a phát huy đư ược tính tích c c, ch đ ng, sáng t o c a h c sinh. H cự ủ ộ ạ ủ ọ ọ sinh h c thi u h ng thú, thi u sáng t o, h c sinh và giáo viên thi u h p tác vàọ ế ứ ế ạ ọ ế ợ
vì th , không rèn luy n đế ệ ược kh năng t h c, t tìm hi u và gi i quy t v nả ự ọ ự ể ả ế ấ
đ ề
M t khác, ặ V i vàng ộ là tác ph m th thu c phong trào ẩ ơ ộ Th m i ơ ớ , bên
c nh nh ng đ c tr ng riêng c a th lo i thì quá trình d y h c r t c n thi tạ ữ ặ ư ủ ể ạ ạ ọ ấ ầ ế
ph i đả ược đánh giá trong b i c nh ra đ i c a tác ph m v i cái nhìn so sánhố ả ờ ủ ẩ ớ
v i các tác gi trớ ả ước và cùng th i đ th y nh ng đóng góp riêng c a tác giờ ể ấ ữ ủ ả trong quá trình đ i m i th ca nói riêng, đ i m i văn h c nói chung. ổ ớ ơ ổ ớ ọ
Tác ph m có dung lẩ ượng khá dài và n i dung đ c p đ n nhi u v n độ ề ậ ế ề ấ ề
c a quan ni m th m mĩ, quan ni m nhân sinh, ngh thu t th hi n nhi u đ iủ ệ ẩ ệ ệ ậ ể ệ ề ổ
m i, cách tân táo b o Th i lớ ạ ờ ượng hai ti t trong chế ương trình chính khóa không th khai thác sâu s c n i dung, ngh thu t tác ph m, vì th h c sinh sể ắ ộ ệ ậ ẩ ế ọ ẽ khó khăn trong vi c gi i các d ng đ liên quan đ n bài th ệ ả ạ ề ế ơ
Nh v y, th c ti n gi ng d y tác ư ậ ự ễ ả ạ ph m ẩ V i vàng ộ trong nhà trường phổ thông v n còn nhi u khó khăn, b t c p. B i v y, vi c hẫ ề ấ ậ ở ậ ệ ướng d n h c sinh ônẫ ọ
Trang 8t p tác ph m V i vàng có ý nghĩa thi t th c trong d y h c chậ ẩ ộ ế ự ạ ọ ương trình Ngữ Văn THPT hi n nay.ệ
Ch ươ ng 2: H ướ ng d n ôn t p bài th “V i vàng” ẫ ậ ơ ộ
1. Xu t x tác ph mấ ứ ẩ
Bài th V i vàng đơ ộ ược sáng tác năm 1938, tin trong t p ậ Th th ơ ơ, thi
ph m đ u tay và ngay l p t c vinh danh Xuân Di u nh m t đ i di n tiêu ẩ ầ ậ ứ ệ ư ộ ạ ệ
bi u nh t c a phong trào Th m i.ể ấ ủ ơ ớ
2. N i dung và ngh thu t bài th : ộ ệ ậ ơ
2.1 N i dung: ộ
V i vàng ộ th hi n m t quan ni m s ng m i mang ý nghĩa tích c cể ệ ộ ệ ố ớ ự
nh m phát huy cao đ giá tr c a “cái tôi” cá nhân trong th i hi n t i. Quanằ ộ ị ủ ờ ệ ạ
ni m s ng trên đệ ố ược nhà th di n gi i qua m t h th ng c m xúc và suy nghĩơ ễ ả ộ ệ ố ả mang màu s c bi n lu n r t riêng .ắ ệ ậ ấ
*B t đ u t m t phát hi n m i: cu c đ i nh m t thiên đắ ầ ừ ộ ệ ớ ộ ờ ư ộ ường trên m t đ tặ ấ
Nhà th đ a ra nh ng tuyên b r t l lùng, đ n kì d , ngông cu ng:ơ ư ư ố ấ ạ ế ị ồ
mu n t t n ng, bu c gió, đo t quy n c a t o hóa đ ch n bố ắ ắ ộ ạ ề ủ ạ ể ặ ươc đi c a th iủ ờ gian đ có th vĩnh vi n hóa v đ p c a cu c đ i. ể ể ễ ẻ ẹ ủ ộ ờ Tôi mu n … bay đi ố
Nguyên nhân c a nh ng khao khát, ủ ữ ước mu n đó: nhà th phát hi n raố ơ ệ
m t cõi thiên độ ường trên m t đ t, chính th i kh c hi n t i: ặ ấ ở ờ ắ ệ ạ C a ong b ủ ướ m
….c p môi g n ặ ầ
+ Đó là m t th gi i th t s ng đ ng, đang d y s c t a hộ ế ớ ậ ố ộ ậ ắ ỏ ương, m t thộ ế
gi i ng p tràn âm thanh, ánh sáng….Cõi s ng đ y quy n rũ y nh đang v yớ ậ ố ầ ế ấ ư ẫ
g i, ọ chào m i b ng v ng t ngào, tr trung và nh có ý đ dành cho nh ng aiờ ằ ẻ ọ ẻ ư ể ữ đang l a tu i yêu đ ng, ng t ngào: đó là ở ứ ổ ươ ọ tu n tháng m t ầ ậ dành cho ong b m,ướ
là hoa c a ủ đ ng n i xanh rì ồ ộ , là lá c a ủ cành t ph ph t ơ ơ ấ , là khúc tình si c a nh ngủ ữ
l a đôiứ …
+ B ng con m t xanh non bi c r n nhà th còn phát hi n ra tháng giêng,ằ ắ ế ờ ơ ệ
mùa xuân ngon nh m t c p môi g n => ư ộ ặ ầ Quan đi m th m mĩ m i: con ngể ẩ ớ ườ i
là chu n m c cho m i v đ p c a cu c s ng.ẩ ự ọ ẻ ẹ ủ ộ ố
*Đ n n i ám nh v s ph n mong manh c a nh ng giá tr đ iế ỗ ả ề ố ậ ủ ữ ị ờ
s ng và s t n t i ng n ng i c a tu i xuân.ố ự ồ ạ ắ ủ ủ ổ
Trang 9Khi khám phá ra cái đ p đích th c c a cu c đ i cũng là lúc thi nhânẹ ự ủ ộ ờ
hi u r ng đi u tuy t di u này có s ph n mong manh ng n ng i và s nhanhể ằ ề ệ ệ ố ậ ắ ủ ẽ chóng tàn phai b i không có gì là vĩnh vi n v i th i gian. N i ám nh đó làmở ễ ớ ờ ỗ ả cái nhìn c a thi nhân v th gi i b ng đ i khác, t t c đ u nhu m màu lo âu,ủ ề ế ớ ỗ ổ ấ ả ề ố bàng hoàng, th ng th t. ả ố
Xuân đ ươ ng t i ….ch ng bao gi n a ơ ẳ ờ ữ
Nhà th c m nh n sâu s c v s trôi ch y c a th i gian, m i kho nhơ ả ậ ắ ề ự ả ủ ờ ỗ ả
kh c qua đi đ u g n v i s m t mát.ắ ề ắ ớ ự ấ
Xuân Di u đ ng nh t s ph n cá nhân mình v i s ph n c a mùaệ ồ ấ ố ậ ớ ố ậ ủ xuân, tu i tr đ xót ti c ph n đ p nh t c a đ i ngổ ẻ ể ế ầ ẹ ấ ủ ờ ười
T c m nh n đó mà b c tranh thiên đừ ả ậ ứ ường v t bi n thành li tán. T tụ ế ấ
c sông núi, gió mây, chim muông đ u than th m, h n gi n, s hãi trả ề ầ ờ ậ ợ ướ ự c strôi ch y c a th i gian. ả ủ ờ
Ni m xót ti c trề ế ước bước đi c a th i gian đủ ờ ược th hi n b ng nh ngể ệ ằ ữ hình nh đ i l p: lòng ngả ố ậ ườ ội r ng – lượng tr i ch tờ ậ ; xuân thiên nhiên tu nầ hoàn tu i tr c a con ngổ ẻ ủ ười thì ch ng hai l n th m l iẳ ầ ắ ạ ; vũ tr cõi vô th yụ ủ
vô chung thì còn mãi mà con người – sinh th s ng đ y c m xúc và khao khátể ố ầ ả
l i hóa thành h vô. Đi u b t công này thôi thúc “cái tôi” cá nhân đi tìm s cạ ư ề ấ ứ
m nh hóa gi i. ạ ả
* Nh ng gi i pháp đi u hòa mâu thu n, ngh ch líữ ả ề ẫ ị
T n i ám nh v s h u h n c a cu c đ i tác gi đã đ ra m t gi iừ ỗ ả ề ự ữ ạ ủ ộ ờ ả ề ộ ả pháp táo b o: con ngạ ười không th ch n đ ng bể ặ ứ ước đi c a th i gian mà ch cóủ ờ ỉ
th ch y đua v i nó b ng m t nh p s ng m i cách s ng v i vàng v i m tể ạ ớ ằ ộ ị ố ớ ố ộ ớ ộ
t c đ , m t cố ộ ộ ường đ th t l n.ộ ậ ớ
Ta mu n ôm……c n vào ng ố ắ ươ i
Đo n th cu i nh nh ng l i gi c giã chính mình l i nh l i kêu g iạ ơ ố ư ữ ờ ụ ạ ư ờ ọ thi t tha đ i v i th nhân đế ố ớ ế ược di n đ t b ng m t nh p th g p gáp b c lễ ạ ằ ộ ị ơ ấ ộ ộ
v đ p c a m t tâm h n tr trung, sôi n i, cu ng nhi t yêu đ i va yêu s ng. ẻ ẹ ủ ộ ồ ẻ ổ ồ ệ ờ ố
L s ng ẽ ố v i vàng ộ b c l m t khát v ng chính đáng c a con ngộ ộ ộ ọ ủ ười, là
l i c đ ng cho m t l i s ng tích c c, s ng trong ý th c phát huy h t giá trờ ổ ộ ộ ố ố ự ố ứ ế ị
c a tu i tr và cũng là c a cái tôi.ủ ổ ẻ ủ
2.2. Đ c đi m v ngh thu tặ ể ề ệ ậ
S k t h p nhu n nh gi a m ch c m xúc và m ch lu n lí.ự ế ợ ầ ị ữ ạ ả ạ ậ
Trang 10+ M ch c m xúc th hi n nh ngc rung đ ng mãnh li t trạ ả ể ệ ở ữ ộ ệ ước v đ p cu cẻ ẹ ộ
s ng, c m xúc v v p cu ng quýt t n hố ở ả ồ ậ ố ậ ưởng cu c s ng.ộ ố
+ M ch lu n lí th hi n h th ng l p lu n, lí gi i v l s ng v i vàng,ạ ậ ể ệ ở ệ ố ậ ậ ả ề ẽ ố ộ thông đi p mà Xuân Di u mu n g i g m đ n b n đ c đệ ệ ố ử ắ ế ạ ọ ược trình bày theo l iố quy n p t ngh ch lí mâu thu n đ n gi i pháp.ạ ừ ị ẫ ế ả
Nh ng cách tân m i m trong th thữ ớ ẻ ể ơ (câu dài ng n đan xen)ắ ; cách
di n đ t m i, hình nh m i, ngôn t m i…ễ ạ ớ ả ớ ừ ớ
3. Hướng d n h c sinh gi i các d ng đ t tác ph mẫ ọ ả ạ ề ừ ẩ
3.1 D ng đ ngh lu n v m t đo n th , bài th ạ ề ị ậ ề ộ ạ ơ ơ
3.1.1 Ngh lu n v m t đo n th ị ậ ề ộ ạ ơ
Đ 1:ề C m nh n c a anh/ch v đo n th sau trong bài “V i vàng” c a ả ậ ủ ị ề ạ ơ ộ ủ Xuân Di u ệ
C a ong b ủ ướ m này đây tu n tháng m t; ầ ậ
Này đây hoa c a đ ng n i xanh rì; ủ ồ ộ
nh t c a th k XX, đấ ủ ế ỉ ược m nh danh là ệ ông hoàng th tình ơ
Bài th ơ V i vàng ộ : là tác ph m tiêu bi u c a Xuân Di u, thành t u n iẩ ể ủ ệ ự ổ
b t c a th m i.ậ ủ ơ ớ
Đo n th : k t tinh đạ ơ ế ược giá tr c a bài th trên c hai phị ủ ơ ả ương di nệ
n i dung và ngh thu t.ộ ệ ậ
Trang 11I. Khái quát chung
1. Xu t x tác ph mấ ứ ẩ : Bài th trích trong t p “ơ ậ Th th ơ ơ”(1938) t p th đ uậ ơ ầ tay c a Xuân Di u, đủ ệ ược xem là m t đ nh cao c a phong trào th m i. ộ ỉ ủ ơ ớ V i ộ Vàng là m t trong nh ng sáng tác đ c s c nh t c a t p th , tiêu bi u choộ ữ ặ ắ ấ ủ ậ ơ ể phong cách ngh thu t c a Xuân Di u.ệ ậ ủ ệ
2. V trí, c m nh n chung v đo n th : ị ả ậ ề ạ ơ
Đo n th thu c ph n đ u c a tác ph m, đo n th này tác gi đãạ ơ ộ ầ ầ ủ ẩ ở ạ ơ ả
kh c h a m t b c tranh thiên nhiên mang v đ p lãng m n, tràn đ y s c s ngắ ọ ộ ứ ẻ ẹ ạ ầ ứ ố
th hi n c m h ng ng i ca cu c s ng tr n th Trong c u t c a bài th ,ể ệ ả ứ ợ ộ ố ầ ế ấ ứ ủ ơ
đo n th trên có ý nghĩa quan tr ng gi ng nh cánh c a m ra m t th gi iạ ơ ọ ố ư ử ở ộ ế ớ ngh thu t đ c s c v i quan đi m th m mĩ m i m và nh ng cách tân nghệ ậ ặ ắ ớ ể ẩ ớ ẻ ữ ệ thu t đ c đáo c a m t nhà th đậ ộ ủ ộ ơ ược m nh danh là “ệ m i nh t trong các nhà ớ ấ
th m i ơ ớ ”.
II. Phân tích
1.Sáu câu đ u: phác h a b c tranh thiên nhiên mang v đ p thi v , trànầ ọ ứ ẻ ẹ ị
đ y s c s ngầ ứ ố
Đi p ng ệ ữ này đây: l p l i 5 l n trong 6 câu th > ý nghĩa: ặ ạ ầ ơ
+ T o ra ng đi u li t kê khi n hình nh thiên nhiên hi n ra c th , rõạ ữ ệ ệ ế ả ệ ụ ể nét
+ Đ ng v trí đ u câu : tác gi đ a ngứ ở ị ầ ả ư ườ ọi đ c đ n v i thiên nhiên quaế ớ
nh ng hình nh thiên nhiên n ch a v đ p gi ng nh nh ng món ăn tinhữ ả ẩ ứ ẻ ẹ ố ư ữ
th n đầ ược s p đ t s n, c theo nhau xu t hi n b t t n nh không bao giắ ặ ẵ ứ ấ ệ ấ ậ ư ờ
h t. C m h ng ng i ca cu c s ng tr n th toát lên qua t ng câu ch ế ả ứ ợ ộ ố ầ ế ừ ữ
Th i gian: ờ tu n tháng m t ầ ậ là m t n d m i m , đ c đáo t cách nóiộ ẩ ụ ớ ẻ ộ ừ
c a ngủ ười phương Tây ch th i gian h nh phúc c a l a đôi. Tác gi đã sángỉ ờ ạ ủ ứ ả
t o thành m t n d đ ch s ng t ngào c a cu c s ng tr n th Qua đó,ạ ộ ẩ ụ ể ỉ ự ọ ủ ộ ố ầ ế
th i gian đờ ược c m nh n b ng tâm h n, không còn là khái ni m tr u tả ậ ằ ồ ệ ừ ượ ng
mà đ y p ni m vui, ni m h nh phúc. B c tranh thiên nhiên đầ ắ ề ề ạ ứ ược kh c h aắ ọ trong th i gian y cũng tràn đ y s c s ng và ni m vui.ờ ấ ầ ứ ố ề
Hình nh “ả hoa c a đ ng n i xanh rì ủ ồ ộ ”: Hoa là bi u tể ượng c a cái đ p,ủ ẹ
c a s s ng phát tri n đ nh đi m nh t. Hoa c a đ ng n i còn g n v i sủ ự ố ể ở ỉ ể ấ ủ ồ ộ ắ ớ ự
m c m c. Hoa n i b t trên v đ p “ộ ạ ổ ậ ẻ ẹ xanh rì” tràn đ y s c s ng. B ng conầ ứ ố ằ
Trang 12m t xanh non nhà th khám phá v đ p m i l và s c h p d n kì di u ắ ơ ẻ ẹ ớ ạ ứ ấ ẫ ệ ở
nh ng hình nh g n gũi và bình d nh t. ữ ả ầ ị ấ
“Cành t ph ph t ơ ơ ấ ”: t láy ừ ph ph t ơ ấ g i s v n đ ng c a cành láợ ự ậ ộ ủ trong gió và v đ p m m m i. Dẻ ẹ ề ạ ường nh nh ng c nh v t đ n s bình dư ữ ả ậ ơ ơ ị
nh t cũng bi t làm duyên, cũng n ch a v đ p b t ng ấ ế ẩ ứ ẻ ẹ ấ ờ
Âm thanh: khúc tình si ti ng chim hót gi ng nh khúc ca say đ m c aế ố ư ắ ủ tình yêu đôi l a. Trong con m t c a Xuân Di u, thiên nhiên không ch tràn đ yứ ắ ủ ệ ỉ ầ
s c s ng mà còn r t h u tình.ứ ố ấ ữ
Ánh sáng: ánh sáng ban mai m ra trong m t không gian thanh khi tở ộ ế trong tr o và g i c m giác êm đ m, thi v trong lòng ngẻ ợ ả ề ị ườ ọi đ c. Ánh sáng đ tặ trong s liên tự ưởng r t lãng m n: nó gi ng nh ánh sáng đấ ạ ố ư ượ ỏc t a ra t đôiừ
m t đ p c a ngắ ẹ ủ ười thi u n Liên tế ữ ưởng này xu t hi n trong nhi u bài thấ ệ ề ơ
c a Xuân Di u làm cho c nh s c thiên nhiên mang v đ p tình t , kì o, thủ ệ ả ắ ẻ ẹ ứ ả ể
hi n quan ni m m i m c a Xuân Di u: l y con ngệ ệ ớ ẻ ủ ệ ấ ười làm chu n m c, làmẩ ự
thước đo cho m i v đ p trên th gian này.ọ ẻ ẹ ế
+ M i bu i s m th n vui h ng gõ c a ỗ ổ ớ ầ ằ ử : không ph i là m t bu i sáng nàoả ộ ổ
đ c bi t mà ặ ệ m i bu i s m ỗ ổ ớ mai, ngày nào cũng v y, m m t ra đón chào bìnhậ ở ắ minh là đã th y ni m vui. M i ngày m i b t đ u đ u nh có m t v th n Vuiấ ề ỗ ớ ắ ầ ề ư ộ ị ầ
đ n gõ c a. Câu th đã cho th y cái nhìn tích c c v i cu c đ i, th hi n tìnhế ử ơ ấ ự ớ ộ ờ ể ệ yêu đ i, yêu cu c s ng thi t tha c a tác gi ờ ộ ố ế ủ ả
=>Sáu câu th đã phác h a b c tranh thiên nhiên mang v đ p:ơ ọ ứ ẻ ẹ
+ Thi v tràn đ y s c s ngị ầ ứ ố , náo n c âm thanh, r c r s c màu và chanứ ự ỡ ắ hòa ánh sáng.
+ Không ch v y, v i cái nhìn c a “ông hoàng th tình”, tác gi cònỉ ậ ớ ủ ơ ả
th y b c tranh thiên nhiên v đ p b t ng ấ ở ứ ẻ ẹ ấ ờ tình t và lãng m nứ ạ Nh ngữ hình nh c p đôi: ả ặ ong b ướ m, y n anh ế , âm thanh khúc tình si, th i gian ờ tu n ầ tháng m t ậ t t c đ u g i lên liên tấ ả ề ợ ưởng v tình yêu, h nh phúc l a đôi.ề ạ ứ
+ B ng cái nhìn tr trung, yêu đ i c a c p m t xanh non, bi c r n,ằ ẻ ờ ủ ặ ắ ế ờ Xuân Di u khám phá trong nh ng hình nh thiên nhiên bình d quen thu cệ ữ ả ị ộ (ong bướm, lá hoa, chim muông nh ng hình nh quen thu c trong cu cữ ả ộ ộ
s ng và th ca) s c cu n hút kì di u. cho nên thiên nhiên không ch là đ iố ơ ứ ố ệ ỉ ố
tượng th m mĩ mà còn th hi n quan ni m nhân sinh ti n b c a nhà th ẩ ể ệ ệ ế ộ ủ ơ
2. Câu cu i: ố
Tháng giêng ngon nh m t c p môi g n ư ộ ặ ầ
Trang 13 Ch n th i gian đ miêu t v đ p thiên nhiên: ọ ờ ể ả ẻ ẹ tháng giêng là máng mở
đ u c a mùa xuân, và trong c m nh n c a Xuân Di u, mùa xuân là mùa đ pầ ủ ả ậ ủ ệ ẹ
nh t, có ý nghĩa nh t, không ch vì mùa xuân đem đ n s s ng cho v n v tấ ấ ỉ ế ự ố ạ ậ
g n li n v i s sinh sôi mà còn vì mùa xuân g n li n v i nh ng ắ ề ớ ự ắ ề ớ ữ ước m , dơ ự
đ nh v tình yêu, h nh phúc. Chính vì v y l a ch n tháng giêng là th i gianị ề ạ ậ ự ọ ờ ngh thu t đ miêu t b c tranh thiên nhiên không ch tô đ m v đ p thiênệ ậ ể ả ứ ỉ ậ ẻ ẹ nhiên đã được miêu t nh ng câu trên mà còn có ý nghĩa kh i g i sâu xaả ở ữ ơ ợ tình yêu cu c s ng và nh ng rung c m th m mĩ trong lòng ngộ ố ữ ả ẩ ườ ọi đ c
S d ng t ng m i m , táo b o: ử ụ ừ ữ ớ ẻ ạ Ngon – tính t ch v giác, g i vừ ỉ ị ợ ẻ
đ p, s c h p d n kì di u c a mùa xuân.ẹ ứ ấ ẫ ệ ủ
Hình nh so sánh đ c đáo: th i gian v n vô hình đã đả ộ ờ ố ược so sánh v iớ hình nh h u hình, c th : c p môi g n => hình tả ữ ụ ể ặ ầ ượng hóa v đ p mùa xuân,ẻ ẹ mùa xuân hi n lên r t g n gũi s ng đ ng. ệ ấ ầ ố ộ
Thiên nhiên so sánh v i v đ p con ngớ ẻ ẹ ười, mà là người thi u n đế ữ ở ộ xuân thì => quan ni m th m mĩ m i m : n u th ca trung đ i coi thiên nhiênệ ẩ ớ ẻ ế ơ ạ
là chu n m c cho m i v đ p c a vũ tr (v đ p ch em Thúy Ki u: ẩ ự ọ ẻ ẹ ủ ụ ẻ ẹ ị ề Mai c t ố cách tuy t tinh th n ế ầ ), thì trong th Xuân Di u con ngơ ệ ười m i là chu n m cớ ẩ ự cho m i v đ p c a th gian: ọ ẻ ẹ ủ ế lá li u dài nh m t nét mi ễ ư ộ
=> Câu th cu i có giá tr sâu s c và mang đ m d u n cái tôi cá nhân,ơ ố ị ắ ậ ấ ấ phong cách ngh thu t th Xuân Di u: m t tình yêu n ng nàn, đ m say, thaệ ậ ơ ệ ộ ồ ắ thi t v i cu c s ng và khát khao giao c m v i cu c đ i m t cách mãnh li t. ế ớ ộ ố ả ớ ộ ờ ộ ệIII. Đánh giá chung
1 Ngh thu tệ ậ
+ Xây d ng hình nh th đ c đáo:ự ả ơ ộ hoa c a đ ng n i xanh rì, lá c a cành t ủ ồ ộ ủ ơ
ph ph t ơ ấ g i s c s ng mãnh li t c a thiên nhiên.ợ ứ ố ệ ủ
+ S d ng đi p ng này đây t o c u trúc li t kê và ng đi u nhanh, d n d p,ử ụ ệ ữ ạ ấ ệ ữ ệ ồ ậ
g p gáp v a g i đấ ừ ợ ược s phong phú b t t n c a thiên nhiên, v a g i nh pự ấ ậ ủ ừ ợ ị
c m xúc d n d p không th kìm nén c a tác gi trả ồ ậ ể ủ ả ước v đ p c a cu c s ngẻ ẹ ủ ộ ố
tr n th ầ ế
+ Cách s d ng t ng táo b o và cách so sánh đ c đáo:ử ụ ừ ữ ạ ộ Tháng giêng ngon
nh m t c p môi g n ư ộ ặ ầ => Thiên nhiên hi n lên gi ng nh m t thiên đệ ố ư ộ ường trên
m t đ t. Đ c bi t nó không xa xôi tr u tặ ấ ặ ệ ừ ượng mà hi n h u r t c th , g nệ ữ ấ ụ ể ầ gũi v i con ngớ ười
2. N i dungộ
Trang 14H n th tr trung, lãng m n, đ c bi t là quan ni m th m mĩ và nhânồ ơ ẻ ạ ặ ệ ệ ẩ sinh m i m , tích c c và ti n b : trong khi các nhà th lãng m n cùng th iớ ẻ ự ế ộ ơ ạ ờ thoát li cu c s ng tìm v v i quá kh hay tr n lên tiên, tiêu c c h n có nhàộ ố ề ớ ứ ố ự ơ
th tìm đ n nàng tiên nâu đ lãng quên cu c s ng thì Xuân Di u l i th yơ ế ể ộ ố ệ ạ ấ
cu c s ng tr n th nh m t thiên độ ố ầ ế ư ộ ường cu n hút ng p tràn ni m vui, ni mố ậ ề ề
h nh phúc. C i ngu n c a s khác bi t y là tình yêu cu c s ng và khát khaoạ ộ ồ ủ ự ệ ấ ộ ố giao c m v i đ i.ả ớ ờ
C. K t lu nế ậ :
Khái quát l i giá tr đo n thạ ị ạ ơ
Kh ng đ nh vai trò, v trí c a đo n th trong tác ph m và s c s ng c a tácẳ ị ị ủ ạ ơ ẩ ứ ố ủ
ph mẩ
Đ 2: C m nh n v đo n th sau trong bài ề ả ậ ề ạ ơ V i vàng ộ c a Xuân Di uủ ệ
Xuân đ ươ ng t i, nghĩa là xuân đ ớ ươ ng qua, Xuân còn non, nghĩa là xuân s già, ẽ
Mà xuân h t, nghĩa là tôi cũng m t ế ấ
Lòng tôi r ng, nh ng l ộ ư ượ ng tr i c ch t, ờ ứ ậ
Không cho dài th i tr c a nhân gian, ờ ẻ ủ
Nói làm chi r ng xuân v n tu n hoàn, ằ ẫ ầ
N u tu i tr ch ng hai l n th m l i ! ế ổ ẻ ẳ ầ ắ ạ
Còn tr i đ t, nh ng ch ng còn tôi mãi, ờ ấ ư ẳ
Nên bâng khuâng tôi ti c c đ t tr i; ế ả ấ ờ
Mùi tháng năm đ u r m v chia phôi, ề ớ ị
Kh p sông núi v n than th m ti n bi t ắ ẫ ầ ễ ệ
Con gió xinh thì thào trong lá bi c, ế
Ph i chăng h n vì n i ph i bay đi? ả ờ ỗ ả
Chim r n ràng b ng đ t ti ng reo thi, ộ ỗ ứ ế
Ph i chăng s đ phai tàn s p s a? ả ợ ộ ắ ử
DÀN Ý CHI TI TẾ
Trang 15A. M BÀIỞ
Xuân Di u là nhà th xu t s c, m t trong ba đ nh cao c a phong tràoệ ơ ấ ắ ộ ỉ ủ
th m i, m t trong nh ng nhà th tiêu bi u nh t c a th k XX, đơ ớ ộ ữ ơ ể ấ ủ ế ỉ ược m nhệ danh là ông hoàng th tình.ơ
Bài th ơ V i vàng ộ : là tác ph m tiêu bi u c a Xuân Di u, thành t u n iẩ ể ủ ệ ự ổ
b t c a th m i.ậ ủ ơ ớ
Bài th tri n khai theo m ch lu n lí rõ ràng. Đo n th “ ” th hi nơ ể ạ ậ ạ ơ ể ệ
đượ ảc c m nh n v th i gian r t đ c đáo và đ c tr ng c a Xuân Di u.ậ ề ờ ấ ộ ặ ư ủ ệ
B. THÂN BÀI
I. KHÁI QUÁT CHUNG
1. Hoàn c nh sáng tác và xu t x (Đ 1)ả ấ ứ ề
2. V trí và c m nh n chung v đo n trích. ị ả ậ ề ạ
Đo n th n m ph n hai c a tác ph m, có ý nghĩa r t quan tr ng thạ ơ ằ ở ầ ủ ẩ ấ ọ ể
hi n ch đ t tệ ủ ề ư ưởng c a tác ph m. Đo n th này tác gi đã nhân th c sâuủ ẩ ạ ơ ả ư
s c v s ng n ng i, h u h n c a th i gian đ i ngắ ề ự ắ ủ ữ ạ ủ ờ ờ ười trước th i gian vôờ cùng vô t n, tu n hoàn c a t o hóa. Qua đây nhà th g i g m tâm tr ng trậ ầ ủ ạ ơ ử ắ ạ ướ c
nh ng quy lu t nghi t ngã c a cu c s ng. C m nh n sâu s c v th i gianữ ậ ệ ủ ộ ố ả ậ ắ ề ờ chính là m ch ngu n, là c s đ nhà th kh ng đ nh quan ni m nhân sinhạ ồ ơ ở ể ơ ẳ ị ệ
m i m và ti n b c a mình.ớ ẻ ế ộ ủ
II. PHÂN TÍCH
D n ý: ẫ Đo n th trạ ơ ước tác gi đã tái hi n đả ệ ược b c tranh thiên nhiênứ mang v đ p thi v , tràn đ y s c s ng. Đó là hình nh thiên đẻ ẹ ị ầ ứ ố ả ường trên m tặ
đ t. Nh n th c đấ ậ ứ ược hương s c c a mùa xuân, Xuân Di u đ ng th i nh n raắ ủ ệ ồ ờ ậ
cu c đ i th t ng n ng i và h u h n. Nhà th th m thía sâu s c m t ngh ch líộ ờ ậ ắ ủ ữ ạ ơ ấ ắ ộ ị
r ng thiên đằ ường thì còn mãi nh ng con ngư ười không còn mãi v i thiênớ
đường.
1. Ba câu đ u: tri t lí v th i gian ầ ế ề ờ
Xuân đ ươ ng t i nghĩa là tôi cũng m t ớ ấ
Đi p t ệ ừ xuân l p l i 5 l n trong 3 câu th xác đ nh đ i t ng chínhặ ạ ầ ơ ị ố ượ
c a s quan tâm là mùa xuân. V i Xuân Di u, mùa xuân không ch mang ýủ ự ớ ệ ỉ nghĩa th i gian là mùa đ u tiên c a m t năm, mùa đ p nh t trong năm mà cònờ ầ ủ ộ ẹ ấ
là bi u tể ượng cho s s ng, tình yêu, tu i tr ự ố ổ ẻ
Trang 16 H th ng các c p t ng đ i l p và đ ng nghĩa : ệ ố ặ ừ ữ ố ậ ồ t i qua; non già; ớ
h t m t ế ấ th hi n quá trình v n đ ng c a thiên nhiên t o v t trên dòng th iể ệ ậ ộ ủ ạ ậ ờ gian và nh ng c m nh n tinh t c a tác gi v th i gian. Th i gian, mùa xuânữ ả ậ ế ủ ả ề ờ ờ
nh m t dòng ch y xuôi chi u m t đi không tr l i. Mùa xuân v n vô hìnhư ộ ả ề ộ ở ạ ố
nh ng trong c m nh n c a tác gi tr nên h u hình.ư ả ậ ủ ả ở ữ
Ki u câu đ nh nghĩa, tri t lí: ể ị ế nghĩa là làm b ngoài ba câu th nhề ơ ư
l i gi i thích v mùa xuân nh ng th c ch t tác gi tô đ m s h u h n, ng nờ ả ề ư ự ấ ả ậ ự ữ ạ ắ
ng i c a mùa xuân, đ ng th i b c l nh ng lo âu v cái đ p trong dòng th iủ ủ ồ ờ ộ ộ ữ ề ẹ ờ gian trôi ch y.ả
C u trúc câu đ nh nghĩa tri t lí l p l i ba l n t o âm đi u tr m bu n,ấ ị ế ặ ạ ầ ạ ệ ầ ồ sâu l ng. Không còn cái b ng b t, sôi n i c a m t tâm h n khao khát t nắ ồ ộ ổ ủ ộ ồ ậ
hưởng v đ p c a cu c s ng tr n th , gi đây nhân v t tr tình hi n lên nhẻ ẹ ủ ộ ố ầ ế ờ ậ ữ ệ ư
m t tri t gia khi nh n th c s trôi ch y c a th i gian, tu i tr và cu c đ i.ộ ế ậ ứ ự ả ủ ờ ổ ẻ ộ ờ
V i Xuân Di u xuân h t nghĩa là tôi cũng m t. Nhà th đ ng nh tớ ệ ế ấ ơ ồ ấ
cu c đ i v i mùa xuân, tu i tr Mùa xuân qua đi, tu i tr qua đi thì cu c đ iộ ờ ớ ổ ẻ ổ ẻ ộ ờ không còn ý nghĩa
ch ng còn tôi ẳ Đó là cái tương ph n gi a cái h u h n ng n ng i c a conả ữ ữ ạ ắ ủ ủ
người và s vô h n, vô th y vô chung c a thiên nhiên, vũ tr Tu i xuân làự ạ ủ ủ ụ ổ quãng đ i đ p nh t c a con ngờ ẹ ấ ủ ười nh ng l i vô cùng ng n ng i và trôi quaư ạ ắ ủ
r t nhanh, m t đi không tr l i. Nhìn th i gian trong s v n đ ng nên th iấ ộ ở ạ ờ ự ậ ộ ờ gian trong th Xuân Di u là th i gian tuy n tính g n li n v i s m t mát.ơ ệ ờ ế ắ ề ớ ự ấ
3.Sáu câu ti p: ế Mùi tháng năm s p s a ắ ử
T cái nhìn th i gian trong s m t mát, 6 câu ti p theo là c m t thừ ờ ự ấ ế ả ộ ế
gi i đang ng p trong n i bu n chia li. ớ ậ ỗ ồ
Th i gianờ hi n lên trong s m t mát chia lìaệ ự ấ : Mùi tháng năm r m v ớ ị chia phôi: Xuân Di u có th c m nh n đệ ể ả ậ ượ mùi th i gianc ờ , nh n bi t đậ ế ượ vị c
chia phôi. Không ch v y, nhà th còn có th th y đỉ ậ ơ ể ấ ược c n i đau v t ch tả ỗ ậ ấ
nh m t v t c a trên da th t trong m t ch ư ộ ế ứ ị ộ ữ r m ớ Nhà th đã h u hình hóa cáiơ ữ
Trang 17vô hình là th i gian b ng vi c huy đ ng các giác quan và s d ng bi n phápờ ằ ệ ộ ử ụ ệ
n d chuy n đ i c m giác đ c m nh n nó. Đó là s c m nh n th i gian r t
tinh t và đ c đáo ch th y Xuân Di u.ế ộ ỉ ấ ở ệ
Không gian: Kh p sông núi than th m ti n bi t ắ ầ ễ ệ Không gian hi n lênệ
là không gian c a vũ tr vô cùng vô t n. C không gian y cũng đang mangủ ụ ậ ả ấ tâm tr ng, n i bu n chia li.ạ ỗ ồ
Thiên nhiên c nh v tả ậ : gió xinh, lá bi c, ti ng chim v n là nh ngế ế ố ữ hình nh tiêu bi u g i nh c đ n b c tranh thiên nhiên đ p, tràn đ y s c s ngả ể ợ ắ ế ứ ẹ ầ ứ ố
c a m t “thiên đủ ộ ường trên m t đ t”. Nh ng đây, hình nh thiên nhiên đặ ấ ư ở ả ượ cmiêu t b ng ngh thu t nhân hóa, g n v i nh ng hành đ ng, tâm tr ng conả ằ ệ ậ ắ ớ ữ ộ ạ
ngườ thì thào, h n, si : ờ ợ, đó là tâm tr ng lo âu, ti c nu i b i th i gian trôi điạ ế ố ở ờ
s cu n trôi theo bao cái đ p c a cu c đ i trong khi cu c đ i l i vô cùngẽ ố ẹ ủ ộ ờ ộ ờ ạ
ng n ng i. ắ ủ
=> B c tranh thiên nhiên quen thu c nh ng không vui tứ ộ ư ươi nh ph n trênư ở ầ
mà th m đ m n i bu n. N i bu n y xu t phát t tâm tr ng c a nhân v t trấ ẫ ỗ ồ ỗ ồ ấ ấ ừ ạ ủ ậ ữ tình khi ý th c v th i gian. ứ ề ờ
3. Hai câu cu iố : Tâm tr ng c a nhân v t tr tình b c l tr c ti p qua hạ ủ ậ ữ ộ ộ ự ế ệ
th ng t ng giàu giá tr bi u c m: ố ừ ữ ị ể ả
Đi p ng : “ệ ữ ch ng bao gi ẳ ờ” l p l i hai l n liên ti p trong m t câu thặ ạ ầ ế ộ ơ
th hi n sâu s c s ti c nu i c a tác gi , k t h p v i thán t “ể ệ ắ ự ế ố ủ ả ế ợ ớ ừ ôi” đ u câuầ
t o cho câu th nh m t ti ng than đau đ n đ y ti c nu i.ạ ơ ư ộ ế ớ ầ ế ố
Các t ừ bâng khuâng, ti c ế th hi n tr c ti p tâm tr ng nhà th Càngể ệ ự ế ạ ơ yêu đ i, khao khát giao c m và t n hờ ả ậ ưởng v đ p c a cu c s ng thì n i bu nẻ ẹ ủ ộ ố ỗ ồ càng sâu s c khi nh n ra quy lu t nghi t ngã, nh t là s h u h n c a đ iắ ậ ậ ệ ấ ự ữ ạ ủ ờ
người
II. Khái quát, đánh giá
Đo n th s d ng nhi u bi n pháp ngh thu t: ki u câu đ nh nghĩaạ ơ ử ụ ề ệ ệ ậ ể ị tri t lí, các đi p t , đi p ng , ngh thu t đ i l p, bi n pháp nhân hóa, n dế ệ ừ ệ ữ ệ ậ ố ậ ệ ẩ ụ chuy n đ i c m giác, các thán t t t c các bi n pháp ngh thu t c ngể ổ ả ừ ấ ả ệ ệ ậ ộ
hưởng th hi n c m nh n vô cùng đ c bi t và tinh t c a nhà th v th iể ệ ả ậ ặ ệ ế ủ ơ ề ờ gian. V i Xuân Di u, th i gian c a vũ tr thì tu n hoàn nh ng th i gian c aớ ệ ờ ủ ụ ầ ư ờ ủ
cu c đ i con ngộ ờ ười m t đi không tr l i. M t khác, cu c đ i ch có ý nghĩa vàộ ở ạ ặ ộ ờ ỉ giá tr mùa xuân, tu i tr mà quãng đ i y l i r t ng n ng i và qua đi r tị ở ổ ẻ ờ ấ ạ ấ ắ ủ ấ
Trang 18nhanh. B i v y mà trong cái nhìn nhà th , đâu đâu cũng th y s chia li, ti cở ậ ơ ấ ự ế
nu i. ố
C. K T LU NẾ Ậ
Đo n th có th coi nh tri t lí b ng th v cu c đ i, th hi n quanạ ơ ể ư ế ằ ơ ề ộ ờ ể ệ
ni m nhân sinh ti n b c u Xuân Di u. ệ ế ộ ả ệ
Nhà th không ch khám phá ra v đ p c a cu c s ng tr n th nhơ ỉ ẻ ẹ ủ ộ ố ầ ế ư
m t thiên độ ường trên m t đ t mà còn ý th c v nh ng quy lu t nghi t ngã ặ ấ ứ ề ữ ậ ệ ở ngay trên thiên đường y. Đó là ti n đ cho quan ni m s ng v i vàng đ đónấ ề ề ệ ố ộ ể
Xuân Di u là nhà th xu t s c, m t trong ba đ nh cao c a phong trào thệ ơ ấ ắ ộ ỉ ủ ơ
m i, m t trong nh ng nhà th tiêu bi u nh t c a th k XX, đớ ộ ữ ơ ể ấ ủ ế ỉ ược m nh danhệ
Trang 19N u ph n đ u bài th , Xuân Di u đã phát hi n và ng i ca v đ p thi v ,ế ở ầ ầ ơ ệ ệ ợ ẻ ẹ ị tràn đ y ni m vui và s c sông trên tr n th nh m t thiên đầ ề ứ ầ ế ư ộ ường trên m t đ tặ ấ thì ngay sau đó, nhà th cũng nh n ra s h u h n, ng n ng i c a tu i xuân,ơ ậ ự ữ ạ ắ ủ ủ ổ
đ i ngờ ười trong dòng th i gian trôi ch y. C m nh n sâu s c v th i gian đãờ ả ả ậ ắ ề ờ
d n Xuân Di u đ n quan ni m s ng v i vàng đo n th này. đo n thẫ ệ ế ệ ố ộ ở ạ ơ ở ạ ơ này nhà th đã b c l khao khát giao c m mãnh li t v i đ i, mu n vơ ộ ộ ả ệ ớ ờ ố ượt qua
s h u h n c a cu c đ i b ng t c đ s ng v i vàng, h i h đ đón trự ữ ạ ủ ộ ờ ằ ố ộ ố ộ ố ả ể ướ c,
b t k p th i gian.ắ ị ờ
II. Phân tích
1. Năm câu đ uầ
D n d t:ẫ ắ T n i ám nh v s h u h n c a cu c đ i tác gi đã đ ra m từ ỗ ả ề ự ữ ạ ủ ộ ờ ả ề ộ
gi i pháp táo b o: con ngả ạ ười không th ch n đ ng bể ặ ứ ước đi c a th i gian màủ ờ
ch có th ch y đua v i nó b ng m t nh p s ng m i cách s ng v i vàng v iỉ ể ạ ớ ằ ộ ị ố ớ ố ộ ớ
m t t c đ , m t cộ ố ộ ộ ường đ th t l n.ộ ậ ớ
Ta mu n ôm ố ” : câu th đ c bi t khác thơ ặ ệ ường: ch có ba ch và đỉ ữ ượ c
vi t gi a dòng th g i hình nh cái tôi đ y ham h đang giang r ng vòngế ở ữ ơ ợ ả ầ ố ộ tay đ ôm cho h t m i v đ p c a cu c đ i.ể ế ọ ẻ ẹ ủ ộ ờ
Đi p ng “ệ ữ ta mu n” ố đ ng đ u các câu th và l p l i nhi u l nứ ở ầ ơ ặ ạ ề ầ trong đo n th đã di n t tr c ti p khát v ng c a nhân v t tr tình: đó là khátạ ơ ễ ả ự ế ọ ủ ậ ữ
v ng đọ ược giao c m, t n hả ậ ưởng v đ p c a thiên nhiên và cu c s ng tr nẻ ẹ ủ ộ ố ầ
th ế
+ Đi p ng “ệ ữ ta mu n” ố tr đi tr l i nhi u l n t o nên nh p đi u th sôiở ở ạ ề ầ ạ ị ệ ơ
n i, g p gáp. Đó cũng chính là nh p đi u c m xúc c a tâm tr ng nhà th ổ ấ ị ệ ả ủ ạ ơ
Đ i t “ạ ừ tôi” ph n trở ầ ước đ n đây đế ược thay th b ng đ i t “ế ằ ạ ừ ta|”.
v n là cái tôi y nh ng đây nó đẫ ấ ư ở ược nh n m nh tính đ i di n. Nhà thấ ạ ạ ệ ơ không ch b c b ch n i ni m trong lòng mình mà th hi n tâm tr ng c aỉ ộ ạ ỗ ề ể ệ ạ ủ nhi u ngề ười, c a c th i đ i.ủ ả ờ ạ
Khát v ng c a nhân v t tr tình còn đ c di n t qua h th ng các tọ ủ ậ ữ ượ ễ ả ệ ố ừ
Trang 20 Ch ữ và l p l i ba l n trong câu th ặ ạ ầ ơ Và non n ướ c và cây và c r ng ỏ ạ
t o nên ng đi u li t kê, đi cùng v i nó là các danh t ch thiên nhiên. Đi pạ ữ ệ ệ ớ ừ ỉ ệ
ng t o m ch th liên ti p không th d t di n t tr c ti p c m xúc ham h ,ữ ạ ạ ơ ế ể ứ ễ ả ự ế ả ố tham lam đang trào dâng mãnh li t trong tâm h n thi sĩ.ệ ồ
Đi p t “ệ ừ cho” t o nên nh ng câu th v t dòng nh n m nh khát v ngạ ữ ơ ắ ấ ạ ọ
c a nhà th không ch là khám phá t n hủ ơ ỉ ậ ưởng mà là t n hậ ưởng m t cách đ yộ ầ
đ , tr n v n, có ý nghĩa nh t v đ p c a cu c đ i.ủ ọ ẹ ấ ẻ ẹ ủ ộ ờ
Các tính t : ừ ch nh choáng, đã đ y, no nê s p ế ầ ắ x p theo nh p đ tăngế ị ộ
ti n, nh n m nh các đ ng thái hế ấ ạ ộ ưởng th th a thuê.ụ ỏ
=> Tám câu th đã làm n i b t khát khao giao c m mãnh li t c a nhânơ ổ ậ ả ệ ủ
v t tr tình mu n đậ ữ ố ượ ậc t n hưởng v đ p, s h p d n c a cu c s ng. N uẻ ẹ ự ấ ẫ ủ ộ ố ế
nh 4 câu đ u c a bài th , Xuân Di u mu n t t n ng, bu c gió đ níu giư ở ầ ủ ơ ệ ố ắ ắ ộ ể ữ
th i gian, gi l i mãi hờ ữ ạ ương s c cho đ i. Dù mãnh li t l kì nh ng đó v n chắ ờ ệ ạ ư ẫ ỉ
là ước mu n xa xôi. Đ n nh ng câu th này, Xuân Di u đã c th hóa, th cố ế ữ ơ ệ ụ ể ự hành hóa ước mu n đó b ng t c đ s ng v i vàng, h i h đ vố ằ ố ộ ố ộ ố ả ể ượt qua sự
h u h n, ng n ng i c u đ i ngữ ạ ắ ủ ả ờ ườ ởi. nh ng câu th này ta th y m t cu cữ ơ ấ ộ ộ
ch y đua gi a con ngạ ữ ười và th i ờ gian. Đi u này ta cũng g p trong th Hànề ặ ơ
M cT , nh ng khác là Hàn M cT ch y đua v i th i gian đ đ c s ng cònặ ử ư ặ ử ạ ớ ờ ể ượ ố Xuân Di u ch y đua đ t n h ng cu c s ng.ệ ạ ể ậ ưở ộ ố
3. Câu th cu iơ ố
Hình nh “ả xuân h ng ồ ” th hi n nhi u ý nghĩa:ể ệ ề
+ Quan ni m th m mĩ đ c đáo. Nghĩa th c: b c tranh mùa xuân v i vệ ẩ ộ ự ứ ớ ẻ
đ p tràn đ y s c s ng, g i nh c đ n b c tranh “thiên đẹ ầ ứ ố ợ ắ ế ứ ường trên m t đ t” ặ ấ ở
đ u tác ph m. Nh ng sâu xa h n, đó còn là v đ p cu c s ng đ viên mãnầ ẩ ư ơ ẻ ẹ ộ ố ở ộ
nh t. Hình nh th hi n m t quan đi m th m mĩ hi n đ i, quan ni m nhânấ ả ể ệ ộ ể ẩ ệ ạ ệ sinh ti n b Trong khi các nhà th lãng m n cùng th i tìm cách thoát li cu cế ộ ơ ạ ờ ộ
s ng đi tìm h nh phúc m t th gi i khác thì Xuân Di u l i khám phá ra m tố ạ ở ộ ế ớ ệ ạ ộ thiên đường ngay trên m t đ t. Vì v y th Xuân Di u là ti ng nói c a tìnhở ặ ấ ậ ơ ệ ế ủ
y u và s g n bó v i đ i s ng.ệ ự ắ ớ ờ ố
Quan đi m nhân sinh ti n b : khát khao giao c m v i đ i m t cáchể ế ộ ả ớ ờ ộ mãnh li t. Đây cũng là c m h ng ch đ o trong các sáng tác c a Xuân Di u,ệ ả ứ ủ ạ ủ ệ
b i v y ông đở ậ ược m nh danh là nhà th c a ni m khát khao giao c m v iệ ơ ủ ề ả ớ
đ i.ờ
Đ ng t “ộ ừ c n ắ ” đ t trong h th ng các đ ng t m nhặ ệ ố ộ ừ ạ : ôm, ri t, say, ế thâu đó chính là đ nh cao c a khát v ng giao c m v i đ i.ỉ ủ ọ ả ớ ờ
Trang 21 Câu c m thán: c m xúc dâng trào t t đ nh.ả ả ở ộ ỉ
III. Đánh giá
Đo n th s d ng nhi u bi n pháp ngh thu t: đi p t , đi p ng liênạ ơ ử ụ ề ệ ệ ậ ệ ừ ệ ữ
ti p t o nh p th nhanh, d n d p nh nh p c m xúc trào dâng không th kìmế ạ ị ơ ồ ậ ư ị ả ể nén. Các đ ng t m nh và các tính t ch c m xúc, c m giác c a s hộ ừ ạ ừ ỉ ả ả ủ ự ưở ng
th ngày m t tăng ti n di n t khát khao giao c m ngày càng mãnh li t trongụ ộ ế ễ ả ả ệ lòng nhà th Câu th linh ho t: câu dài câu ng n, câu th v t dòng t t cơ ơ ạ ắ ơ ắ ấ ả các y u t cùng c ng hế ố ộ ưởng th hi n m nh m ni m khát khao giao c m v iể ệ ạ ẽ ề ả ớ
đ i và tuyên ngôn v l s ng c a nhà th : s ng v i vàng, h i h đ t nờ ề ẽ ố ủ ơ ố ộ ố ả ể ậ
hưởng được nhi u nh t v đ p c a cu c đ i.ề ấ ẻ ẹ ủ ộ ờ
C. K T LU NẾ Ậ
Kh ng đ nh quan ni m nhân sinh tích c c c a Xuân Di u: g n bó v iẳ ị ệ ự ủ ệ ắ ớ
cu c đ i, giao c m v i cu c s ng. Tìm ni m vui trong chính cu c s ng tr nộ ờ ả ớ ộ ố ề ộ ố ầ
a. Ni m say đ mề ắ trước v đ p c a mùa xuân trên tr n th (13 câu đ u)ẻ ẹ ủ ầ ế ầ
B n câu đ u:ố ầ Th th ngũ ngôn, ngh thu t đi p ng , đi p c u trúc “tôiể ơ ệ ậ ệ ữ ệ ấ
mu n”, gi ng th sôi n i, qua đó th hi n khát v ng cháy b ng, tha thi t c a ố ọ ơ ổ ể ệ ọ ỏ ế ủtác gi Nhà th mu n đo t quy n c a t o hóa, mu n “t t n ng”, “bu c gió” ả ơ ố ạ ề ủ ạ ố ắ ắ ộ
m t ộ ước mu n kì l b i tác gi mu n níu gi hố ạ ở ả ố ữ ương s c, v đ p c a cu c ắ ẻ ẹ ủ ộ
đ i, mu n níu kéo th i gian đ b t t hóa v đ p c a mùa xuân.ờ ố ờ ể ấ ử ẻ ẹ ủ
Trang 22 B y câu ti p:ả ế Nguyên nhân c a nh ng khao khát, ủ ữ ước mu n đó: nhà thố ơ phát hi n ra m t cõi thiên đệ ộ ường trên m t đ t, chính th i kh c hi n t i:ặ ấ ở ờ ắ ệ ạ
C a ong b ủ ướ m ….c p môi g n ặ ầ
+ Đó là m t th gi i th t s ng đ ng, đang d y s c t a hộ ế ớ ậ ố ộ ậ ắ ỏ ương, m t thộ ế
gi i ng p tràn âm thanh, ánh sáng….Cõi s ng đ y quy n rũ y nh đang v yớ ậ ố ầ ế ấ ư ẫ
g i, ọ chào m i b ng v ng t ngào, tr trung và nh có ý đ dành cho nh ng aiờ ằ ẻ ọ ẻ ư ể ữ đang l a tu i yêu đ ng, ng t ngào: đó là ở ứ ổ ươ ọ tu n tháng m t ầ ậ dành cho ong b m,ướ
là hoa c a ủ đ ng n i xanh rì ồ ộ , là lá c a ủ cành t ph ph t ơ ơ ấ , là khúc tình si c a nh ngủ ữ
l a đôiứ …
+ B ng con m t xanh non bi c r n nhà th còn phát hi n ra tháng giêng,ằ ắ ế ờ ơ ệ
mùa xuân ngon nh m t c p môi g n => ư ộ ặ ầ Quan đi m th m mĩ m i: con ngể ẩ ớ ườ i
là chu n m c cho m i v đ p c a cu c s ng.ẩ ự ọ ẻ ẹ ủ ộ ố
Hai câu th cu iơ ố gi ng th l ng xu ng. Ngay trong sung sọ ơ ắ ố ướng, thi nhân
đã b t đ u ph i v i vàng, đang trong h nh phúc đã th y m m móng c a liắ ầ ả ộ ạ ấ ầ ủ
bi t.ệ
b. Nu i ti c trố ế ước dòng th i gian ch y trôi (câu 14 đ n câu 29)ờ ả ế
Ba câu đ u:ầ s d ng l i nói đ nh nghĩa “Xuân đử ụ ố ị ương t i nghĩa là xuânớ
đương qua/ Xuân còn non nghĩa là xuân s già/ Mà xuân h t nghĩa là tôi cũngẽ ế
m t”. N u các nhà th x a thấ ế ơ ư ường nhìn th i gian theo m t vòng tu n hoàn thìờ ộ ầ Xuân Di u l i nhìn th i gian m t th ch y trôi, th i gian m t đi không trệ ạ ờ ở ộ ế ả ờ ộ ở
l i: “Mau v i ch th i gian không đ ng đ i” “Mau v i ch v i vàng lên v iạ ớ ứ ờ ứ ợ ớ ứ ộ ớ
ch ” Ông ý th c đứ ứ ượ ằc r ng mùa xuân c a cu c đ i đi qua thì cu c đ i cũngủ ộ ờ ộ ờ qua mau b iở tu i xuân là tu i đ p nh t, có ý nghĩa nh t trong cu c đ i c aổ ổ ẹ ấ ấ ộ ờ ủ con người.
Sáu câu ti pế : Ý th c đứ ượ ực s ng n ng i c a cu c đ i nhà th phát hi nắ ủ ủ ộ ờ ơ ệ
ra hàng lo t ngh ch lí. Đó là s tạ ị ự ương ph n gi a cái h u h n ng n ng i c aả ữ ữ ạ ắ ủ ủ con người và s vô h n, vô th y vô chung c a thiên nhiên, vũ tr Tu i xuânự ạ ủ ủ ụ ổ
là quãng đ i đ p nh t c a con ngờ ẹ ấ ủ ười nh ng l i vô cùng ng n ng i và trôi quaư ạ ắ ủ
r t nhanh, m t đi không tr l i. Nhìn th i gian trong s v n đ ng nên th iấ ộ ở ạ ờ ự ậ ộ ờ gian trong th Xuân Di u là th i gian tuy n tính g n li n v i s m t mát.ơ ệ ờ ế ắ ề ớ ự ấ
Sáu câu ti p: ế T cái nhìn th i gian trong s m t mát, sáu câu ti pừ ờ ự ấ ế theo là c m t th gi i đang ng p trong n i bu n chia li. ả ộ ế ớ ậ ỗ ồ Ý th c đứ ược v sề ự
ch y trôi c a th i gian, Xuân Di u c m th y bâng khuâng và ti c nu i. Thiả ủ ờ ệ ả ấ ế ố nhân hình dung c m t cu c chia ly đ y p đ t tr i, th m đả ộ ộ ầ ắ ấ ờ ấ ượm tháng năm
“Mùi tháng năm đ u r m v chia phôi/ Kh p sông núi v n than th m ti nề ớ ị ắ ẫ ầ ễ