Qua đó cho thấy hoạt động xét xử luôn là hoạt động trọng tâm, cần được chú trọng nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn. Tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới, Tòa án là cơ quan thực hiện chức năng xét xử. Đồng thời đặt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc tìm hiểu và tiếp thu những tiến bộ trong pháp luật các quốc gia trên thế giới là điều cần thiết và nên làm
Trang 1MỤC LỤC
A MỞ ĐẦU 2
B NỘI DUNG 2
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ MÔ HÌNH TỐ TỤNG HÌNH SỰ CỦA PHÁP VÀ ĐỨC 2
1 Tố tụng hình sự Pháp 2
2 Tố tụng hình sự Đức 3
3 Chức năng chung của Tòa án 4
II TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ PHÁP VÀ ĐỨC 5
1 Cộng hòa Pháp 5
2 Cộng hòa Liên bang Đức 7
3 So sánh tòa án trong tố tụng hình sự Pháp và Đức 9
III BÌNH LUẬN VAI TRÒ CỦA TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ PHÁP VÀ ĐỨC 11
1 Cộng hòa Pháp 11
2 Cộng hòa Liên bang Đức 14
C KẾT LUẬN 17 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 2A MỞ ĐẦU
Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp
đến năm 2020 đặt ra mục tiêu “Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh,
dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; hoạt động tư pháp mà trọng tâm
là hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu quả và hiệu lực cao.” Qua đó cho
thấy hoạt động xét xử luôn là hoạt động trọng tâm, cần được chú trọng nghiên cứu về mặt lý luận và thực tiễn Tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới, Tòa án là cơ quan thực hiện chức năng xét xử Đồng thời đặt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc tìm hiểu và tiếp thu những tiến bộ trong pháp luật các quốc gia trên thế giới là điều cần thiết và nên làm Với ý nghĩa đó trong phần
trình bày sau đây, xin đi vào Bình luận vai trò của Tòa án trong Tố tụng hình sự
Pháp và Đức.
B NỘI DUNG
I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ MÔ HÌNH TỐ TỤNG HÌNH SỰ CỦA PHÁP
VÀ ĐỨC
1 Tố tụng hình sự Pháp
Tại cộng hòa Pháp, tố tụng hình sự thẩm vấn được áp dụng trên phạm vi toàn quốc vào giữa thế kỷ XVI Cộng hòa Pháp lúc bấy giờ thể hiện sự quan tâm của Nhà nước đối với sự nguy hiểm cho xã hội do hành vi phạm tội gây ra Phiên tòa trong mô hình tố tụng giữ vai trò quan trọng trong suốt quá trình giải quyết vụ án hình sự vì tố tụng thẩm vấn không bao gồm phần tranh luận của các bên
Theo thời gian, mô hình tố tụng hình sự Pháp mang đậm màu sắc của thẩm vấn kết hợp với một số đặc điểm của tố tụng hình sự tranh tụng Tính chất thẩm vấn thể hiện ở việc pháp điển hóa các quy định của pháp luật về thủ tục tố tụng; ở nghĩa vụ khai báo của nhân chứng; ở tính chất tố tụng viết trong các thủ tục trong điều tra sơ bộ,…Tất cả hướng đến mục tiêu của tố tụng hình sự là xác
2
Trang 3định sự thật khách quan của vụ án trên cơ sở nguyên tắc công bằng và tranh tụng, duy trì sự cân bằng về quyền giữa các bên (Theo điều khoản sơ bộ của Bộ luật tố tụng hình sự Cộng hòa Pháp hiện hành)
Trong tố tụng hình sự Pháp, nhiệm vụ chứng minh tội phạm là trách nhiệm của các cơ quan tiến hành tố tụng được thực hiện theo các giai đoạn tố tụng từ điều tra, truy tố đến xét xử Trong đó, cơ quan cảnh sát và cơ quan công
tố nhiệm vụ tiến hành điều tra vụ án hình sự Công tố viên cũng tham gia tố tụng với vai trò là bên chính tố, là người đại diện cho quyền lợi xã hội Thẩm phán giữ một vai trò quan trọng trong tiến trình giải quyết vụ án hình sự như tự tiến hành hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ, án chủ động thẩm vấn tại phiên tòa, quyết định bản án Ở cộng hòa Pháp, Luật sư có thể tự do xem xét hồ sơ và biết chính xác về những vấn đề thân chủ của mình đang bị quy kết, được tham gia vào mọi quá trình tố tụng, điều tra ngay sau khi thân chủ bị xem xét Điều này
đã làm cho tố tụng hình sự thẩm vấn của Pháp ngày càng mang tính chất tranh tụng
2 Tố tụng hình sự Đức
Mô hình TTHS Đức về cơ bản là mô hình tố tụng thẩm vấn có kết hợp với một số yếu tố của mô hình tố tụng tranh tụng TTHS Đức có ba chức năng cơ bản: i) chức năng buộc tội do cảnh sát, viện công tố, tư tố viên, người bị hại thực hiện; ii) chức năng bào chữa do người bào chữa, bị can, bị cáo thực hiện; iii) chức năng xét xử do tòa án thực hiện Tuy nhiên, các chức năng này chưa có sự phân định rõ ràng ngay trong Bộ luật TTHS Đức mà có mối quan hệ chặt chẽ, đan xen nhau Cụ thể, các cơ quan cảnh sát, viện công tố và TA đều có quyền thu thập chứng cứ buộc tội và gỡ tội nhằm chứng minh tội phạm và người phạm tội Cơ quan công tố và cơ quan cảnh sát phải cung cấp tất cả các chứng cứ cho
TA và Thẩm phán phải chủ động kiểm tra chứng cứ Tại phiên tòa, vai trò của thẩm phán chủ tọa phiên tòa là rất nổi bật trong khi vai trò của luật sư thì không thật sự năng động như luật sư ở các quốc gia khác
Theo tinh thần của mô hình tố tụng thẩm vấn, TTHS Đức cũng đặt mục tiêu đi tìm chân lý khách quan của vụ án Các nguyên tắc trong mô hình tố tụng
Trang 4hình sự của Đức cũng được thể hiện trong Hiến pháp Đức liên quan đến việc đảm bảo công bằng trong tố tụng, như: tính chất không thể xâm phạm và không thể chuyển dịch của quyền con người và tác động ràng buộc của những quyền
đó đối với cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp (Điều 1); quyền được đảm bảo xét xử bởi Tòa án (khoản 1 Điều 103)1
3 Chức năng chung của Tòa án
Nhìn chung, tòa án của các quốc gia trên thế giới đều thực hiện chức năng xét xử, bên cạnh những hoạt động đặc thù của từng nước, tòa án thường thực hiện những nhiệm vụ cụ thể sau đây:
Một là, Đưa công lý đến cho mọi người dân: Chức năng đầu tiên và quan
trọng nhất của Tòa án là mang lại công lý cho người dân, bất cứ khi nào họ có thể tiếp cận nó Nó đảm bảo đưa ra được các hình thức xử phạt trong những bản
án cho những người bị tuyên là có tội, vi phạm pháp luật của nhà nước, hoặc quyền và lợi ích hợp pháp của của người khác Những cá nhân hay tập thể bị thiệt hại có thể viện đến tòa án để tìm kiếm biện pháp khắc phục và bồi thường
Hai là, Giải thích và áp dụng pháp luật: Một trong những chức năng chính
của ngành tư pháp là giải thích và áp dụng luật đối với các trường hợp cụ thể Cả dựa vào thực tiễn xét xử những vụ án xảy ra trước đó, thẩm phán giải thích và áp dụng luật pháp Mọi luật cần một sự giải thích hợp lý để áp dụng cho từng trường hợp cụ thể Chức năng này được thực hiện bởi các thẩm phán
Ba là, Bảo vệ quyền: Hệ thống tư pháp có trách nhiệm tối cao để bảo vệ
quyền lợi của người dân Công dân có quyền tìm kiếm sự bảo vệ của cơ quan tư pháp trong trường hợp quyền của mình bị vi phạm hoặc bị đe dọa bởi chính phủ, các tổ chức hoặc cá nhân Trong các trường hợp như vậy, hệ thống tư pháp có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của người dân
Bốn là, Quyền để các Quyết định và bản án của TA được thi hành trên
thực tế: Cơ quan tư pháp có quyền không chỉ đưa ra phán quyết và quyết định
http://lapphap.vn/Pages/TinTuc/208298/Quyen-bao-chua-trong-to-tung-hinh-su-Cong-hoa-Lien-bang-duc.html
4
Trang 5tranh chấp, mà còn để những phán quyết và quyết định đó được thực thi trên thực tế
II TÒA ÁN TRONG TỐ TỤNG HÌNH SỰ PHÁP VÀ ĐỨC
Nhìn chung TA của các quốc gia trên thế giới đều được quy định ở góc độ
là cơ quan thực hiện chức năng xét xử Tìm hiểu tòa án trong Tố tụng hình sự là tìm hiểu cơ cấu tổ chức và thẩm quyền cũng như khái quát quy trình thủ tục của các cơ quan tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án hình sự của mỗi quốc gia
1 Cộng hòa Pháp
Hệ thống Tòa án của Pháp được tổ chức và hoạt động theo tinh thần của Hiến pháp năm 1958, Luật về tổ chức Tòa án và Quy chế các thẩm phán tòa hòa giải Hiến pháp năm 1958 là Hiến pháp tăng cường quyền lực của Tổng thống,
vì vậy, mọi hệ thống các cơ quan nhà nước trong đó có cả hệ thống các Tòa án đều phải trực thuộc Tổng thống
Hệ thống tòa án Pháp được tổ chức điển hình cho mô hình nhị nguyên [double pyramid structure], tức là song song tồn tại hai hệ thống tòa án có chức năng xét xử riêng biệt, độc lập lẫn nhau cả về thẩm quyền lẫn quy trình tuyển
chọn các viên chức Một là, Nhánh tòa thẩm quyền chung (tòa tư pháp) chuyên giải quyết các vấn đề dân sự, hình sự Hai là, Nhánh tòa hành chính chuyên giải
quyết các tranh chấp trong lĩnh vực hành chính
Xét đối với các tòa án có thẩm quyền giải quyết vấn đề hình sự Về thẩm quyền chung, các tòa án thuộc ngạch hình sự xét xử các tội phạm gây tổn hại đến người, tài sản cá nhân và tài sản công, làm xâm hại đến trật tự công cộng Luật hình sự Pháp phân chia các loại tội phạm theo mức độ nghiêm trọng thành
03 loại gồm: tội vi cảnh; khinh tội (bị phạt tiền từ 25.000 F và bị phạt tù tối đa
10 năm) và trọng tội là những tội phạm hình sự nghiêm trọng với mức hình phạt trên 10 năm tù Mỗi loại tội này thuộc thẩm quyền xét xử của một Tòa chuyên biệt, được phân chia thành các cấp: tòa sơ thẩm, tòa thượng thẩm và tòa phá án
Thứ nhất, Tòa án sơ thẩm Trong tòa án sơ thẩm có bộ phận là Tòa vi
cảnh, Tòa tiểu hình và tòa đại hình Trong đó:
Trang 6Tòa vi cảnh có thẩm quyền xét xử các vụ việc vi phạm pháp luật nhỏ, ít nghiêm trọng theo thủ tục đơn giản với mức phạt tù đến 1 tháng và mức tiền phạt dưới 25.000 F Các tội vi cảnh được chia làm 5 hạng, đối với các vi phạm
vi cảnh hạng 5 (mức nặng nhất) thì Phó Viện trưởng Viện công tố bên cạnh Toà
sơ thẩm sẽ thực hiện quyền công tố, các vi cạnh hạng thấp hơn thì chức năng công tố sẽ do cảnh sát trưởng đảm nhận Việc xét xử thường do một Thẩm phán của TA sơ thẩm tiến hành Quyết định có thể được khiếu nại lên Tòa thượng thẩm cấp trên
Tòa tiểu hình có thẩm quyền xét xử đối với các khinh tội, đối với những vụ
án phức tạp, có nhiều hành vi phạm tội gồm cả khinh tội và tội vi cảnh cũng thuộc thẩm quyền của Tòa tiểu hình Việc xét xử tại Tòa tiểu hình được tiến hành bởi Hội đồng xét xử gồm ba Thẩm phán của Tòa án sơ thẩm thẩm quyền rộng Tuy nhiên, đối với một số tội phạm nhất định ghi trong BLTTHS (tội phạm liên quan tới luật giao thông, bạo lực,…) thì có thể được xét xử bởi 1 thẩm phán hoặc Hội Đồng xét xử có thể được mở rộng ra thêm một số thẩm phán khác (mang tính dự phòng) đối với vụ án phức tạp, phải xét xử nhiều ngày
Tòa đại hình được tổ chức theo địa hạt, có thẩm quyền xét xử đối với các
trọng tội Tòa đại hình không phải là cơ quan xét xử thường trực, được tổ chức tại các Tỉnh (ngoại trừ thủ đô Paris có 1 tòa thường trực) Hội đồng xét xử của Tòa đại hình gồm 12 thành viên Một Thẩm phán là chủ tọa phiên tòa và hai thẩm phán khác Tuy nhiên, nếu là vụ án nghiêm trọng hoặc thời gian xét xử kéo dài thì có thể thêm 1 hoặc nhiều thẩm phán nữa 9 thành viên còn lại là Bồi thẩm đoàn Thẩm phán và bồi thẩm đoàn xét xử theo nguyên tắc tập thể tuyệt đối Quyết định của Tòa án sơ thẩm có thể được khiếu nại lên Tòa án thượng thẩm cấp trên
Ngoài những Tòa án nêu trên, trên lãnh thổ Pháp còn có những Tòa án hình sự đặc biệt như: Tòa vị thành niên, Tòa án quân sự (xét xử quân nhân), Tòa
án tối cao (tội phạm do các nhà chức trách cao cấp của Nhà nước gây ra), Tòa án công lý của nhà nước Cộng hòa (xét xử các quan chức cao cấp của nhà nước),
6
Trang 7Thứ ba, Tòa thượng thẩm Tòa án thượng thẩm được thành lập theo các
đơn vị hành chính tỉnh trực thuộc trung ương Mỗi tỉnh hoặc có thể một vài tỉnh
có chung một Tòa thượng thẩm Theo pháp luật tố tụng Pháp, Tòa thượng thẩm
sẽ nhận phúc thẩm tất cả các bản án bị kháng cáo kháng nghị của tất cả các loại Tòa sơ thẩm, trừ Tòa Đại hình Ngoài ra, Tòa án thượng thẩm còn có thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ tội phạm phức tạp
Khi xem xét các bản án có kháng nghị thì thành phần của Tòa án phải có 5 thẩm phán Riêng các Tòa lưu động (xét xử sơ thẩm các vụ việc thuộc trọng tội hình sự phức tạp) thì thành phần khi xét xử gồm có 3 thẩm phán và 9 bồi thẩm Quyết định của Tòa án chỉ có thể bị kháng nghị lên Tòa phá án
Cần lưu ý riêng đối với bản án của tòa Đại hình bị khiếu nại, cơ quan thực hiện chức năng phúc thẩm này sẽ là một Tòa Đại hình khác, hội đồng xét xử sẽ
do Tòa Phá án trực tiếp thành lập, bao gồm Đoàn bồi thẩm 12 thành viên
Thứ tư, Tòa phá án Tòa phá án là Tòa tối cao trong ngạch tòa tư pháp
của nước Cộng hòa Pháp, có trụ sở duy nhất tại Thủ đô Paris Tòa phá án được chia làm 6 Tòa chuyên trách, bao gồm 1 Tòa hình sự, có thẩm quyền xem xét tính hợp pháp và giải quyết các đơn từ khiếu nại về quyết định và bản án của các Tòa án cấp dưới Nếu phát hiện trái pháp luật, thì có quyền hủy và chuyển vụ việc cho Tòa án cấp dưới xét xử lại
TA tiến hành điều tra trước khi xét xử là bắt buộc đối với tội nghiêm trọng hoặc theo yêu cầu của Viện trưởng Viện công tố bên cạnh Tòa sơ thẩm Thẩm phán của TA Pháp là những người tích cực tham gia điều tra sự thật của
vụ án
2 Cộng hòa Liên bang Đức
Hệ thống tòa án của Cộng hòa Liên bang Đức có chức năng giải thích và
áp dụng pháp luật Đây là một hệ thống cơ quan xét xử độc lập đối với tất cả thiết chế trong bộ máy nhà nước CHLB Đức Tính độc lâp của tòa án được thể hiện trong hoạt động xét xử và công tác tổ chức, cán bộ như: cơ sở vật chất, việc
bổ nhiệm và miễn nhiệm thẩm phán, chế độ lương bổng, hưu trí
Trang 8Hệ thống TA ở CHLB Đức được chia làm 4 cấp gồm: Tòa án tư pháp liên bang; Tòa án cấp cao của bang; Tòa án khu vực; Tòa án cơ sở Thẩm quyền xét
xử trong hệ thống TA CHLB Đức được xác định theo từng loại vụ án, đối tượng xét xử, tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội Cụ thể:
Thứ nhất, Tòa án cơ sở Tòa án cơ sở có thẩm quyền xét xử những vụ án
hình sự có mức hình phạt dưới 4 năm tù Đối với những vụ án có mức hình phạt
từ 2 năm từ trở xuống do một Thẩm phán chuyên nghiệp xét xử; với những vụ
án có mức hình phạt từ 2 đến 4 năm do Hội đồng gồm một Thẩm phán chuyên nghiệp và 2 hội thẩm xét xử
Thứ hai, Tòa án khu vực được chia thành Toà tiểu hình và Toà đại hình.
Thành phần Hội đồng xét xử của Tòa tiểu hình gồm 1 Thẩm phán và 2 Hội thẩm, có thẩm quyền xét xử phúc thẩm các bản án của Thẩm phán tòa cơ sở (một Thẩm phán xét xử) Thành phần Hội đồng xét xử của Tòa đại hình gồm 3 Thẩm phán chuyên nghiệp và 2 Hội thẩm, có thẩm quvền xét xử sơ thẩm những tội phạm rất nghiêm trọng có mức cao nhất của khung hình phạt từ trên 4 năm tù trở lên, xét xử phúc thẩm các vụ án mà Tòa cơ sở đã xét xử, trừ các tội thuộc thẩm quyền của Tòa án cấp cao của Bang
Thứ ba, Tòa án cấp cao của bang có thẩm quyền giải quyết những vụ án
chống lại Nhà nước (tội gián điệp, xâm phạm an ninh, ) và những tội phạm nghiêm trọng khác (đại hình) ví dụ như tội giết người Các Tòa án này cũng có quyền xét lại bản án đối với các vấn đề về luật mà các Tòa án cơ sở trực tiếp chuyển lên hoặc sau khi vụ án đã được Tòa án quận phúc thẩm lần thứ nhất
Thứ tư, Tòa án tư pháp liên bang Toà án Tư pháp Liên bang có 127
Thẩm phán, được tổ chức thành 5 Hội đồng xét xử hình sự (4 Hội đồng xét xử đặt tại Karlsruhe, 1 Hội đồng xét xử đặt tại Leipzig) Tòa án này có thẩm quyền giám đốc thẩm hình sự các vụ án đã được xét xử sơ, chung thẩm tại Toà án Cấp cao của Bang và các vụ án đã được xét xử sơ thẩm tại Toà án khu vực
Trong quá trình giải quyết vụ án hình sự, trước khi Tòa án quyết định mở thủ tục chính thức, Tòa án có thể yêu cầu thu thập chứng cứ riêng biệt để làm rõ
vụ án và ra quyết định mở thủ nếu theo kết quả của quá trình chuẩn bị thủ tục
8
Trang 9này có đủ yếu tố nghi ngờ chính thức đối với bị cáo về hành vi phạm tội của bị cáo So với hệ thống tranh tụng mà vai trò của thẩm phán chủ yếu là của một trọng tài không thiên vị giữa công tố viên hoặc nguyên đơn và bị cáo, thẩm phán Đức là những người tích cực tham gia điều tra để tìm ra sự thật của vụ án
3 So sánh tòa án trong tố tụng hình sự Pháp và Đức
Cộng hòa Pháp và Cộng hòa Liên bang Đức là hai quốc gia điển hình thuộc dòng họ pháp luật Civil Law, theo đó, mô hình tố tụng thẩm vấn (hay còn gọi là
tố tụng xét hỏi) là mô hình tố tụng ở những quốc gia theo truyền thống luật dân
sự này Chính vì vậy, vai trò của Tòa án trong tố tụng hình sự nói riêng ở Pháp
và Đức có những điểm tương đồng như sau:
Thứ nhất, Hệ thống tòa án Pháp và Đức luôn hướng đến mục tiêu nhằm
đảm bảo pháp luật được thực hiện trên thực tế và cùng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ sau: là cơ quan xét xử đưa công lý đến mọi người dân; Bảo vệ quyền
và lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức; quyền và lợi ích của Nhà nước; Tòa án có quyền để các quyết định và bản án của Tòa án được thi hành trên thực tế
Thứ hai, Tòa án – cơ quan đại diện quyền lực nhà nước là một trong các
cơ quan tiến hành tố tụng có vai trò quan trọng trong chứng minh tội phạm Tại phiên tòa xét xử, thẩm phán trực tiếp yêu cầu và kiểm tra các nhân chứng, người
có liên quan, chứng cứ thông qua thủ tục xét hỏi để làm rõ sự thật khách quan của vụ án
Tòa tối cao trong tố tụng hình sự không làm nhiệm vụ xét xử, chỉ xem xét thủ tục mà tòa án đã xét xử có đúng như các quy định của pháp luật hay không và không tự mình xét xử lại vụ án mà chuyển cấp dưới xét xử lại
Đều không được thừa nhận vai trò lập pháp
Thứ ba, Tòa án và các thẩm phán có vai trò tích cực trong việc đi tìm sự
thật vụ án Tòa án có quyền tự tiến hành hoạt động điều tra, thu thập chứng cứ Thẩm phán tiếp xúc và nghiên cứu hồ sơ vụ án từ rất sớm, cùng Công tố viên xem xét mọi loại chứng cứ để có thể có cơ sở vững chắc khi đưa ra phán quyết
về vụ án, nếu vụ án chưa đủ chứng cứ để xét xử thì vụ án sẽ bị yêu cầu điều tra
Trang 10bổ sung hoặc bị đình chỉ (BLTTHS của Pháp quy định tại Điều 11, Điều 11-1, Điều 49, Điều 50, Điều 51, Điều 52: Dự thẩm, Thiên III,…; BLTTHS của Cộng hòa Liên bang Đức quy định rải rác ở các điều luật như Điều 81a, Điều 81c, Điều 86, Điều 87, Điều 111b, Điều 111c, Điều 111n,…)
Thứ tư, Tòa án có mối quan hệ phối hợp hết sức chặt chẽ với các cơ quan
công tố nhằm đạt được mục tiêu tìm ra sự thật khách quan trong vụ án hình sự Mặc dù đều theo mô hình tố tụng thẩm vấn, tuy nhiên Tòa án trong tố tụng hình sự của Pháp và Đức có một số những nét riêng biệt nhất định xuất phát từ
sự khác nhau giữa hai nền kinh tế, quan điểm chính trị, xã hội, điều kiện tự nhiên,…
Thứ nhất, về hệ thống Tòa án:
Một là, theo pháp luật tố tụng hình sự của Cộng hòa Liên bang Đức, do đặc
thù là một nước liên bang nên Tòa án được tổ chức ở cấp liên bang và cấp bang, bao gồm Tòa án tư pháp Liên bang, Tòa án cấp cao của bang, Tòa án khu vực và Tòa án cơ sở
Hai là, theo tố tụng hình sự của Pháp, hệ thống Tòa án được phân thành hai
nhánh độc lập với nhau là: Nhánh Tòa Tư pháp và Nhánh Tòa Hành chính Theo
đó, Nhánh Hình sự thuộc Nhánh Tòa Tư pháp, cụ thể gồm: Tòa Phá án; Tòa thượng thẩm; Tòa sơ thẩm
Thứ hai, về xác định thẩm quyền xét xử:
Theo pháp luật TTHS Pháp, các loại tội phạm theo 3 mức độ tội vi cảnh; khinh tội và trọng tội đều thuộc thẩm quyền của tòa án sơ thẩm, trừ các tội phạm nghiêm trọng thuộc thẩm quyền của tòa thượng thẩm Trong khi pháp luật TTHS Đức quy định cách phân chia thẩm quyền cụ thể hơn: thẩm quyền xét xử các vụ án hình sự của các toà án được xác định trên cơ sở tính chất của tội phạm
là trọng tội hay khinh tội và mức hình phạt có thể áp dụng
Thứ ba, Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm
Theo pháp luật TTHS Pháp: Tòa án có thẩm quyền xét xử sơ thẩm các vụ
án hình sự là tòa Tòa vi cảnh, Tòa tiểu hình, Tòa đại hình và Tòa thượng thẩm
10