Chương 5 tính dẫn hướng của ô tô 4

Động học và động lực học quay vòng của ô tô Tăng số cầu dẫn hướng thì kết cấu dẫn động điều khiển phức tạp lên, đặc biệt khi sử dụng cầu sau dẫn hướng.. Sơ đồ động lực học quay vòng của

BÀI GIẢNG LÝ THUYẾT Ô TÔ

GIẢNG VIÊN: VŨ THẾ TRUYỀN

CHƯƠNG 5 TÍNH DẪN HƯỚNG CỦA ÔTÔ

Loại xe F(m 2 ) W(Ns 2 /m 2 )

Ô tô tải 3,0-5,0 1,8-3,5

Ô tô khách 4,5-6,5 1,0-2,6

Ô tô du lịch 1,6-2,8 0,3-,0,9 Tóm tắt

Trong đó: vo là vận tốc tương đối giữa ô tô và gió; v: Vận tốc ô tô; vg vận tốc gió; dấu + khi gió cùng chiều và ngược lại

Khi chưa có gió: Pw = w.v 2 ;

Khi có gió ngược chiều: P’w = w.(v-vg) 2

Mà P’w = 35%Pw=> w.v 2 = 35%w.(v-vg) 2 => vg = ……

5.1 Động học và động lực học quay vòng của ô tô

5.2 Ảnh hưởng của độ đàn hồi của lốp tới tính năng quay vòng của ô tô

5.3 Tính ổn định của bánh xe dẫn hướng

5.4 Sự dao động của bánh xe dẫn hướng

NỘI DUNG

Hình 5-1 Quan hệ động học của ô tô trong mô hình phẳng tổng quát.

5.1.1 Quỹ đạo chuyển động của ô tô.

5.1.2 Các phương pháp quay vòng.

Hình 5-2 Sơ đồ quay vòng của xe hai cầu.

a Có 1 cầu dẫn hướng b Có 2 cầu dẫn hướng.

5.1 Động học và động lực học quay vòng của ô tô

Tăng số cầu dẫn hướng thì kết cấu dẫn động điều khiển phức tạp lên, đặc biệt khi

sử dụng cầu sau dẫn hướng

Số cầu dẫn hướng tăng thì tính linh hoạt của xe tăng và giảm sự mài mòn lốp

=> Số lượng các bánh xe dẫn hướng cần được chọn thích hợp để vừa đảm bảo tính linh hoạt, vừa ít ảnh hưởng đến các yêu cầu khác của xe

Từ hình ta thấy mối quan hệ các góc quay α 1 và α 2 :

cot

B R g

L

B R g

L

Hình 5-4 Sơ đồ động lực học quay vòng của

ô tô có hai bánh dẫn hướng phía trước.

Hình 5-3 Sơ đồ quay vòng của ô tô có

bốn bánh dẫn hướng

L R

tgα

=2

L R

Đối với xe hai, ba cầu có cầu trước dẫn hướng, để các bánh xe lăn hoàn toàn (không trượt bên hoặc lệch bên) thì tâm quay vòng của ôtô phải nằm trên đường thẳng đi qua trục các bánh xe cầu sau.

Hình 5-5 Quay vòng của ôtô hai cầu (a) và ôtô ba cầu (b).

5.1 Động học và động lực học quay vòng của ô tô

5.1.3 Quay vòng lý tưởng, quay vòng thiếu, quay vòng thừa.

Hình 5-6 Sơ đồ chuyển động quay vòng của ô tô khi lốp bị biến dạng bên

L R

=

Hình 5-7 Sơ đồ chuyển động của ô tô có

tính năng quay vòng thiếu.

δ δ>

δ δ δ= =

5.1.3.1 Quay vòng lý tưởng, (quay vòng định mức).

Để giữ cho xe chuyển động thẳng khi có lực bên tác động thì người lái cần quay vòng tay lái như thế nào đó để xe lệch khỏi trục đường một góc là:

5.1 Động học và động lực học quay vòng của ô tô

5.1.3.3 Quay vòng thừa.

Hình 5-8 Sơ đồ chuyển động của ô tô có

tính năng quay vòng thừa.

trường hợp này, người lái xe phải

nhanh chóng đánh tay lái ngược

trở lại với chiều xe bị lệch để mở

rộng bán kính quay vòng

δ δ <

5.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến tính năng dẫn hướng của ô tô.

Công dụng:

-Tránh mòn lốp khi xe di chuyển.-Tránh hiện tượng bị đảo,năng tay lái và rung động đầu xe

Hình 1

GÓC CAMBER

Là góc được xác định bởi đường tâm bánh xe và đường vuông góc với mặt đường tại nơi bánh xe tiếp xúc.

của chốt chuyển hướng)

Hình 2

GÓC CASTER

Là góc được xác định bởi đường tâm của trục xoay đứng với đường vuông góc với mặt đường tại nơi bánh xe tiếp xúc, khi nhìn từ hông xe.

Hình 3

Góc Kingpin Được xác định bởi góc nghiêng ngang của trục xoay và đườpng vuông góc với mặt đường.

trong - chụm ngoài)

Hình 4

Góc toeĐược xác định đường tâm phía trước và phía sau của bánh xe dẫn hướng, nhìn từ trên

xuống

Công dụng:

-Đảm bảo 2 bánh trước song song khi lăn trên mặt đường.

- Tránh mòn lốp xe.

HÌNH 5

Là độ khác nhau của 2 góc tạo nên do 2 bánh xe trước và khung xe.

Công dụng:

-Tránh hiện tượng khi

xe qua đoạn cong.

- Tránh mòn lốp xe.

Hình 5-16 Sơ đồ bánh xe lăn khi lốp bị

biến dạng dưới tác dụng của lực bên

Giả sử lực tác dụng lên bánh xe

chưa vượt quá lực bám của bánh xe

với mặt đường, khi đó sẽ xảy ra hiện

tượng lệch bên của lốp, có nghĩa là

vùng tiếp xúc của lốp với mặt đường

sẽ bị lệch đi một góc δ so với mặt

phẳng quay của bánh xe mà người ta

gọi đó là góc lệch bên

Sự đàn hồi của lốp này sinh ra

các trường hợp như quay vòng lý

tưởng, quay vòng thiếu, quay vòng

thừa mà ta đã xét ở mục (4.3)

5.2 Ảnh hưởng của độ đàn hồi của lốp tới tính năng quay vòng của ô tô

Hình 4-24 Sơ đồ các lực cản lăn có trị số khác

nhau tác động đến bánh xe dẫn hướng

Khi ôtô làm việc trên đường lực cản lăn ở bánh xe trái và bên phải có thể khác nhau rất nhiều về trị số, những lực này với cánh tay đòn a sẽ tạo nên mô men và Dưới tác động của hiệu hai mômen,các bánh xe quay quanh trụ đứng và tạo nên những dao động góc

Trường hợp bánh xe không được cân bằng tốt, khi quay sẽ phát sinh lực

thành phần : nằm ngang và thẳng

đứng Thành phần nằm ngang với

cánh tay đòn a có su hướng làm quay

bánh xe xung quanh trụ đứng tần số

thay đổi của các mô men gây nên bởi

các lực và phụ thuộc vào chuyển động

Nếu các bánh xe dẫn hướng

quay mà các khối lượng không

cân bằng của chúng nằm ở hai

phía đối diện đối với trục trước

của xe thì sẽ dẫn tới sự dao

động góc của các bánh xe.

Hình 4-25 Sơ đồ lực ly tâm tác động lên

một bánh dẫn hướng.