Chủ nghĩa Mác Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam và kim chỉ nam cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam. Trong tác phẩm Đường cách mệnh (năm 1927), Hồ Chí Minh khẳng định: Cách mạng trước hết phải có “Đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp ở mọi nơi. Đảng có vững, cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”. Khẳng định Đảng cộng sản “như người cầm lái” cho con thuyền là quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt quá trình cách mạng, cả trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cả trong cách mạng xã hội chủ nghĩa. Như vậy, sự lãnh đạo của Đảng là một tất yếu, xuất phát từ yêu cầu phát triển của dân tộc Việt Nam. Và tại Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Lời nói đầu tiên của bản Hiến pháp năm 1959 đã khẳng định “Nhà nước của ta là Nhà nước dân chủ nhân dân, dựa trên nền tảng liên minh công nông, do giai cấp công nhân lãnh đạo. Ngay trong quan điểm về nhà nước dân chủ , nhà nước do nhân dân là chủ nắm chính quyền, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nông cốt của nhân dân là liên minh công – nông – trí, do giai cấp công nhân mà đội ngũ tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo. Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền, về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam mang tính nhất quán, xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng củaĐảng Cộng sản Việt Nam và kim chỉ nam cho sự nghiệp cách mạng Việt
Nam Trong tác phẩm Đường cách mệnh (năm 1927), Hồ Chí Minh khẳng
định: Cách mạng trước hết phải có “Đảng cách mệnh, để trong thì vận động
và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giaicấp ở mọi nơi Đảng có vững, cách mệnh mới thành công, cũng như ngườicầm lái có vững thuyền mới chạy” Khẳng định Đảng cộng sản “như ngườicầm lái” cho con thuyền là quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh về vai tròlãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong suốt quá trình cách mạng, cảtrong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và cả trong cách mạng xã hội chủnghĩa Như vậy, sự lãnh đạo của Đảng là một tất yếu, xuất phát từ yêu cầuphát triển của dân tộc Việt Nam Và tại Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Namtrở thành đảng cầm quyền từ sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm
1945 Lời nói đầu tiên của bản Hiến pháp năm 1959 đã khẳng định “Nhà nướccủa ta là Nhà nước dân chủ nhân dân, dựa trên nền tảng liên minh công nông,
do giai cấp công nhân lãnh đạo Ngay trong quan điểm về nhà nước dân chủ ,nhà nước do nhân dân là chủ nắm chính quyền, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnhnông cốt của nhân dân là liên minh công – nông – trí, do giai cấp công nhân
mà đội ngũ tiên phong của nó là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo
Như vậy, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng Cộng sản Việt Namcầm quyền, về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dândưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam mang tính nhất quán, xuyênsuốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 2PHẦN II: NỘI DUNG
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẢNG CỘNG SẢN CẦM QUYỀN
1 Khái niệm đảng chính trị, đảng cầm quyền
Dù câu chữ diễn đạt, cách tiếp cận đến nay còn có những ý kiến khácnhau, nhưng nhìn chung đến nay, các nhà nghiên cứu đều cho rằng, đảngchính trị là tổ chức chính trị của những người đồng lý tưởng, đồng chí hướng,đại diện cao nhất cho một giai cấp, hoặc tầng lớp, phấn đấu vì lợi ích của giaicấp, hoặc tầng lớp mà nó đại diện
Đảng cầm quyền, hay còn gọi là đảng chấp chính, là đảng nắm chínhquyền, lãnh đạo hoặc chi phối hoạt động của bộ máy chính quyền
Ở nước ta, Đảng cộng sản Việt Nam trở thành đảng cầm quyền từ sauthắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 Ngay từ năm 1930, Đảng đãđược dân tộc lựa chọn là người lãnh đạo và sự lựa chọn đó ngày càng đượckhẳng định rõ hơn thông qua những thắng lợi của Cách mạng Việt Nam đặtdưới sự lãnh đạo của Đảng
Hồ Chí Minh thường dùng cách diễn đạt: Đảng lãnh đạo chính quyền,Đảng lãnh đạo cách mạng, Đảng lãnh đạo dân tộc để nói về vai trò của Đảngkhi Đảng trở thành Đảng cầm quyền
Trong Di chúc dặn lại, Bác đã viết “Đảng ta là một đảng cầm quyền”.Trong Điều lệ Đảng được Đại hội X của Đảng thông qua cũng khẳng định
“Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền”
2 Nhiệm vụ của Đảng cộng sản cầm quyền
Quán triệt quan điểm của C.Mác, Ph.Awngghen và V.I.Lênin sau khilãnh đạo nhân dân Việt Nam giành được độc lập, thành lập chính quyền cáchmạng của nhân dân, Hồ Chí Minh chỉ rõ “Sau khi đã giành được chính quyềnthì nhiệm vụ hàng đầu của giai cấp công nhân là phải tăng cường nền chuyênchính vô sản để hoàn thành những nhiệm vụ lịch sử của cách mạng, triệt đểxóa bỏ chế độ người bóc lột người, xây dựng quan hệ sản xuất xã hội chủnghĩa, xây dựng chủ nghĩa xã hội để tiến lên chủ nghĩa cộng sản”
Trang 3Hồ Chí Minh nhiều lần chỉ ra rằng “Đảng ở trong quần chúng ra đểphụng sự quần chúng”, “Ngoài lợi ích của dân tộc, của Tổ quốc, thì Đảngkhông có lợi ích gì khác” Người đã khẳng định “Đảng ta không phải là đảnglàm quan mà Đảng phải lo cho đời sống nhân dân, trước mắt là sản xuất”
Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, là đảng cầm quyền, Đảng phải có tráchnhiệm đối với tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội
Trong điều kiện Đảng đã có chính quyền, V.I.Lênin đã cảnh báo cácnguy cơ: sai lầm về đường lối, quan liêu, xa rời quần chúng và kiêu ngạocộng sản Ngay sau khi giành được chính quyền, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng
đã cảnh báo nguy cơ sai lầm về đường lối và suy thoái của cán bộ, đảng viên.Người yêu cầu cần phải chiến thắng ba thứ giặc nội xâm là tham ô, lãng phí,quan liêu; nếu không sẽ làm đổ vỡ cả sự nghiệp của một Đảng cầm quyền
Hồ Chí Minh cũng đã chỉ ra ba nguy cơ đe dọa sự tồn vong của chế độ
và vai trò lãnh đạo của Đảng là: nguy cơ sai lầm về đường lối; quan liêu, xarời thực tiễn cuộc sống, xa rời nhân dân; chủ nghĩa cá nhân – căn bệnh gốc, từ
đó mà sinh ra những thói hư, tật xấu Suốt cuộc đời, Người luôn chú trọngnhắc nhở và phòng chống ba nguy cơ này Người cảnh báo “Một dân tộc, mộtĐảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, khôngnhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếulòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”
3 Phương thức lãnh đạo của Đảng cộng sản cầm quyền
Nội dung, phương thức lãnh đạo của Đảng khi đã giành được chínhquyền khác rất nhiều so với khi chưa có chính quyền Trước khi có chínhquyền, phương thức lãnh đạo của Đảng chủ yếu là các tổ chức đảng và đảngviên trực tiếp tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương đến các hội, đoànthể, quần chúng “cốt cán”, thậm chí đến từng người dân; từ đó tổ chức nhândân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng Quan hệ của Đảng với nhândân là quan hệ máu thịt; mọi sự xa rời nhân dân đều có thể dẫn đến tổn thấtcho cách mạng, cho sinh mệnh của ngay bản thân tổ chức đảng và đảng viên
Trang 4Trong điều kiện chưa có chính quyền, trong Đảng không có điều kiện để phátsinh, phát triển các tệ nạn như quan liêu, mệnh lệnh
Theo quan điểm Hồ Chí Minh, với tư duy khoa học, nhạy bén, từ rấtsớm Người đã đề cập về phương thức lãnh đạo của Đảng Tuy nhiên, Ngườithường sử dụng khái niệm “cách lãnh đạo” với nội hàm như khái niệm
“phương thức lãnh đạo” Theo Người, nội dung phương thức lãnh đạo củaĐảng Cộng sản Việt Nam cầm quyền được thể hiện ở những vấn đề như sau:
Thứ nhất, Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, đường lối, chủ trương, nghịquyết của Đảng
Thứ hai, Đảng lãnh đạo bằng công tác tổ chức cán bộ, bằng cán bộ,đảng viên trong bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị Hồ Chí Minh từngnói: Cán bộ là dây chuyền của bộ máy, là cầu nối giữa Đảng, Chính phủ vớinhân dân Nhiệm vụ của cán bộ là đem đường lối của Đảng và Nhà nước giảithích cho nhân dân hiểu để thi hành, thực hiện cho tốt Là đảng cầm quyền,Đảng thực hiện quyền lực chính trị của mình thông qua bộ máy nhà nước và
bộ máy các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị Trong ý nghĩanày, bộ máy nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chínhtrị là những công cụ, phương tiện của Đảng, thông qua đó Đảng gián tiếp thựchiện quyền lực chính trị của mình
Trong điều kiện đảng cầm quyền, cán bộ, đảng viên tham gia vào các
cơ quan nhà nước, các đoàn thể, do đó công tác cán bộ có ý nghĩa rất quantrọng Hồ Chí Minh đã phân tích sâu sắc và chỉ rõ các khâu của công tác cán
bộ, từ lựa chọn cán bộ; huấn luyện cán bộ một cách toàn diện về cả nghềnghiệp, chính trị, văn hóa, lý luận; phải biết rõ cán bộ; phải khéo dùng cán bộ;phải giữ gìn cán bộ…Trong đó, huấn luyện cán bộ được xác định là “côngviệc gốc của Đảng”
Thứ ba, Đảng lãnh đạo bằng công tác kiểm tra, kiểm soát Kiểm tra,giám sát vừa là chức năng lãnh đạo, vừa là phương thức lãnh đạo của Đảng
Hồ Chí minh nhắc nhở “nhiều nơi cán bộ lãnh đạo chỉ lo khai hội vàthảo nghị quyết, đánh điện và gửi chỉ thị, sau đó thì họ không biết gì đến
Trang 5những nghị quyết đó đã thực hành đến đâu, có những sự khó khăn trở ngại gì,dân chúng có ra sức tham gia hay không Họ quên mất kiểm tra Đó là một sailầm rất to” Người cho rằng “khi đã có chính sách đúng, thì sự thành cônghoặc thất bại của chính sách đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọncán bộ, và do nơi kiểm tra Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấycũng vô ích”.
Thứ tư, Đảng lãnh đạo thông qua vai trò tiên phong, gương mẫu củacán bộ, đảng viên
Tính tiên phong, gương mẫu là một trong những yêu cầu, tiêu chuẩnđảng viên, đồng thời thể hiện tinh thần tự nguyện hy sinh, phấn đấu vì mụctiêu, lý tưởng của Đảng Tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viêngiữ vai trò quan trọng trong quá trình giữ vững, tăng cường vai trò lãnh đạocủa Đảng; là một yêu cầu không thể thiếu để làm nên sự tồn tại và phát triểnbền vững của tổ chức Đảng
Tính tiên phong, gương mẫu của người cán bộ, đảng viên phải được thểhiện ở mọi lúc, mọi nơi, mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Điều đó không thể
tự nhiên mà có, mà phải do chính người cán bộ, đảng viên tu dưỡng, rèn luyệnhằng ngày, thông qua quá trình phấn đấu không ngừng mới có được Chủ tịch
Hồ Chí Minh khẳng định: “Người đảng viên - dù công tác to hay nhỏ, địa vịcao hay thấp - ở đâu cũng phải làm gương mẫu cho quần chúng Mà muốncho quần chúng hăng hái thi hành, thì người đảng viên ắt phải xung phonglàm gương mẫu để quần chúng bắt chước, làm theo” Người yêu cầu, cán bộ,đảng viên “phải làm gương mẫu trong lao động sản xuất và trong học tập”;
“phải xung phong gương mẫu trong mọi công việc, hết lòng hết sức phục vụnhân dân”; “phải gương mẫu, phải thiết thực, miệng nói tay làm để làm gươngcho nhân dân” Trong bài nói chuyện tại buổi bế mạc Hội nghị cán bộ củaĐảng lần thứ sáu, Người nhắc nhở cán bộ, đảng viên: “Trước mặt quầnchúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêumến Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắtchước” Người cho rằng, nếu mỗi cán bộ, đảng viên phấn đấu làm tròn nhiệm
Trang 6vụ của mình, tức là làm đầu tàu trong mọi công việc, thì công việc dù khómấy làm cũng làm nên, kế hoạch to mấy cũng hoàn thành tốt.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, cán bộ, đảng viên phải tiên phong, gươngmẫu bởi họ là những người nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chínhsách, pháp luật của Nhà nước, vì thế “đảng viên đi trước, làng nước theo sau”,dẫn dắt quần chúng, trong phong trào cách mạng Cán bộ, đảng viên là ngườidẫn dắt quần chúng, muốn quần chúng làm theo thì bản thân phải là tấmgương, phải “cố gắng làm kiểu mẫu cho quần chúng trong mọi việc”
II TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM CẦM QUYỀN
1 Bản chất của Đảng Cộng sản Việt Nam
Với nhận thức sáng suốt và sâu sắc rằng: Chỉ có sự lãnh đạo của mộtĐảng biết vận dụng một cách sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện
cụ thể của nước mình, đưa cách mạng giải phóng dân tộc đến thắng lợi vàcách mạng xã hội chủ nghĩa đến thành công, Hồ Chí Minh đã nỗ lực phấnđấu để sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và suốt quá trình lãnh đạo cáchmạng nước ta, Người luôn quan tâm chăm lo xây dựng Đảng lớn mạnh về mọimặt Nội dung mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta chăm lo cho công tácxây dựng Đảng rất phong phú Về bản chất giai cấp công nhân của Đảng,được Người nêu lên rõ nét, nhất quán thể hiện sự vận dụng sáng tạo quanđiểm của chủ nghĩa Mác-Lê nin về Đảng Cộng sản trong điều kiện Việt Nam
Trong Sách lược vắn tắt của Đảng do Người soạn thảo và được Hộinghị thành lập Đảng (năm 1930) thông qua đã nêu rõ “Đảng là đội tiên phongcủa vô sản giai cấp” Tuy nhiên, xuất phát từ thực tiễn cách mạng Việt Nam,nhất là sau khi Đảng trở thành đảng cầm quyền, Hồ Chí Minh đã đưa ra quanđiểm mới, theo hướng nhìn nhận biện chứng về mối quan hệ giữa vấn đề dântộc và giai cấp Theo đó, mặc dù Người đánh giá cao vai trò cua giai cấp côngnhân với tư cách là gia cấp lãnh đạo cách mạng, nhưng đồng thời cũng nhận
rõ sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà giai cấp công nhân chỉ làmột bộ phận trong đó Nói chuyện tại Trường Cán bộ Công đoàn (tháng
Trang 701/1957), Người cũng chỉ ra rằng “Đảng là đội tiên phong của giai cấp côngnhân, đồng thời cũng là đội tiên phong của dân tộc”…
Cách tiếp cận về Đảng của Hồ Chí Minh không làm mất bản chất giaicấp công nhân của Đảng, mà còn bổ sung vào lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về bản chất giai cấp của đảng cộng sản, nhất là một đảng cộng sản rađời ở một nước thuộc địa, phong kiến, trình độ kinh tế - xã hội kém phát triển,giai cấp công nhân ra đời muộn
2 Tầm quan trọng của công tác xây dựng Đảng cộng sản cầm quyền trong sạch, vững mạnh
Khi Đảng Cộng sản Việt Nam từ vai trò là Đảng lãnh đạo trở thànhĐảng cầm quyền, Hồ Chí Minh nhiều lần khẳng định vai trò hết sức quantrọng của công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng “Là một Đảng lãnh đạo, Đảng
ta cần phải mạnh mẽ, trong sạch, kiểu mẫu” Đặc biệt, Hồ Chí Minh chorằng “Đảng ta là đạo đức, là văn minh” Muốn xứng đáng với danh hiệu caoquý đó, Đảng phải không ngừng được xây dựng, chỉnh đốn để thực sự làngười lãnh đạo cách mạng, là “hiện thân của trí tuệ, danh dự và lương tâmcủa dân tộc” Đồng thời phải theo nguyên tắc, phương thức xây phải luôn đicùng với chống, lấy xây để chống, Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, Đảng có vữngmạnh mới phòng chống được một cách hiệu quả những nguy cơ suy thoáicủa đảng cầm quyền
3 Nội dung xây dựng Đảng
Xây dựng Đảng về tư tưởng
Mở đầu tác phẩm Đường cách mệnh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dẫnluận điểm nổi tiếng của V Lê-nin: “Không có lý luận cách mệnh thì không cócách mệnh vận động Chỉ có theo lý luận cách mệnh tiền phong, đảng cáchmệnh mới làm nổi trách nhiệm cách mệnh tiền phong” Trong tác phẩm Sửađổi lối làm việc (năm 1947), Người viết:“Lý luận như cái kim chỉ nam, nó chỉphương hướng cho chúng ta trong công tác thực tế Không có lý luận thì lúngtúng như nhắm mắt mà đi” Như vậy, bên cạnh việc khẳng định Cách mạngViệt Nam “trước hết phải có Đảng cách mệnh”, Người còn muốn nhắc đến
Trang 8một điều đặc biệt quan trọng: dẫn đường cho mọi hoạt động của cách mạngđều cần thiết phải có một học thuyết, một chủ nghĩa cách mạng Chủ tịch HồChí Minh nhấn mạnh: “Có lý luận soi đường thì quần chúng hành động mớiđúng đắn, mới phát hiện được tài năng và lực lượng vô cùng tận của mình”.
Trong các bài giảng huấn luyện cho cán bộ cách mạng từ năm 1925 đếnnăm 1927 (sau được in thành tác phẩmĐường cách mệnh) Chủ tịch Hồ ChíMinh đã chỉ rõ: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng
ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như ngườikhông có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam” Nhưng, Người cũng phát hiện
ra rằng “Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chânchính, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lê-nin”
Có chủ nghĩa Mác - Lê-nin làm nền tảng tư tưởng, soi đường, dẫn lối,Đảng đã đạt được những mục tiêu nhất định, đã lãnh đạo được giai cấp côngnhân thực hiện được xứ mệnh lịch sử của mình, đưa dân tộc ta vượt quanhững khúc quanh của lịch sử, đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác Trongbài Chủ nghĩa Lê-nin và công cuộc giải phóng các dân tộc bị áp bức (tháng4-1955), Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lê-nin đã để lại cho chúngtôi một kho tàng quý báu vô ngần: học thuyết của Người về cơ sở tư tưởng,
về những nguyên tắc tổ chức, về lý luận và sách lược của đảng cách mạng.Chủ nghĩa Lê-nin là lực lượng tư tưởng hùng mạnh chỉ đạo Đảng chúng tôi,làm cho Đảng chúng tôi có thể trở thành hình thức tổ chức cao nhất của quầnchúng lao động, hiện thân của trí tuệ, danh dự và lương tâm của dân tộcchúng tôi”
Xây dựng Đảng về chính trị
Xây dựng Đảng về chính trị trước hết là xây dựng đường lối chính trịđúng đắn, đáp ứng được yêu cầu khách quan của thực tiễn cách mạng, phùhợp với xu thế phát triển của thời đại Sau khi có đường lối đúng đắn, phảilàm cho đường lối đó thấm sâu vào mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân, làmcho mọi người nắm vững đường lối của Đảng, tạo sự nhất trí cao trong Đảng
và đồng thuận trong xã hội
Trang 9Hồ Chí Minh cho rằng dân chủ và tập trung là hai mặt có quan hệ gắn
bó và thống nhất với nhau trong một quá trình tổ chức và hoạt động của ĐảngCộng sản Việt Nam
Dân chủ vừa là bản chất, vừa là động lực, mục tiêu của xã hội mới màĐảng ta lãnh đạo nhân dân xây dựng nên Dân chủ trong Đảng là tất cả đảngviên đều được tự do bày tỏ chính kiến của mình về các vấn đề trong sinh hoạtđảng để góp phần thống nhất về quan điểm, chủ trương trong lãnh đạo, chỉđạo; để xây dựng nghị quyết, đưa được nghị quyết vào cuộc sống Vì vậy, dânchủ phải đi đến tập trung, là cơ sở của tập trung Phải tránh dân chủ theo kiểutùy tiện, phân tán, vô tổ chức, dân chủ hình thức Những kiểu dân chủ như thế
là rất nguy hại, làm suy giảm năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của mỗi tổchức đảng
Về tập trung, Hồ Chí Minh nhấn mạnh trong Đảng phải thống nhất về
tư tưởng, tổ chức và hành động Biểu hiện của tập trung là thiểu số phục tùng
đa số, cấp dưới phục tùng cấp trên… Tập trung trên cơ sở phát huy dân chủchứ không phải tập trung quan liêu, độc đoán, chuyên quyền
Hiểu và thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ sẽ làm choĐảng ta ngày càng vững mạnh, thống nhất trong tư tưởng và hành động
“Đảng ta tuy nhiều người, nhưng khi tiến đánh thì chỉ như một người”
Tập trung dân chủ phải được quán triệt và thực hiện trong từng đảngviên, trong các tổ chức đảng để Đảng ta hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mộtĐảng cầm quyền lãnh đạo nhân dân ta xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
Trang 10Trong Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Đảng, cùng với nguyên tắctập trung dân chủ, Người còn đề cập tới nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhânphụ trách Đây là biểu hiện của nguyên tắc tập trung dân chủ trên phươngdiện lãnh đạo, quản lý.
Hồ Chí Minh khẳng định: “Tập thể lãnh đạo là dân chủ Cá nhân phụtrách là tập trung Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách tức là dân chủ tậptrung” Theo Hồ Chí Minh thì một người dù tài giỏi đến mấy cũng không thểnào thấy hết mọi mặt của một vấn đề, càng không thể thấy hết được mọi việc,hiểu hết được mọi chuyện Vì vậy, để lãnh đạo được sát, đúng cần phải có sựtham gia ý kiến của nhiều người Nhiều người thì nhiều kiến thức, người thấymặt này, người thấy mặt kia, do đó hiểu được toàn diện, mọi vấn đề Khi tậpthể đã bàn bạc kĩ lưỡng, kế hoạch đã được định rõ thì giao cho một người phụtrách chính Làm như vậy thì kế hoạch mới được thực hiện đầy đủ, tránh dựadẫm, chồng chéo nhau, công việc mới đạt kết quả cao Khi đánh giá công việcmới có cơ sở để biểu dương những người làm giỏi, phê bình những người làmkém, mới xác định rõ trách nhiệm của từng cá nhân “Lãnh đạo mà không tậpthể thì sẽ đi đến cái tệ bao biện, độc đoán, chủ quan Kết quả là hỏng việc.Phụ trách không có cá nhân thì sẽ đi đến tệ bừa bãi, lộn xộn, vô chính phủ.Kết quả cũng là hỏng việc Tập thể lãnh đạo và cá nhân phụ trách cần phảiluôn luôn đi đôi với nhau”
Hai là, nguyên tác tự phê bình và phê bình
Tự phê bình và phê bình là nguyên tắc, là quy luật phát triển của Đảng
Để góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, xâydựng, chỉnh đốn Đảng, làm cho Đảng ta luôn trong sạch, vững mạnh, trướchết, mỗi tổ chức đảng cũng như mỗi cán bộ, đảng viên cần phải thấm nhuầnsâu sắc lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Di chúc thiêng liêng:
“Trong Đảng thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên và nghiêm chỉnh tựphê bình và phê bình là cách tốt nhất để củng cố và phát triển sự đoàn kết vàthống nhất của Đảng”