Từnhững phương pháp tiếp cận khoa học, đúng đắn và mạnh dạn, Hồ Chí Minhkhông những đã từ người tìm đường trở thành người dẫn đường cho cáchmạng Việt Nam mà còn có nhiều đóng góp cho kho
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
Hồ Chí Minh sau khi đã tìm thấy cái “cẩm nang thần kỳ” là chủ nghĩa
Mác – Lênin cho cách mạng Việt Nam, Người đã tiếp thu và vận dụng mộtcách sáng tạo cái cẩm nang thần kỳ ấy vào điều kiện cụ thể Việt Nam Từnhững phương pháp tiếp cận khoa học, đúng đắn và mạnh dạn, Hồ Chí Minhkhông những đã từ người tìm đường trở thành người dẫn đường cho cáchmạng Việt Nam mà còn có nhiều đóng góp cho kho tàng lý luận Mác – Lênin,nhất là về cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng Đảng, xây dựng chế độdân chủ nhân dân, con đường tiến lên chủ nghĩa xã hội ở một nước có nềnkinh tế nông nghiệp lạc hậu…vv…
Trong quá trình được học tập, nghiên cứu về tư tưởng Hồ Chí Minhchúng tôi nhận thấy sự đóng góp to lớn vê nhiều mặt của Hồ Chí Minh chocách mạng Việt Nam cũng như cho cuộc đấu tranh chung của các dân tộc vìhoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, tiến bộ xã hội và chủ nghĩa xã hội
Trong khuôn khổ tiểu luận này, chúng tôi xin tập trung làm rõ một sốđóng góp quan trọng có ý nghĩa sáng tạo, nổi bật của Hồ Chí Minh cho cáchmạng giải phóng dân tộc Việt Nam và cách mạng Thế giới bằng các luậnđiểm của Người như:
“Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không có con đường nào khác
thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo; Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân, trên cơ sở liên minh giai cấp công - nông; Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc với tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta” 2 ; Sử dụng bạo lực cách mạng.
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, NXB CTQG, H, 2011, tập 12, tr.30
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 3, tr 596
Trang 2Tuy nhiên, vấn đề đặt ra thì lớn, lại bị giới hạn về nhận thức của bảnthân cũng như sự chi phối bởi thời gian nghiên cứu nên chắc chắn khôngtránh khỏi những thiếu sót, hạn chế nhất định, tôi rất mong nhận được sựđóng góp ý kiến chân thành từ các nhà khoa học, các đồng chí, đồng nghiệp
để vấn đề nghiên cứu trên ngày càng được sáng tỏ
CẤU TRÚC CỦA TIỂU LUẬN
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ PHẦN II: NỘI DUNG
1 Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản;
2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo;
3 Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân, trên cơ sở liên minh giai cấp công - nông;
4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động và
có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc với tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”;
5 Sử dụng bạo lực cách mạng trong cách mạng giải phóng dân tộc.
PHẦN III: KẾT LUẬN
Trang 3NỘI DUNG
1 Muốn cứu nước, giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản;
Trong hệ thống các luận điểm trên thì luận điểm quan trọng và được
người chú ý hơn cả là luận điểm: “Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải đi theo con đường của cách mạng vô sản” Đây là cống hiến to
lớn đầu tiên của Hồ Chí Minh cho cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam
Sở dĩ các phong trào yêu nước Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ
XX đều thất bại là do chưa có đường lối và phương pháp đấu tranh đúng đắn.Khi chủ nghĩa đế quốc đã thành một hệ thống thế giới, một mặt chúng tranhgiành ảnh hưởng thuộc địa lẫn nhau, mặt khác chúng lại thống nhất với nhau
để đàn áp thuộc địa Vì vậy trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốcgiai cấp vô sản ở chính quốc và nhân dân thuộc địa có chung một kẻ thù Chủnghĩa tư bản như con đỉa hai vòi, một vòi bám vào chính quốc, một vòi bámvào thuộc địa Muốn đánh thắng chủ nghĩa đế quốc phải đồng thời cắt cả haivòi của nó đi Vì vậy, cách mạng vô sản ở chính quốc phải kết hợp với cáchmạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa
Đây là lần đầu tiên trong lịch sử chúng ta phải đối đầu với một kẻ thùkhác hẳn với chúng ta về nên văn minh và văn hóa Kẻ thù là chủ nghĩa tưbản mạnh hơn ta nhiều lần với các phương tiện chiến tranh hiện đại hơn ta rấtnhiều Vì vậy các đường lối cách mạng cũ đều không thể giành thắng lợi Chủnghĩa tư bản không những có nền văn minh hơn hẳn chúng ta mà còn trởthành một hệ thống thế giới Tuy chúng tranh giành ảnh hưởng thuộc địa lẫnnhau nhưng chúng luôn luôn thống nhất với nhau để đàn áp lại các cuộc cáchmạng của nhân dân lao động ở chính quốc cũng như thuộc địa Ví dụ nhưviệc Nguyễn Ái Quốc đã bị thực dân Anh bắt sau đó giao lại cho Pháp, cònphong trào Đông du của Phan Bội Châu bị Nhật tiêu diệt
Trang 4Tất cả các phong trào yêu nước theo nhiều khuynh hướng khác nhauđều thất bại do không có đường lối đấu tranh đúng đắn Các cuộc nổi dậy docác sỹ phu yêu nước lãnh đạo nổ ra rầm rộ và lan rộng khắp cả nước như khởinghĩa Trương Định (1859- 1864), Nguyễn Trung Trực ( 1861-1868) ở miềnNam, khởi nghĩa Trần Tuấn, Đặng Như Mai, Nguyễn Xuân Ôn, Phan ĐìnhPhùng ( 1886- 1887) ở miền Trung, khởi nghĩa Ba Đình (1886-1887), BãiSậy ( 1885-1889) ở miền Bắc Các cuộc nổi dậy này đều mạng nặng ý thức hệphong kiến, phụng chiếu Cần Vương, đường lối kháng chiến không rõ ràng,chủ yếu là muốn khôi phục độc lập dưới chế độ phong kiến, tất cả đều cóchung một kết cục là bị thực dân Pháp đàn áp hết sức dã man và thất bại Cácphong trào theo hệ tư tưởng tư sản như Đông du, Đông kinh nghĩa thục, Duytân ở thập niên đầu của thế kỷ XX cũng đều thất bại Hệ tư tưởng phong kiếntrở nên lỗi thời do sự xuất hiện hệ tư tưởng của giai cấp vô sản tiên tiến hơn.
Điều cần thiết phải đoàn kết với giai cấp vô sản ở chính quốc để chốnglại chủ nghĩa tư bản Vì họ cũng là những nạn nhân bị giai cấp tư bản bóc lột.Giai cấp vô sản ở chính quốc có cùng chung một kẻ thù với nhân dân thuộcđịa, đó chính là chủ nghĩa tư bản Sự đoàn kết này là hết sức quan trọng đểtạo nên sức mạnh tổng hợp nhằm cắt đứt cả hai vòi của con đỉa là chủ nghĩa
và khảo sát thực tế trên bình diện rộng lớn trong cũng như ngoài nước Hồ Chí
Minh đã rút ra kết luận: “ Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản” Thực chất của con
đường cách mạng vô sản là gắn liền độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội.Cho đến nay hệ tư tưởng của cách mang vô sản vẫn là hệ tư tưởng tiên tiếnnhất của nhân loại
Trang 5Kết luận trên đây của Nguyễn Ái Quốc là sự khẳng định một hướng đimới, nguyên tắc chiến lược mới, mục tiêu và giải pháp hoàn toàn mới, khác
về căn bản so với các lãnh tụ của các phong trào yêu nước trước đó ở ViệtNam; đưa cách mạng giải phóng dân tộc vào quỹ đạo của cách mạng vô sản,tức là sự nghiệp cách mạng ấy phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo,lấy hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng Vì vậy, con đườngphát triển tất yếu của cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách
mạng xã hội chủ nghĩa Người chỉ rõ: ''Cách mạng giải phóng dân tộc phải phát triển thành cách mạng xã hội chủ nghĩa thì mới giành được thắng lợi hoàn toàn'' 1
Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, ngay từ khi mới thành lập, trong
''Chính cương vắn tắt'' do Nguyễn Ái Quốc khởi thảo đã khẳng định: ''Chủ trương làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” 2 Như vậy là, lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng Việt Nam,với Hồ Chí Minh, sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc gắn liền với cáchmạng xã hội chủ nghĩa Cuộc cách mạng này kết hợp trong bản thân nó tiếntrình của hai sự nghiệp giải phóng: giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ thực dân
và giải phóng giai cấp khỏi ách áp bức bóc lột Vấn đề dân tộc được giảiquyết trên lập trường của giai cấp công nhân - điều đó phù hợp với xu thếthời đại và lợi ích của các giai cấp và lực lượng tiến bộ trong dân tộc Sứcmạnh đi tới thắng lợi của cách mạng Việt Nam không phải là cái gì khác mà
là mục tiêu dân tộc luôn thống nhất với mục tiêu dân chủ trên cơ sở địnhhướng xã hội chủ nghĩa
Đặc điểm nổi bật của cách mạng Việt Nam là cách mạng dân tộc dânchủ nhân dân triệt để, tạo tiền đề cho bước chuyển sang thời kỳ quá độ lênchủ nghĩa xã hội; tức là, cách mạng xã hội chủ nghĩa là bước kế tiếp ngay khicách mạng dân tộc dân chủ nhân dân thắng lợi và giữa hai cuộc cách mạng
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 15, tr 392
2 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 3, tr 1
Trang 6này không có một bức tường nào ngăn cách Đây là quan điểm hết sức cănbản của tư tưởng Hồ Chí Minh: chỉ có hoàn thành cách mạng giải phóng dântộc mới có điều kiện để tiến lên chủ nghĩa xã hội và chỉ có cách mạng xã hộichủ nghĩa mới giữ vững được thành quả cách mạng giải phóng dân tộc, mớimang lại cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc cho mọi tầng lớp nhân dân, mới
có độc lập dân tộc một cách thực sự
Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội là tư tưởng chính trị đặcsắc, là sợi chỉ đỏ xuyên suốt và bao trùm trong di sản tư tưởng Hồ Chí Minh
Tư tưởng đặc sắc ấy thể hiện nhất quán mục tiêu của con đường cách mạng
mà Người đã lựa chọn, nó vừa đáp ứng được yêu cầu bức xúc của dân tộc vàkhát vọng của quần chúng nhân dân giành lấy độc lập, tự do, ấm no và hạnhphúc, giải phóng cuộc đời lầm than, đói khổ dưới ách thống trị tàn bạo củachủ nghĩa thực dân, đế quốc và bè lũ tay sai Tư tưởng ấy đã đưa dân tộc tađến độc lập, tự do, nước nhà Bắc – Nam thống nhất và ngày nay, đó là nguồnsức mạnh trong sự nghiệp xây dựng một xã hội Việt Nam mới xã hội chủnghĩa: dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh
Qua những phân tích trên ta thấy tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân
tộc nói chung và luận điểm “ Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phỉ đi theo con đường của cách mạng vô sản” đóng một vai trò hết sức quan
trọng Nó đã chỉ ra cho dân tộc Việt Nam con đường đi lên xã hội chủ nghĩa,đưa dân tộc thoát khỏi đêm đen khủng hoảng con đường cứu nước, giảiphóng dân tộc Hồ Chí Minh đã dẫn đường cho cả dân tộc đi theo, con đường
đi đúng đắn để giải phóng đất nước, giải phóng giai cấp và giải phóng conngười
2 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo;
Trang 7Bất cứ đảng phái, tổ chức, phong trào nào cũng cần có người đứng đầu
và cần có một hệ tư tưởng để làm kim chỉ nam cho mọi hành động Cáchmạng vô sản muốn thành công cần có hệ tư tưởng của giai cấp công nhân, đó
là Đảng cộng sản Nếu không có hệ tư tưởng của giai cấp công nhân sẽ khôngthể thắng lợi Lịch sử Việt Nam đã minh chứng: Phan Bội Châu đi theo conđường tư sản, Hoàng Hoa Thám đi theo tư tưởng nông dân, Tôn Thất Thuyết
đi theo ngọn cờ phong kiến đều thất bại
Cách mạng giải phóng dân tộc theo con đường của cách mạng ThángMười Nga, phải có đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo theo nguyên tắcđảng kiểu mới của Lênin Chỉ có cuộc cách mạng do chính đảng của giai cấp
vô sản lãnh đạo mới thực hiện được sự thống nhất giữa giải phóng dân tộc,giải phóng giai cấp và giải phóng con người
Đảng có vai trò tập hợp, đoàn kết, lôi kéo quần chúng nhân dân và cáclực lượng vào mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi để chống đế quốc Đảng
phải xây dựng được cơ sở rộng rãi trong quần chúng “ phải có Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản mọi nơi” 1 Sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng
là nhân tố hàng đầu đảm bảo cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam HồChí Minh đã tích cực chuẩn bị trong nhiều năm để cho ra đời một đảng cáchmạng như vậy ở Việt Nam năm 1930
Luận điểm nêu trên của Hồ Chí Minh không chỉ được chứng minh bằng
lý luận mà trên thực tế cũng đã cho thấy tính đúng đắn của luận điểm đó Hồ ChíMinh đã thành lập một đảng của giai cấp công nhân tại Việt Nam Chính đảng
đó đã đoàn kết toàn thể dân tộc Việt Nam kiên định theo con đường độc lập dântộc và chủ nghĩa xã hội Chính đảng đó đã lãnh đạo dân tộc Việt Nam chiếnthắng hai tên đế quốc lớn nhất thế giới giành độc lập dân tộc và đang từng bướctiến lên chủ nghĩa xã hội hoàn thành mục tiêu giải phóng giải cấp, giải phóngcon người
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 2, tr 289.
Trang 8Qua những phân tích trên ta thấy tư tưởng của Hồ Chí Minh về cách
mạng giải phóng dân tộc nói chung và luận điểm “ Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi phải do đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo” đóng
một vai trò hết sức quan trọng Luận điểm trên đã giải đáp đúng đắn bài toánthực tế trong thời đại đó và cho đến nay luận điểm này vẫn còn nguyên giá trị
Nó là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng cộng sản Việt nam tiếp tụclãnh đạo nhân dân trên con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Kiên định conđường độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội
Trước hết, Đảng phải tiên phong về lý luận và hoạt động thực tiễn
cách mạng Trong tác phẩm Đường cách mệnh, Bác Hồ chỉ rõ: “Đảng có vững cách mạng mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy Đảng muốn vững phải có chủ nghĩa Mác-Lênin làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Nghĩa là Đảng phải
có lý luận tiền phong dẫn đường, có lý tưởng chính trị đúng đắn Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” Có thể nói sự sáng tạo của Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản
Việt Nam là ở chỗ, ngay từ đầu, Người đã đề ra tôn chỉ, lý tưởng chính trị củaĐảng đáp ứng nguyện vọng, lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của toàn dân tộc
Trong việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã vậndụng một cách sáng tạo các nguyên lý về việc thành lập một Đảng Cộng sản
đó là: “Chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới việc thành lập Đảng Cộng sản Đông Dương” 1 Bởi lẽ, ở mộtnước có nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu, giai cấp công nhân nhỏ bé và cónhiều đặc điểm gắn bó với giai cấp nông dân như ở Việt Nam, hơn nữa chủnghĩa yêu nước Việt Nam có giá trị trường tồn trong lịch sử, đã ngấm sâu vàomáu thịt của mỗi con người Việt Nam Phong trào yêu nước Việt Nam sở dĩkết hợp được với phong trào công nhân là do cả hai phong trào này có điểm
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 12, tr 406
Trang 9tương đồng là mục tiêu chung giải phóng dân tộc Đến khi, chủ nghĩa Mác –
Lênin được truyền bá vào giai cấp công nhân Việt Nam đã sớm nhận ra vaitrò và sứ mệnh lịch sử của mình, trở thành lực lượng cách mạng mang tính tựgiác thì việc kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước càng thêm bền chặt Đây là cơ sở quan trọng, để Hồ ChíMinh thành lập ra Đảng Cộng sản Việt Nam
3 Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân, trên cơ sở liên minh giai cấp công - nông;
Cách mạng giải phóng dân tộc là “ việc chung của cả dân chúng” do
đó phải đoàn kết toàn dân Cần vận động tập hợp rộng rãi các tầng lớp nhândân Việt Nam đang bị mất nước thành lập mặt trận dân tộc thống nhất để huyđộng sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân Công - nông là gốc khi liên minhvới các giai tầng khác phải chú ý đến lợi ích của giai cấp công nông và của cảdân tộc
Theo quan điểm của Hồ Chí Minh sự nghiệp giải phóng dân tộc phải là
sự nghiệp của toàn dân chứ không phải là sự nghiệp của riêng ai Đại đoànkết toàn dân là sức mạnh của chúng ta, và người quan niệm cần phải đoàn kết
mọi lực lượng, đoàn kết tối đa: “Chúng ta phải đoàn kết lôi kéo trung, tiểu địa chủ, tư bản An nam về phe vô sản, nếu không lôi kéo được thì chí ít cũng phải lợi dụng trung lập họ, nếu trung lập không được thì mới đánh đổ”
(Chánh cương vắn tắt) Sĩ, nông, công, thương đều nhất trí chống lại cườngquyền, đó là sự nghiệp của mọi con dân nước Việt, đó là sự nghiệp của mỗicon rồng cháu tiên
Theo Hồ Chí Minh, ai có lòng, có sức, có công phụng sự tổ quốc đều
có thể tham gia vào mặt trận dân tộc thống nhất chống đế quốc
Trang 10Bên cạnh việc khẳng định cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệpcủa toàn dân, Người luôn nhấn mạnh công - nông là cái cốt của khối đoàn kết
đó “ Công - nông là người chủ cách mệnh”, công - nông là “gốc” cách mệnh.
Quan điểm này thể hiện tính sáng tạo của Hồ Chí Minh trong việc xâydựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc nhằm mục đích phát huy sức mạnh của
cả dân tộc, đồng thời nêu lên trách nhiệm nghĩa vụ của mỗi người dân đối vớiđất nước
Cuộc cách mạng đó phải đưa vào lực lượng của nhân dân, nòng cốt làliên minh công nông, do chính Đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo Hồ ChíMinh nhận thức rất rõ, nếu chỉ đưa vào lực lượng của riêng giai cấp côngnhân, thậm chí cả giai cấp nông dân là hoàn toàn không đủ, mà theo Người,chỉ có phát động cả dân tộc tham gia mới biến sức mạnh dân tộc thành lựclượng vô địch
Công nhân, nông dân và trí thức luôn luôn được Hồ Chí Minh coi làlực lượng cách mạng to lớn nhất, là nền tảng của khối đoàn kết dân tộc, đoànkết toàn dân Điều này được thể hiện rõ trong các bài nói và viết của Người,trong Chính cương, Điều lệ, trong các văn kiện của Đảng do Người chỉ đạoxây dựng nên, như trong Chính cương của Đảng lao động Việt Nam (tháng 2-
1951) đã ghi rõ: “Chính quyền của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa là chính quyền dân chủ nhân dân nghĩa là công nhân, nông dân, tiểu tư sản thành thị, tiểu tư sản trí thức, tư sản dân tộc và các thân sĩ (địa chủ) yêu nước tiến bộ; những tầng lớp nhân dân ấy chuyên chính với đế quốc xâm lược và bọn phản quốc, cho nên nội dung chính quyền đó là nhân dân dân chủ chuyên chính Chính quyền đó dựa vào mặt trận dân tộc thống nhất, lấy liên minh công nhân, nông dân lao động, trí thức làm nền tảng, do giai cấp công nhân lãnh đạo” 1
1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng, Nxb Sự thật, H, 1965, tr.121.
Trang 11Tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin, qua thực tiễn suốt mấy chục năm bôn
ba khắp thế giới, Hồ Chí Minh càng thấm sâu chân lý: Cách mạng là sựnghiệp của quần chúng; và trong tư tưởng tình cảm và hành động, Người luônthể hiện nhất quán chân lý ấy Quần chúng cách mạng chính là các tầng lớpnhân dân nước ta mà Hồ Chí Minh đã tìm thấy sức mạnh to lớn ở họ Cơ sởcủa quan điểm tư tưởng ấy là lòng tin vào con người của Hồ Chí Minh Ngườicho rằng, nhân dân rất thông minh, sáng tạo; nhân dân là lực lượng đông đảocủa toàn xã hội; nhân dân là người hiểu biết tất cả; nhân dân là nguồn sứcmạnh vô tận ở mọi nơi, mọi lúc Chính vì thế, Người cho rằng nhân, nghĩa là
nhân dân và “trong thế giới không gì mạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân” 1
Tư tưởng Hồ Chí Minh về sức mạnh của nhân dân được hình thànhtrên cơ sở tổng kết những kinh nghiệm của phong trào cách mạng Việt Nam
và phong trào cách mạng ở nhiều nước trên thế giới, nhất là phong trào giảiphóng dân tộc ở các nước thuộc địa Những thành công hay thất bại của cácphong trào ấy đều được Người nghiên cứu rút ra những bài học cần thiết choviệc hình thành tư tưởng về sức mạnh của nhân dân
Hồ Chí Minh chỉ rõ, Đảng lãnh đạo nhân dân làm cách mạng, nhưngcách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân đông đảo Người nhắc nhở,công tác dân vận của Đảng phải tìm mọi cách giải thích cho từng người dânhiểu rõ, việc mình làm là vì lợi ích của chính họ, nên họ phải hăng hái làmcho kỳ được Người cũng chỉ rõ làm bất cứ việc gì cũng phải bàn với dân, hỏi
ý kiến và kinh nghiệm của dân, cùng với dân đặt kế hoạch cho thiết thực vớihoàn cảnh địa phương, rồi động viên và tổ chức toàn dân thi hành Đảng phảilãnh đạo để nhân dân đứng lên đấu tranh tự giải phóng và xây dựng xã hộimới do mình làm chủ Sự nghiệp ấy chỉ có thể được thực hiện bằng sức mạnhcủa nhân dân Nhân dân mới chính là người sáng tạo ra lịch sử, là chủ thể củalịch sử, là người làm nên lịch sử Người nhấn mạnh, cá nhân dù có tài giỏi
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 10, tr 453
Trang 12mấy cũng không thay thế được nhân dân Rõ ràng trong những cống hiến tolớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam, tư tưởng về sứcmạnh của nhân dân là một cống hiến đặc sắc, có giá trị lý luận và giá trị thựctiễn rất quan trọng, lâu dài
Những việc cần phải làm để phát huy vai trò của nhân dân Khôngdừng ở việc xác định vai trò có tính quyết định của nhân dân đối với sựnghiệp cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh còn chỉ rõ phải làm gì và làm nhưthế nào để nhân dân phát huy được vai trò của mình trong sự nghiệp cáchmạng Người đề cập tới nhiều khía cạnh, bước đầu có thể khái quát ở mấyđiểm chính sau:
- Hồ Chí Minh yêu cầu xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân để pháthuy sức mạnh của nhân dân Người nhấn mạnh:
“ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”
Người lập luận, chỉ có đoàn kết mới tập hợp được sức mạnh riêng rẽcủa từng người tạo nên sức mạnh lớn lao của hàng trăm, hàng nghìn, hàngtriệu, hàng chục triệu người Việc có to mấy, nặng mấy, khó mấy nếu biếtđồng lòng, hiệp lực thì nhất định sẽ làm được Người ví công việc cách mạngnhư hòn đá to, hòn đá nặng, một người nhắc, nhắc không đặng Ngược lạicũng hòn đá ấy nếu có nhiều người cùng nhắc thì sẽ được Tương tự, Ngườicho rằng việc cứu nước, xây dựng quốc gia nếu nhiều người cùng nhau đồnglòng thì nhất định sẽ thành công
- Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân thểhiện rất rõ ràng ở những quan điểm: Đoàn kết phải được coi là vấn đề chiếnlược, nó bảo đảm cho mọi thành công của cách mạng nước ta Đoàn kết phải
là mục tiêu và nhiệm vụ hàng đầu của cách mạng nước ta Đoàn kết là đoànkết trong Đảng, đoàn kết toàn dân, đoàn kết các giai cấp, các dân tộc, các tôngiáo và đoàn kết quốc tế Đoàn kết phải thực sự tạo thành sức mạnh vật chất
và tinh thần Đoàn kết phải thông qua các tổ chức chặt chẽ để tập hợp các
Trang 13tầng lớp nhân dân như Mặt trận, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức chính trị
-xã hội Đoàn kết phải trên cơ sở lợi ích chung của Đảng và của dân tộc Đoànkết phải thực hiện dân chủ, công khai, công bằng Hồ Chí Minh nhấn mạnh:Không sợ thiếu, chỉ sợ không công bằng; Không sợ nghèo, chỉ sợ lòng dânkhông yên Nhất là đối với Đảng, Hồ Chí Minh yêu cầu mọi người phải tôntrọng, xây dựng và giữ gìn sự đoàn kết như giữ gìn con ngươi của mắt mình,như giữ gìn một báu vật, nguồn tạo nên mọi sức mạnh của Đảng
Qua những phân tích trên ta thấy tư tưởng của hồ chí minh về cách
mạng giải phóng dân tộc nói chung và luận điểm “ cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân trên cơ sở liên minh giai cấp công nhân và giai cấp nông dân” đóng một vai trò hết sức quan trọng Nó không
chỉ giải đáp một cách đúng đắn bài toán thực tế của thời điểm lúc đó mà trong
sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay nó vẫn cònnguyên giá trị Luận điểm này đã chỉ ra cho Đảng cách đi đúng đắn để hoànthành mục tiêu đưa đất nước lên chủ nghĩa xã hội Đặc biệt là tầm quan trọngcủa tinh thần đoàn kết công – nông Đây chính là nguồn gốc sức mạnh và lànguyên nhân của mọi thành công của Đảng
4 Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động và
có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc với tinh thần “đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”:
Trong hệ thống các luận điểm trên thì luận điểm quan trọng và được
Người chú ý hơn cả là luận điểm: Cách mạng giải phóng dân tộc phải được tiến hành chủ động, sáng tạo và có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc Đó là một trong những luận điểm có tính đặc biệt
sáng tạo của Hồ Chí Minh cho cách mạng giải phóng dân tộc Việt Nam vàcho cách mạng Thế giới
Trang 14Trong phong trào cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm cho rằngcách mạng thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc thắng lợi.Tuyên ngôn thành lập của Quốc tế cộng sản 1919 có đoạn viết: Công nhân vànông dân ở An nam chỉ có thể “ giành được độc lập” khi mà công nhân nước Pháp giành chính quyền nhà nước vào tay mình Những luận cương vềphong trào cách mạng trong các nước thuộc địa và nửa thuộc địa được thông
qua đại hội VI quốc tế cộng sản tháng 9-1928 có viết “ Chỉ có thể thực hiện hoàn toàn” công cuộc giải phóng các thuộc địa khi giai cấp vô sản giành
được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến Quan điểm này đã làm giảm tínhchủ động sáng tạo của cách mạng thuộc địa
Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định vận mệnh của giai cấp vô sản ở cácnước đi xâm lược thuộc địa gắn chặt với vận mệnh của giai cấp bị áp bức ởcác nước thuộc địa Nọc độc và sức sống của con rắn độc tư bản chủ nghĩađang tập trung ở các nước thuộc địa Vì vậy Người cho rằng nếu khinhthường cách mạng ở thuộc địa tức là muốn đánh chết rắn đằng đuôi Vận
dụng quan điểm của Mác, Nguyễn Ái Quốc đã khẳng định: “Công cuộc giải phóng anh em, tức nhân dân thuộc địa chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em” 1
Nguyễn Ái Quốc nhận thức thuộc địa là khâu yếu nhất của chủ nghĩa
đế quốc và nhờ đánh giá đúng sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và tinh thần
dân tộc ngay từ năm 1924 Người đã nói: “ Cách mạng thuộc địa không những không phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc mà có thể giành thắng lợi trước…”, “ Họ có thể giúp đỡ những người anh em mình ở phương tây trong nhiệm vụ giải phóng hoàn toàn.” Đây là cống hiến sáng tạo của Hồ
Chí Minh vào kho tàng lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin
Luận điểm sáng tạo này của Nguyễn Ái Quốc có giá trị lý luận và thựctiễn vô cùng to lớn Luận điểm của Ngừơi đã thể hiện nhận thức đúng đắn vềmối quan hệ biện chứng giữa cách mạng chính quốc và cách mạng thuộc địa
1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, tập 2, tr 138.