Nhằm sẻ chia nỗi bất hạnh với những nạn nhân và thân nhân của họ trong việc chăm nom, săn sóc người bệnh, Tác giả đã nảy ra ý tưởng tích hợp các chức năng đơn lẻ, thiết kế và chế tạo một
Trang 1NGHIÊN CỨU, THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO GIƯỜNG ĐA NĂNG PHỤC VỤ VIỆC
CHĂM SÓC BỆNH NHÂN THIỂU NĂNG VẬN ĐỘNG TẠI GIA ĐÌNH VÀ CÁC CƠ SỞ
Y TẾ
Nguyễn Minh Tân (BQL các dự án HAI)-Đinh Hồng Chung (Dự án VIE011) Nguyễn Xuân Hòa (Dự án VIE011)
Trang 2Tóm tắt
Chăm sóc bệnh nhân
thiểu năng vận động,
bại liệt, mất khả năng
tự chủ là một công việc
hết sức nặng nhọc, gian
truân và kéo dài Nhằm
sẻ chia nỗi bất hạnh với
những nạn nhân và
thân nhân của họ trong
việc chăm nom, săn sóc
người bệnh, Tác giả đã
nảy ra ý tưởng tích hợp
các chức năng đơn lẻ,
thiết kế và chế tạo một
thiết bị đơn giản nhưng
hữu dụng từ những vật
liệu phổ biến, rẻ tiền và
dễ kiếm tại mọi địa
phương, mọi cộng
đồng dân cư
Sản phẩm là một
mẫu giường đa dụng
với 6 chức năng chính,
hỗ trợ tích cực cho hầu
hết các sinh hoạt
thường ngày của một
bệnh nhân, đã được
hoàn thiện, thử nghiệm
lâm sàng và hoàn toàn
đáp ứng các tiêu chí đặt
ra
Sản phẩm cũng đã
được chọn tham gia
cuộc Triển lãm ý tưởng
sáng tạo và sản phẩm
công nghệ năm 2007,
và hội trợ Techmart
2008 tổ chức tại Thái
Nguyên
1 Đặt vấn đề:
Xã hội phát triển
đem lại cho chúng ta
một cuộc sống đầy đủ
và tiện nghi hơn, mở ra
nhiều cơ hội và điều
kiện nhằm phát huy
tính năng động và hiệu
suất lao động cao hơn
Tuy nhiên, mặt trái của nó là con người phải làm việc với cường độ cao, tính chất công việc đòi hỏi phải đầu tư nhiều công sức, trí lực hơn Và do đó, những tai biến do strees, những sự cố trong lao động, tai nạn giao thông xảy ra ngày càng nhiều và càng nghiêm trọng, mà hậu quả là một số lượng không nhỏ những nạn nhân rơi vào tình trạng thiểu năng vận động, bại liệt, mất khả năng tự chủ trong sinh hoạt trong một thời gian dài, thậm chí suốt quãng đời còn lại của họ
Tuổi thọ ngày một cao là một tín hiệu đáng mừng, song cũng kéo theo một thực tế là
số lượng người cao tuổi mắc các bệnh hiểm nghèo, giảm hoặc mất khả năng vận động, không đủ khả năng tự chăm sóc hoặc tự chủ trong sinh hoạt cá nhân cũng ngày một tăng
HIV/AIDS cũng đã và đang để lại những hậu quả nghiêm trọng, hàng chục ngàn thanh niên đang độ tuổi thanh xuân, đã trở thành những phế nhân bán thân bất toại, là gánh nặng
cho bố mẹ, vợ con hàng ngày phải phục dịch, chăm sóc trên giường bệnh
Không chỉ những người bệnh phải chụi đựng nỗi đớn đau, bất hạnh mà cả con cháu, gia đình, người thân của
họ cũng vô cùng vất vả, gian truân trong việc chăm sóc, phụng dưỡng
Nhóm tác giả muốn thông qua đề tài này, tạo ra một sản phẩm thiết thực và hữu dụng,
đa năng từ các vật liệu thông dụng và rẻ tiền,
sử dụng cho việc chăm sóc bệnh nhân thiểu năng vận động tại gia đình và các cơ sở y tế, nhằm sẻ chia những nỗi bất hạnh cho những ai
đã từng và không may rơi vào những hoàn cảnh trên
2 Đối tượng và phương pháp nghiên cứu
1 Đối tượng nghiên cứu:
Một số mô hình, các sản phẩm, các thiết bị y
tế trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, các vật liệu
dự kiến dùng để chế tạo thiết bị
2 Phương pháp nghiên cứu và các bước tiến hành:
Nghiên cứu cơ cấu, phân tích nguyên lý, thiết kế mô hình trên máy tính và thực nghiệm trong thực tiễn lâm sàng
- Nghiên cứu nguyên lý cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
- Khảo sát nguồn vật tư, linh kiện, phụ tùng
- Thiết kế sơ đồ tổng thể trên máy vi tính
- Lựa chọn, mua sắm vật liệu
- Chế tạo theo sơ đồ thiết kế
- Thử nghiệm và đánh giá kết quả
- Hoàn thiện mô hình và chế tạo sản phẩm
- Áp dụng vào thực tiễn điều trị và chăm sóc
2.3.Các tiêu chí của sản phẩm:
Trong quá trình nghiên cứu, phân tích, chúng tôi thấy rằng, để sản phẩm sự định chế tạo thực sự có giá trị sử dụng cho sinh hoạt của bệnh nhân thiểu năng vận động và trợ giúp người chăm sóc, thì sản phẩm phải có được 6 chức năng sau đây:
- Là giường nằm thoải mái cho bệnh nhân
- Là ghế ngồi cho bệnh nhân nghỉ ngơi, xem TV, trò chuyện, đọc báo
- Là bàn ăn, uống
an toàn, thuận tiện
- Là nơi vệ sinh (Đại tiểu tiện) thuận lợi, sạch sẽ
- Là bàn gội đầu, tắm rửa hàng ngày
- Là xe đẩy giúp bệnh nhân có thể di chuyển
Sản phẩm cần có thiết kế đơn giản, dễ chế tạo bằng các vật liệu đa dạng, thông
Trang 3Cơ cấu khóa răng cưa, cho phép nâng hạ và điều chỉnh tư thế của giường theo
ý muốn
Chuông báo (Alarm) được lắp đặt tại vị trí thuận lợi
dụng, rẻ tiền nhưng
đảm bảo độ bền chắc,
có giá trị thẩm mỹ và
đắc dụng Đồng thời có
thể tiếp tục cải tiến,
nâng cấp sản phẩm cho
phù hợp với nhu cầu,
hoàn cảnh và khả năng
kinh tế của từng gia
đình, từng đối tượng sử
dụng
3 Kết quả nghiên
cứu và chế tạo
3.1 Xây dựng sơ đồ
thiết kế trên máy vi
tính và mô hình tổng
thể sản phẩm
Đối với việc chăm sóc
người thiểu năng vận
động thì việc đầu tư các
dụng cụ thiết bị đáp ứng
các nhu cầu tối thiểu kể
trên không chỉ tốn kém
về kinh tế, lủng củng
trong kê đặt mà còn vô
cùng phiền toái cho
người bệnh, vất vả cho
người chăm sóc
Vì vậy, chúng tôi xây
dựng dựng sơ đồ thiết kế
và mô hình tổng thể sản
phẩm - một thiết bị, tích
hợp đầy đủ các tính năng
và công dụng kể trên
nhưng đơn giản và gọn
nhẹ, an toàn và dễ sử
dụng, rẻ tiền và chắc
chắn Hình vẽ dưới đây
là mô hình sản phảm do
chúng tôi thiết kế
3.2.Các chức năng
chi tiết của sản phẩm
Sản phẩm đã đáp ứng tiêu chí đặt ra, với
6 chức năng cơ bản “6 trong 1” , đó là :
Chức năng 1: Là giường nằm thoải mái cho bệnh nhân
Với kết cấu 3 tấm (panen), chỉ với một vài thao tác nhẹ nhàng, đơn giản, panen tựa lưng được hạ xuống, panen để chân được nâng lên, tạo ra một chiếc giường nằm vừa vặn và an toàn Kích thước của giường được thiết kế phù hợp với tầm vóc trung bình của người Việt Nam (rộng 70cm, dài 190 cm, cao 65cm) Các thông số này có thay đổi cho phù hợp với những người có tầm vóc (size) khác nhau
Do có 2 tay ngai, bệnh nhân có thể trở mình mà không sợ rơi, ngã
Cơ cấu khóa răng cưa cho phép điều chỉnh độ nghiêng của giường theo ý muốn, tạo tư thế dễ chịu nhất cho người bệnh
Hệ thống bánh xe giúp làm cho chiếc giường năm trở nên nhẹ nhàng thay đổi vị trí phù hợp nhất, tạo không gian tĩnh lặng,
ánh sáng phù hợp nhằm tạo cảm giác bình an, đưa bệnh nhân vào giấc ngủ sâu
Các thao tác nâng
hạ các khớp để chuyển đổi từ chức năng này sang chức năng khác khá nhẹ nhàng, thao tác đơn giản, vừa sức đối với một em nhỏ, một
bà mẹ già mà không cần phải dùng sức, không gây đau đớn, phiền hà cho bệnh nhân
Chức năng 2: Là ghế ngồi cho bệnh nhân nghỉ ngơi, xem TV, trò chuyện,
đọc báo
Tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài, tư tưởng thoải mái, tinh thần sảng khóai, chỉ với một thao tác nhẹ nhàng là chạm tay vào chuông báo (Alarm) được lắp đặt tại ví trí thuận lợi nhất (cải tiến
từ chiếc điện thoại đồ
chơi chạy pin của trẻ em), Bệnh nhân sẽ được sự trợ giúp của người chăm sóc để chuyển đổi từ tư thế nằm sang tư thế ngồi,
lúc này, panen kê chân
hạ xuống, panen kê lưng nâng lên, chiếc giường tức thì biến thành một chiếc ghế photơi với độ nghiêng tùy ý theo nhu cầu của người bệnh là ngồi xem
TV, đọc báo hay tư thế
thư giãn nửa nằm nửa ngồi
Panen thứ tư được gập dọc theo thành giường sẽ được xoay lên tư thế đặt ngang và trở thành chiếc bàn nhỏ xinh xắn, trên đó có thế đặt 1 vài quyển sách, tờ báo, tách trà, thậm chí một lọ hoa nhỏ,tạo cho bệnh nhân cảm giác lạc quan, yêu đời hơn
Chức năng 3: Là bàn ăn, uống thuận tiện
Ăn uống đối với bệnh nhân thiểu năng vận động luôn là một công việc hết sức khó khăn Một chiếc bàn ăn với những lỗ có kích thước to nhỏ khác nhau được bố trí phù hợp
Trang 4Bồn gội đầu được gắn sau lưng ghế nâng nhẹ chốt cài, có thể tháo rời để cọ rửa vệ sinh
giúp cho việc để những
chiếc bát, cốc nước
vững chãi, an toàn và
thuận tiện là một chức
năng đã được những
bệnh nhân và những
người chăm sóc đánh
giá rất cao
Chiếc bàn gấp có
thể điều chỉnh khoảng
cách gần, xa so với tầm
tay và vóc dáng của
người bệnh, 1 chi tiết
nhỏ nhưng vô cùng
hữu ích đối với những
bệnh nhân thiểu năng,
khi mà mỗi động tác
của họ thường rất khó
nhọc và thiếu tự chủ
Một khung nhỏ làm
nơi vắt các loại khăn
cũng rất cần thiết cho
bệnh nhân
Chức năng 4: Là xe
đẩy bệnh nhân
Chỉ cần gạt nhẹ chân vào chốt hãm,
chiếc Ghế - Giường đã
biến thành một chiếc
Xe lăn kết nối người
bệnh với thế giới bên ngoài
Với sự hỗ trợ của người chăm sóc, bệnh nhân có thể di chuyển không chỉ trong không gian căn phòng, hoặc giữa các phòng trong căn nhà, mà nếu điều kiện cho phép, có thể ra
hè, ra sân để hít thở khí trời
Nếu điều kiện kinh
tế và sức khỏe cho phép, thiết bị có thể nâng cấp thêm bánh lốp và vòng tự hành, giúp những người bệnh thậm chí có thể tự di chuyển mà không cần đến sự trợ giúp
Chức năng 5: Là bàn gội đầu, rửa ráy
Tắm gội, rửa ráy
đối với người thiểu năng vận động vốn xưa nay là việc vô cùng cực nhọc
và khó khăn Nhưng công việc này đã trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều nhờ một công năng của sản phẩm
Với một thao tác đơn giản là lật tấm đệm sang một bên và gạt nhẹ khóa răng cưa, Panen ngả lưng từ từ
hạ xuống, panen kê chân gấp lên, chiếc xe đẩy lại chuyển thành một chiếc bàn gội đầu, rửa ráy rất tiện lợi cho việc nước nôi nước xả được dẫn xuống chiếc
xô đặt bên dưới một cách gọn gàng, không một giọt nước rơi ra nhà
Một chốt cài nhỏ giúp có thể dễ dàng tháo rời chậu để cọ rửa
và vệ sinh trong ngoài sạch sẽ
Chức năng 6: Là nơi
vệ sinh (Đại tiểu tiện) thuận lợi, sạch sẽ
Đây là một sinh hoạt thường xuyên, quan trọng và tế nhị
Đối với những bệnh nhân thiểu năng vận động đó là một công việc rất khió khăn Thiết bị đã giúp giải quyết công việc nặng
nề và khó chịu này bằng việc lắp thêm một bồn WC dưới gầm ghế
nhằm đơn giản và tối
ưu hóa nhu cầu sinh hoạt này cho người bệnh cũng như người chăm sóc
Khi bệnh nhân có nhu cầu, tự bản thân họ hoặc với sự trợ giúp của người phục vụ, tấm nệm được lật sang một bên, chiếc ghế lập tức trở thành một bồn vệ sinh tuyệt vời, một tấm rèm mỏng hay 1 chiếc khăn ni lông nhỏ có thể phủ qua người một cách “tế nhị”, đã giải quyết cả một vấn đề tưởng như vô cùng nan giải, tạo cho người bệnh tư thế và cảm giác thật thoải mái trên cả tuyệt vời
Một chiếc máng nhỏ giải quyết triệt để sự rơi rớt các “sản phẩm không mong muốn” Sau khi người bệnh
đi vệ sinh xong, chiếc
bô nhựa dễ dàng được rút ra khỏi khay đỡ để đem đi xử lý, đệm ngồi được trả lại vị trí
cũ, nhà vệ sinh lưu động lại trở lại với chức năng bình thường của nó
4 Đánh giá kết quả và bàn luận
Chiếc bàn gấp với những lỗ khoét phù hợp giúp cố định
bát, đĩa, cốc nước và có thể điều chỉnh khoảng cách
phù hợp vóc dáng người bệnh
Trang 54.1 Đánh giá kết
quả:
Sản phẩm đạt các
mục tiêu và các tiêu chí
như đã nêu trên
Ngoài 6 chức năng
chính, sản phẩm còn có
1 số chi tiết hỗ trợ khác
như: Chuông gọi người
nhà, giá đọc sách, giá
phơi khăn tùy theo
nhu cầu cụ thể của từng
bệnh nhân, có thể
được bổ sung thêm
những chi tiết khác:
như đèn đọc sách, máy
nghe nhạc, radio
4.2 Bàn luận:
- Mục đích của
tác giả không
hướng đến tính
hiện đại mà chú
trọng tính hiệu
dụng, đơn giản và
dễ chế tạo, với
mong muốn, từ mô
hình này, mọi gia
đình có thể tự sản
xuất và sản xuất từ
các nguồn vật liệu
khác nhau phù hợp
với điều kiện kinh
tế của từng gia
đình
- Sản phẩm đã
được sử dụng thử
nghiệm trong thực
tế, đã được gửi
tham gia triển lãm
các ý tưởng và sản
phẩm về phòng
chống HIV và
chăm sóc bệnh
nhân AIDS, thu hút
được rất nhiều sự
quan tâm và đánh
giá cao của Ban tổ
chức và khách
tham quan
- Sản phẩm có
thể cải tiến để trở
thành hàng thương phẩm với giá thành rất phù hợp với điều kiện kinh tế của số đông người dân lao động (Từ
1000.000đ tùy theo vật liệu là tre gỗ hay inox)
- Có thể sử dụng trong gia đình hoặc trang bị trong các cơ sở y tế
Summary:
Research, design and make a multi-function 6
in 1 bed to care moving deficiency patients at home and health service
sites
Health care for paralysed or out-of-control patients is very hard and long In order
unfortunateness with patients and their families in caring patients, the author researched, designed and made a simple but very useful equipment that integrates separate
equipment was made from popular and cheap materials that easy to seek in locations
This equipment is a multi-function 6 in 1 bed that supports for daily living activities of
a person The bed was completed and was in clinical trial, and met all proposed criteria
The product was
exhibited at the World AIDS Day Camp of Innovative ideas on AIDS prevention held
on 24 November 2007 and on TECHMART held on 2008 in Thai Nguyen