Đại học Quốc Gia Hà Nội*** Khoa Luật *** Bài Tiểu Luận Kết Thúc Học Phần Môn học: Nhà nước và pháp luật các quốc gia thuộc Asean THL2001 2 Đề tài: Phân tích so sánh và luận giải những
Trang 1Đại học Quốc Gia Hà Nội
*** Khoa Luật ***
Bài Tiểu Luận Kết Thúc Học Phần
Môn học: Nhà nước và pháp luật các quốc gia thuộc
Asean (THL2001 2)
Đề tài: Phân tích so sánh và luận giải những điểm tương đồng và khác biệt về chính thể, hình thức cấu trúc, tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật của Cộng hòa In-đô-nê-xia với Cộng hòa Phi-lip-pin.
Hà Nội, 2022
Họ và tên sinh
Trang 2MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 1
MỞ ĐẦU 0 NỘI DUNG 0
1 Tổng quan về lịch sử, địa lý, chính trị, văn hóa, tôn giáo và các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến nhà nước và pháp luật của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines 0
2 Hình thức chính thể và hình thức cấu trúc của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa
Philippines 3
3 Tổ chức bộ máy nhà nước của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines 3
4 Đặc điểm cơ bản về hệ thống pháp luật của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines .11
KẾT LUẬN 13 TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
ST T
Ký hiệu Nguyên nghĩa
1 CT Chủ tịch
2 PCT Phó chủ tịch
3 PTT Phó thủ tướng
4 QH Quốc hội
5 TT Thủ tướng
1
Trang 3LỜI CẢM ƠN
“Đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Khoa Luật – Đại học Quốc gia
Hà Nội đã đưa học phần Nhà nước và pháp luật các quốc gia thuộc Asean vào giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên học phần – Thầy Mai Văn Thắng đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học của thầy, em đã có thêm cho mình nhiều kiến thức bổ ích, tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn
sẽ là những kiến thức quý báu, là hành trang để em có thể vững bước sau này.
Học phần Nhà nước và pháp luật các quốc gia thuộc Asean là một học phần thú
vị và vô cùng bổ ích Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếp thu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù em đã cố gắng hết sức nhưng chắc chắn bài tiểu luận này khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưa chính xác, kính mong thầy xem xét và góp ý để bài làm của em được hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn”
Trang 4MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Mỗi quốc gia ASEAN với những đặc điểm riêng về lịch sử, truyền thống, địa lí, thành phần dân cư, trình độ phát triển kinh tế, chính trị, tôn giáo là nền tảng tạo nên sự đa dạng
về xã hội và hệ thống pháp luật cho khu vực này Tuy nhiên, trong sự đa dạng đó vẫn có những điểm tương đồng và sự khác biệt nhất định Sự giao lưu và tiếp biến giữa các nền văn hoá, những điểm tương đồng về lịch sử, truyền thống dân tộc của các quốc gia trong khu vực đã tạo điều kiện thuận lợi cho các hệ thống pháp luật ở khu vực này có những điểm giống nhau Hơn thế, chúng ta không chỉ tìm thấy nhiều điểm tương đồng giữa các hệ thống pháp luật này mà còn tìm thấy nhiều điểm tương đồng giữa chúng với các hệ thống pháp
luật bên ngoài khu vực Đông Nam Á Chính vì vậy mà bản thân đã chọn đề tài “Phân tích
so sánh và luận giải những điểm tương đồng và khác biệt về chính thể, hình thức cấu trúc, tổ chức bộ máy nhà nước và hệ thống pháp luật của Cộng hòa In-đô-nê-xia với Cộng hòa Phi-lip-pin” làm đề tài cho bài tiểu luận này.
2 Mục đích nghiên cứu
3 Đối tượng, phạm vi, phương pháp nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu:
Phạm vi nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu:
NỘI DUNG
1 Tổng quan về lịch sử, địa lý, chính trị, văn hóa, tôn giáo và các yếu tố tác động, ảnh hưởng đến nhà nước và pháp luật của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines
Cộng hòa Indonesia Cộng hòa Philippines
Vị trí
địa
lý,
điều
- Diện tích: khoảng 1.907.540 km2
- Là xứ sở vạn đảo với 13.487 hòn đảo
- Diện tích: khoảng 300.000 km2
- Là đảo quốc: hơn 7000 hòn đảo
- Đất nước chia làm 3 vùng rõ rệt: Luzon, Visayas, và Mindanao
0
Trang 5kiện
tự
nhiên
- Nằm dọc theo xích đạo Có khí
hậu nhiệt đới gió mùa với hai
mùa mưa và khô riêng biệt
- Nằm ở vùng vành đai lửa TBD và
là khu vực cận xích đạo (bão Nhiệt đới)
Yếu
tố
lịch
sử
Indonesia là quốc gia trong khu
vực nằm dưới sự cai trị của Hà
Lan hơn 300 năm (từ cuối thế kỉ
XVI đến cuối thế kỉ XVIII)
Người Hà Lan tiến hành thuộc
địa hoá quần đảo Indonesia lần
đầu trong khoảng 200 năm Sau
đó vùng đất này được chuyển
giao cho người Pháp khi quân đội
của Napoleọn Bonaparte lật đổ
chính phủ Hà Lan Sau gần 10
năm dưới sự cai trị của người
Pháp và 4 năm dưới sự cai trị của
người Anh đầu thế kỉ XIX,
Indonesia lại chịu sự kiểm soát
của Hà Lan lần thứ hai trong suốt
hơn 100 năm (1816- 1942) đến
khi quân đội Nhật Bản xâm
chiếm vùng đất này trong Đại
chiến thế giới lần thứ II
- Trước khi là thuộc địa TBN, Philippines là vùng đất với nhiều cộng đồng dân cư và tập quán riêng
rẽ (Luật tập quán địa phương) -Gần 4 thế kỉ (từ năm 1521 đến
1898 là thuộc địa của người Tây
Ban Nha đã làm cho hệ thống pháp
luật Philippines chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi civil law của hệ thống pháp luật châu âu lục địa Pháp luật
của Tây Ban Nha đã được áp dụng ở Philippines thông qua các sắc lệnh của Hoàng gia Tây Ban Nha hoặc thông qua việc ban hành các đạo luật dành riêng cho quần đảo này hoặc các đạo luật được áp dụng chúng cho tất cả các vùng thuộc địa của Tây Ban Nha Nhiều bộ luật của Tây Ban Nha có hiệu lực ở Philippines như Bộ luật hình sự năm
1870, Bộ luật thương mại năm 1886, Luật về hôn nhân năm 1870
Yếu
tố
chính
trị
- Chính trị vận hành theo cấu trúc
của một nước Cộng hòa dân chủ
đại nghị Tổng thống chế
- Quyền hành pháp được thực thi
bởi Chính phủ
- Chính trị dân chủ, đa nguyên và chế độ Cộng hòa Tổng thống
- Là quốc gia thế tục (dù 90% theo Kitô giáo)
-Tuổi bầu cử: 18 và phải sống ở
Trang 6- Quyền lập pháp được trao cho
cả chính phủ và lưỡng viện Quốc
hội là Hội nghị hiệp thương nhân
dân, gồm Hội đồng đại diện khu
vực (tức thượng viện) và Hội
đồng đại diện nhân dân (tức hạ
viện)
Philippines ít nhất 1 năm trước ngày bầu cử và cư trú ít nhất 6 tháng tại địa điểm bầu cử
Tôn
giáo
- Hồi giáo (Công giáo, Tin lành,
Phật giáo, Ấn Độ giáo, Nho
giáo) Indonesia không phải là
nhà nước Hồi giáo (Hiến pháp
không quy định) nhưng có dân số
theo Đạo Hồi lớn nhất trên thế
giới
- Hồi giáo chiếm khoảng 87,5%
dân số; Cơ đốc giáo chiếm
khoảng 10% dân số (Tin lành
chiếm 7,5%); Ấn độ giáo chiếm
khoảng 1,7% dân số; Phật giáo
chiếm khoảng 0,7 % dân số
Thiên chúa giáo (90%); Hồi giáo (Mindanao) (7%); còn lại là các tôn giáo khác (truyền thống)
Giống nhau: Indonesia và Philippines đều là những quốc gia có nhiều cư
dân Hồi giáo Sự xuất hiện của đạo Hồi đã có ảnh hưởng rất lớn đối với sự phát triển pháp luật của hai quốc gia này Hệ thống pháp luật của Philipines
và Indonesia đều chịu ảnh hưởng của Luật Hồi giáo
Các
yếu
tố
khác
- Ngôn ngữ: Dù người JAVA
chiếm đa số, nhưng ngôn ngữ
giao dịch chính thức là tiếng
Indnesia
- Dân tộc: JAVA chiếm khoảng
gần 42%, sau đó có các dân tộc
khác như Sundan, Malay…
- Ngôn ngữ: Tiếng Filipino, Anh là
bắt buộc; Tiếng Tây Ban Nha và Ả Rập là ngôn ngữ tự nguyện (có khoảng hơn 170 ngôn ngữ ở đây)
- Văn hóa: là sự kết hợp văn hóa
phương Đông và phương Tây, cũng chịu ảnh hưởng lớn từ Tây Ban Nha
2
Trang 7- Văn hóa: Indonesia có khoảng
300 nhóm sắc tộc, mỗi nhóm có văn hóa khác biệt và đã phát triển qua nhiều thế kỷ, ảnh hưởng từ
Ấn Độ, Ả Rập, Trung Quốc, Malaysia và Châu Âu
và Hoa Kỳ
2 Hình thức chính thể và hình thức cấu trúc của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines
- Về hình thức chính thể: Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines đều là chính thể Cộng hòa Tổng thống
- Về hình thức cấu trúc nhà nước: Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines đều là cấu trúc đơn nhất
3 Tổ chức bộ máy nhà nước của Cộng hòa Indonesia và Cộng hòa Philippines
Cộng hòa Indonesia Cộng hòa Philippines Quyề
n lập
pháp
Hội nghị hiệp thương nhân dân (MPR)
- Cơ cấu: Bao gốm các thành viên của Hội đồng đại diện nhân dân (Hạ Viện)
và Hội đồng đại diện khu vực (Thượng viện)
- Họp: Ít nhất là 2 lần trong vòng 1 năm (Trước đây 1 năm/lần)
- Quyết định: Theo hình thức đa số phiếu
- Thẩm quyền: Sửa đổi, ban hành
Hiến pháp; Bổ nhiệm (chứng nhận)
TT, PTT dựa trên kết quả dân bầu và tiến hành lễ Tuyên thệ nhậm chức của
TT và PTT; Chỉ được tiến hành bãi miễn TT theo luật định và trong thời gian nhiệm kỳ 5 năm của mình (Theo
đề xuất của Hạ viện và phải có mặt ¾
- Quyền lập pháp thuộc về người dân và Quốc hội (Congress)
+ Người dân Philippines được thực hiện một số quyền lập pháp thông qua thủ tục trưng cầu ý dân
và theo quy định của luật về trưng cầu ý dân
+ Cơ quan chuyên nghiệp thực hiện quyền lập pháp là Quốc hội (Congress)
- Quốc hội (Congress): Lưỡng viện
*Thượng viện: Thượng nghị viện
bao gồm 24 thượng nghị sĩ, mỗi người trong số đó đều do toàn thể
nhân dân Philippines bầu ra
Thượng nghị sĩ
-Có quốc tịch Philippines do sinh
Trang 8đại biểu và được sự đồng tình của 2/3
đại biểu có mặt); Bổ nhiệm TT khi
khuyết TT (Từ PTT), trong trường hợp
khuyết PTT thì bổ nhiệm trên cơ sở đề
xuất của TT; Có quyền buộc tội TT
- Cơ cấu: 1 CT và 4 PCT (CT Hội
nghị là CT Hạ viện, còn 4 PTT thường
chia đều cho 2 viện, tuy nhiên nhiệm
kỳ 2014-2019 thì chỉ có 1 PCT là của
Thượng viện)
- Cơ chế lập pháp lưỡng viện: Hạ
viện (Hội đồng đại biểu nhân dân)
Thượng viện (Hội đồng đại diện khu
vực)
* HẠ VIỆN (DPR):
- Được bầu thông qua tổng tuyển cử
nhiệm kỳ 5 năm với số lượng là 560
đại biểu; DPR sẽ triệu tập ít nhất một
phiên họp mỗi năm
- DPR có quyền thiết lập pháp luật
- Mỗi dự luật sẽ được thảo luận bởi
DPR và TT để đi đến sự đồng thuận
- Nếu một dự luật không đạt được sự
đồng thuận, dự luật đó sẽ không được
giới thiệu lại trong các phiên họp
tương tự của DPR
- Tổng thống ký một dự luật đã được
đồng thuận trở thành luật
- Nếu TT không ký một dự luật được
cùng phê duyệt trong vòng 30 ngày
sau khi phê duyệt, dự luật đó về mặt
pháp lý sẽ trở thành một luật và phải
ra, ít nhất 35 tuổi, có khả năng đọc
và viết, là cử tri đã đăng ký và cư trú ở Philippines ít nhất hai năm trước ngày bầu cử
- Các thượng nghị sĩ có nhiệm kỳ 6 năm và không được bầu quá 2 nhiệm kỳ liên tục.
->thượng nghị sĩ được bầu bởi cử tri toàn quốc và thường có xu hướng là những người có thâm niên, có uy tín trong xã hội
*Hạ viện (Viện dân biểu):
Hạ viện gồm có thành phần không quá 250 nghị sỹ được bầu ở các khu vực bầu cử lập pháp được phân chia giữa các tỉnh, thành phố và thủ
đô Manila theo dân số
Hạ nghị sĩ
Tiêu chuẩn để trở thành ứng cử viên hạ nghị sĩ về cơ bản giống với tiêu chuẩn ứng cử viên thượng nghị
sĩ
Chỉ có yêu cầu về tuổi là thấp hơn
(từ 25 tuổi trở lên) Sau khi trúng
cử, hạ nghị sĩ có nhiệm kỳ 3 năm
và có thể được tái bầu tối đa 3 nhiệm kỳ liên tục
-> Hạ nghị sĩ là những người đại diện cho các đơn vị bầu cử, thường được bầu theo đảng phái
- Ở Thượng viện và Hạ viện đều có
cơ chế bầu cử riêng và tự bầu ra
4
Trang 9được ban hành.
Chức năng: Lập pháp; Quyết định
ngân sách; Giám sát, chất vấn; Quyền
điều tra và đưa ra quan điểm
- Các thành viên: Có quyền gửi kiến
nghị, nhận phúc đáp và trình dự án
luật, quyền miễn trừ
- Các thiết chế khác của Hạ viện:
+ Cơ quan tư vấn của Hội đồng
+ Các ủy ban (hiện có 11 Ủy ban)
*HỘI ĐỒNG ĐẠI DIỆN KHU VỰC
(DPD-THƯỢNG VIỆN)
+ Là cơ quan lập pháp, đại diện cho
các khu vực (Tỉnh)
+ Số lượng đại diện mỗi tỉnh là như
nhau nhưng tổng số thành viên của
DPD không vượt quá 1/3 DPR
+ Lãnh đạo: gồm 1 chủ tịch và 2 PCT
Thượng viện chia thành các Ủy ban và
các Hội đồng
lãnh đạo của Viện mình trong số các nghị sĩ trúng cử
-Nếu luật không qui định khác, mỗi năm QH họp 1 lần vào ngày Thứ Hai lần thứ 4 của Tháng Bảy Tổng thống có thể triệu tập cuộc họp bất thường của QH
-Các nghị sĩ bị cấm đảm nhiệm mọi chức vụ khác làm tổn hại đến tính độc lập của lập pháp
- Các thẩm quyền cơ bản của
QH: Xây dựng luật, sửa luật, thông
qua các đạo luật, bác bỏ các đạo luật; Phân bổ ngân sách, ấn định thuế (đánh thuế); Phê chuẩn các điều ước quốc tế; Đồng ý ân xá; Tuyên bố tính trạng chiến tranh; Giám sát thông qua điều trần… Đàn hạch Tổng thống
- Điều kiện: Phải là công dân sinh ra
tại Indonesia mà không phải là công
dân nhập tịch, chưa hề phạm tội phản
bội Tổ quốc và đủ khả năng làm việc
trên cương vị Tổng thống (tương tự
đối với ứng viên PTT)
-Nhiệm kỳ: Tổng thống và PTT có
nhiệm kỳ 5 năm và có thể bầu thêm
chỉ 1 nhiệm kỳ (chỉ hai lần được làm
TT/PTT)
- TT và PTT có thể bị miễn nhiệm
theo quy định của HP (Hội đồng đại
- Điều kiện: Là công dân sinh ra ở
Philippines, biết đọc, biết viết, có quyền bầu cử, và đến ngày bầu cử tròn 40 tuổi trở lên và phải sống trên 10 năm ở Philippines (PTT cũng tương tự)
- Nhiệm kỳ TT và PTT là 6 năm và
không được bầu lại (Tổng thống nếu đã làm TT được trên 4 năm thì vĩnh viễn không được bầu lại)
- Nếu TT không thể đảm nhiệm nhiệm vụ, PTT làm Quyền Tổng
Trang 10diện nhân dân (Hạ viện) -> Tòa án HP
-> MPR)
- Khi TT chết hoặc không thể thực
hiện nhiệm vụ, PTT thay thế Khi
khuyết PTT, MPR sẽ họp và chuẩn bị
ứng viên PTT theo đề nghị của TT
thống cho đến khi có Tổng thống mới hoăc TT có thể thực hiện nhiệm vụ trở lại (Nếu ngay sau khi bầu cử, TT chết hoặc mất năng lực thì PTT làm Tổng thống)
- Thứ tự làm TT như sau: PTT -> Chủ tịch Thượng viện -> Chủ tịch
Hạ viện
- Thiếu PTT thì Tổng thống sẽ giới thiệu ứng viên để Hai viện QH bầu
Thẩm quyền cơ bản:
-Tổng thống lãnh đạo hành pháp Tuy nhiên TT có thể bổ nhiệm PTT lãnh đạo Nội các (Hội đồng Bộ trưởng) (Theo ý muốn của TT)
- TT có quyền bổ nhiệm tất cả các thành viên NC và các cơ quan hành pháp
-TT vừa là Nguyên thủ quốc gia vừa là đứng đầu Chính phủ
-TT thống lĩnh các lực lượng vũ trang
Quyề
n tư
pháp
- Hệ quyền tư pháp ở Indonesia đang
định hình và cải cách để đảm bảo sự
độc lập của nhánh quyền lực này
- Chức năng: Bảo đảm sự nghiêm
minh của pháp luật và công lý
+ Quyền thống tòa án tư pháp (Tòa án
tối cao và các cơ quan tư pháp bên
dưới với hình thức các tòa án thường,
các tòa án tôn giáo, tòa án quân sự và
tòa án hành chính
- Quyền tư pháp được trao cho hệ thống Tòa án bao gồm Tòa án Tối cao Philippines và các tòa án cấp dưới:
1) Tòa án tối cao 2) Tòa án phúc thẩm 3) Tòa án sơ thẩm cấp vùng 4) Tòa án sơ thẩm ở thủ đô, thị xã,
đô thị Ngoài ra, còn có tòa án Hồi giáo và
6
Trang 11+ Tòa án hiến pháp.
Nhánh 1: Hệ thống tòa án tư pháp
gồm:
+ Tòa án tối cao: là cấp cao nhất
của hệ thống tư pháp Tòa án tối cao
quản lý các hệ thống sau:
-> (1) Tòa án có thẩm quyền chung –
tòa án thường: (1) cấp huyện, thành
phố, quận; (2) cấp tỉnh (hay còn gọi là
tòa án cấp caoo) (xét xử dân sự, hình
sự, thương mại, …); (Tòa án chuyên
trách thuộc tòa án thường – Tòa án
chống tham nhũng Tipikor, Tòa án
nhân quyền, Tòa án thương mại, Tòa
án lao động, Tòa án giải quyết đánh
bắt thủy sản)
-> (2) Tòa án tôn giáo (2 cấp: cấp sơ
thẩm, cấp phúc thẩm) (xét xử những
quan hệ liên quan đến luật Hồi giáo,
người Hồi giáo)
-> (3) Tòa án quân sự (4 cấp: TAQS
thông thường, TAQS cấp cao, TAQS
tối cao, TA chiến tranh)
-> (4) Tòa án hành chính (2 cấp: sơ
thẩm, phúc thẩm): Xét xử tranh chấp
giữa công dân và chính phủ về những
vấn đề được cho là vi phạm pháp luật
hoặc lạm dụng chức quyền của viên
chức và cơ quan nhà nước (Tòa án
hành chính có các tòa thuế là tòa
chuyên trách trực thuộc).
*Về tòa án tối cao Indonesia: Tòa án
một số tòa án chuyên trách (Tòa gia đình)
-Quyền tư pháp khá rộng:
+ Không chỉ xét xử mà còn, + Bảo hiến
+ Giải quyết các tranh chấp bầu cử + Lãnh đạo và bổ nhiệm hệ thống quan chức và công vụ của tòa án -Quốc hội có quyền phân định thẩm quyền xét xử của các tòa án, nhưng tuyệt đối không được tước
bỏ các thẩm quyền xét xử của Tòa
án tối cao đã được hiến định (Khoản 6 điều 8 Hiến pháp)
Mô hình tổ chức tư pháp theo Common Law
- Tòa án tối cao:
+ Thẩm quyền: xét xử, bảo hiến,
giải quyết tranh chấp bầu cử, giám sát hoạt động tuyển chọn viên chức
tư pháp và giám sát hành chính đ/v
hệ thống tòa án
+ Tiêu chuẩn bổ nhiệm:
là công dân sinh ra ở Philippines, tuổi đời không dưới 40, đã ít nhất làm việc 15 năm là thẩm phán ở cấp dưới hoặc thực hành nghề luật
ở Philippines Ngoài ra: còn phải là thành viên của 1 đoàn luật sư
Philippines (nếu là thẩm phán tòa
cấp dưới) và có đạo đức, trung thực
và độc lập