Chế định ban kiểm soát của Công ty Cổ phần theo Luật doanh nghiệp 2005

M-t trong nh ng thành t1u áng ghi nh!n ó là vic t%o hành lang pháp lý an toàn trong ho%t -ng kinh doanh c a các ch th".. Vic hình thành các th tr ng cơ... N+u làm trái nh ng quy nh này m

L I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a tôi trên cơ s nh ng ý

t ng ho c t ng h p c a tôi Nh ng lu!n i"m c a các tác gi# khác ã c trích d n $y

à L%t, ngày tháng 8 n&m 2014

M C L C

PH"N M+ "U: 1

CH ƠNG 1: NH-NG V.N / LÝ LU N V/ BAN KI M SOÁT C A CÔNG TY C! PH"N 1.1- Khái quát cơ c'u t ch c công ty c ph$n: 7

1.2- V( trí, vai trò c a Ban ki"m soát: 13

1.3- Ch c n&ng, nhi)m v* c a Ban ki"m soát: 20

K+t lu!n ch ơng 1: 22

CH ƠNG 2: TH0C TR NG PHÁP LU T V/ BAN KI M SOÁT C A CÔNG TY C! PH"N 2.1- V, thành l!p Ban ki"m soát: 24

2.2- V, cơ c'u t ch c c a Ban ki"m soát: 26

2.3- V, ho%t -ng c a Ban ki"m soát 27

2.4- V, nhi)m v*, quy,n h%n c a Ban ki"m soát 29

2.5- V, thành viên Ban ki"m soát: 39

K+t lu!n ch ơng 2: 52

CH ƠNG 3: NH H 1NG HOÀN THI&N CH NH V/ BAN KI M SOÁT C A CÔNG TY C! PH"N 3.1- (nh h ng chung cho vi)c hoàn thi)n ch+ (nh Ban ki"m soát: 53

3.2- M-t s ki+n ngh( hoàn thi)n quy (nh v, Ban ki"m soát c a công ty c ph$n trong pháp lu!t doanh nghi)p 57

3.2.1- V, cơ c'u t ch c, ho%t -ng c a Ban ki"m soát: 57

3.2.2- V, nhi)m v*, quy,n h%n c a Ban ki"m soát: 58

3.2.3- V, tiêu chu.n và b$u thành viên Ban ki"m soát: 59

3.2.4- V, ngh/a v*, trách nhi)m, ch+ - thù lao và l i ích khác c a thành viên Ban ki"m soát: 60

3.2.5- V, mi0n nhi)m, bãi nhi)m và cơ ch+ pháp lý b#o v) thành viên Ban ki"m soát: 61

K+t lu!n ch ơng 3: 61

K T LU N 63

PH"N M+ "U 1- Lý do ch2n 34 tài

Công cu-c i m i c a 't n c ta ã %t c nh ng thành t1u to

l n k" t2 sau %i h-i #ng l$n th VI n&m 1986, trong nhi,u n&m, kinh t+ Vi)t Nam luôn duy trì c t c - t&ng tr ng vì v!y, ã khai thông ti,m l1c tài chính c a t't c# các thành ph$n kinh t+ trong xã h-i c3ng nh thu hút m-t

l ng l n các nhà $u t ti+n hành ho%t -ng kinh doanh t%i Vi)t Nam Bên c%nh ó, trong xu th+ toàn c$u hóa n,n kinh t+ th+ gi i, vi)c tr thành thành viên c a T ch c Th ơng m%i Th+ gi i (WTO) ã kh4ng (nh s1 úng 5n công cu-c i m i n c ta qua ó ã ghi nh!n nh ng thành t1u to l n trên con ng phát tri"n n,n kinh t+ th( tr ng theo (nh h ng xã h-i ch ngh/a

M-t trong nh ng thành t1u áng ghi nh!n ó là vi)c t%o hành lang pháp lý an toàn trong ho%t -ng kinh doanh c a các ch th" T%o s1 thông thoáng trong môi tr ng $u t c3ng nh áp ng k(p th i s1 thay i c a xã h-i vì v!y, h) th ng pháp lu!t c a n c ta không ng2ng c c3ng c và ngày càng hoàn thi)n

V i vi)c ban hành B- lu!t Dân s1; Lu!t Doanh nghi)p; Lu!t $u t ; Lu!t ch ng khoán; Lu!t Th ơng m%i6 Lu!t kinh doanh b't -ng s#n; Lu!t Phá s#n c3ng nh nhi,u v&n b#n quy ph%m pháp lu!t khác có liên quan +n ho%t -ng c a các doanh nghi)p và các nhà $u t nh7m th1c hi)n thành công m*c ích chính sách kinh t+ c a Nhà n c là “ làm cho dân giàu n c m%nh, áp

ng ngày càng t t nhu c$u v!t ch't và tinh th$n c a nhân dân trên cơ s phát huy m i n&ng l1c s#n xu't, m i ti,m n&ng c a các thành ph$n kinh t+”.1

Cùng v i vi)c xây d1ng lu!t, các ch tr ơng chính sách trong vi)c th1c thi ng l i c#i cách kinh t+ c3ng ã có s1 thay i áng k" nh ch

tr ơng xóa b8 cơ ch+ t!p trung, bao c'p, bi)n pháp hành chính c áp d*ng trong i,u hành kinh t+ th i bao c'p c thay i theo h ng tuân th các quy lu!t khách quan c a kinh t+ th( tr ng Vi)c hình thành các th( tr ng cơ

b#n nh th( tr ng ti,n t), th( tr ng lao -ng, th( tr ng hàng hóa, th( tr ng 't ai… ã nâng cao tính c%nh tranh c a n,n kinh t+, t%o môi tr ng thu!n

l i và $y hơn cho ho%t -ng kinh doanh, phát huy m i ngu;n l1c cho t&ng

tr ng kinh t+

V i chính sách và ph ơng châm nh th+, Lu!t Doanh nghi)p c ban hành ã t%o i,u ki)n cho s1 phát tri"n c a các lo%i hình doanh nghi)p c3ng nh t%o môi tr ng thu!n l i nh7m thu hút các nhà $u t , t%o ra m-t sân chơi bình 4ng cho các thành ph$n kinh t+ “ là m-t b c ti+n l n, ã t%o

ra m-t thay i c&n b#n trong hoàn thi)n khung kh pháp lu!t v, môi tr ng kinh doanh n c ta, góp ph$n thi+t l!p môi tr ng kinh doanh bình 4ng, công b7ng và không phân bi)t i x9.” 2 qua ó góp ph$n làm cho quy,n và ngh/a v* c a các nhà $u t trong các hình th c s h u là bình 4ng nh nhau

Tuy nhiên, có m-t th1c t+ mà chúng ta ph#i th2a nh!n ó là: M c dù

c ánh giá là %o lu!t ti+n b- trong vi)c t%o i,u ki)n cho vi)c hình thành các lo%i hình doanh nghi)p, tuy nhiên, các thi+t ch+ " t%o hành lang pháp lý cho các ch th" t1 b#o v) quy,n và l i ích h p pháp c a mình v n là thách

th c l n i v i các nhà l!p pháp nh't là trong xu th+ hi)n nay v i s1 phát tri"n c a nh ng c'u trúc công ty m i nh “các t!p oàn toàn c$u linh ho%t và n&ng -ng d$n d$n thay th+ cho các t!p oàn t$m khu v1c; ó là m%ng l i các công ty con và liên minh chi+n l c r-ng l n và ph c t%p v i vi)c h u s

c phi+u và qu#n tr( chéo l n nhau; ngu;n v n $u t mang tính %i chúng” 3

Vì th+, mô hình t ch c qu#n tr( doanh nghi)p nh't là trong công ty c ph$n luôn luôn là , tài c nghiên c u hoàn thi)n không ch< các n c phát tri"n mà còn các n,n kinh t+ ang phát tri"n V, b#n ch't vi)c phân (nh ch c n&ng, nhi)m v* và quy,n h%n c a các cơ quan trong công ty c ph$n trong ó có Ban ki"m soát chính là s1 phân chia và ch+ c quy,n l1c

l n nhau gi a c ông và ng i qu#n lý/ i,u hành trong công ty Vì v!y, qu#n

tr( công ty dù t ch c theo mô hình nào c3ng ,u h ng +n hai m*c tiêu quan tr ng ó là #m b#o cho công ty có m-t h) th ng ki"m soát ch t ch= trong ho%t -ng nh7m em l%i l i ích cho ch th" khác nhau

Vì v!y, giám sát ho%t -ng qu#n lý, i,u hành, phòng ng2a và phát hi)n nh7m h%n ch+ r i ro, tiêu c1c ang là m-t trong nh ng v'n , quan tâm hàng $u và gi vai trò c bi)t quan tr ng c a các doanh nghi)p nói chung

và i v i công ty c ph$n nói riêng " công ty c ph$n ho%t -ng có hi)u qu#, phát tri"n b,n v ng theo úng (nh h ng, chi+n l c kinh doanh c a công ty theo úng quy (nh c a pháp lu!t c3ng nh i,u l) c a công ty, #m b#o l i ích t i a c a công ty, c a c ông, &c bi)t là nh ng c ông nh8 và

nh ng i t ng có liên quan, thúc y phát tri"n kinh t+ – xã h-i thì vi)c nghiên c u hoàn thi)n ch+ (nh v, Ban ki"m soát trong công ty c ph$n óng vai trò r't quan tr ng trong hoàn thi)n các ch+ (nh b#o v) nhà $u t t2 ó làm cho môi tr ng kinh doanh c a Vi)t Nam ngày càng minh b%ch Trên cơ

s ó, h c viên ã l1a ch n “Ch+ (nh Ban ki"m soát c a công ty c ph$n theo Lu!t Doanh nghi)p 2005” làm , tài nghiên c u lu!n v&n cao h c lu!t

2- Tình hình nghiên c5u 34 tài

T ch c qu#n tr( doanh nghi)p nh't là trong công ty c ph$n c3ng nh các ch+ (nh v, b#o v) c ông, c bi)t là c ông thi"u s ã c r't nhi,u tác gi# nghiên c u, tuy nhiên trong lu!n v&n c a mình, h c viên ti+p c!n nghiên c u các v'n , này thông qua ch+ (nh v, Ban ki"m soát

B i l=, vai trò c a Ban ki"m soát c ví nh “cơ quan t pháp” trong m-t “nhà n c thu nh8”, nh ng trên th1c t+ thì Ban ki"m soát l%i ch a

hoàn thành úng ch c n&ng mà nó v n có

S d/ có hi)n t ng này là do cơ ch+ pháp lý ã có nh ng vi)c th1c thi

ch a nghiêm6 nh ng quan tr ng nh't ó là quy (nh c a pháp lu!t v, v'n , này v n còn nh ng b't c!p t2 ó d n +n ho%t -ng c a Ban ki"m soát gi ng

nh “con r i”, th1c t+ di0n ra trong th i gian g$n ây trên các l/nh v1c ngân hàng, ch ng khoán ã ch ng minh Ban ki"m soát không có vai trò gì trong ho%t -ng c a các doanh nghi)p, b i n+u làm úng ch c n&ng c a mình thì

nhà $u t ph#i bi+t c nh ng sai ph%m c a các doanh nghi)p này tr c khi b( các cơ quan có ch c n&ng i,u tra làm rõ sai ph%m

Vì v!y, trên cơ s ti+p thu k+t qu# khoa h c c a các , tài nghiên c u

tr c ó, ;ng th i t v'n , nghiên c u trong m i liên h) ch t ch= v i yêu c$u th1c ti0n " ki+n ngh( nh ng s9a i v, ch+ (nh Ban ki"m soát t2 ó góp ph$n b#o v) t t hơn quy,n và l i ích cho các nhà $u t

Nh ng n-i dung liên quan ã có nhi,u tác gi# nghiên c u nh ng góc

- khác nhau nh trong các Lu!n v&n Th%c s> Lu!t h c c a các tác gi# Châu

Qu c An (2006) “Ch+ - pháp lý v, qu#n tr( công ty theo Lu!t Doanh nghi)p”; Nguy0n Hoàng Thu: Trang (2008) “B#o v) c ông thi"u s trong công ty c ph$n – So sánh gi a pháp lu!t Anh và pháp lu!t Vi)t Nam”6 oàn M%nh Qu:nh (2010) “Pháp lu!t v, Ban ki"m soát trong công ty c ph$n theo Lu!t Doanh nghi)p Vi)t Nam n&m 2005”

Các sách chuyên kh#o c a các tác gi# nh : Mai H;ng Qu: (2012) “T1

do kinh doanh và v'n , b#o #m quy,n con ng i t%i Vi)t Nam”6 Ph%m Trí Hùng – Nguy0n Trung Th4ng (2012) “CEO và H-i ;ng qu#n tr(”6 Bob Triker (2012) “Ki"m soát qu#n tr( – các nguyên t5c, chính sách và th1c hành v, qu#n tr( công ty và cơ ch+ ki"m soát qu#n tr(”6 Bùi Xuân H#i (2011) “Lu!t Doanh nghi)p b#o v) c ông – pháp lu!t và th1c ti0n”6 Nguy0n Ng c Bích – Nguy0n ình Cung (2009) “Công ty v n, qu#n lý và tranh ch'p theo Lu!t Doanh nghi)p 2005”6 Ngô V&n Qu+ (2001) “Công ty c ph$n và th( tr ng tài chính”6 oàn V&n Tr ng (1996) “Thành l!p, t ch c và i,u hành ho%t -ng công ty c ph$n” và T!p bài gi#ng ch th" kinh doanh – Tr ng %i h c Lu!t Tp.H; Chí Minh

Cùng các bài vi+t trên các t%p chí Khoa h c pháp lý c a Phó giáo s – Ti+n s> Bùi Xuân H#i vào các n&m 2006, 2007, 2009 nh : So sánh c'u trúc qu#n tr( n-i b- c a công ty c ph$n Vi)t Nam v i các mô hình i"n hình trên th+ gi i6 H c thuy+t v, %i di)n và m'y v'n , c a pháp lu!t công ty Vi)t Nam; B#o v) c ông: M'y v'n , lý lu!n và th1c ti0n trong Lu!t Doanh nghi)p 2005 c3ng nh các bài vi+t c a các tác gi# khác

Nh ng công trình nghiên c u trên ã ti+p c!n v'n , d i nh ng góc

- pháp lý khác nhau và i t ng nghiên c u c a các tác gi# c3ng có s1 khác bi)t6 nh ng các tài li)u này là ngu;n tham kh#o quan tr ng " h c viên hoàn thành lu!n v&n c a mình

3- M6c 3ích nghiên c5u 34 tài

Thông qua vi)c nghiên c u, h c viên nêu lên nh ng b't c!p c a ch+ (nh Ban ki"m soát c a Công ty c ph$n6 t2 ó , xu't m-t s ki+n ngh( hoàn thi)n ch+ (nh này nh7m m*c ích b#o v) quy,n và l i ích h p pháp c a c ông ngày càng hi)u qu# và th1c ch't hơn trong ho%t -ng kinh doanh

4- Gi7i h8n ph8m vi nghiên c5u c9a 34 tài và ph'ơng pháp nghiên c5u

, tài t!p trung nghiên c u ch y+u v, ch+ (nh Ban ki"m soát c quy (nh trong Lu!t Doanh nghi)p 2005 thông qua vi)c so sánh Lu!t Doanh nghi)p 1999 và D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014 t2 ó phân tích " ch<

ra nh ng b't c!p, h%n ch+ và thi+u sót c a ch+ (nh này v i vai trò là m-t trong nh ng công c* quan tr ng nh7m b#o v) quy,n l i c a các nhà $u t ,

5- Ý ngh;a lý lu<n và th=c ti>n c9a 34 tài

, tài nghiên c u nh ng quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 v, ch+ (nh Ban ki"m soát t2 ó rút ra nh ng h%n ch+ b't c!p c a Lu!t th1c (nh, trên cơ s ó ch< ra nh ng thi+u sót và , xu't h ng hoàn thi)n ch+ (nh này

K+t qu# nghiên c u c a lu!n v&n có th" c s9 d*ng làm tài li)u tham kh#o cho các công ty c ph$n trong tình hình hi)n nay, c3ng nh nh ng

i t ng có liên quan nh các sinh viên c a các tr ng lu!t

6- B? c6c c9a lu<n v@n

Ngoài l i nói $u, ph$n k+t lu!n và danh m*c tài li)u tham kh#o, lu!n v&n c k+t c'u làm ba ch ơng:

Ch ơng 1: Nh ng v'n , lý lu!n v, Ban ki"m soát c a công ty c ph$n

Ch ơng 2: Th1c tr%ng pháp lu!t v, Ban ki"m soát c a công ty c ph$n

Ch ơng 3: (nh h ng hoàn thi)n ch+ (nh v, Ban ki"m soát c a công ty c ph$n

CH ƠNG 1: NH-NG V.N / LÝ LU N V/ BAN KI M SOÁT C A

CÔNG TY C! PH"N 1.1- Khái quát cơ cAu tB ch5c công ty cB phCn

T ch c các doanh nghi)p d i mô hình công ty có l(ch s9 hình thành

và phát tri"n t ơng i lâu dài trên th+ gi i Trong ó công ty c ph$n “xét góc - l(ch s9 hình thành và phát tri"n thì nó xu't hi)n tr c công ty trách nhi)m h u h%n m-t th i gian khá dài” 4 Lo%i hình công ty này ã phát tri"n h$u h+t các n c “t2 ơn gi#n +n ph c t%p, t2 quy mô nh8 +n quy mô l n, t2 m-t ngành +n a ngành, t2 m-t qu c gia +n nhi,u qu c gia thông qua các

công ty a qu c gia” 5 Hi)n nay, khi n,n kinh t+ th( tr ng c , cao b i quy lu!t c%nh tranh gi a các ch th" trong ho%t -ng kinh doanh mà khi tham gia vào các quan h) này, s1 t1 do, s1 sáng t%o c a các ch th" c phát huy

t i a trong ó có t1 do trong vi)c l1a ch n lo%i hình kinh doanh Chính vì v!y, công ty c ph$n ã tr thành m-t lo%i hình kinh doanh ph bi+n h$u h+t các qu c gia trên th+ gi i và “ c xem là ph ơng th c phát tri"n cao nh't cho +n nay c a loài ng i " huy -ng v n cho kinh doanh và qua ó làm cho n,n kinh t+ c a m?i qu c gia phát tri"n” 6

Vi)t Nam, v i v( th+ c a qu c gia ang phát tri"n c3ng ti+p thu nh ng thành t1u v&n minh nhân lo%i trong ó có thành t1u v, kinh t+ vì v!y nh ng lo%i hình doanh nghi)p trong ó có mô hình công ty c ph$n ã c quy (nh t%i Lu!t Công ty n&m 1990; Lu!t Doanh nghi)p 1999 và Lu!t Doanh nghi)p 2005 Theo quy (nh t%i i,u 95 Lu!t Doanh nghi)p 2005 thì cơ c'u

t ch c qu#n lý c a công ty c ph$n g;m có:

1.1.1 i h i ng c ông

Bao g;m t't c# các c ông có quy,n bi"u quy+t, ây là cơ quan quy+t (nh cao nh't c a công ty c ph$n Gi ng nh cơ quan l!p pháp, %i h-i ;ng c ông ch< h p th ng niên ho c b't th ng ít nh't m-t l$n trong

4 Bùi Xuân H#i (2011), Lu t doanh nghi p b o v c ông pháp lu t và th c ti n, NXB Chính tr( qu c gia,

trang 58

5 ng C.m Thuý (1997) “Bàn v, con ng hình thành công ty c ph$n các n c T b#n và v!n d*ng

vào Vi)t Nam”, T p chí Nghiên c u kinh t (s 225)

6 Nguy0n Ng c Bích (2004), Lu t Doanh nghi p: v n và qu n lý trong công ty c ph n, NXB Tr@, trang 38.

n&m ây c xem là nơi t!p trung quy,n l1c c a nh ng ng i có ph$n v n góp trong công ty và là nơi quy+t (nh h$u h+t nh ng v'n , quan tr ng có ý ngh/a +n s1 t;n t%i c a công ty

Có th" phân (nh th.m quy,n c a %i h-i ;ng c ông thành các nhóm sau:

- M-t là: %i h-i ;ng c ông có quy,n thông qua (nh h ng phát tri"n công ty, quy+t (nh t ch c, gi#i th" công ty ây là nh ng v'n , liên quan +n n,n t#ng c a công ty nên ch< có %i h-i ;ng c ông là cơ quan quy+t (nh cao nh't m i có th.m quy,n này

- Hai là: %i h-i ;ng c ông có quy,n quy+t (nh lo%i c ph$n và

t ng s c ph$n c quy,n chào bán c a t2ng lo%i

- Ba là: %i h-i ;ng c ông có quy,n quy+t (nh v, m c c t c h7ng n&m c a t2ng lo%i c ph$n

- B n là: %i h-i ;ng c ông có quy,n thông qua báo cáo tài chính h7ng n&m c a công ty c3ng nh báo cáo ánh giá công tác qu#n lý và i,u hành công ty

- N&m là: %i h-i ;ng c ông có quy,n quy+t (nh mua l%i trên 10%

t ng s c ph$n ã bán c a m?i lo%i %i h-i ;ng c ông có quy,n quy+t (nh lo%i c ph$n và t ng s c ph$n c quy,n chào bán c a t2ng lo%i, do

ó khi công ty mua l%i các c ph$n ã bán, c bi)t là mua l%i v i s l ng

l n (trên 10%) có kh# n&ng #nh h ng +n cơ c'u v n i,u l) c a công ty thì ph#i c s1 ;ng ý c a %i h-i ;ng c ông

- Sáu là: Quy+t (nh $u t ho c bán s tài s#n có giá tr( b7ng ho c l n hơn 50% t ng giá tr( tài s#n c ghi trong báo cáo tài chính g$n nh't c a công ty n+u i,u l) công ty không quy (nh khác

- B#y là: %i h-i ;ng c ông có quy,n b$u, mi0n nhi)m, bãi nhi)m thành viên H-i ;ng qu#n tr(, thành viên Ban ki"m soát, ;ng th i có quy,n xem xét và x9 lý các vi ph%m c a H-i ;ng qu#n tr(, Ban ki"m soát gây thi)t h%i cho công ty và c ông

- Tám là: %i h-i ;ng c ông có quy,n quy+t (nh vi)c s9a i, b sung i,u l) công ty

Do tính ch't quan tr ng trong các quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông có liên quan +n s1 t;n t%i và phát tri"n c a công ty c ph$n nên Lu!t Doanh nghi)p c3ng ã quy (nh r't ch t ch= v, th.m quy,n tri)u t!p h p, theo

ó %i h-i th ng niên ph#i c ti+n hành trong th i h%n b n tháng, nh ng

t i a không c quá sáu tháng k" t2 ngày k+t thúc n&m tài chính " th#o lu!n và thông qua các v'n , chính nh báo cáo tài chính h7ng n&m6 báo cáo

c a H-i ;ng qu#n tr(6 báo cáo c a Ban ki"m soát6 quy+t (nh m c c t c i

v i m?i c ph$n c a t2ng lo%i và các v'n , khác thu-c th.m quy,n

Bên c%nh cu-c h p th ng niên, cu-c h p b't th ng %i h-i ;ng c ông c3ng c ti+n hành khi H-i ;ng qu#n tr( xét th'y c$n thi+t vì l i ích

c a công ty6 khi s thành viên H-i ;ng qu#n tr( còn l%i ít hơn s thành viên theo quy (nh c a pháp lu!t; theo yêu c$u c a c ông ho c nhóm c ông s

h u trên 10% t ng s c ph$n ph thông trong th i h%n liên t*c ít nh't sáu tháng ho c m-t tA l) khác nh8 hơn theo quy (nh t%i i,u l) công ty6 theo yêu c$u c a Ban ki"m soát

Cu-c h p %i h-i ;ng c ông ch< c ti+n hành khi s c ông d1

h p %i di)n ít nh't 65% t ng s c ph$n có quy,n bi"u quy+t N+u cu-c h p l$n th nh't không ti+n hành c thì s= tri)u t!p cu-c h p l$n th hai trong vòng 30 ngày k" t2 ngày h p l$n th nh't, cu-c h p này di0n ra khi s c ông d1 h p %i di)n ít nh't 51% t ng s c ph$n bi"u quy+t N+u cu-c h p này l%i không th" ti+n hành thì cu-c h p l$n ba s= c tri)u t!p mà không c$n ph* thu-c vào s c ông d1 h p và tA l) s c ph$n có quy,n bi"u quy+t trong vòng 20 ngày k" t2 ngày h p l$n th 2

Quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông ch< c thông qua t%i cu-c h p khi c ít nh't 65% t ng s phi+u bi"u quy+t c a c ông d1 h p ch'p thu!n6 i v i vi)c quy+t (nh v, lo%i c ph$n và t ng s c ph$n c a t2ng lo%i c quy,n chào bán, s9a i b sung i,u l) công ty, t ch c l%i/gi#i th" công ty, $u t ho c bán tài s#n có giá tr( b7ng ho c l n hơn 50% t ng giá tr( tài s#n c ghi trong báo cáo tài chính g$n nh't c a công ty n+u i,u l) công ty không có quy (nh khác thì ph#i c ít nh't 75% t ng s phi+u bi"u quy+t c a c ông d1 h p ch'p thu!n Vi)c bi"u quy+t b$u thành viên H-i

;ng qu#n tr( và Ban ki"m soát c th1c hi)n thông qua ph ơng th c b$u d;n phi+u6 tr ng h p quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông thông qua d i hình th c b7ng v&n b#n ch< có giá tr( khi c ít nh't 75% t ng s phi+u bi"u quy+t ch'p thu!n

Nh v!y, vi)c tri)u t!p h p, tham d1 cu-c h p và thông qua các quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông c quy (nh r't ch t ch=, trong tr ng h p

có s1 vi ph%m trình t1 và th t*c tri)u t!p h p %i h-i ;ng c ông c3ng nh trình t1, th t*c ra quy+t (nh và n-i dung quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông vi ph%m pháp lu!t ho c i,u l) công ty thì c ông, thành viên H-i

;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c, Ban ki"m soát có quy,n yêu c$u Tòa án ho c Tr ng tài xem xét h y b8 quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông tr2 tr ng h p các quy+t (nh c thông qua t%i cu-c h p %i h-i ;ng

c ông v i s phi+u c ph$n tr1c ti+p và y quy,n tham d1 %i di)n 100%

t ng s c ph$n có quy,n bi"u quy+t là h p pháp

1.1.2- H i ng qu n tr

Là cơ quan qu#n lý công ty, có toàn b- quy,n nhân danh công ty " quy+t (nh, th1c hi)n các quy,n và ngh/a v* c a công ty không thu-c th.m quy,n c a %i h-i ;ng c ông 7 Có th" phân quy,n và nhi)m v* c a H-i

lý l? phát sinh trong quá trình kinh doanh v, ph ơng án $u t và d1 án $u

t trong th.m quy,n và gi i h%n6 v, gi#i pháp phát tri"n th( tr ng, ti+p th( công ngh), thông qua h p ;ng vay và các h p ;ng khác có giá tr( b7ng

ho c l n hơn 50% t ng giá tr( tài s#n c ghi trong báo cáo tài chính g$n nh't c a công ty ho c m-t tA l) khác nh8 hơn quy (nh t%i i,u l) tr2 các giao

7 Kho#n 1 i,u 8 Lu!t Doanh nghi)p 2005

d(ch và h p ;ng thu-c quy,n quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông6 v, cơ c'u t ch c, quy ch+ qu#n lý n-i b- công ty6 v, thành l!p công ty con, thành l!p chi nhánh, v&n phòng %i di)n và vi)c góp v n mua c ph$n c a doanh nghi)p khác6 v, b nhi)m, mi0n nhi)m, cách ch c, ký h p ;ng, ch'm d t

h p ;ng v i Giám c, T ng giám c ho c ng i qu#n lý khác6 v, c9

ng i %i di)n theo y quy,n th1c hi)n quy,n s h u c ph$n ho c ph$n v n góp công ty khác6 v, m c l ơng và l i ích khác c a nh ng ng i này;

Th hai nhóm quy,n ki+n ngh(: V, lo%i c ph$n và t ng s c ph$n

c quy,n chào bán c a t2ng lo%i6 ki+n ngh( m c c t c c tr#6 ki+n ngh( vi)c t ch c l%i, gi#i th" ho c yêu c$u phá s#n công ty

Bên c%nh nh ng quy,n trên, H-i ;ng qu#n tr( có ngh/a v* duy)t

ch ơng trình, n-i dung tài li)u ph*c v* h p, tri)u t!p h p ho c l'y ý ki+n "

%i h-i ;ng c ông thông qua quy+t (nh6 trình báo cáo quy+t toán tài chính h7ng n&m c3ng nh giám sát, ch< %o giám c ho c T ng giám c và ng i qu#n lý khác trong i,u hành công vi)c kinh doanh h7ng ngày c a công ty

V i quy (nh này, chúng ta nh!n th'y nh ng ho%t -ng kinh doanh và công vi)c n-i b- trong công ty ,u thu-c s1 qu#n lý c a H-i ;ng qu#n tr( T2 quy,n qu#n lý và t ch c công ty g;m: Quy+t (nh chi+n l c, k+ ho%ch phát tri"n trung dài h%n và k+ ho%ch kinh doanh h7ng n&m c a công ty; quy+t (nh cơ c'u t ch c, quy ch+ qu#n lý n-i b- công ty, quy+t (nh thành l!p các công ty con, l!p chi nhánh v&n phòng %i di)n và vi)c góp v n mua c ph$n

c a doanh nghi)p khác… " th1c hi)n nh ng nhi)m v* này, Lu!t Doanh nghi)p 2005 quy (nh thành viên H-i ;ng qu#n tr( ph#i là th" nhân và s

l ng t i thi"u là ba ng i và t i a là m i m-t ng i, tr2 i,u l) có quy (nh khác Nhi)m k: c a H-i ;ng qu#n tr( không quá n&m n&m, thành viên H-i ;ng qu#n tr( không nh't thi+t ph#i là c ông c a công ty và có th" c b$u l%i v i s nhi)m k: không h%n ch+ Các quy+t (nh c a H-i ;ng qu#n tr(

c thông qua b7ng hình th c bi"u quy+t và có hi)u l1c thi hành S l ng thành viên H-i ;ng qu#n tr( ph* thu-c vào quy mô ho%t -ng c a công ty và

h có th" là c ông ho c không ph#i là c ông công ty M-t s công ty c ph$n n+u l1a ch n Ch t(ch H-i ;ng qu#n tr( kiêm nhi)m Giám c ho c

T ng giám c công ty thì vi)c t!p trung quy,n l1c vào m-t cá nhân là r't l n nên nguy cơ công ty b( thao túng là r't cao

c a doanh nghi)p khác, ch(u s1 giám sát và ch(u trách nhi)m tr c H-i ;ng qu#n tr( và tr c pháp lu!t v, vi)c th1c hi)n các quy,n và ngh/a v* c giao

nh : Quy,n quy+t (nh các v'n , liên quan +n công vi)c kinh doanh h7ng ngày c a công ty6 quy,n ki+n ngh( ph ơng án cơ c'u t ch c, quy ch+ qu#n lý n-i b- công ty; quy,n b nhi)m, cách ch c các ch c danh qu#n lý trong công ty6 quy,n tuy"n d*ng lao -ng và quy+t (nh l ơng và ph* c'p i v i ng i lao -ng trong công ty và ng i qu#n lý thu-c quy,n b nhi)m c a h 6 quy,n ki+n ngh( ph ơng án tr# c t c ho c x9 lý l? trong kinh doanh Bên c%nh ó, Giám c ho c T ng giám c có ngh/a v* t ch c th1c hi)n các quy+t (nh

c a H-i ;ng qu#n tr( c3ng nh ti+n hành t ch c th1c hi)n k+ ho%ch kinh doanh và ph ơng án $u t c a công ty

Khi th1c hi)n quy,n và nhi)m v* c a mình, Giám c ho c T ng giám c ph#i th1c hi)n úng theo quy (nh c a pháp lu!t, i,u l) công ty,

h p ;ng lao -ng ã ký v i công ty và quy+t (nh c a H-i ;ng qu#n tr( N+u làm trái nh ng quy (nh này mà gây thi)t h%i cho công ty thì h ph#i ch(u trách nhi)m tr c pháp lu!t và ph#i b;i th ng thi)t h%i cho công ty

1.1.4- Ban ki m soát

Theo quy (nh thì không ph#i công ty c ph$n nào c3ng b5t bu-c ph#i thành l!p Ban ki"m soát mà ch+ (nh này ch< c thành l!p khi công ty c ph$n có trên m i m-t c ông là cá nhân ho c có c ông là t ch c s h u trên 50% t ng s c ph$n c a công ty Ch c n&ng chính c a Ban ki"m soát là giám sát H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c trong vi)c i,u hành công ty; th.m (nh và trình các báo cáo b5t bu-c c a công ty nh báo

cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính h7ng n&m và sáu tháng c a công

ty, báo cáo công tác qu#n lý c a H-i ;ng qu#n tr( lên %i h-i ;ng c ông t%i cu-c h p th ng niên

1.2- VD trí, vai trò c9a Ban kiEm soát

M-t trong nh ng c tr ng c a công ty c ph$n là s l ng c ông

v, m t lý thuy+t th ng r't ông #o và a d%ng v, thành ph$n xã h-i N+u

nh công ty trách nhi)m h u h%n v i s l ng thành viên t i a là n&m m ơi thì c ông c a công ty c ph$n là không h%n ch+ s l ng t i a Bên c%nh

ó là s1 bi+n -ng v, s l ng c ông c3ng di0n ra th ng xuyên và d0 dàng hơn so v i các lo%i hình doanh nghi)p khác Chính vì v!y, m i quan h) gi a các c ông th ng không b,n ch t H th!m chí không bi+t m t nhau tr2

nh ng c ông có s l ng c ph$n l n trong công ty M t khác, do s l ng

c ph$n c a các c ông s h u trong công ty là không gi ng nhau – có ng i nhi,u, ng i ít vì v!y, ti+ng nói và s1 #nh h ng +n ho%t -ng trong công ty

c a nh ng c ông này c3ng có s1 khác bi)t

M-t s1 th!t hi"n nhiên mà chúng ta ph#i th2a nh!n ó là “ không ph#i t't c# các c ông ,u có quy,n l i th ng nh't v i nhau, ,u có kh# n&ng chi

ph i, tham gia ho%t -ng qu#n lý, ki"m soát công ty gi ng nhau” 8 ây là m-t nh!n (nh hoàn toàn chính xác và nó th" hi)n úng b#n ch't c a công ty

c ph$n ó chính là s1 a d%ng c a c ông vì có nhi,u hình th c khác nhau

" m-t t ch c hay cá nhân tr thành c ông c a công ty c ph$n, ch4ng h%n

nh h có th" tham gia thành l!p công ty c ph$n v i t cách là thành viên sáng l!p; tham gia mua c ph$n c chào bán khi công ty phát hành công khai; nh!n chuy"n nh ng ho c c th2a k+ c ph$n c a c ông trong công

ty c3ng nh xu't thân t2 các giai t$ng khác nhau trong xã h-i ó có th, là t$ng

l p nông dân, công nhân, trí th c…tuy m*c ích c a h là l i nhu!n c chia c a công ty d1a vào tA l) v n góp nh ng -ng cơ tr thành c ông c a

h c3ng r't khác bi)t ó có th" là m-t s1 $u t bài b#n và dài hơi hay ch< là m-t s1 $u t mang tính ch't c#m tính, th i v* hay #nh h ng b i tâm lý ám

8 Bùi Xuân H#i (2011), Lu t doanh nghi p b o v c ông pháp lu t và th c ti n, NXB Chính tr( qu c gia,

trang 151

ông nên h tham gia vào công ty c ph$n mà không có s1 nghiên c u k> v, hi)u qu# ho%t -ng c a công ty tr c m5t c3ng nh lâu dài

Xét v, s l ng thì s c ông này chi+m tA l) l n nh ng nó tA l) ngh(ch v i s l ng c ph$n mà h s h u, vì th+ vai trò c a h trong công ty

c ph$n là không áng k" Nh ng c ông này, c g i là c ông thi"u

s /c ông nh8 hay “c ông ít v n” 9 ,u có chung m-t s ph!n ó là luôn luôn ch(u s1 chèn ép, b( lép v+, hay ph#i “gánh ch(u nh ng th o%n chơi x'u

c a các c ông l n có th" s9 d*ng " làm thi)t h%i l i ích cho nh ng c ông này” 10 ch4ng h%n nh i v i nh ng c ông l n, h có th" thông qua %i h-i ;ng c ông " “ thi+t l!p b- máy qu#n lý i,u hành theo ý chí c a mình

ho c b5t tay nhau " quy+t (nh ng l i phát tri"n c a công ty phù h p v i

l i ích c a h mà b8 qua l i ích c a các c ông nh8” 11 ây là i"m khác bi)t r't l n n+u so sánh v i công ty trách nhi)m h u h%n hay công ty h p danh, chúng ta th'y, hai lo%i hình kinh doanh này, y+u t quen bi+t, m i quan h) thâm giao chính là n,n t#ng $u tiên " g5n k+t các thành viên v i nhau Thông qua m i quan h) này, h s= cùng nhau h p tác " hình thành công ty

Do s1 a d%ng v, s l ng c ông nên cơ c'u t ch c qu#n tr( c a công ty c ph$n c3ng có ph$n ph c t%p Vi)c thành viên H-i ;ng qu#n tr(

ho c Giám c/T ng giám c c a công ty c ph$n có th" không là c ông công ty vì khi công ty có quy mô nh8, s l ng c ông ít thì các c ông có th" kiêm nhi)m luôn các ch c n&ng qu#n lý trong công ty Vì v!y, xét v, hi)n

t ng thì có v@ nh không có s1 tách b%ch v, v n gi a công ty và c ông vì

h c3ng chính là ng i ang qu#n lý và kinh doanh trên chính ;ng v n c a

h ã $u t “ ;ng ti,n i li,n khúc ru-t” cho nên các quy+t (nh và k+ ho%ch kinh doanh c a công ty s= c xem xét quy+t (nh m-t cách th!n

9 Nguy0n Ng c Bích – Nguy0n ình Cung (2009), Công ty v n, qu n lý và tranh ch p theo lu t doanh

tr ng và sáng su t vì chính h ang quy+t (nh s1 m't/còn c a ;ng v n mà

h ã b8 ra

Tuy nhiên, khi công ty phát tri"n ngày càng l n, quy mô ngày càng

c m r-ng thì s l ng c ông ngày càng nhi,u, v'n , qu#n lý và i,u hành ngày càng ph c t%p, công ty không th" qu#n lý theo ki"u gia ình mà c$n ph#i có cơ ch+ i,u hành khoa h c hơn.Vi)c thuê ng i qu#n lý, i,u hành công ty là m-t xu th+ t't y+u và là m-t quy lu!t khách quan c a s1 phát tri"n trong n,n kinh t+ m Chính vì v!y, Giám c/T ng giám c có th" không là c ông c a công ty Lúc này thì nh ng c ông c a công ty ,u

ng tr c kh# n&ng ph#i ch(u nh ng r i ro x#y ra i v i ph$n v n góp c a mình trong công ty c ph$n

Vì v!y, m-t trong nh ng n s c$n gi#i quy+t trong bài toán cho s1 phát tri"n b,n v ng c a công ty c ph$n ó là ph#i có s1 ki"m soát nh7m h%n ch+ nh ng xung -t v, l i ích gi a ng i qu#n lý công ty – v i t cách là

ng i tr1c ti+p qu#n lý, s9 d*ng v n và các c ông – v i t cách là ch s

h u th!t s1 c a công ty Trên th1c t+, ng i i,u hành công ty có th" là c ông ho c không ph#i là c ông, vì không ph#i ch s h u nào c3ng có kh# n&ng i,u hành ho%t -ng kinh doanh, có th" h có ti,n, nh ng không có kh# n&ng i,u hành và qu#n lý ho c không có ho c h%n ch+ v, l/nh v1c mà h $u

t Chính vì v!y, vi)c thuê ng i i,u hành là xu th+ t't y+u, b7ng cách này, các công ty m i có th" thu hút nhi,u nhà qu#n tr( gi8i có kh# n&ng i,u hành ho%t -ng công ty ngày càng hi)u qu# hơn Nh ng b't c vai trò nào là

ng i làm thuê hay c ông tham gia " i,u hành thì h c3ng có nhi,u cơ h-i " t l i cho b#n thân ho c nh ng ng i thân c a h M c dù khi th1c hi)n công vi)c c giao, h ph#i #m b#o em l%i t t nh't l i ích h p pháp,

t i a cho công ty và c ông; th1c hi)n quy,n và ngh/a v* c giao m-t cách “trung th1c, c.n tr ng” 12 Tuy nhiên nh ng khái ni)m “trung th1c, c.n

tr ng” ít nhi,u th" hi)n s1 (nh tính, nó không có b't c m-t chu.n m1c nào

" ánh giá cho hành vi c a ng i i,u hành là c.n tr ng hay trung th1c hay

ch a Ng i i,u hành công ty có nhi,u lý do " bi)n minh cho nh ng quy+t

12 i"m b kho#n 1 i,u 119 Lu!t Doanh nghi)p 2005

(nh c a mình và h có th" cho r7ng khi th1c hi)n nh ng quy+t (nh ó, h ã th" hi)n $y trách nhi)m vì v!y không th" quy trách nhi)m cho h c,

m t khác nh ng r i ro c a quy+t (nh mà h a ra có th" không th'y tr c

mà có th" ch< " l%i h!u qu# v, sau

Nhìn trên bình di)n r-ng hơn thì vi)c giám sát các ho%t -ng c a

ng i qu#n lý không ch< b#o v) cho quy,n l i c a c ông mà còn #m b#o cho s1 phát tri"n b,n v ng c a công ty c3ng nh c a n,n kinh t+ B i l= trong ho%t -ng công ty, bên c%nh l i ích c a c ông thì còn có nh ng l i ích c a

nh ng i tác khác nh : ng i lao -ng, các ch n , c a chính quy,n – thông qua vi)c th1c hi)n các ngh/a v* n-p thu+ c a công ty và quan tr ng hơn c# là s1 n (nh phát tri"n kinh t+ qu c gia

M-t cơ ch+ giám sát ho%t -ng nh ng c ông l n và nh ng ng i qu#n lý công ty nh7m ng&n ch n và phát hi)n k(p th i nh ng hành vi l%m quy,n ho c nh ng hành vi t l i " b#o v) l i ích c a công ty và các c ông khác là i,u c$n thi+t vì m i quan tâm hàng $u c a các c ông chính là c

t c mà h nh!n c h7ng n&m thông qua ho%t -ng c a công ty Vì v!y, b#o v) h là m-t yêu c$u t't y+u khi xây d1ng quy ch+ qu#n tr( n-i b- công ty c3ng nh nh ng quy ph%m pháp lu!t v, công ty c3ng ph#i có nh ng quy (nh c$n thi+t " b#o v) nh ng nhà $u t nh8

Chính vì v!y, ch+ (nh Ban ki"m soát c t ra không ph#i do ý chí

ch quan c a các nhà l!p pháp mà xu't phát t2 th1c ti0n ho%t -ng c a công

ty c ph$n, m-t cơ ch+ nh7m #m b#o quy,n và l i ích cho c ông nói chung

và c ông thi"u s nói riêng là m-t i,u t't y+u Tuy nhiên, ch+ (nh này

c thi+t k+ trong lu!t ph#i mang tính m,m d@o và uy"n chuy"n b i n+u các quy (nh này quá c ng ng5t và mang tính áp t thì nó s= làm m't i tính ch't riêng bi)t c a công ty c ph$n t2 ó d n +n s1 can thi)p quá sâu c a Nhà

n c vào quy,n c a ch s h u, nó s= làm cho: “Công dân ch4ng th" nào th1c hi)n c quy,n t1 do kinh doanh c a mình khi hình th c kinh doanh c a h t%o l!p không c quy,n t1 do kinh doanh” 13

13 Mai H;ng Qu: (2012), T do kinh doanh và v n b o m quy n con ngư i t i Vi t Nam, NXB Lao -ng, trang 155

Nh ng xu't phát t2 quan i"m: “ Quy,n t1 do kinh doanh c a m-t ch th" luôn b( gi i h%n b i quy,n t1 do kinh doanh và l i ích chính áng c a ch th" khác trong xã h-i” 14 Vì v!y, " #m b#o hài hòa quy,n c a ch s h u

nh ng ;ng th i c3ng b#o v) cho nh ng m*c tiêu khác trong xã h-i nên ch+ (nh Ban ki"m soát v n ph#i c lu!t hóa và trên cơ s này, các công ty c ph$n có quy,n quy (nh c* th" ho%t -ng c a Ban ki"m soát trong i,u l)

ho c quy ch+ n-i b- c a công ty cho phù h p v i quy mô và tính ch't c a m?i công ty

Pháp lu!t coi quy ch+, i,u l) c a doanh nghi)p là “lu!t c a doanh nghi)p” và Tòa án, các cơ quan b#o v) pháp lu!t khi xem xét m-t s tranh ch'p phát sinh gi a các doanh nghi)p c3ng có th" coi chúng là “ngu;n lu!t áp d*ng” 15 Vì v!y, các công ty c ph$n c$n ph#i ch -ng a các nguyên t5c qu#n tr( công ty vào i,u l), vào Quy ch+ qu#n tr( công ty, trong ó c bi)t chú ý t i vai trò c a Ban ki"m soát, ph#i quy (nh c* th" nhi)m v* và quy,n h%n c a Ban ki"m soát và các thành viên Ban ki"m soát khi th1c hi)n vi)c giám sát H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c trong qu#n lý, i,u hành công ty #m b#o " công ty làm &n có lãi, tài s#n công ty không b( th't thoát

Lu!t Doanh nghi)p 2005 trong nh ng quy (nh v, qu#n tr( n-i b- c a công ty c ph$n ã có nh ng quy (nh mang tính m nh7m t%o s1 t1 do cho (nh h ng phát tri"n c a doanh nghi)p Tuy nhiên, quy,n t1 quy+t trong t

ch c qu#n lý công ty ph#i tuân th khuôn kh c a pháp lu!t

Trên cơ s lý lu!n này thì ch+ (nh Ban ki"m soát ã c quy (nh trong lu!t, tuy nhiên, nh ng quy (nh này ch< c áp d*ng khi i,u l) công

ty không có nh ng quy (nh khác Rõ ràng, ho%t -ng c a Ban ki"m soát trong công ty c ph$n không ch< d1a trên nh ng quy (nh c a pháp lu!t mà còn ch(u s1 i,u ch<nh c a quy (nh n-i b- công ty c ph$n i,u này th"

hi)n s1 linh ho%t, t1 ch trong ho%t -ng kinh doanh c pháp lu!t trao cho các ch s h u, t2 ó góp ph$n t%o ra m-t cơ ch+ giám sát h u hi)u i v i ho%t -ng qu#n lý i,u hành c a công ty

Hành lang pháp lý cho vi)c ban hành các quy (nh n-i b- c a công ty trong ho%t -ng c a Ban ki"m soát ã có, v'n , còn l%i là các công ty c ph$n có bi+t v!n d*ng hi)u qu# nh ng quy (nh này hay không? N+u không tri"n khai c nh ng quy (nh này thì s= làm tri)t tiêu ho%t -ng c a Ban ki"m soát ho c s= làm ch;ng chéo, trùng l5p v i m-t s b- ph!n khác trong công ty

Nh v!y, chúng ta nh!n th'y, các quy (nh v, Ban ki"m soát trong công ty c ph$n có th" c chia thành t2 hai ngu;n khác nhau ó là: D1a trên các quy (nh pháp lu!t và các nguyên t5c c a qu#n tr( c a công ty ( c ghi nh!n trong i,u l), Quy ch+ qu#n tr( công ty, Quy ch+ ho%t -ng c a Ban ki"m soát) Tuy nhiên, nghiên c u các quy (nh v, nhi)m v* và quy,n h%n

c a Ban ki"m soát theo quy (nh c a pháp lu!t, có th" th'y khi Ban ki"m soát th1c hi)n các nhi)m v* và quy,n h%n này v n ch a " th1c s1 #m b#o vai trò giám sát H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c Trong th1c ti0n, vai trò c a Ban ki"m soát ch y+u là th.m (nh báo cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính theo (nh k: c a công ty, báo cáo ánh giá công tác qu#n lý c a H-i ;ng qu#n tr( m-t cách hình th c và th ng là s1 sao chép

“có ch n l c” t2 báo cáo c a H-i ;ng qu#n tr( và trình các báo cáo này lên

%i h-i ;ng c ông t%i cu-c h p th ng niên Có nhi,u nguyên nhân c# khách quan l n ch quan " d n +n th1c tr%ng trên nh nh!n th c ch a $y

c a c ông, H-i ;ng qu#n tr(, T ng giám c ho c Giám c v, v( trí, vai trò c a Ban ki"m soát c3ng nh s1 b't c!p và ch a hoàn thi)n c a pháp lu!t Nh ng, xu't phát t2 vai trò quan tr ng c a Ban ki"m soát trong công ty

c ph$n nên trong khi ch i vi)c hoàn thi)n quy (nh pháp lu!t v, ch+ (nh này thì c ông c a công ty có th" a các quy (nh v, Ban ki"m soát vào i,u l), Quy ch+ qu#n tr( công ty, Quy ch+ ho%t -ng c a Ban ki"m soát nh m-t cơ ch+ quan tr ng nh7m #m b#o quy,n l i c a mình

M c khác, " nâng cao hi)u qu# ho%t -ng c a Ban ki"m soát thì ph#i

có cơ ch+ #m b#o cho nh ng nguyên t5c sau ây c th1c thi bên c%nh s1 thay i trong nh!n th c v, vai trò và v( trí c a Ban ki"m soát c th" hi)n trong các quy (nh c a pháp lu!t c3ng nh các quy ch+ qu#n tr( n-i b- c a công ty ó là:

Nguyên t5c 1: C ông không can thi)p vào ho%t -ng c a Ban ki"m soát d i b't c hình th c nào, ho%t -ng c a Ban ki"m soát ch< tuân th các quy (nh c a pháp lu!t và các quy (nh có liên quan c a công ty Ph#i có s1 tách b%ch trong ho%t -ng c a các b- ph!n trong công ty, tránh tr ng h p ch;ng chéo, d m chân nhau trong ho%t -ng Khi th1c hi)n nhi)m v*, Ban ki"m soát không c làm #nh h ng +n quá trình ho%t -ng qu#n lý, i,u hành c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c; ng c l%i, H-i

;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c c3ng không c l i d*ng v( trí

và #nh h ng c a mình " tác -ng nh7m c#n tr ho%t -ng c a Ban ki"m soát

Nguyên t5c 2: Quy,n và nhi)m v* c a Ban ki"m soát ch< phát sinh khi x#y ra s1 ki)n pháp lý mà nh ng s1 ki)n này c quy (nh trong Lu!t doanh nghi)p và nh ng quy (nh n-i b- c a công ty i,u này có ngh/a là Ban ki"m soát ch< c th1c hi)n nh ng nhi)m v* ã c quy (nh sBn Khi th1c hi)n nhi)m v* c a mình, Ban ki"m soát ph#i tuân th úng quy (nh c a pháp lu!t

và i,u l) công ty, ph#i phù h p v i %o c ngh, nghi)p; ph#i trung th1c; c.n tr ng và ph#i trung thành v i l i ích c a công ty 16 " c* th" hóa nh ng ph%m trù này, cách t t nh't là quy (nh n-i b- c a công ty c$n ph#i quy (nh chi ti+t nh ng chu.n m1c này, có nh v!y m i nâng cao trách nhi)m c a thành viên Ban ki"m soát, tránh cách hi"u và cách v!n d*ng khác nhau d n +n nh ng tranh cãi không áng có gi a ng i qu#n lý/ i,u hành công ty và thành viên Ban ki"m soát trong khi th1c hi)n nhi)m v* c a mình

Nh v!y, t2 v( trí pháp lý ã c pháp lu!t minh (nh thì vai trò c a Ban ki"m soát là r't quan tr ng, ây c xem là ng i b#o v) cho nh ng

;ng v n c a c ông, b i khi th1c hi)n nhi)m v* c a mình, Ban ki"m soát

16 Kho#n 1,2,3 i,u 126 Lu!t Doanh nghi)p

không nhân danh cá nhân mà ph#i ng trên l!p tr ng, quan i"m và l i ích

c a c ông " th1c thi nhi)m v* giám sát ây c xem là b- l-c quan

tr ng nh7m ng&n ng2a nh ng hành vi s9 d*ng v n không úng trong ho%t -ng kinh doanh

Có th" nói, c ông ã y quy,n cho Ban ki"m soát giám sát vi)c s9 d*ng ;ng v n c a h trong công ty vì v!y, khi th1c hi)n ch c n&ng giám sát, Ban ki"m soát hoàn toàn -c l!p v i H-i ;ng quan tr(, Giám c ho c T ng giám c công ty i,u này kh4ng (nh: Ban ki"m soát ch< ch(u trách nhi)m

tr c %i h-i ;ng c ông, khi th1c hi)n quy,n c a mình, Ban ki"m soát ch<

h ng +n m-t m*c tiêu duy nh't ó là #m b#o các quy+t (nh c a ng i qu#n lý và i,u hành công ty ph#i úng lu!t, ph#i phù h p v i ngh( quy+t c a

%i h-i ;ng c ông t2 ó #m b#o cho quy,n l i c a c -ng không b( xâm ph%m Vi)c xác (nh úng v( trí pháp lý c a Ban ki"m soát có ý ngh/a quan

tr ng trong vi)c th1c thi quy,n và ngh/a v* c a Ban ki"m soát trong công ty

c ph$n, qua ó, quy,n l i c a c ông và nh ng i t ng có liên quan s=

c b#o v)

1.3- Ch5c n@ng, nhiFm v6 c9a Ban kiEm soát

Gi ng nh H-i ;ng qu#n tr(, Ban ki"m soát trong công ty c ph$n do

%i h-i ;ng c ông b$u, ch(u trách nhi)m tr c c ông, vì th+, xét v,

ph ơng di)n thành l!p thì Ban ki"m soát ngang hàng v i H-i ;ng qu#n tr(

nh ng khi th1c thi nhi)m v* c a mình thì m-t s ho%t -ng c a H-i ;ng qu#n tr( l%i là i t ng giám sát c a Ban ki"m soát

Theo quy (nh t%i i,u 123 Lu!t Doanh nghi)p n&m 2005 thì ch c n&ng c a Ban ki"m soát là thay m t %i h-i ;ng c ông giám sát H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c trong qu#n lý và i,u hành công ty6ki"m tra tính h p lý, h p pháp, tính trung th1c và m c - c.n tr ng trong qu#n lý, i,u hành ho%t -ng kinh doanh, trong t ch c công tác k+ toán,

th ng kê và l!p báo cáo tài chính, t2ng v'n , c* th" liên quan +n qu#n lý, i,u hành ho%t -ng c a công ty khi xét th'y c$n thi+t6 th.m (nh báo cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính h7ng n&m và sáu tháng c a công ty, báo cáo ánh giá công tác qu#n lý c a H-i ;ng qu#n tr(, trình báo cáo lên %i h-i

;ng c ông th ng niên6 xem xét s sách k+ toán và các tài li)u khác c a công ty, các công vi)c qu#n lý và i,u hành ho%t -ng c a công ty b't c khi nào n+u th'y c$n thi+t ho c theo quy+t (nh c a %i h-i ;ng c ông ho c theo yêu c$u c a c ông ho c nhóm c ông s h u t2 10% v n i,u l) tr lên6 phát hi)n vi ph%m c a thành viên H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c vi ph%m ngh/a v* c a ng i qu#n lý công ty thì ph#i thông báo ngay b7ng v&n b#n v i H-i ;ng qu#n tr(, yêu c$u ng i có hành vi vi ph%m ch'm

nh ng i t ng mà mình có trách nhi)m giám sát trong công ty c ph$n

Ho%t -ng giám sát c a Ban ki"m soát là m-t ch c n&ng c th1c hi)n m-t cách liên t*c b i các thành viên Ban ki"m soát nh7m cung c'p cho

%i h-i ;ng c ông nh ng thông tin trong ho%t -ng qu#n lý và i,u hành công ty c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c K+t qu# c a ho%t -ng giám sát giúp %i h-i ;ng c ông có i,u ki)n ánh giá hi)u qu# công tác i,u hành qu#n lý công ty c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c

T ng giám c; #m b#o vi)c i,u hành là úng và tuân th nh ng quy (nh

c a pháp lu!t và các ngh( quy+t c a %i h-i ;ng c ông nh7m duy trì n (nh cho s1 phát tri"n b,n v ng c a công ty

M*c ích ho%t -ng giám sát c a Ban ki"m soát là nh7m #m b#o các

ch th" qu#n lý và i,u hành trong công ty tuân th các chu.n m1c v, tính

h p lý, h p pháp, tính trung th1c và m c - c.n tr ng trong qu#n lý, i,u

hành ho%t -ng kinh doanh, trong t ch c công tác k+ toán, th ng kê và l!p báo cáo tài chính Ho%t -ng này c a Ban ki"m soát s= d n +n h) qu# là các

ch th" qu#n lý và i,u hành công ty ph#i c!n tr ng hơn trong khi th1c hi)n nhi)m v* c a mình i,u này c3ng có ngh/a là m i quy+t (nh c a h i,u

em l%i nh ng l i ích cho công ty, ph#i vì s1 b,n v ng và s1 phát tri"n c a công ty Trong tr ng h p không vì l i ích c a công ty thì v i ch c n&ng giám sát c a mình, Ban ki"m soát có quy,n yêu c$u h d2ng các hành vi xâm ph%m +n l i ích c a công ty ho c yêu c$u tri)u t!p %i h-i ;ng c ông " xem xét v'n , này

Bên c%nh ch c n&ng giám sát, ho%t -ng th.m (nh các báo cáo c3ng

là ch c n&ng không kém ph$n quan tr ng trong th1c thi nhi)m v* c a Ban ki"m soát, ây là b c ki"m tra cu i cùng tr c khi c %i h-i ;ng c ông thông qua, vì v!y ây là nhi)m v* r't quan tr ng, nó òi h8i Ban ki"m soát ph#i th1c s1 khách quan, có trình - và có b#n l/nh " nh!n xét khách quan và chính xác các báo cáo, giúp c ông (nh h ng c m*c tiêu trong ho%t -ng $u t c a mình c3ng nh có cái nhìn chính xác v, hi)u qu# trong ho%t -ng qu#n lý và i,u hành công ty c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c

T ng giám c Trên cơ s ó, c ông s= quy+t (nh có ti+p t*c tín nhi)m hay yêu c$u có s1 thay i b- máy lãnh %o c3ng nh quy+t (nh cho vi)c ti+p t*c $u t hay hay thoái v n ra kh8i công ty

K T LU N CH ƠNG 1

Nghiên c u khái quát nh ng c tr ng c a công ty c ph$n t2 ó ch<

ra cơ s lý lu!n và cơ s pháp lý cho s1 hình thành và ho%t -ng c a Ban ki"m soát có m-t ý ngh/a quan tr ng trong vi)c xác l!p quy,n và ngh/a v* c a Ban ki"m soát c3ng nh m i quan h) v i các ơn v(, các b- ph!n ch c n&ng khác trong công ty " nó th!t s1 là cơ quan giám sát, ki"m soát -c l!p và có th1c quy,n Vì v!y, trong ch ơng 1, h c viên ã trình bày m-t s v'n , lý lu!n v, Ban ki"m soát c a công ty c ph$n, t2 ó ã quát v, cơ c'u t ch c

c a công ty c ph$n c bi)t là ã làm rõ v( trí vai trò, ch c n&ng và nhi)m v*

c a Ban ki"m soát Nh ng cơ s lý lu!n này là ti,n , cho vi)c nh!n (nh v,

th1c tr%ng c a Ban ki"m soát s= c h c viên trình bày t%i ch ơng 2 c a lu!n v&n

CH ƠNG 2: TH0C TR NG PHÁP LU T V/ BAN KI M SOÁT C A

CÔNG TY C! PH"N 2.1- V4 thành l<p Ban kiEm soát

Theo quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 2005, thì cơ c'u t ch c công

ty c ph$n ph#i có Ban ki"m soát khi có trên m i m-t c ông là cá nhân

ho c c ông là t ch c s h u trên 50% t ng s c ph$n c a công ty i,u này ;ng ngh/a v i vi)c n+u s l ng c ông là cá nhân t2 m i m-t ng i

tr xu ng và không có t ch c s h u trên 50% s c ph$n thì không b5t bu-c ph#i thành l!p Ban ki"m soát Vi)c thành l!p Ban ki"m soát trong tr ng h p này s= do %i h-i ;ng c ông quy+t (nh c&n c vào nhu c$u và th1c t+ ho%t -ng c a công ty

Quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 là m-t s1 khác bi)t l n so v i quy (nh t%i i,u 69 Lu!t Doanh nghi)p 1999 theo ó “ … i v i công ty c ph$n có trên m i m-t c ông ph#i có Ban ki"m soát”

D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014, t%i i,u 138 quy (nh công ty

c ph$n có quy,n l1a ch n t ch c qu#n lý và ho%t -ng theo m-t trong hai cách sau, tr2 tr ng h p pháp lu!t ch ng khoán có quy (nh khác:

a) %i h-i ;ng c ông, H-i ;ng qu#n tr(, Ban ki"m soát và Giám

c, T ng Giám c Trong tr ng h p công ty c ph$n có d i m i m-t c ông và các c ông là t ch c s h u d i 50% t ng s c ph$n c a công ty, thì không b5t bu-c ph#i có Ban ki"m soát;

b) %i h-i ;ng c ông, H-i ;ng qu#n tr( và Giám c, T ng Giám

c Trong tr ng h p này ít nh't 30% s thành viên H-i ;ng qu#n tr( ph#i

là thành viên không i,u hành và có Ban ki"m toán n-i b- tr1c thu-c H-i

;ng qu#n tr( Các thành viên không i,u hành th1c hi)n ch c n&ng giám sát

và t ch c th1c hi)n ki"m soát i v i vi)c qu#n lý i,u hành công ty

Nh v!y, vi)c thành l!p Ban ki"m soát theo quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 1999 ch< d1a trên m-t tiêu chí ó là s l ng v, c ông, trong khi ó, theo quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 2005, c3ng nh D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014 (trong tr ng h p công ty c ph$n l1a ch n mô hình có

thành l!p Ban ki"m soát) thì có 2 tiêu chí " thành l!p Ban ki"m soát ó d1a vào s l ng c ông ho c s l ng c ph$n c a công ty mà t ch c s h u

Tuy nhiên n+u c k> quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 c3ng nh D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014 thì v n còn ó nh ng cách hi"u khác nhau c3ng nh nh ng v'n , mà Lu!t còn bõ ngõ ch a có quy (nh rõ ràng v, yêu c$u ph#i thành l!p Ban ki"m soát ó là:

Tr ng h p m-t: N+u s l ng c ông là t ch c và s l ng c ông là cá nhân trên m i m-t nh ng không có t ch c nào n5m gi trên 50%

c ph$n c a công ty ho c

Tr ng h p hai: Trong tr ng h p s l ng c ông là cá nhân d i

m i m-t ng i nh ng có c ông chi+m tA l) c ph$n trên 50% t c có kh# n&ng chi ph i và i,u hành ho%t -ng c a công ty thì có thành l!p Ban ki"m soát hay không?

Tr ng h p ba: Khi thành l!p, công ty c ph$n không rơi vào nh ng

tr ng h p lu!t (nh ph#i thành l!p Ban ki"m soát, nh ng n+u trong quá trình ho%t -ng mà công ty h-i các i,u ki)n ph#i thành l!p thì trình t1 th t*c

và th i gian " ti+n hành cho ho%t -ng này là nh th+ nào?

Rõ ràng, nh ng tr ng h p c nêu trên ch a c Lu!t Doanh nghi)p 2005 quy (nh c* th", chính vì v!y trong ho%t -ng th1c ti0n, khó tránh kh8i nh ng c ông có #nh h ng l i d*ng thi+u sót này c a Lu!t " thao túng ho c gây thi)t h%i cho các c ông khác, ngoài ra, quy (nh nh trên

c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 còn làm cho các nhà $u t suy ngh/ r7ng có s1 phân bi)t và i x9 gi a nhà $u t là t ch c và nhà $u t là cá nhân khi Lu!t Doanh nghi)p 2005 ch< quy (nh thành l!p Ban ki"m soát khi t ch c n5m gi 50% c ph$n c a công ty còn n+u là c ông là cá nhân thì không b5t bu-c ph#i thành l!p Ban ki"m soát, trong khi ó n+u nói v, i,u ki)n " th1c hi)n vi)c thao túng và gây #nh h ng i v i công ty thì rõ ràng c ông là cá nhân có i,u ki)n thu!n l i hơn khi th1c hi)n i,u này vì h có th" nhân danh

cá nhân " quy+t (nh và t1 ch(u trách nhi)m i v i quy+t (nh c a mình Còn i v i t ch c vi)c quy+t (nh m-t v'n , nào ó ph#i m't nhi,u th i gian hơn do ph#i áp ng các yêu c$u v, th t*c pháp lý nh ph#i t ch c

h p, thông qua biên b#n n-i dung cu-c h p, c3ng nh ph#i y quy,n cho cá nhân th1c hi)n công vi)c c a t ch c ó…v…v…

D1 th#o Lu!t Doanh nghi)p 2014 v n có ch+ (nh v, Ban ki"m soát,

nh ng nh ng h%n ch+ trên v n ch a có l i gi#i vì v!y bài toán cho s1 hoàn thi)n v, vi)c thành l!p Ban ki"m soát v n còn bõ ngõ và nh ng b't c!p c nêu ra v n ch a có l i gi#i th8a áng

2.2- V4 cơ cAu tB ch5c c9a Ban kiEm soát

Theo quy (nh t%i kho#n 1 i,u 121 Lu!t Doanh nghi)p 2005 n+u i,u l) công ty không có quy (nh khác thì Ban ki"m soát có t2 ba +n n&m thành viên, i,u này ;ng ngh/a v i vi)c Ban ki"m soát t i thi"u ph#i là ba và

t i a là n&m thành viên theo quy (nh c a lu!t

Tuy nhiên, n+u i,u l) công ty có quy (nh khác thì gi#i quy+t nh th+ nào? Lu!t Doanh nghi)p 2005 không quy (nh s l ng t i thi"u c3ng nh s

l ng t i a thành viên Ban ki"m soát mà do i,u l) công ty quy (nh, chính

vì v!y, n+u i,u l) công ty quy (nh s l ng thành viên Ban ki"m soát là m-t ng i thì có c hay không? Và nh v!y, trong tr ng h p này, s= không có khái ni)m Tr ng ban ki"m soát theo nh quy (nh t%i kho#n 2 c a i,u 121 vì “các thành viên ban ki"m soát b$u m-t ng i trong s h làm

Tr ng ban ki"m soát” D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014 t%i i,u 167 c3ng ch< làm rõ thêm v, vi)c b$u Tr ng ban ki"m soát theo nguyên t5c a s c3ng nh quy (nh c* th" Tr ng ban ki"m soát ph#i là k+ toán viên ho c ki"m toán viên chuyên nghi)p mà thôi, vì th+ n+u Ban ki"m soát là m-t ng i thì h có ơng nhiên là Tr ng ban hay không thì Lu!t Doanh nghi)p 2005 c3ng nh D1 th#o Lu!t Doanh nghi)p 2014 l%i không quy (nh C3ng nh quy (nh v, vi)c “Ban ki"m soát ph#i có hơn m-t n a thành viên th ng trú Vi)t Nam” c3ng ch< có giá tr( pháp lý i v i nh ng công ty có t i thi"u t2 ba thành viên Ban ki"m soát tr lên

Nh v!y, cơ c'u và i,u ki)n v, th ng trú t%i Vi)t Nam ch< c áp d*ng trong tr ng h p công ty có t i thi"u t2 ba thành viên Ban ki"m soát, còn n+u d i ba thành viên nh quy (nh c a i,u l) công ty thì quy (nh này l%i không áp d*ng c ây c3ng là m-t b't c!p c a Lu!t Doanh nghi)p

2005 khi quy (nh v, cơ c'u t ch c c a Ban ki"m soát nh ng nh ng b't c!p này c3ng không c D1 th#o Lu!t Doanh nghi)p 2014 i,u ch<nh

Nhi)m k: c a Ban ki"m soát là n&m n&m và Lu!t không h%n ch+ nhi)m k: làm thành viên Ban ki"m soát, i,u này có ngh/a th i gian t%i v( dài hay ng5n c a thành viên Ban ki"m soát ph* thu-c r't nhi,u vào hi)u qu# công vi)c c3ng nh uy tín c a h i v i c ông ây c3ng là m-t i"m m i c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 so v i Lu!t Doanh nghi)p 1999 khi quy (nh “nhi)m k: Ban ki"m soát do i,u l) công ty ho c do %i h-i ;ng c ông quy+t (nh”17

2.3- V4 ho8t 3Gng c9a Ban kiEm soát

Lu!t Công ty 1990, Lu!t Doanh nghi)p 1999 và Lu!t Doanh nghi)p

2005 ã không a ra khái ni)m v, ho%t -ng c a Ban ki"m soát mà ch< quy (nh quy,n và nhi)m v* c a Ban ki"m soát t%i i,u 123 và m-t s i,u khác

c a Lu!t Doanh nghi)p 2005, qua ó tr1c ti+p hay gián ti+p nêu lên các ho%t -ng c a Ban ki"m soát C&n c theo quy (nh t%i các i,u lu!t này thì nh!n th'y ho%t -ng c a Ban ki"m soát bao g;m hai n-i dung cơ b#n ó là giám sát

và th.m (nh các báo cáo c a ch th" qu#n lý và i,u hành trong công ty, ây chính là ho%t -ng qu#n lý và i,u hành c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c

ho c T ng giám c i t ng trong ho%t -ng giám sát c a Ban ki"m soát chính là nh ng ho%t -ng qu#n lý i,u hành c a công ty c th1c hi)n thông qua các ch th" qu#n lý và i,u hành ó chính là H-i ;ng qu#n tr(, Giám c

ho c T ng giám c, nh ng ng i qu#n lý khác và ng i có l i ích liên quan trong m-t s tr ng h p c* th"

Các ho%t -ng c a Ban ki"m soát c thi+t l!p thông qua các quy (nh c a pháp lu!t c3ng nh i,u l) công ty Ho%t -ng c a Ban ki"m soát trong công ty c ph$n là ho%t -ng do các thành viên Ban ki"m soát ti+n hành, mang tính -c l!p, khách quan " giám sát s1 qu#n lý, i,u hành c a H-i

;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c và nh ng ng i qu#n lý khác trong công ty; th.m (nh ki"m tra tính h p lý, h p pháp, trung th1c và m c - c.n tr ng trong qu#n lý, i,u hành ho%t -ng kinh doanh, trong t ch c công

17 i,u 91 Lu!t Doanh nghi)p 1999

tác k+ toán, th ng kê và l!p báo cáo tài chính, #m b#o quá trình ó di0n ra theo úng quy (nh c a pháp lu!t và i,u l) công ty, thông qua ho%t -ng này s= h%n ch+ r i ro, tiêu c1c, góp ph$n t&ng c ng hi)u qu# trong công tác qu#n

lý, i,u hành công ty, #m b#o l i ích t i a c a công ty, c a c ông công ty

và nh ng ng i có l i ích liên quan

Tóm l%i, thông qua quy (nh pháp lu!t v, ho%t -ng c a Ban ki"m soát cho th'y Ban ki"m soát có hai ch c n&ng chính:

Ch c n&ng th nh't là giám sát ho%t -ng qu#n lý và i,u hành công

ty c a H-i ;ng qu#n tr( ,Giám c ho c T ng giám c và ch(u trách nhi)m

tr c %i h-i ;ng c ông (Kho#n 1 i,u 123 Lu!t Doanh nghi)p 2005)

So v i quy (nh c a Lu!t Doanh nghi)p 1999 thì có th" kh4ng (nh

ây là i"m m i c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 vì Lu!t Doanh nghi)p 1999 không quy (nh v, ch c n&ng giám sát ho%t -ng qu#n lý và i,u hành công

ty c a H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c, c3ng nh không xác (nh v, trách nhi)m c a Ban ki"m soát tr c %i h-i ;ng c ông Lu!t Doanh nghi)p 2005 quy (nh i,u này có ý ngh/a quan tr ng nh7m xác (nh

rõ ràng v( trí pháp lý -c l!p c a Ban ki"m soát i v i các cơ quan qu#n lý trong công ty

Tuy nhiên, D1 th#o l$n 5 Lu!t Doanh nghi)p 2014 ã lo%i b8 trách nhi)m c a Ban ki"m soát tr c %i h-i ;ng c ông trong th1c hi)n các nhi)m v* c giao khi t%i kho#n 1 i,u 169 D1 th#o ch< quy (nh: “Ban ki"m soát th1c hi)n giám sát H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng Giám

c trong vi)c qu#n lý và i,u hành công ty”

Rõ ràng, ây là m-t b c lùi c a D1 th#o so v i Lu!t Doanh nghi)p

2005, vì n+u quy (nh nh D1 th#o thì rõ ràng s= không th'y c v( trí -c l!p trong ho%t -ng c a Ban ki"m soát c3ng nh s= không có cơ s " ràng bu-c trách nhi)m c a các thành viên Ban ki"m soát trong ho%t -ng c a mình

;ng th i, ây còn là k= h " H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám

c bu-c thành viên Ban ki"m soát ph#i th1c hi)n công vi)c theo ý c a h

Ch c n&ng th hai là th.m (nh các lo%i báo cáo b5t bu-c c a công ty (kho#n 3 i,u 123 Lu!t Doanh nghi)p 2005) thông qua ho%t -ng ki"m tra,

xem xét tính h p lý, h p pháp, tính trung th1c, m c - c.n tr ng trong qu#n

lý, i,u hành ho%t -ng kinh doanh, trong t ch c công tác k+ toán, th ng kê

và l!p báo cáo tài chính; s sách k+ toán, các tài li)u khác c a công ty

Tuy nhiên, " Ban ki"m soát th1c hi)n có hi)u qu# ch c n&ng c a mình thì m-t s quy (nh v, quy,n và nhi)m v* c a Ban ki"m soát c3ng ph#i

c s9a i cho phù h p tránh tình tr%ng quy (nh chung chung làm cho thành viên Ban ki"m soát ch a xác (nh c các h at -ng c* th" c a mình c3ng nh c$n có s1 phân công và ph i h p trong khi th1c thi nhi)m v* c a t2ng thành viên Ban ki"m soát; trách nhi)m c a t2ng thành viên Ban ki"m soát không c quy (nh c* th", d n +n tình tr%ng “l5m s#i không ai óng c9a chùa”; vai trò c a Tr ng ban ki"m soát nh th+ nào; các quy+t (nh c a Ban ki"m soát c thông qua ra sao ã không c Lu!t Doanh nghi)p 2005 quy (nh c* th", vì v!y, " ho%t -ng c a Ban ki"m soát %t c hi)u qu# nh't (nh thì Lu!t Doanh nghi)p 2005 c3ng c$n b sung quy (nh v, nguyên t5c ho%t -ng c a Ban ki"m soát trong công ty c ph$n, nh ng h%n ch+ này không c D1 th#o Lu!t Doanh nghi)p 2014 , c!p +n m c dù trong Báo cáo T ng k+t thi hành Lu!t Doanh nghi)p 2005 c a Ban so%n th#o d1 án Lu!t Doanh nghi)p (s9a i) – B- K+ ho%ch và $u t ã th2a nh!n “Quy (nh v,

cơ c'u và tiêu chu.n thành viên Ban ki"m soát ch a b#o #m c tính -c l!p c a Ban ki"m soát; ch a #m b#o " Ban ki"m soát có n&ng l1c, trình

- chuyên môn ngh, nghi)p và ngu;n l1c " th1c hi)n ch c n&ng và nhi)m v* theo quy (nh Ngoài ra, ch a có cơ ch+ " Ban ki"m soát s9 d*ng " bu-c

H QT ph#i th1c hi)n ki+n ngh( c a mình trong tr ng h p th1c s1 c$n thi+t”

2.4- V4 nhiFm v6 quy4n h8n c9a Ban kiEm soát

Ban ki"m soát th1c hi)n quy,n c a mình trên h$u h+t các ho%t -ng qu#n lý, i,u hành c a nh ng ng i qu#n tr( trong công ty c ph$n So v i Lu!t Doanh nghi)p 1999 thì Lu!t Doanh nghi)p 2005 ã quy (nh c* th", rõ ràng hơn v, quy,n và ngh/a v* c a Ban ki"m soát, ;ng th i c3ng xác l!p v( trí pháp lý c a Ban ki"m soát qua ó kh4ng (nh s1 -c l!p trong ho%t -ng

c a Ban ki"m soát i v i các cơ quan qu#n lý trong công ty Vi)c th1c hi)n quy,n và ngh/a v* c a Ban ki"m soát c phân chia thành các nhóm sau:

ty và báo cáo ánh giá công tác qu#n lý c a h-i ;ng qu#n tr( lên %i h-i

;ng c ông t%i cu-c h p th ng niên18 Có th" th'y báo cáo c a Ban ki"m soát là m-t “kênh thông tin” quan tr ng, làm tài li)u " so sánh các báo cáo tài chính c a công ty, t2 ó giúp nhà $u t và các cơ quan qu#n lý Nhà n c,

nh ng ng i có l i ích liên quan có cái nhìn t ng th" v, ho%t -ng c a doanh nghi)p Tuy nhiên, ây không ph#i là báo cáo b5t bu-c ph#i n-p cho cơ quan thu+ hay ph#i công b thông tin b i các báo cáo h7ng n&m ph#i n-p cho cơ quan thu+ ch< g;m b#ng cân i k+ toán, báo cáo k+t qu# ho%t -ng kinh doanh, báo cáo l u chuy"n ti,n t) và b#n thuy+t minh báo cáo tài chính19, ch+

- công khai v, thông tin công ty c ph$n 20 ch< có báo cáo tài chính h7ng n&m

Chính vì h%n ch+ này nên nh ng báo cáo th.m tra c a Ban ki"m soát

th ng là s1 sao chép ch ít có thông tin ph#n bi)n hay l!p lu!n ch< ra nh ng mâu thu.n trong báo cáo tài chính c a công ty, chính vì nh ng thi+u sót này nên tính pháp lý i v i báo cáo c a Ban ki"m soát ch< c nhìn nh!n d i góc - n-i b- t2 ó báo cáo th.m tra c a Ban ki"m soát ôi khi tr thành hình

th c là tài li)u ph#i có cho “dày thêm” trong báo cáo t%i %i h-i ;ng c ông, h%n ch+ này c3ng d n +n tình tr%ng là Ban ki"m soát ít có s1 $u t , nghiên c u i v i ho%t -ng th.m (nh ki"m tra do v!y tính hi)u qu# trong báo cáo c a Ban ki"m soát không cao, t2 ó làm gi#m hi)u qu# ho%t -ng c a Ban ki"m soát

20 Kho#n 1 i,u 129 Lu!t DN 2005

Vi)c quy (nh Ban ki"m soát ki"m tra tính h p lý, h p pháp, tính trung th1c và m c - c.n tr ng trong qu#n lý, i,u hành ho%t -ng kinh doanh, trong t ch c công tác k+ toán, th ng kê và l!p báo cáo tài chính21c3ng là m-t i"m m i áng ghi nh!n c a Lu!t Doanh nghi)p 2005 so v i Lu!t Doanh nghi)p 1999 , tuy nhiên quy (nh này l%i bao hàm s1 (nh tính nhi,u hơn vì v!y, trên th1c t+ ng i i,u hành công ty có nhi,u lý do " bi)n minh

và cho r7ng khi th1c hi)n quy+t (nh ó, h ã #m b#o cho nh ng quy+t (nh

c a mình là h p lý, h p pháp, không v* l i và có m c - c.n tr ng c$n thi+t

Vì v!y, " th1c hi)n có hi)u qu# nhi)m v* này, òi h8i Ban ki"m soát ph#i

v ng v, chuyên môn nghi)p v*, ph#i có l!p tr ng quan i"m rõ ràng, ph#i

có t$m nhìn bao quát trong ho%t -ng c a công ty không ch< tr c m5t mà ph#i là cái nhìn chi+n l c trong t ơng lai M t khác, vi)c thu th!p thông tin c3ng nh ti+p c!n các tài li)u có liên quan c3ng #nh h ng không nh8 +n ch't l ng c a báo cáo th.m (nh, chính vì v!y, Lu!t Doanh nghi)p 2005 c3ng ã quy (nh rõ ràng v,:

2.4.2- Quy n ư c cung c p thông tin, ti p c n tài li u

So v i Lu!t Doanh nghi)p 1999 khi quy (nh H-i ;ng qu#n tr(, thành viên H-i ;ng qu#n tr(, Giám c ho c T ng giám c, các cán b- qu#n

lý khác ph#i cung c'p $y và k(p th i thông tin, tài li)u v, ho%t -ng kinh doanh c a công ty theo yêu c$u c a Ban ki"m soát 22 thì Lu!t Doanh nghi)p

2005 quy (nh m-t cách c* th", rõ ràng, nh ng tài li)u và ph ơng th c cung c'p thông tin cho thành viên Ban ki"m soát gi ng nh H-i ;ng qu#n tr( mà không c$n có yêu c$u c a Ban ki"m soát

Theo ó, thông báo m i h p, phi+u l'y ý ki+n thành viên H-i ;ng qu#n tr(, báo cáo c a Giám c ho c T ng giám c trình H-i ;ng qu#n tr(

và các tài li)u khác ph#i c g9i cùng th i i"m và theo ph ơng th c nh

i v i thành viên H-i ;ng qu#n tr( 23 Quy (nh này c a Lu!t Doanh nghi)p

2005, ã t%o i,u ki)n thu!n l i cho Ban ki"m soát trong vi)c c ti+p c!n