- Nhiều nhà trường đã trú trọng phát triển Chương trình Giáo dục, bổ sung các nội dung GD, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường sử dụng đa dạng các học liệu phù hợp, tổ chức nhiều hoạ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI
TRƯỜNG BDCB GIÁO DỤC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
CHƯƠNG TRÌNH BỒI DƯỠNG CÔNG CHỨC, VIÊN CHỨC QUẢN LÍ, GIÁO VIÊN MẦM NON
NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI NĂM 2019
Tên chuyên đề: "Tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển Thẩm mĩ".
Thời lượng: 20 tiết (bao gồm lý thuyết và thực hành, viết bài thu hoạch)
A GIỚI THỆU TỔNG QUAN
Chuyên đề "Tiếp cận học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động Giáo dục lĩnh vực phát triển Thẩm mĩ" giúp cho người học hiểu rõ hơn vấn đề cốt lõi,
nguyên tắc cơ bản của việc học và tổ chức các hoạt động giáo dục cho trẻ mầm non thông qua chơi Từ quan điểm đó người học đánh giá, so sánh thực trạng tổ chức hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ với yêu cầu đổi mới hình thức tổ chức hoạt động học nói chung
và hoạt động giáo dục phát triển thẩm mỹ nói riêng, đề xuất hình thức tổ chức hoạt động phát triển thẩm mỹ, lựa chọn nội dung phù hợp với trẻ, điều kiện thực tế và nhu cầu phát triển của xã hội
Chuyên đề gồm 02 phần:
Phần 1: Thực trạng phát triển thẩm mỹ cho trẻ mầm non
Phần 2: Định hướng đổi mới tổ chức các hoạt động GD lĩnh vực phát triển thẩm
mỹ
* Các từ viết tắt trong tài liệu:
- Cán bộ quản lý: CBQL
- Giáo viên:GV
- Giáo dục và Đào tạo: GDĐT
- Giáo dục mầm non: GDMN
- Giáo dục: GD
- Kế hoạch: KH
- Hoạt động: HĐ
- Phát triển thẩm mỹ: PTTM
- Công nghệ thông tin: CNTT
- Hoạt động tạo hình: HĐTH
- Hoạt động âm nhạc: HĐÂN
- Kết quả mong đợi: KQMĐ
- Giáo dục Tình cảm- Xã hội: GD TC-XH
B MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Học viên hiểu thực trạng tổ chức hoạt động GD PTTM trong các cơ sở GDMN
- Hiểu hoạt động âm nhạc, tạo hình được coi là các phương tiện nghệ thuật góp
phần hình thành, phát triển cảm xúc và tình cảm thẩm mỹ cho trẻ
- Học viên hiểu rõ yêu cầu đổi mới, mục tiêu (kết quả mong đợi) lĩnh vực thẩm
mỹ trong Chương trình GDMN theo nguyên tắc đồng tâm phát triển, trên cơ sở đó giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục, thiết kế môi trường, phong phú, sáng tạo, phù hợp với
độ tuổi trẻ và định hướng “lấy trẻ làm trung tâm”.
2 Kỹ năng
- Vận dụng các nguyên tắc, định hướng đổi mới HĐPTTM, GV biết cách lựa chọn nội dung, đề tài giảng dạy, tận dụng đồ dùng, học liệu trong môi trường GD, áp dụng linh hoạt các phương pháp giáo dục tiên tiến để tổ chức các HĐ GD, HĐ PTTM theo hướng đổi mới
- Nâng cao kỹ năng âm nhạc (lựa chọn bài hát, hát, sử dụng nhạc cụ âm nhạc ), nghệ thuật tạo hình sáng tạo, cách khai thác các nguồn tư liệu có chất lượng trên Internet
để đưa vào dạy trẻ
Trang 2- GV có kỹ năng theo dõi sự phát triển cá nhân trẻ, mức độ PTTM của trẻ để có kế hoạch điều chỉnh hoạt động giáo dục kịp thời
- Trao đổi, hướng dẫn đồng nghiệp
3 Thái độ:
- Học viên học đủ số tiết, báo cáo thu hoạch theo quy định
- Có ý thức tự học, tự nghiên cứu, tích cực trao đổi, thảo luận và nhận thức về sự cần thiết đổi mới hình thức tổ chức các HĐGD trong thực hiện chương trình giáo dục nhà trường
C CHUẨN BỊ:
1 Ban tổ chức chuẩn bị: Máy chiếu, giấy A4, bút, tài liệu
2 Học viên cần nghiên cứu các tài liệu:
- Sách Chương trình GDMN (Chương trình ban hành kèm theo Thông tư 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30/12/2016 sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Chương trình GDMN ban hành kèm theo TT số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/7/2009 của Bộ GDĐT)
- Các tài liệu tham khảo về GD PTTM cho trẻ mầm non:
+ Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non - Tác giả Lê Thanh Thủy - Nhà xuất bản đại học sư phạm
+ Giáo dục âm nhạc (phương pháp giáo dục âm nhạc) Tập 1, 2 - Tác giả Phạm Thị Hòa; Ngô Thị Nam - Nhà xuất bản Đại học Sư phạm
+ Các hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non - Tác giả Lê Thị Đức - Lê Thanh Thủy
- Phùng Thị Tường - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
+ Các hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non - Tác giả Lý Thu Hiền - Phạm Thị Hòa
- Lê Thị Đức - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam
- Các tài liệu BDTX của Sở GDĐT, trường BDCBGD đã ban hành:
+ Tài liệu “Nội dung bồi dưỡng môn tạo hình trong trường mầm non” tháng 9/
2014 Giảng viên: Thầy Vương Cảnh Tuất-GV môn Tạo Hình-Khoa Mỹ thuật-Trường CĐSP TƯ
+ Tài liệu bồi dưỡng Âm nhạc Năm học 20142015 Giảng viên Lý Thu Hiền
-TT NCGDMN
+ Qui chế nuôi dạy trẻ: năm 2001
+ Xây dựng Kế hoạch giáo dục trong các cơ sở GDMN: tháng 6/2016
+ Một số nội dung bổ sung thực hiện qui chế chuyên môn theo chế độ sinh hoạt một ngày tại cơ sở GDMN: Tháng 6/2016
+ Hướng dẫn XD môi trường GD, tổ chức HĐ góc trong cơ sở GDMN:tháng 10/2016
+ Đổi mới tổ chức hoạt động GD lĩnh vực phát triển nhận thức: tháng 6/2017 + Đổi mới tổ chức hoạt động GD lĩnh vực phát triển ngôn ngữ: tháng 7/2018
D NỘI DUNG CHI TIẾT
Phần I Thực trạng việc tổ chức hoạt động thẩm mỹ trong các cơ sở GDMN
1 Ưu điểm
- Nhiều nhà trường sáng tạo trong thiết kế các phòng chức năng, các khu vực, sân vườn thành không gian nghệ thuật đẹp, lôi cuốn trẻ, có ảnh nhạc sĩ, họa sĩ, tranh ảnh, các bức tượng, trang thiết bị hiện đại
- Các CBQL, GV nắm vững phương pháp tổ chức hoạt động GD phát triển thẩm
mỹ, biết cách sưu tầm các bản nhạc, bài hát, tận dụng nguyên liệu sẵn có tại địa phương
để dạy trẻ Một số giáo viên có năng khiếu ÂN hát và sử dụng nhạc cụ, có năng khiếu tạo hình tốt, đam mê nghệ thuật, tâm huyết nghề đã tự tìm hiểu các hình thức tổ chức hoạt động tạo hình, ÂN quốc tế vận dụng dạy trẻ tại trường, lớp đạt hiệu quả cao
Trang 3- Nhiều nhà trường đã trú trọng phát triển Chương trình Giáo dục, bổ sung các nội dung GD, đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường sử dụng đa dạng các học liệu phù hợp, tổ chức nhiều hoạt động trải nghiệm về tạo hình, âm nhạc như các trường chất lượng cao, các trường điểm, các trường có định hướng chuyên sâu về lĩnh vực nghệ thuật đã áp dụng phương pháp giáo dục tiên tiến, đưa các loại hình nghệ thuật hiện đại, mới, hấp dẫn phù hợp vào dạy trẻ
- Nhiều trường mầm non đã tổ chức tốt công tác bồi dưỡng GV Phối hợp PHHS,
xã hội hóa tổ chức các chương trình hoạt động, trò chơi… phong phú sáng tạo phù hợp ngày hội, lễ, chuyên đề tạo hình, âm nhạc…đổi mới hoạt động và khuyến khích, phát hiện tài năng của trẻ
2 Khó khăn, hạn chế tồn tại trong tổ chức hoạt động GD lĩnh vực thẩm mỹ
- Nhiều CBQL, GV chưa thực sự nghiên cứu để hiểu tinh thần đổi mới “học qua chơi và đổi mới hình thức tổ chức hoạt động giáo dục” các lĩnh vực trong thực hiện Chương trình GDMN, trong các tài liệu tập huấn đại trà hàng năm của Sở GDĐT, kiến tập đổi mới hoạt động giáo dục và các tài liệu chỉ đạo, tham khảo của Bộ GDĐT…
- Phương pháp, hình thức, địa điểm tổ chức, tiến trình hoạt động, nhận xét sản phẩm còn dập khuôn cố định theo truyền thống thực hiện được đào tạo căn bản từ nhiều năm hoặc chỉ chọn nội dung sẵn có trong Chương trình GDMN, GV chưa tự tin, chưa mạnh dạn ứng dụng thay đổi hình thức, tiến trình tổ chức các hoạt động tạo hình, âm nhạc, thể loại, chất liệu, kỹ năng, chưa bổ sung các nội dung, tác phẩm ÂN, tạo hình mới sẵn có gần gũi với cuộc sống của trẻ
- CBQL, GV chưa quan tâm đến việc tạo không gian nghệ thuật trong và ngoài lớp học, tạo cảm hứng vui tươi của hoạt động mang tính nghệ thuật, chưa quan tâm đến cảm xúc, hứng thú của trẻ, tạo nên đứa trẻ thụ động làm theo cô, nhìn cô và nói theo cô Không phát hiện được năng khiếu, năng lực cá nhân của từng trẻ để có biện pháp hỗ trợ, khuyến khích, tạo cơ hội để trẻ được phát triển tố chất nghệ thuật
- Một số CBQL, GV còn hạn chế về kiến thức, kỹ năng âm nhạc, tạo hình cơ bản (các loại hình nghệ thuật, xướng âm, cao độ, tiết tấu, giai điệu, tính chất âm nhạc…đường nét, bố cục, màu sắc trong tạo hình…) nhưng chưa chịu khó tự học nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
Phần II: Định hướng đổi mới tổ chức hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mỹ
(Mỗi CBQL, GV đọc, hiểu, tự suy nghĩ và thay đổi trong tổ chức thực hiện công tác chăm sóc nuôi dưỡng GD trẻ tại trường, lớp mầm non => đảm bảo được cam kết với cha mẹ trẻ, tạo thương hiệu cho nhà trường)
1 Định hướng phát triển chương trình đối với lĩnh vực giáo dục thẩm mỹ:
- Đảm bảo mục tiêu của môn học Từ đơn giản đến phức tạp Đảm bảo tính lôgic
- Phù hợp năng lực theo độ tuổi, nhu cầu, mong muốn của đứa trẻ
- Từ cái chung đến cái riêng (đặc điểm văn hóa vùng miền, địa phương)
- Tính hiện đại (cập nhật) và hữu ích, nội dung giáo dục vừa giữ được giá trị nghệ thuật âm nhạc, tạo hình truyền thống đồng thời tiếp cận các xu hướng âm nhạc, tạo hình hiện đại đa dạng về thể loại, phù hợp với độ tuổi VD: Âm nhạc (Dân ca, Hát ru, Giao duyên, Rock, Balade, nhạc Giao hưởng, Nhạc kịch Acapella); Tạo hình: (Vẽ, Nặn, Xé, Cắt dán, Trang trí, In dập, tranh Đông Hồ, tranh Trừu tượng ) và chất liệu Tạo hình: Bút màu, bút sáp, phấn màu, màu nước, màu bột, sơn dầu
- Phong phú về hình thức thể hiện âm sắc của các loại nhạc cụ (Trống, Thanh phách, Mõ, Song loan, đàn Organ, Guitar )
2 Định hướng đổi mới tổ chức các hoạt động giáo dục:
Trang 4- Giáo viên cần có khả năng quan sát, đánh giá để đáp ứng:
+ Khả năng của trẻ như thế nào?
+ Mục tiêu phải lượng hóa được, có thể quan sát, đánh giá được vào cuối bài học + Trẻ cần và muốn biết cái gì? (kiến thức, kỹ năng)
+ Trẻ cần được học và chơi thông qua các hoạt động sinh động, vui vẻ
+ Các kết quả mong đợi có đạt được không?
- Tổ chức các hoạt động giáo dục lĩnh vực phát triển thẩm mỹ dựa trên cách học và
hứng thú nhận thức của trẻ Đảm bảo nguyên tắc giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”, mỗi
đứa trẻ là một sự khác biệt, chúng khác nhau về mức độ tiếp thu kiến thức và mức độ hình thành kỹ năng, vì vậy không nên ép trẻ làm việc ở cấp độ cao hơn khả năng của trẻ, không nên so sánh trẻ với trẻ khác
- Trẻ mầm non học bằng chơi, học bằng các giác quan, bằng thử nghiệm, thực hành, tương tác, chia sẻ kinh nghiệm, bằng tư duy suy luận Trẻ thích khám phá những điều mới lạ xung quanh, trẻ luôn hứng thú với các kinh nghiệm về tạo hình, âm nhạc, đóng kịch và múa, những hoạt động này giúp trẻ có khả năng biểu cảm, sáng tạo và tưởng tượng
- Sự sáng tạo của trẻ phát triển tốt nhất trong một môi trường học tập phong phú
mà được hỗ trợ bởi những giáo viên có khả năng định hướng, quan sát, biết đáp ứng khuyến khích trẻ độc lập, sáng tạo
- Giáo viên cung cấp các nguồn nguyên liệu và phương tiện khác nhau cho trẻ thử nghiệm và tự do bộc lộ bản thân mình
- Giáo viên đánh giá cao những ý tưởng của trẻ và không nên mong đợi trẻ copy lại những bức tranh, những điệu múa hay mẫu hình từ người khác Giáo viên giao tiếp với trẻ và hỗ trợ trẻ trong việc thể hiện khả năng sáng tạo
3 Gợi ý đổi mới tổ chức hoạt động Tạo hình
Nội
Tên gọi Nhà trẻ: Hoạt động tạo hình
Mẫu giáo: Hoạt động tạo hình
Mục
tiêu - Xác định mục tiêu (mục đích yêucầu) dựa trên kết quả mong đợi của
chương trình, phù hợp với độ tuổi
- Trẻ bước đầu có khả năng cảm
nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc
sống và trong tác phẩm nghệ thuật
tạo hình Hình thành cho trẻ những
cảm xúc thẩm mỹ trước vẻ đẹp của
đường nét, màu sắc, hình dáng, bố
cục, tỷ lệ… của các sự vật hiện
tượng trong thiên nhiên, cuốc sống
và trong nghệ thuật
- Có khả năng (kĩ năng) thể hiện
cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt
động tạo hình như vẽ, nặn, xé cắt
dán, trang trí, in dập, chắp ghép, thổi
màu, làm đồ chơi…bằng việc sử
dụng những nguyên vật liệu đơn
giản, sẵn có và gần gũi để tạo nên
- Xác định mục tiêu (mục đích yêu cầu) dựa trên kết quả mong đợi của chương trình, nhu cầu, khả năng của trẻ trong nhóm/lớp, khả năng, năng khiếu của từng cá nhân trẻ
- Trẻ được tiếp cận với các xu hướng nghệ thuật tạo hình dân gian (tranh Đông Hồ, tranh thêu, tranh lụa…) và hiện đại (Các trường phái tranh của các họa sĩ nổi tiếng trên thế giới, tranh trừu tượng…)
- Phát triển khả năng tưởng tượng sáng tạo dựa trên những kinh nghiệm và cảm xúc cá nhân, tăng cường vốn sống và kích thích nhu cầu hoạt động tích cực tạo sản phẩm
Trang 5sản phẩm.
- Yêu thích tham gia các hoạt động
vẽ, nặn, xé cắt dán, trang trí, in dập,
chắp ghép, thổi màu
Tổ chức
hoạt
động
tạo
hình
trong
giờ học,
ngoài
giờ học
T
ổ chức trong giờ học
1.HĐ tạo hình theo mẫu:
Tổ chức hoạt động tạo hình theo
mẫu khi: trẻ chưa có kỹ năng, chưa
có cảm xúc thể hiện tác phẩm (vẽ,
nặn, cắt, xé dán)
Tùy vào khả năng của trẻ, mức độ
khó dễ của các kỹ năng tạo hình để
giáo viên có thể chọn một hay nhiều
hoạt động tạo hình theo mẫu
- Mục đích: Cung cấp kỹ năng tạo
hình mới
- Phương pháp chính:
Quan sát sử dụng mẫu
Trình bày mẫu + Giải thích
- Các bước tiến hành:
HĐ 1: Ổn định, gây hứng thú, giới
thiệu bài
Sử dụng thủ thuật để gây hứng thú
và giao nhiệm vụ cho trẻ
HĐ 2: Quan sát nhận xét vật mẫu
HĐ 3: Làm mẫu toàn bộ vật (hoặc
từng phần) kết hợp giải thích tùy vào
mức độ khó dễ của kỹ năng và khả
năng của trẻ
HĐ 4: Trẻ thực hiện (vật mẫu được
để nơi trẻ dễ quan sát từ đầu đến
cuối hoạt động)
HĐ 5: Nhận xét sản phẩm
2 HĐ tạo hình theo đề tài
Tổ chức hoạt động tạo hình theo đề
tài khi trẻ đã có nhiều kỹ năng, cảm
xúc Tổ chức chủ yếu ở cuối lứa tuổi
mẫu giáo Bé, lứa tuổi giáo Nhỡ và
Lớn .
- Mục đích: Dạy trẻ kiến thức về
phương pháp tạo hình chuyên biệt
(mối liên hệ giữa các sự vật với
nhau) giúp trẻ mở rộng kiến thức,
rèn luyện kỹ năng, làm quen với 1-2
kỹ năng mới và các nguyên vật liệu
đa dạng mới
- Phương pháp chính:
Quan sát + đàm thoại, sử dụng
- Giáo viên hiểu rõ và nắm chắc mục tiêu lĩnh vực thẩm mỹ trong chương trình giáo dục
mầm non theo độ tuổi để chủ động trong việc
lựa chọn nội dung, hoạt động tạo hình cho phù hợp với độ tuổi, với khả năng, nhu cầu hứng thú của trẻ (thể loại, hình thức…)
- Căn cứ vào khả năng tạo hình của trẻ, của giáo viên, điều kiện thực tế, GV xác định tổ chức hoạt động tạo hình thể loại theo mẫu, theo đề tài, theo ý thích; trong giờ học hay ngoài giờ học…
- Thời gian để trẻ thực hiện và hoàn thành sản phẩm tạo hình có thể trong 1,2 hoặc nhiều hoạt động phụ thuộc vào đề tài, mức độ yêu cầu về kỹ năng, khă năng của trẻ
- Các bước tiến hành tổ chức hoạt động tạo hình rất cần GV tư duy đổi mới, linh hoạt trong từng hoạt động từ HĐ 1 (ổn định, gây hứng thú -> đến HĐ5 (nhận xét sản phẩm)=> nhằm đạt mục đích giúp trẻ có cơ hội bộc lộ các ý tưởng và cảm xúc về bản thân và về thế giới mà trẻ nhìn thấy, trẻ tự tin khi nói ý tưởng, mong muốn được thử nghiệm…
- GV có thể sử dụng hệ thống câu hỏi để cảm nhận, dự đoán, kích thích trẻ bộc lộ cảm xúc,
ý tưởng sáng tạo nghệ thuật của bản thân, trẻ
tự quyết định mình muốn gì và thực hiện chúng như thế nào: VD
+ Cháu có cảm xúc gì sau khi ngắm bức tranh của họa sĩ ?
+ Theo cháu họa sĩ đặt tên cho bức tranh này
là gì?
+ Cháu có thể đặt tên bức tranh này có tên là gì? Tại sao?
+ Theo cháu họa sĩ đã sử dụng chất liệu gì để tạo ra bức tranh?
+ Cháu có ý tưởng mới nào cho bức tranh của mình?
- GV lắng nghe, tôn trọng và chấp nhận ý tưởng, cách tạo ra sản phầm của trẻ Chủ yếu khuyến khích để trẻ tiếp tục sáng tạo và đưa
ra ý tưởng mới Khơi gợi, khích lệ, dành thời gian để trẻ quan sát, để trẻ cảm nhận và bộc
lộ cảm xúc của bản thân về cái đẹp bằng
Trang 6tranh, sử dụng biểu tượng: đàm
thoại, sử dụng hình ảnh văn học (gợi
kinh nghiệm sống của trẻ)
- Các bước tiến hành:
HĐ1: Ổn định, gây hứng thú, giới
thiệu bài
Sử dụng thủ thuật để gây hứng thú
và giao nhiệm vụ cho trẻ
HĐ2: Quan sát nhận xét sản phẩm
gợi ý, mở rộng giúp trẻ hiểu chủ đề,
kỹ năng, mối quan hệ, bố cục (tỉ lệ,
vị trí sắp xếp các đối tượng…), cách
phối và hướng dẫn trẻ kỹ năng cần
thiết
HĐ3: Gợi hỏi ý tưởng của trẻ để trẻ
phát biểu cách lựa chọn, cách thực
hiện sản phẩm của trẻ theo đề tài gợi
ý
HĐ4: Trẻ thực hiện (vật mẫu được
cất đi ngay sau khi trẻ thực hiện)
HĐ5: Nhận xét sản phẩm
3 HĐ tạo hình theo ý thích
Tổ chức hoạt động tạo hình theo ý
thích khi trẻ đã có nhiều kiến thức,
kinh nghiệm, kỹ năng và khả năng
sáng tạo trong hoạt động tạo hình
Tổ chức chủ yếu ở cuối lứa tuổi mẫu
giáo Nhỡ và Lớn Không bắt buộc
phải tổ chức hàng tháng hoặc sau
mỗi chủ đề
Không nhất thiết phải tổ chức HĐ
tạo hình theo ý thích trên hoạt động
học Có thể tổ chức vào hoạt động
chiều Có thể tổ chức HĐ tạo hình
theo ý thích sau 1- 2 chủ đề
- Mục đích: Củng cố biểu tượng và
phương thức tạo hình chuyên biệt
hoạt động tạo hình sáng tạo của trẻ
dựa trên những kinh nghiệm và sự
vật hiện trượng xung quanh, những
ấn tượng có trong mỗi cá nhân trẻ
- Phương pháp chính:
Đàm thoại, sử dụng hình ảnh văn
học (gợi kinh nghiệm sống của trẻ)
- Các bước tiến hành:
HĐ 1: Ổn định, gây hứng thú, giới
thiệu bài
Sử dụng thủ thuật để gây hứng thú
nhiều cách khác nhau phù hợp với độ tuổi như: chăm chú ngắm nhìn, biểu cảm bằng nét mặt, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, muốn thử nghiệm…
- Tổ chức hoạt động tạo hình có thể là một chủ điểm thực hiện trong khoảng thời gian: Đầu tiên, yêu cầu trẻ quan sát và vẽ các bức tranh về các tòa nhà trong khu vực trẻ sinh sống hoặc một tòa nhà nổi tiếng => Sau đó trẻ sử dụng các khối để xây thành các tòa nhà yêu thích của trẻ => Cuối cùng, trẻ có thể xây tòa nhà của mình bằng các vật liệu đã qua sử dụng
VD: Tổ chức hoạt động tạo hình: Cho trẻ ra ngoài quan sát mây Khuyến khích trẻ nhìn vào các hình mà mây có thể tạo ra => Trẻ vẽ,
vẽ thêm, trang trí những đặc điểm thể hiện được một đồ vật hoặc ý tưởng nào đó
- Khuyến khích trẻ đặt tên cho sản phẩm của mình Nếu là sản phẩm chung, hãy ghi nhận tất cả ý tưởng của từng cá nhân Động viên trẻ bình chọn và quyết định lựa chọn tên cho sản phẩm của nhóm
- GV cần giới thiệu cho trẻ làm quen với các
ngôn ngữ tạo hình: Đường nét, hình vẽ, họa tiết, chất liệu, bố cục, màu sắc
+ Đường nét: dài, ngắn, chiều ngang, chiều
dọc, đừng chéo, lượn sóng, răng cưa, , liền, ngắt quãng
VD: Quan sát các đường nét ở mọi nơi: Các tòa nhà, trên các đồ vật, trong các bức tranh…
* Đường nét thể hiện niềm vui hoặc tâm
trạng, cảm xúc của trẻ: Đường hạnh phúc, mầu hạnh phúc hoặc đường nét nhảy nhót, hào hứng, buồn
+ Hình vẽ: Là hình các đối tượng như con
người, động vật, thực vật, đồ vật, các hiện tượng tự nhiên
Giúp trẻ biết cách diễn tả trạng thái các hình
vẽ có sự sống động
VD: Người hoặc động vật đang đi, chạy, nhảy…Trạng thái vui, buồn
- Tổ chức hoạt động tạo hình: Cho trẻ lắng
nghe một đoạn nhạc, trẻ có thể hình thành các
ý tưởng và bức tranh theo con mắt trẻ thơ của mình Trẻ có thể vẽ hoặc nặn những bức tranh theo cách mà âm nhạc tạo cảm xúc
Trang 7và giao nhiệm vụ cho trẻ.
HĐ 2: Quan sát nhận xét sản phẩm
gợi ý, mở rộng giúp trẻ hiểu chủ đề,
kỹ năng, mối quan hệ, bố cục (tỉ lệ,
vị trí sắp xếp các đối tượng…)
HĐ 3: Gợi hỏi ý tưởng của trẻ để trẻ
phát biểu cách lựa chọn, cách thực
hiện sản phẩm theo ý thích của trẻ
HĐ 4: Trẻ thực hiện
HĐ 5: Nhận xét sản phẩm
* Nhận xét quá trình trẻ hoạt
động.
- Đánh giá sản phẩm tạo hình:
+ Trẻ tự đánh giá
+ Trẻ nhận xét lẫn nhau
+ Giáo viên tổng kết
trong trẻ (nghe bài hát Ngày mùa => Trẻ tưởng tượng ra cánh đồng lúa chín )
Tổ chức hoạt động tạo hình: Vẽ hoặc nặn một đối tượng nào đó (người, động vật, hoa quả )
=> cho trẻ có thể khám phá và quan sát các tư thế khác nhau hoặc cho trẻ có thể sáng tạo đối tượng ở các tư thế khác nhau cho sinh động
+ Họa tiết: Giới thiệu cho trẻ các họa tiết có
thể sử dụng trong trang trí như họa tiết hình người, động vật, hoa lá được đơn giản hoặc cách điệu
+ Bố cục: Hướng dẫn trẻ cách sắp xếp hình
vẽ, họa tiết chính, phụ, to, bé cho hài hòa VD: Khi vẽ tranh ngôi nhà của bé, trẻ có thể sắp xếp ngôi nhà là hình ảnh chính, nằm phía trước tranh, hình to hơn Các hình ảnh phụ nhỏ hơn, ở xung quanh là vườn hoa, đám cây, ông mặt trời, đám mây
+ Màu sắc: Màu cơ bản (Đỏ, vàng, xanh da
trời), màu pha (là kết quả của việc pha 2 màu
cơ bản với nhau) và gam màu nóng, lạnh… VD: Đỏ pha vàng thành màu da cam
* Giới thiệu cho trẻ tên của các màu cũng như tính chất của các màu như: ấm, mát, sáng, tẻ nhạt, nhạt, xanh tái, đậm
* Tổ chức hoạt động tạo hình: Cho trẻ quan
sát màu của của thiên nhiên: Bầu trời trước khi mưa Hãy thảo luận xem là bầu trời chuyển từ màu xanh nhạt sang màu xanh xám sẫm như thế nào => Cho trẻ trải nghiệm, sử dụng các đường nét, màu sắc, họa tiết với các chất liệu khác nhau để tạo ra các sản phẩm tạo hình
- Nhận xét sản phẩm tạo hình
Chú trọng tính sáng tạo và quá trình HĐ của trẻ:
+ GV cần có một số kiến thức nhất định về ngôn ngữ tạo hình để cảm thụ và nhận xét gồm: Đường nét, bố cục, hình vẽ, màu sắc + Giáo viên quan tâm đến mức độ hứng thú, niềm vui sướng và hạnh phúc của trẻ khi tham gia hoạt động, tốc độ thực hiện bài tập của trẻ khi tham gia HĐ, những khó khăn trẻ gặp khi tham gia HĐ
+ Đánh giá nhận xét căn cứ theo từng thể loại: Thể loại theo mẫu; Theo đề tài; Theo ý thích
Trang 8ổ chức ngoài giờ học
- Tổ chức ngày hội tạo hình, các hội
thi tài năng của các họa sĩ nhí… giao
lưu giữa các lớp, các khối lớp, giữa
các trường
- Tổ chức vẽ tranh cá nhân, vẽ tranh
theo nhóm, tranh tường tập thể =>
triển lãm tranh để gây quỹ tư thiện
+ Đánh giá nhận xét theo từng loại hình: Tô; Vẽ; Xé - Cắt dán; Nặn; Chắp ghép; in, dập + GV cần dành thời gian để trẻ quan sát, nhận xét, cảm nhận sản phẩm của bản thân, của bạn GV không áp đặt suy nghĩ, ý tưởng của người lớn vào sản phẩm của trẻ GV không nhất thiết phải dập khuôn đánh giá sản phẩm của trẻ theo đúng trình tự => Mục đích nhằm tạo cơ hội để trẻ thoải mái, vui vẻ, tự tin khi nói các ý tưởng của bản thân, trẻ học cách đánh giá và thể hiện quan điểm riêng, trẻ hiểu được rằng có nhiều cách khác nhau để tạo ra sản phẩm
VD: Miêu tả điều mà trẻ đang làm và giới thiệu: Hãy nhìn vào những đường lượn sóng
mà con vừa tạo ra này? Các con nhìn vào đó
và liên tưởng đến hiện tượng gì trong thiên nhiên? Sóng biển, song nước
Giúp trẻ nói ra những ý tưởng và ý kiến
của mình: Hãy nói với cô về bức tranh của con, tại sao con lại lựa chọn sử dụng cái này?
* Không yêu cầu tất cả các trẻ đều hoàn thành sản phẩm sau mỗi một hoạt động, trẻ
có thể hoàn thành sản phẩm ở những hoạt động tiếp theo
- Tổ chức hoạt động tạo hình với thể loại khác: Gấp giấy (nghệ thuật Origami Nhật
Bản, gấp giấy Hàn Quốc), cắt giấy để tạo thành các hình đối xứng
- Tổ chức hoạt động học tạo hình trong ở ngoài trời, sân vườn, hoặc “Không gian sáng tạo”
Các
hoạt
động
tạo
hình sử
dụng đa
dạng kỹ
- Khuyến khích trẻ cùng cô chế biến các nguyên vật liệu tạo hình an toàn như: màu nước, bột nặn
- Tăng cường các nguồn vật liệu, phương tiện từ thiên nhiên và các vật liệu tái sử dụng: sỏi, gỗ, hoa lá, nắp chai, ốc vít
- Thưởng thức và sáng tạo với các loại hình nghệ thuật dân gian truyền thống và tiếp thu các kinh nghiệm nghệ thuật quốc tế (tìm hiểu kĩ thuật, thủ pháp nghệ thuật theo các trường phái và xu hướng)
Trang 9năng và
nguyên
vật liệu
* Hoạt động cụ thể trong các lĩnh vực cụ thể:
1 Vẽ
+Tăng cường trải nghiệm các kĩ thuật và phương tiện tạo hình đa dạng: màu sáp, màu dạ, màu nước
+ Kết hợp linh hoạt giữa tạo hình theo nhu cầu và thưởng thức, sáng tạo theo các trường phái
+ Các trò chơi với các chất liệu màu; Các kĩ thuật hội họa qua các phương tiện đa dạng, dễ kiếm
2 In đồ họa đơn giản (in dập)
- In tạo hình bằng các phương tiện sẵn có
- Tạo mẫu in từ các phương tiện đơn giản
3 Nặn – Điêu khắc
- Nặn tạo hình kết hợp các vật liệu phong phú từ thiên nhiên và các vật liệu sẵn có
4 Xé dán, làm đồ thủ công – handmade
- Đan nan, gấp, cắt , xé và xếp dán
Trang 10
- Đồ handmade với các vật liệu tái sử dụng, vật liệu thiên nhiên
5.Gợi ý: Tham khảo
- Nghệ thuật & khoa học: Rô bốt đơn giản; Mô hình chuyển động khám phá tác
dụng của gió và không khí
+ Khám phá tính chất của các chất liệu màu và sự biến đổi của màu: nặng – nhẹ, nhiệt độ
4 Gợi ý đổi mới tổ chức hoạt động âm nhạc