Thử hỏi trong đợt thi giảng giáo viên giỏi, giờ dạy Tập làm văn hặcgiờ Luyện từ và câu dạy về So sánh, nhân hóa có được giáo viên đăng kí lựa chọn?Rất nhiều giáo viên thấy dạy về so sánh
Trang 1MỤC LỤC
MÔ TẢ SÁNG KIẾN
3.2 Những giải pháp cũ thường thực hiện khi dạy-học về so sánh
trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3:
4.3 Một số lưu ý khi dạy-học về so sánh trong phân môn Luyện từ
và câu lớp 3 chương trình 2 buổi/ngày
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến:
"
Một số biện pháp dạy-học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3"
2 Lĩnh vực sáng kiến: Môn Tiếng Việt
3 Tác giả:
Họ và tên: Nguyễn Thị Vải Nam (nữ): Nữ
Ngày tháng năm sinh: 10/ 05 /1974
Trình độ chuyên môn: Cao đẳng Sư phạm
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Tổ trưởng tổ 1-2-3 - Trường Tiểuhọc Ngọc Kỳ
5 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Giáo viên giảng dạy lớp 3 và học sinh lớp 3
- Trang bị đầy đủ đồ dùng học tập và các trang thiết bị phục vụ cho giảng dạynhư máy tính, ti vi, mạng in-ter-net, bảng phụ, phấn màu, phiếu học tập
- Giáo viên tích cực trao đổi nội dung, phương pháp và kinh nghiệm dạy họctrong tổ, khối chuyên môn Lựa chọn nội dung phù hợp với trình độ học sinh vàvận dụng linh hoạt phương pháp dạy học
6 Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2020 - 2021.
HỌ TÊN TÁC GIẢ ( KÝ TÊN)
Nguyễn Thị Vải
XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN, ĐƠN VỊ ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
XÁC NHẬN CỦA PHÒNG GD&ĐT
Trang 3TÓM TẮT NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Trong khi giảng dạy, tôi thấy giáo viên chưa hệ thống hay chốt ghi nhớ sautiết học về so sánh Các giáo viên mới chỉ dừng lại ở việc giải quyết xong các bàitập mà SGK đưa ra Vì vậy dẫn đến việc học sinh không rõ, không hiểu, không nêuđược, đây là kiểu so sánh nào, dạng so sánh nào hay dạng bài tập gì Học sinhkhông xác định được các sự vật được so sánh với nhau, từ so sánh hay hình ảnh sosánh
Hiện nay, học sinh tiếp cận với các hình thức học tập trên mạng In–ter-net,các chương trình thi trên mạng môn Tiếng Việt như Trạng nguyên Tiếng Việt,Trạng nguyên Toàn tài, trong đó các kiến thức về biện pháp nghệ thuật xuất hiệnrất nhiều Các em gặp khó khăn khi làm bài
Trong lớp chỉ có rất ít em biết vận dụng viết văn có hình ảnh so sánh hoặcnếu có thì cũng là hình ảnh có trong SGK hoặc vay mượn trong văn mẫu Khi chưanắm chắc các kiến thức về so sánh, các em sẽ hạn chế trong giao tiếp Học sinh củachúng ta ít khi nói, viết được những câu văn hay, giàu hình ảnh, cảm xúc Đó làmột thực tế Thử hỏi trong đợt thi giảng giáo viên giỏi, giờ dạy Tập làm văn hặcgiờ Luyện từ và câu dạy về So sánh, nhân hóa có được giáo viên đăng kí lựa chọn?Rất nhiều giáo viên thấy dạy về so sánh khó và học sinh cũng thấy trừu tượng.Giáo viên chưa có phương pháp và chưa hệ thống được mạch kiến thức theo từngbài học, chưa biến cái trừu tượng thành cái cụ thể cho học trò dễ hiểu, các em thấycái hay cái đẹp của so sánh các sự vật
Vì vậy, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm Một số biện pháp dạy – học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.
2.1 Điều kiện áp dụng kinh nghiệm:
- Giáo viên giảng dạy lớp 3 và học sinh lớp 3
- Trang bị đầy đủ đồ dùng học tập và các trang thiết bị phục vụ cho giảng dạy nhưmáy tính, ti vi, bảng phụ, phấn màu, phiếu học tập
- Giáo viên tích cực trao đổi nội dung, phương pháp và kinh nghiệm dạy học trong
tổ, khối chuyên môn
Trang 42.2 Thời gian áp dụng sáng kiến: Năm học 2020-2021.
2.3 Đối tượng áp dụng sáng kiến: Áp dụng với giáo viên, học sinh lớp 3.
3 Nội dung sáng kiến.
3.1 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến:
- Giúp giáo viên dạy lớp 3 lựa chọn nội dung và phương pháp phù hợp khi giảngdạy về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu
- Giúp học sinh lớp 3 cách ghi nhớ kiến thức và kĩ năng về so sánh trong phân mônLuyện từ và câu
- Hệ thống kiến thức, kĩ năng, dạng bài tập và phương pháp dạy-học về so sánhtrong phân môn Luyện từ và câu lớp 3
- Đưa ra một số chú ý về kiến thức so sánh của phân môn Luyện từ và câu dễ lẫn
3.2 Khả năng áp dụng của sáng kiến (tính khả thi của các giải pháp)
- Áp dụng vào giảng dạy các lớp 3 ở tất cả các trường dạy và học 2 buổi/ngàyrất dễ dàng với mọi giáo viên, đặc biệt với giáo viên mới ra trường
- Hứng thú với mọi học sinh
- Thời gian áp dụng sáng kiến cũng là thời gian dạy trên lớp nên có nhiều điềukiện để rèn cho học sinh có nhiều cơ hội thực hành
3.3 Chỉ ra lợi ích thiết thực của SK (giá trị, hiệu quả của SK)
- Giáo viên có hệ thống nội dung, phương pháp cho việc dạy – học về so sánhtrong phân môn Luyện từ và câu ở cả tiết học buổi 1 và buổi 2
- Học sinh có kiến thức, kĩ năng về biện pháp tu từ so sánh Hào hứng, tự tin,chủ động, sáng tạo trong học tập
4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến.
- Giáo viên có hệ thống nội dung, kiến thức, phương pháp dạy – học về sosánh phù hợp với từng đối tượng Học sinh lớp 3 nắm được kiến thức về biện phápnghệ thuật so sánh một cách dễ dàng, nhớ lâu
5 Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng sáng kiến.
Ban chuyên môn các cấp cần cần tổ chức cho các báo cáo viên trình bày sángkiến kinh nghiệm của mình trước đồng nghiệp để chia sẻ cái hay cái được thậm chí
cả cái hạn chế để sáng kiến được nhân rộng, rút kinh nghiệm
Trang 5MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
So sánh là một biện pháp nghệ thuật đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc
mà giữa chúng có những nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lờivăn Biện pháp nghệ thuật so sánh không phải là so sánh nhiều hơn ít hơn, lớn hơn,
bé hơn như trong toán học Đó không phải biện pháp nghệ thuật mà đó chỉ là sosánh về số lượng, về hình dạng bên ngoài Một sai lầm lớn mà một số giáo viênmắc phải khi đánh đồng hai loại so sánh trong văn học và toán học Khi học sinhđặt câu: “ Em cao hơn bạn Liên.” Hay “Em nói to hơn bạn ấy.”vv giáo viên vẫncho là các câu văn đó là câu văn có hình ảnh so sánh
Mặt khác, trong khi giảng dạy, giáo viên chưa hệ thống hay chốt ghi nhớ sautiết học về so sánh Các giáo viên mới chỉ dừng lại ở việc giải quyết xong các bàitập mà SGK đưa ra Vì vậy dẫn đến việc học sinh không rõ, không hiểu, không nêuđược, đây là kiểu so sánh nào, dạng so sánh nào hay dạng bài tập gì Học sinhkhông xác định được các sự vật được so sánh với nhau, từ so sánh hay hình ảnh sosánh
Hiện nay, học sinh tiếp cận với các hình thức học tập trên mạng In–ter–net,các chương trình thi trên mạng môn Tiếng Việt như Trạng nguyên Tiếng Việt,Trạng nguyên Toàn tài, trong đó các kiến thức về biện pháp nghệ thuật xuất hiệnrất nhiều Các em sẽ gặp khó khăn khi làm bài
Việc sử dụng biện pháp nghệ thuật so sánh vào đặt câu hay làm văn rất quantrọng Khi đọc một bài văn mà trong bài văn đó không có một hình ảnh so sánh nàochắc hẳn sẽ không hay, kém hấp dẫn người đọc Trong lớp chỉ có vài em biết vậndụng viết văn có hình ảnh so sánh hoặc nếu có thì cũng là hình ảnh có trong SGKhoặc vay mượn trong văn mẫu Học sinh lớp 3 tôi cũng chưa tham vọng lớn lao gìnhưng ít ra học sinh cũng có cái vốn kiến thức, kĩ năng về so sánh Được như vậy
là các em đã có cái cơ sở, cái gốc để học lên các lớp trên và cải thiện được bài vănnghèo nàn về hình ảnh rồi
Khi chưa nắm chắc các kiến thức về so sánh, các em sẽ hạn chế trong giaotiếp Tôi chứng kiến hai học sinh lớp 3 trong cùng một tình huống:
Trang 6“Hai chị cùng nhìn thấy em đi học về, vui vẻ, vừa đi vừa nhảy chân sáo Chị thứ nhất liền hỏi:
- Em có chuyện gì mà vui thế?
Chị thứ hai cũng hỏi:
- Em tôi có chuyện gì mà vui như Tết thế kia?”
Qua câu hỏi của hai người chị, cậu em cũng như chúng ta sẽ thích thú vớicâu hỏi của chị thứ hai hơn Bởi câu nói đó có hình ảnh so sánh nét mặt vui vẻ,phấn khởi của cậu em với không khí vui mừng, tưng bừng, rộn ràng khi Tết đếnxuân về Học sinh của chúng ta ít khi nói, viết được những câu văn hay, giàu hìnhảnh, cảm xúc Đó là một thực tế Thử hỏi trong đợt thi giảng giáo viên giỏi, giờ dạyTập làm văn hặc giờ Luyện từ và câu dạy về So sánh, nhân hóa có được giáo viênđăng kí lựa chọn? Phải chăng những tiết giảng đó khó với cô hay trò hay khó với
cả cô lẫn trò?
Theo tôi, vấn đề này là do cả cô và trò Rất nhiều giáo viên thấy dạy về sosánh khó và học sinh cũng thấy trừu tượng Giáo viên chưa có phương pháp vàchưa hệ thống được mạch kiến thức theo từng bài học, chưa biến cái trừu tượngthành cái cụ thể cho học trò dễ hiểu, chưa cho các em thấy cái hay cái đẹp của sosánh các sự vật
Vì vậy, tôi mạnh dạn đưa ra kinh nghiệm Một số biện pháp dạy – học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3.
2 Cơ sở lí luận của vấn đề.
Như chúng ta đã biết mỗi tác phẩm văn học là sự bộc lộ đầy tài năng, tâm tư, tình cảm, tư tưởng của nghệ sĩ Nghệ sĩ cảm nhận qua cuộc sống tích luỹ ngày cànglàm giàu mình bằng những biểu tượng, hiểu biết phong phú, sâu sắc về hiện thực muôn màu của cuộc sống.Trong mỗi tác phẩm văn học, bao giờ cũng có điều bí ẩn,
kì diệu, bao giờ cũng thấm đượm tính nhân văn, một lí tưởng thẩm mĩ có khả năng lôi cuốn lay động lòng người đọc
Trẻ em được tiếp xúc với văn học từ những ngày khi các em còn nhỏ, qua lời ru của mẹ, câu chuyện li kì, hấp dẫn của bà đã kích thích trí tưởng tượng của trẻthơ Hành trang ấy cũng theo các em tới các nhà trường Tiểu học Trong việc học văn ở mức độ cơ sở ban đầu và nhất là trẻ khi bắt đầu vào học lớp 3 Cảm xúc của
Trang 7các em mới dừng lại ở văn bản ngắn và ở câu Nếu ta có phương pháp hay, dễ hiểu thì trẻ sẽ thích học văn Bởi trong văn đó là sự chắt lọc của cái hay, cái đẹp, sự phong phú, giàu hình ảnh, sự khái quát ngôn ngữ Tiếng Việt qua cái tài của nhà văn.
Mục tiêu của môn Tiếng Việt ở bậc tiểu học là:
- Hình thành và phát triển ở HS những kĩ năng sử dụng Tiếng Việt( Nghe, nói, đọc viết ) để học tập và giao tiếp trong các môi trường hoạt động của lứa tuổi
- Cung cấp cho học sinh những kiến thức sơ giản về xã hội, tự nhiên và con người,
về văn hoá, văn học của Việt Nam và nước ngoài
- Bồi dưỡng tình yêu Tiếng Việt, góp phần hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng của Tiếng Việt và hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Luyện từ và câu là một trong các phân môn của Tiếng Việt Nó có nhiệm vụ
mở rộng vốn từ gắn với các chủ điểm được học: Măng non, Mái ấm, Tới trường, Cộng đồng, Quê hương, Bắc – Trung – Nam, Anh em một nhà, Thành thị, nông thôn, Bảo vệ Tổ quốc, Sáng tạo, Nghệ thuật, Lễ hội, Thể thao, Ngôi nhà chung, Bầu trời và mặt đất Ôn luyện các kiến thức đã học ở lớp 2 Bước đầu làm quen vớicác biện pháp tu từ so sánh
Do đó việc dạy văn trong trường Tiểu học phải đạt mục đích tạo năng lực văn cho học sinh Tiểu học ( đặc biệt là HS lớp 3 ) Đảm nhiệm phần lớn nhiệm vụ này là phần làm quen với các biện pháp so sánh So sánh là biện pháp nghệ thuật đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc mà giữa chúng có những nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn
Mặc dù phần kiến thức tu từ so sánh ở học sinh Tiểu học với học sinh lớp 3 còn ở mức độ sơ giản song nó có nhiệm vụ cực kì quan trọng đó là: giúp học sinh nắm rõ nội dung văn bản, là cơ sở ban đầu, đặt nền móng cho việc học văn của các
em học sinh học ở những bậc tiếp theo
3 Thực trạng của vấn đề:
3.1 Những thuận lợi và khó khăn:
3.1.1 Thuận lợi:
Trang 8- Nội dung chương trình cụ thể, rõ ràng, được phân phối theo chủ điểm phù hợp, thời lượng Luyện từ và câu 1 tiết/tuần với 7 bài học có nội dung dạy học về so sánh Các bài tập trong tiết học được sắp xếp từ dễ đến khó Ngữ liệu khá phù hợp,
dễ hiểu với trình độ hiểu biết của học sinh
- Trang thiết bị dạy học được nhà trường cung cấp đầy đủ như SGK, sách tham khảo, ti vi, mạng In – ter – net, Học sinh có đủ SGK, VBT Tiếng Việt
- Ban chuyên môn, Tổ chuyên môn chú trọng đến bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp
vụ cho giáo viên, đặc biệt với những giáo viên mới vào nghề
- Giáo viên đã biết khai thác tranh ảnh trong SGK, sử dụng một số đồ dùng tự làm
để học sinh biết dùng biện pháp tu từ so sánh
- Một số GV đã biết tổ chức nhiều hình thức dạy học, tạo hứng thú cho HS trong quá trình lĩnh hội tri thức
- Vốn từ ngữ của bản thân GV còn chưa phong phú chưa đáp ứng được yêu cầu hướng dẫn học sinh sử dụng biện pháp so sánh ( Nhất là GV mới vào vào ngành ) Bên cạnh đó việc nắm nghĩa của từ ở một số GV cũng chưa tốt đa số GV còn lúng túng khi miêu tả, giải nghĩa từ
- Cập nhật phương pháp dạy học mới còn chậm, phương pháp còn lúng túng, áp đặt , chưa phát huy được tính tích cực hoạt động của học sinh Giáo viên chưa chủ động trong việc khai thác và lựa chọn phương pháp dạy học cho phù hợp với đối tượng của học sinh lớp mình Đa số các đồng chí còn lệ thuộc một cách máy móc vào sách giáo viên ít sáng tạo nên chưa cuốn hút được HS trong quá trình dạy học luyện từ và câu Khai thác nội dung bài chưa sâu, còn phụ thuộc nhiều vào sách hướng dẫn GV, khai thác đồ dùng dạy học chưa triệt để, chưa dám thay đổi ngữ
Trang 9liệu trong SGK Vì vậy, khi dạy cho học sinh lớp 3 về so sánh GV thường đưa ngay phần bài tập thực hành mà quên cung cấp phần lí thuyết cho học sinh.
- Điều kiện giảng dạy của nhiều GV còn nhiều khó khăn, đa số GV ngại sử dụng
đồ dùng dạy học trong quá trình lên lớp, chưa tích cực tự làm đồ dùng phục vụ chocác tiết dạy
- HS hầu hết các em vẫn chưa hiểu thế nào là so sánh, nó được thể hiện trong từng trường hợp cụ thể.Vốn hiểu biết về ngôn từ còn chậm, chưa nắm chắc các cách so sánh, chưa biết sử dụng biện so sánh vào đặt câu, giao tiếp hay làm văn
- Học sinh chưa có nhiều tài liệu tham khảo
- HS chưa hiểu và mới bắt đầu làm quen với so sánh nên chưa có cách học và nhận biết rõ ràng, bỡ ngỡ với khái niệm so sánh, khả năng nhận biết về biện pháp so sánh còn ít
Chính vì lý do trên, là một GV Tiểu học đang trực tiếp giảng dạy lớp 3.Tôi luôn mong muốn bạn bè, đồng nghiệp có định hướng cụ thể khi dạy HS lớp 3 về biện pháp so sánh Muốn HS lớp 3 làm quen và sử sụng biện pháp so sánh vào việcdùng từ, đặt câu một cách thành thạo, có kĩ năng
Để khắc phục những hạn chế của cả giáo viên và học sinh trong khi dạy và
học về so sánh, tôi xin đưa ra Một số biện pháp dạy – học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3.
3.2 Những giải pháp cũ thường thực hiện khi dạy-học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3:
Giáo viên thường sử dụng một số biện pháp sau để dạy-học phần so sánhtrong Luyện từ và câu:
- Học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Giáo viên giao nhiệm vụ hoặc gợi ý hoặc nêu câu hỏi cho học sinh trả lời
- Giáo viên chữa bài, nhận xét và chốt lại bài làm đúng, sai
- Yêu cầu học sinh chữa bài (nếu sai), đọc lại bài làm (nếu đúng)
- Trong tiết ôn tập ở buổi 2, giáo viên thường cho học sinh hoàn thành lại bài trong
vở bài tập Học sinh thấy chẳng có gì mới mẻ hơn tiết học trước
Sau tiết học, học sinh chỉ biết mình có làm đúng bài tập hay không mà chưabiết hôm nay mình học so sánh cái gì với cái gì; bài học hôm nay có gì khác so với
Trang 10bài hôm trước; hình ảnh so sánh khác gì với sự vật và từ so sánh; Vì vậy nên hiệuquả của việc dạy học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu chưa cao, còn rấtnhiều hạn chế Từ đó cũng ảnh hưởng tới những phân môn khác cụ thể như Tậplàm văn và giao tiếp.
3.3.Khảo sát thực tế.
Sau khi học xong tuần 3, tôi đã ra một đề kiểm tra cho học sinh lớp tôi (3A)
và lớp đối chứng (3B) như sau:
Câu 1: (4 điểm) Gạch chân từ ngữ dùng để so sánh trong các câu sau đây:
a Vầng trăng đầu tháng tựa như con thuyền đang trôi
b Màn đêm giống hệt chiếc chảo đen khổng lồ úp chụp xuống
Câu 2: (3 điểm) Các sự vật nào được so sánh với nhau trong câu văn dưới đây?
Con sông như một con rồng nước khổng lồ đang giận dữ.
Câu 3: (3 điểm) Hãy nêu một hình ảnh so sánh mà em thích
Kết quả:
Lớp Điểm 9 – 10 Điểm 7 – 8 Điểm 5 – 6 Điểm 1 - 4
3A (30 HS) 4 13,3 8 26,7 14 46,7 4 13,3 3B (25 HS) 3 12 9 36 10 40 3 12
Nhận xét chung: Câu 1 học sinh hầu hết xác định đúng từ dùng để so sánh Câu 2
các em xác định được hai sự vật so sánh với nhau nhưng hầu như sai sót ở cách trình bày Câu 3 hầu hết các em không viết thành câu văn có hình ảnh so sánh mà chỉ viết các sự vật hoặc từ dùng để so sánh
Qua đây cho thấy vốn kiến thức của học sinh về so sánh chưa tốt, các emchưa nắm được hình ảnh so sánh là thế nào, còn nhầm lẫn với sự vật so sánh, từ sosánh
4 Các biện pháp thực hiện dạy –học về so sánh trong phân môn Luyện từ và câu lớp 3:
4.1 Tìm hiểu chung:
4.1.1 Chương trình sách giáo khoa.
Nội dung các bài Luyện từ và câu về So sánh như sau:
- Ôn từ chỉ sự vật - Nhận biết hiện tượng so sánh, so sánh 1
Trang 11Như vậy ta thấy phần dạy-học về so sánh xuyên suốt trong chương trình học
kì 1 Nội dung các tiết được sắp xếp rất hợp lý có cấu trúc chặt chẽ từ dễ đến khó,
từ đơn giản đến phức tạp điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy của giáo viên và việc học của học sinh Về ngữ liệu rất tường minh, dễ hiểu, gần gũi với họcsinh Song sách giáo khoa chưa có nhiều hình thức luyện tập mới lạ, hấp dẫn với trẻ
4.1.2 Kiến thức, kĩ năng về so sánh:
a Khái niệm:
So sánh là biện pháp nghệ thuật đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc mà giữa chúng có những nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời văn
Không hiểu so sánh nhiều hơn ít hơn, lớn hơn, bé hơn như trong toán học
Đó không phải biện pháp nghệ thuật
Trang 12Nó cao lớn lênh khênh
Chân đi như đập đất.
Ông là buổi trời chiều
Cháu là ngày rạng sáng
c Các kiểu so sánh:
- So sánh ngang bằng
+ Kiểu so sánh này thường dùng các từ so sánh: như, giống như, tựa, tựa như, như
là, giông giống, là, y hệt, y như, nhang nhác, y trang, từa tựa,
- Trong câu có các sự vật nào ?
- Các sự vật đó có điểm gì giống nhau ?
Trang 13Vậy là học sinh có thể tìm ngay được các sự vật được so sánh với nhau và còn giải thích được vì sao tác giả lại so sánh chúng với nhau mà lại không so sánh với sự vật khác.
Ví dụ: Tìm các sự vật được so sánh trong khổ thơ sau:
Ơ cái dấu hỏi
Trông ngộ ngộ ghê
Như vành tai nhỏ
Hỏi rồi lắng nghe.
Ngoài việc sử dụng câu hỏi, giáo viên có thể cho học sinh quan sát trực tiếp vành tai của bạn và dấu hỏi đã học để tìm ra nét giống nhau giữa dấu hỏi với vành tai nhỏ
Với những câu văn, câu thơ khác, cái khó là học sinh thấy khó khăn hoặc có thể không tìm được điểm giống nhau hoặc nét tương đồng giữa các sự vật Vậy giáo viên cần sự hỗ trợ của hình ảnh trình chiếu song song hai sự vật được so sánh
Ví dụ: Xác định (Tìm hoặc gạch chân) các sự vật được so sánh với nhau trong câu thơ dưới đây:
Hai bàn tay em như hoa đầu cành
Với bài này, giáo viên cần trình chiếu hình ảnh hoa đầu cành và đôi bàn tay
em bé Giáo viên giới thiệu : đôi bàn tay của em bé xinh xắn, đáng yêu ; bông hoa đầu cành rất tươi đẹp, cũng đáng yêu và đầy sức sống như vậy
Giáo viên hướng dẫn học sinh cách trả lời hoặc trình bày vở như sau :
Trình bày: Hai bàn tay em – hoa đầu cành
Hoặc: Hai bàn tay em được so sánh với hoa đầu cành
Dạng 2: So sánh về âm thanh
So sánh về âm thanh là loại so sánh mà hai hay nhiều sự vật giống nhau hoặc
có nét tương đồng về âm thanh mà chúng phát ra, chúng ta nghe thấy được Ví dụ: tiếng mưa trên mái tôn - tiếng gõ thùng (giống nhau ở âm thanh kêu to, mạnh, vang); tiếng gió – tiếng sáo (giống nhau ở âm thanh vi vu vi vút); … Đây là dạng
so sánh khó hình dung nhất với học sinh lớp 3
Ở một số hình ảnh so sánh dễ, thân thuộc với học sinh, giáo viên chỉ cần gợi
ý bằng câu hỏi: Trong câu có những âm thanh nào ? Các âm thanh đó có điểm gì