“Phân tích một số hạn chế của Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung năm 2013 và hướng hoàn thiện

Như vây, các hạn chế trong pháp luật cũng như thực hiện pháp luật ít nhiều đã làm cho ý nghĩa của công tác thi đua khen thưởng bị lệch lạc và mang tính hình thức.. Phương pháp phân tích

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TEN DE TAI: PHAN TICH MOT SO HAN CHE CUA LUAT THI DUA, KHEN THUONG NAM 2003 SU'A DOI, BO SUNG NAM 2013 VA HUONG HOAN

THIEN BAI TIEU LUAN KET THUC HOC PHAN

Học phần: Pháp luật về thi đua khen thưởng

(Đề trống)

Hà Nội — 2021

1.1 Khái niệm, bản chất và ý nghĩa của thi đua, khen thưởng . -. - 2

1.2 Vai trò và nội dung điều chỉnh của pháp luật về thi đua, khen thưởng năm 2003,

1.2.1 Vai trò của luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đỗi bỗ sung 2013 với vai

1.2.3 Nội dung điều chỉnh của pháp luật về khen thưởng

1.3 Các yếu tố tác động đến Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đỗi bố sung

1.4 Kết quả thực hiện Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đối bỗ sung 2013 7

Chương 2 Một số hạn chế của luật thi đua khen thưởng 2003, sửa đỗ, bỗ sung 2013

10 2.1 Hệ thống các văn bản về pháp luật thi đua, khen thưởng -s°- 10

3.1 Sửa đổi, bố sung một số quy định của pháp luật thi đua, khen thướng hiện hành

3.3 Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức trong thực biện pháp luật thi đua,

3.4.Tăng cường giám sát, kiểm tra việc thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng

14 3.5 Nâng cao nhận thức trong thực hiện pháp luật thi đua, khen thưởng 15 3.6 Nâng cao chất lượng, đỗi mới hoạt động của Hội đồng Thi đua —- Khen thưởng

16

Kết Luận

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày 26/11/2003, Quốc hội khóa 11 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Luật Thi đua, Khen thưởng số 15/2003/QHII1, được áp dụng

kế từ ngày 01/7/2004 Trải qua quá trình áp dụng và phát triển, Luật Thi đua, khen

thưởng đã được Quốc hội sửa đôi, bố sung năm 2005 và năm 2013, cùng với đó là

hệ các văn bản hướng dẫn của các Cơ quan nhà nước có thâm

Qua đó hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng đã tạo ra một hành lang pháp lý có tính hệ thống, khá hoàn chỉnh từ trung ương đến địa phương cho cong tác thi đua và khen thưởng Tuy nhiên, cho đến nay, pháp luật về thi đua khen thưởng vẫn chưa hoản chỉnh, còn có nhiều hạn chế Trên thực tế còn có nhiều văn bản mâu thuẫn, chồng chéo nhau gây ảnh hưởng đến vai trò và tính thống nhất của hệ thống pháp luật về thi đua, khen thưởng Bên canh đó, nhận thức về pháp luật thi đua, khen thưởng có những biểu hiện lệch lạc, nặng hình thức và chạy theo thành tích Điều đó dẫn tới việc khen thưởng tràn lan, ganh ty nhau trong thi công tác thi đua Như vây, các hạn chế trong pháp luật cũng như thực hiện pháp luật ít nhiều đã làm cho ý nghĩa của công tác thi đua khen thưởng bị lệch lạc và mang tính hình thức

Xuất phát từ thực tế nêu trên, tôi chọn đề tài: “Phân tích một số hạn chế của Luật Thì đua, Khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung năm 2013 và hướng hoàn

thiện ” làm đề tài nghiên cứu

2 Mục đích

Từ việc phân tích làm rõ các hạn chế trong công tác thi đua khen thưởng, tiểu luận đưa ra các giải pháp để hoàn thiện pháp luật thi đua, khen thưởng

1

3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu của tiêu luận là:

Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung 2013

Đông thời, tiêu luận cũng nghiên cứu thực tiễn áp dụng văn bản pháp luật nêu trên tại một số cơ quan

4 Phương pháp phân tích

Phương pháp được sử dụng chủ yếu trong tiểu luận là phương pháp thống kê, phân tích tông hợp và phương pháp so sánh để đánh giá quá trình hình thành và phát triển của Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung 2013

CHUONG 1 KHÁI QUÁT CHUNG VE PHAP LUAT THI DUA, KHEN

THUONG VA KET QUA THUC HIEN

1.1 Khái niệm, bản chất và ý nghĩa của thi đua, khen thưởng

1.1.1 Khái niệm và ý nghĩa của thi đua

Theo quy định tại Khoản 1, Điều 3 Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung năm 2013 quy dinh: “Thi dua la hoạt động có tổ chức với sự tham gia tu nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây

2

dựng và bảo vệ Tổ quốc ,

Có thể nói thi dua là don bẩy mạnh mẽ của tiễn bộ kinh tế xã hội, là trường học giáo duc chính trị lao động và đạo đức cho nhân dân lao động Chức năng chủ yếu của thi đua xã hội chủ nghĩa là nâng cao hiệu suất trong kinh doanh và các hoạt khác của đời sông xã hội

1.1.2 Khái niệm khen thưởng và ý nghĩa của khen thưởng

Trên thực tiễn, có thể thấy khen thưởng là quyết định của Cơ quan nhà nước

có thâm quyền đánh giá thành tích xuất sắc trong công việc của cá nhân, tổ chức

dưới hình thức nhất định (tinh than, vật chát ) phù hợp với các yêu cầu của một bối

cảnh, giai đoạn lịch sử cụ thể Luật Thi đua, Khen thưởng năm 2003 , stra đổi bổ sung năm 2013 xác định: “Khen thưởng là việc ghỉ nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ”12, tr.15]

Điều 4 Luật Thi đua khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung năm 2013 quy định: “Nhà nước thực hiện khen thưởng qua tổng kết thành tích các giai đoạn cách mạng, khen thưởng theo công trạng và thành tích đạt được, khen thưởng quá trình cổng hiến và khen thưởng đối ngoại ”

Trong pháp luật thi đua, khen thưởng, cả hình thức khen thưởng bằng vật chất

va tinh thần đều được quy định, nhưng phổ biến nhất vẫn là hình thức khen thưởng

bằng các danh hiệu Một số danh hiệu chủ yếu như: Giấy khen, Bằng khen, Huy chương, Huân chương, Cờ thi đua

1.1.3 Mối quan hệ giữa thi dua và khen thưởng

Một là, khen thưởng là đánh giá kết quả của thi đua và là nhân tố thúc đây

phong trào thi đua phát triển;

Hai là, khen thưởng phải gắn với thực hành phong trào thi đua yêu nước và nhiệm vụ chính trị của đất nước, từng địa phương, từng don vi;

Ba là, khen thưởng đúng kịp thời sẽ thúc đây, mở đường cho phong trào thi đua sôi nôi, thiêt thực;

Bốn là, thi đua là động lực thúc đây cá nhân, cộng đồng hoàn thành nhiệm vụ

và là cơ sở cho việc khen thưởng

1.2 Vai trò và nội dung điều chỉnh của pháp luật về thi đua, khen thưởng năm

2003, sửa đổi bổ sung 2013

1.2.1 Vai trò của luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung 2013 với vai trò là một bộ phận của pháp luật Việt Nam như sau:

- Điều chỉnh, định hướng trong hoạt động thi đua, khen thưởng;

- Phản ánh những thành tựu, những tri thức mới trong xây dựng, phát triển hệ thống pháp luật và pháp luật thi đua, khen thưởng;

- Góp phân vào kêt quả thành công của công cuộc đôi mới đát nước trên các

mặt kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ;

- Vai trò thông tin về lĩnh vực thi đua, khen thưởng

- Thể chế hóa đường lối, chính sách của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh về thi

đua yêu nước và công tác thi đua, khen thưởng;

- La công cu dé quản lý thi đua, khen thưởng;

- Tạo những bảo đảm cho việc tổ chức thực hiện công tác thi đua, khen thưởng

1.2.2 Nội dung điều chỉnh về thi đua

- Xác định nguyên tắc thi đua: Thi đua được tổ chức thực hiện trên nguyên:

“Nguyên tắc tự nguyện, tự giác, công khai và nguyên tắc đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển ” được quy định tại điểm a, b Khoản 1 Điều 6 Luật Thị đua, Khen thưởng

2003, sửa đổi bổ sung 2013

- Xác định hình thức, nội dung phạm vi thi đua: Các hình thức thi đua được thực hiện dưới hai hình thức:

+ Thị đua thường xuyên;

+ Thi đua theo đợt

- Nội dung cơ bản của thi đua: Thị đua là bám sát nhiệm vu chính trị trung

tâm và tình hình thực tế của giai đoạn lịch sử nhất định khơi dậy được tiềm năng,

tích cự của mọi tầng lớp nhân dân

- Phạm vi của thi đua: Thi đua tùy theo mục đích và nội đua có thể bao gồm toàn quốc và các bộ, ban ngành, đoàn thể, địa phương và cơ sở

1.2.3 Nội dung điều chỉnh của pháp luật về khen thưởng

- Xác định nguyên tắc khen thưởng

Các nguyên tắc cơ bản của khen thưởng được xác định là:

+ Chính xác, công khal, công bằng, kip thoi;

+ Một hình thức khen thưởng có thê tặng nhiều lần cho một đối tượng; không tặng thưởng nhiều hình thức cho một thành tích đạt được;

+ Bảo đảm thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng;

+ Kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất

+ Danh hiệu vinh dự nhà nước;

+ “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng nhà nước”;

+ Kỷ niệm chương, Huy hiệu;

+ Bằng khen;

+ Giấy khen

- Xác định đối tượng khen thưởng

Đối tương khen thưởng là các cá nhân, tập thể, hộ gia đình có thành tích xuất

sắc trong lao động sản xuất, cheeisn đấu, học tập và công tác góp phần vào sự nghiệp xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng

- Xác định căn cứ xét khen thưởng

+ Tiêu chuẩn khen thưởng;

+ Phạm vi, mức độ ảnh hưởng của thành tích;

+ Trách nhiệm và hoàn cảnh cụ thể lập được thành tích

6

1.3 Các yếu tố tác động đến Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung 2013

Hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung, luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đỗi bổ sung 2013 đều chịu sự tác động của nền kinh tế, chính tri, tư tưởng, xã

hội và hội nhập quốc tế

1.4 Kết quả thực hiện Luật thi đua, khen thưởng năm 2003, sửa đổi bổ sung

2013

Luật Thi đua, khen thưởng số 39/2013/QH13 được Quốc hội khóa XII, kỳ

họp thứ 6 thông qua ngày 16/11/2013, có hiệu lực hi hành kể từ ngày 01/06/2014, ngoài việc phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc Việt Nam, có tinh thần lao động sáng tạo, đạt năng suất lao động, chất lượng và hiệu quả, lập được thành tích đặc biệt xuất sắc theo quy định hiện hành, cá nhân được truy tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động” còn phải đáp ứng một số tiêu chuân khác

Cụ thể như: Đóng góp quan trọng vào sự phát triển của đơn vị, địa phương, ngành và đất nước trong thời gian từ 10 năm trở lên, được tập thê suy tôn; có nhiều thành tích trong công tác nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công nghệ mới, có sáng kiến, giải pháp, công trình nghiên cứu khoa học có giá trị đặc biệt mang lại hiệu quả cao trong phạm vi toàn quốc; có công lớn trong việc bồi dưỡng, đào tạo cho đồng nghiệp và thế hệ trẻ trong việc hướng dẫn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, kinh nghiệm sản xuất, kinh doanh

Tương tự, tập thê được truy tặng danh hiệu này phải là tập thể tiêu biểu dẫn đầu toàn quốc về năng suất, chất lượng, hiệu quả, đóng góp vào sự phát triển kinh tế

- xã hội của địa phương, ngành và đất nước trong thời gian từ 10 năm trở lên; tích

7

cực tham gia các phong trào ở địa phương và dẫn đầu toàn quốc trong việc đổi mới công nghệ, có nhiều thành tích trong ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, trong phong trào phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật và bảo vệ môi trường sinh thái Như vậy, trên tĩnh thần tổ chức và thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng chúng ta đã có được những kết quả như sau:

Thứ nhất, số lượng và chất lượng các phong trào thi đua được nâng cao rõ rệt,

bảo đảm tính thiết thực, sát hợp với thực tiễn

Ở phạm vi cả nước, các phong trào thi đua toàn quốc do Thủ tướng Chỉnh phủ phát động đã được triển khai kết quả tốt Trong đó nổi bật là phong trào thi đua “Cả nước chung sức thi đua xây dựng nông thôn mới” đang có sức lan tỏa mạnh mẽ, với hàng triệu lượt nông dân tham gia hiến đất để xây dựng đường, trường, kênh mương, nhiều tuyến đường được xây dựng mới, nâng cấp, các công trình cộng đồng được cải thiện Mặc dù đời sống kinh tế - xã hội chung trong cả nước còn nhiều khó khăn, nhưng phong trào xây dựng nông thôn mới đã thực sự làm thay đổi bức tranh làng

quê và vùng nông thôn, miền núi Đó chính là nhân tố ôn định kinh tế vĩ mô Thông

qua đó, đã xuất hiện nhiều những tập thể, cá nhân tiêu biểu cho ý chí, nỗ lực vươn lên, vượt nghịch cảnh, dám nghĩ, dám làm, tích cực và sáng tao, gdp phần quan trọng vào những thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới của đất nước Gần đây nhất, năm 2019, Phong trào thi đua “Cán bộ, công chức, viên chức thi đua thực hiện văn hóa công sở” do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc phát động đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức trên phạm vi cả nước đã tạo ra sự chuyển biến mạnh mẽ, sâu rộng và nâng cao ý thức tự tu dưỡng, rèn luyện, đạo đức công vụ của cán bộ, công chức, đạo đức nghề nghiệp của viên chức; xây dựng hình ảnh đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức tận tụy, gương mẫu, chuyên nghiệp, kỷ cương, trách

8

nhiệm, tận tình, thân thiện; đây mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách Hồ Chí Minh thông qua những việc làm cụ thể hàng ngày, trên mọi lĩnh vực công tác

Thứ hai, sự tham gia tích cực, có hiệu quả của người lao động trong phong trào thi đua

Sự tham gia của người lao động trong phong trao thi đua thể hiện trước hết ở việc thảo luận, đóng góp ý tưởng, ý kiến về việc tô chức phong trào thi đua Từ việc xác định chủ đề, tên gọi cho tới mục tiêu, kế hoạch của phong trào đều có sự tham gia của người lao động Các phong trào thi đua được tô chức là kết quả của sự thảo luận dân chủ của người lao động chứ không phải là ý kiến chủ quan của người đứng

đầu Đó là kết quả làm việc của tập thể, thông qua việc nhìn nhận, đánh giá mọi mặt

tình hình của cơ quan, đơn vi, địa phương, dé từ đó xác định tổ chức phong trào thi

đua, tạo khí thế hào hứng, động lực làm việc cho người lao động hoàn thành tốt nhất

nhiệm vụ của mình

Quan trọng hơn, đó là sự tự nguyện tham gia phong trào thi đua của người lao động, người dân Không có tình trạng ép buộc tham gia các phong trào thi đua Công tác tuyên truyền, thuyết phục được thực hiện bài bản và có hiệu quả Ở các địa phương, bởi sự xa cách địa lý, nên việc tuyên truyền qua các phương tiện thông tin dai ching dé cho người dân tham gia phong trào thi dua là rất quan trọng Thực hiện trách nhiệm của mình theo quy định pháp luật(3), Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và các tổ chức xã hội khác cùng các thành viên của mình tham gia với các cơ quan chức năng tuyên truyền, động viên nhân dân thực hiện pháp luật về thi đua, khen thưởng; tô chức hoặc phối hợp với cơ quan nhà nước

tô chức các cuộc vận động, các phong trào thi đua có hiệu quả trong giai đoạn vừa

9