Cùng tham khảo Đề thi học sinh giỏi môn Toán lớp 12 cấp thành phố năm 2021-2022 có đán án - Sở GD&ĐT Hà Nội để các em ôn tập lại các kiến thức đã học, làm quen với cấu trúc đề thi để chuẩn bị cho kì thi sắp tới được tốt hơn với số điểm cao như mong muốn. Tài liệu đi kèm đáp án giúp các em so sánh kết quả và tự đánh giá được năng lực bản thân, từ đó đề ra phương pháp học tập hiệu quả giúp các em tự tin đạt kết quả cao trong kì thi học sinh giỏi sắp tới.
Trang 2Trang 1/6 - WordToan
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HÀ NỘI
ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 12
NĂM HỌC 2021 – 2022
MÔN THI: TOÁN Thời gian: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Câu 1 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] Chứng minh rằng với mọi m2 hàm số f x( )=
2 2
1
x mx
có đúng 4 cực trị
Lời giải
Cách 1 Đặt g x( )=
2 2
1
x mx
y g x( )
( ) ( ) ( )
g x g x y
g x
Số điểm cực trị của hàm số y g x( ) là số nghiệm của phương trình: g x g x( ) ( ) 0
Xét g x( ) 0 x2mx 1 0
Ta thấy ac 1 0, m g x( ) 0 luôn có 2 nghiệm bội lẻ (1)
Xét g x( ) 0
(2x m x)( 2x 3) (2x 2)(x mx 1) 0 (2 m x) 8x 3m 2 0
2
m
nên g x'( ) 0 cũng có 2 nghiệm bội lẻ (2)
Từ (1) và (2) ta có hàm số y=
2 2
1
x mx
có đúng 4 điểm cực trị (ĐPCM) Cách 2 Đặt g x( )=
2 2
1
x mx
y g x( )
( ) ( ) ( )
g x g x y
g x
Số điểm cực trị của hàm số y g x( ) là số nghiệm của phương trình: g x g x( ) '( ) 0
Xét g x( ) 0 x2mx 1 0
Ta thấy ac 1 0, m g x( ) 0 luôn có 2 nghiệm bội lẻ (1)
Nhận xét: g x'( ) cũng bậc 2, nếu g x'( ) không đổi dấu thì g x( ) 0 chỉ có tối đa 1 nghiệm (loại)
Do đó: g x'( ) phải đổi dấu, tức là g x'( )phải có 2 nghiệm phân biệt
Vậy hàm số luôn có đúng 4 cực trị
Câu 2 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] a) Giải phương trình x 1 3x 2x 2 2x 1
Lời giải
Điều kiện:
1 0
1
0
1
2
x
x x
x
x x
x x x x x x x x
4x 1 2 3x x 1 4x 1 2 2x 2 2x 1
3x x 1 2x2 2 x1
Trang 3Trang 2/6 – Diễn đàn giáo viên Toán
3x 3x 4x 2x 2
2 0
2
lo¹i x
x
Vậy phương trình đã cho có nghiệm duy nhất x 2
Câu 2 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] b) Giải hệ phương trình 22 52 4 4 1 2 3 4
25
Lời giải
Điều kiện: 1 5
x y
Ta có x25x 4 4 x 1 y23y4 y x22x 1 3 3x4 x 1 y23y4 y
Xét hàm số f t t4 3t2 với 4t t 0
Ta có f t 4t3 ; 6t 4 f t 12t2 6
Suy ra f t 4t3 6t 4 0, t 0
Vậy hàm số f t t4 3t2 đồng biến với mọi 4t t 0
Ta có * f x 1 f y x 1 y y x 1
Thay y vào phương trình x 1 x2y2 25 ta được
3 lo¹i
x
Kết luận: Vậy hệ phương trình đã cho có nghiệm duy nhất x y; 4;3
Câu 3 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] Chọn ngẫu nhiên một số từ tập các số tự nhiên có 8 chữ số Tính xác
suất để chọn được số chia hết cho 9 và chứa nhiều nhất một chữ số 9
Lời giải
Số phần tử của không gian mẫu: n 9.107
Gọi biến cố: A:"chọn được số chia hết cho 9 và chứa nhiều nhất một chữ số 9"
Gọi số cần lập có dạng: a a a a a a a a a1 2 3 4 5 6 7 8 10
TH1: ai 9,i1,8
Chọn a có 1 8 cách chọn
Chọn a a a a a a có 2 3 4 5 6 7 96 cách
Chọn a , có 1 cách chọn 8
Vậy có: 8.9 số 6
TH2: a1 và các chữ số còn lại khác 9 9
Trang 4Tổng hợp: Trần Minh Vũ Trang 3/6
Chọn a có 1 cách 1
Chọn a a a a a a có 2 3 4 5 6 7 9 cách 6
Chọn a , có 1 cách chọn 8
Vậy có: 9 số 6
TH3: Chữ số 9 không ở vị trí a 1
Chọn a , có 1 8 cách
Chọn vị trí cho chữ số 9, có 7 cách chọn Giả sử a2 9
Chọn a a a a a , có 3 4 5 6 7 9 cách 5
Chọn a , có 1 cách chọn 8
Vậy có: 8.7.9 số 5
8.96 96 56.95
* Xác suất của biến cố A là 8988577
10
n A
P A
n
Câu 4 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] Cho dãy số un xác định bởi u1 ;3 1 3 1
3
n n
n
u u u
; n1, 2,3, 1) Chứng minh dãy số un là dãy số giảm
2) Tính tổng
S
Lời giải
1) Ta có u1 3 0
Giả sử un , ta có1
1
3
n n
n
u u
u
Theo nguyên lí quy nạp thì un với mọi số nguyên dương 1 n
Xét hiệu
2 1
3
0 3
1 ,
n n
u u n Vậy un là dãy giảm
1
1
3
n n
n
u u
u
và
1
n n
n
u u
u
Vì vậy:
1
n n
Ta có:
Trang 51 2 100
100 100
S
Câu 5 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] Trong mặt phẳng P cho góc xOy900 và tia Oz thỏa mãn xOz300;
600
zOy Trên tia Oz lấy điểm I sao cho OI2a Trên đường thẳng d đi qua O và vuông góc với P lấy điểm S sao cho OS a Mặt phẳng Q thay đổi đi qua SI và cắt các tia Ox Oy lần, lượt tại ,A B ( A khác O và B khác O )
1) Tính góc giữa P và Q khi I là trung điểm của AB
2) Tìm giá trị nhỏ nhất của thể tích khối chóp S OAB
Lời giải
Đặt OA x OB , y x y( , 0)
1) Khi I là trung điểm của AB suy ra AB2AI 2BI 2OI 4a nên OAI 300, OBI 600 Khi đó x2a 3,y2a nên nếu gọi E là chân đường vuông góc hạ từ O xuống AB ta có góc giữa
P , Q bằng góc SEO
Lại có OE OA OB. a 3
AB
3
SO
OE
2) M N lần lượt là hình chiếu của I lên , Ox Oy suy ra , OM a 3,ON và do đó a
3
Vì , ,A I B thẳng hàng nên ta có
2
x y xy và dấu bằng xảy ra khi 2 3
2
Suy ra
3
S OAB
a
V axy Vậy thể tích khối chóp S OAB nhỏ nhất
3 min
2 3 3 a
Trang 6Câu 6 [HSG-HÀ NỘI 2021-2022] Với a b c, , là các số thực dương thỏa mãn a2 b2 c2 3 Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: P 12 12 12 2
Lời giải
Cách 1
Không mất tính tổng quát giả sử rằng cmax , ,a b c, khi đó 1 c 3
Áp dụng bất đẳng thức AM-GM ta có:
3
P
Xét hàm số 4 2 1 1 12
3
f c
với c 1; 3, có:
2
3
Do đó hàm số f c đồng biến trên 1; 3, suy ra f c f 1 1
Từ đó ta có minP , đẳng thức xảy ra khi 1 a b c 1
Cách 2
Không mất tính tổng quát giả sử rằng cmax , ,a b c, khi đó c2 3
Ta có:
P
2
c
Trang 7Trang 6/6 – Diễn đàn giáo viên Toán
2 2
0
3
Đẳng thức xảy ra khi a b c 1
Vậy minP 1
HẾT