Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổ

Trong thời gian công tác tôi không ngừng học hỏi, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn để nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học đặc biệt là chất lượng tổ chức các hoạt động âm nhạc.Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc ở lớp tôi đang phụ trách và nhiều lần rút kinh nghiệm tôi nhận thấy các cháu còn rụt rè, chưa tự tin, mạnh dạn, chưa hứng thú tham gia các hoạt động âm nhạc, bên cạnh đó tai nghe âm nhạc và sự cảm thụ âm nhạc của trẻ còn hạn chế, chưa chính xác về giai điệu và lời ca. Chính vì vậy bản thân tôi đã và đang cố gắng tìm ra các biện pháp nhằm tăng khả năng hoạt động với âm nhạc cho trẻ.. Đề tài nghiên cứu chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi, tìm ra được một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho cho trẻ mẫu giáo 34 tuổi.

PHẦN MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết âm nhạc có vai trò quan trọng đối với cuộc sống của conngười Nhờ có âm nhạc mà cuộc sống có con người trở lên tươi đẹp, con ngườicảm thấy yêu đời hơn, có thêm nhiều niềm vui và nghị lực Âm nhạc đánh thứctình cảm của con người qua những cung bậc hết sức tinh tế làm cho cuộc sốngthêm lành mạnh, phong phú

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan bằng những bằngnhững hình tượng âm thanh có sức biểu cảm Cùng các yếu tố của âm nhạc như:giai điệu, nhịp điệu, hòa âm, âm sắc, trường độ, cao độ… âm nhạc có thể truyềnđạt mọi tình cảm và ý tưởng với tất cả sắc thái tinh tế nhất đến với người nghe Âmnhạc gắn liền với một con người, từ lúc chào đời đến lúc chúng ta tạm biệt cuộcsống

Âm nhạc tác động mạnh mẽ tới cảm xúc và tư tưởng của con người Không chỉ tácđộng đến thế giới quan, đến toàn bộ ý thức của con người mà âm nhạc còn tácđộng trực tiếp, mạnh mẽ vào lĩnh vực tình cảm và tâm trạng của con người âmnhạc là một loại hình nghệ thuật có tính biểu hiện, ngôn ngữ của nó giống với ngữđiệu của tiếng nói và giống với cử chỉ, nghĩa là giống với phương tiện biểu hiệncủa cảm xúc Chính sự khái quát hoá và tăng lên gấp nhiều lần những khả năngbiểu hiện của ngữ điệu và tiết tấu, âm nhạc đã có được một sức mạnh tác động vàocảm xúc thật lớn lao Âm nhạc có sự tái hiện những âm thanh đầy sức hấp dẫn củathiên nhiên, thể hiện những cảm xúc dễ chịu và đáp ứng nhu cầu tìm hiểu của conngười

Đặc biệt đối với trẻ thơ, âm nhạc có thể ví như nguồn sữa nuôi dưỡng tinh thần của

bé ngay từ khi lọt lòng mẹ và nó có vai trò đặc biệt trong giai đoạn trẻ ở tuổi mầmnon Những giai điệu vui tươi, trầm bổng, sự phong phú của âm hình, tiết tấu vàmàu sắc âm thanh của các thể loại âm nhạc đưa con trẻ vào thế giới của cáiđẹp một cách hấp dẫn và thú vị Theo nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ: đốivới trẻ ở lứa tuổi mầm non, âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất

Âm nhạc có thể giúp trẻ phát triển nhận thức, ngôn ngữ, hòa nhập được với thế

giới bên ngoài từ gia đình, cộng đồng, nhà trường và xã hội Chính những hiệntượng của cuộc sống, những truyền thống văn hóa được phản ánh trong các tácphẩm âm nhạc làm phong phú thêm vốn hiểu biết của trẻ Trong khi tập hát, trẻkhông chỉ tiếp thu những đường nét, giai điệu, tiết tấu âm nhạc, lời ca giản dị dễhiểu gần gũi với trẻ mà còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ Theo giáo sư Michael

Schulte – Markwort, người đúng đầu Viện Tâm lý trẻ em ở bệnh viện đại họcHamburg, Đức: “Âm nhạc giúp trung tâm xử lý ngôn ngữ của não phát triển tốt,khiến trẻ có thể bộc lộ khả năng âm nhạc ở độ tuổi sớm nhất, phục vụ cho việc học

và nói sớm hơn những đứa trẻ sinh ra trong những gia đình không có cơ hội tiếpcận với âm nhạc” Âm nhạc ảnh hưởng đến quá trình hoàn thiện cơ thể của trẻ,trước hết âm nhạc được coi là khả năng tốt nhất để phát triển tai nghe và cảm thụ

âm nhạc Trẻ tập trung nghe nhạc, so sánh âm thanh, làm quen với ý nghĩa biểucảm của âm thanh đó Trong khi hát trẻ không chỉ tiếp thu giai điệu, tiết tấu, lời ca

Trong thời gian công tác tôi không ngừng học hỏi, bồi dưỡng nâng cao trình độchuyên môn để nâng cao chất lượng hoạt động dạy và học đặc biệt là chất lượng tổchức các hoạt động âm nhạc.Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức hoạt động âm nhạc

ở lớp tôi đang phụ trách và nhiều lần rút kinh nghiệm tôi nhận thấy các cháu cònrụt rè, chưa tự tin, mạnh dạn, chưa hứng thú tham gia các hoạt động âm nhạc, bêncạnh đó tai nghe âm nhạc và sự cảm thụ âm nhạc của trẻ còn hạn chế, chưa chínhxác về giai điệu và lời ca Chính vì vậy bản thân tôi đã và đang cố gắng tìm ra cácbiện pháp nhằm tăng khả năng hoạt động với âm nhạc cho trẻ

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổi C1 trường mầm non ”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 3 – 4 tuổi, tìm rađược một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho cho trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi.

3.Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1.Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi

3.2.Khách thể nghiên cứu

Quá trình hoạt động âm nhạc của trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi

4.Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn về hoạt động âm nhạc của trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi

- Khảo sát thực trạng hoạt động âm nhạc của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi ở trường mầmnon

- Đề xuất một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi ở trường mầm non

6.4 Phương pháp điều tra

điều tra thực trạng hoạt động âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi trường mầmnon

6.5.Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm của bản thân trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ tại lớp

CHƯƠNG I CƠ SỞ KHOA HỌC

1 Cơ sở lí luận

Hoạt động âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹ cho trẻ Hoạt động âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con người Không chỉ vậy, giáo dục âm nhạc còn là phương tiện nâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ qua học tập, vui chơi Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như học hát, nghe hát, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hoà, là sự phát triển về thẩm mỹ, đạo đức, trí tuệ và thể lực Chính vì vậy, hoạt động âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng

Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên

của cuộc sống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn

mơ hồ, thậm chí nhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh

khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là từ 3 tuổi

trở lên thì trẻ đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc

này Tuy nhiên lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ

khác nhau Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc

vang lên Và mức độ yêu âm nhạc phần lớn do hoàn cảnh cuộc sống, giáo

dục của người lớn xung quanh

Đã có nhiều bài viết về nghiên cứu âm nhạc cải thiện IQ, tăng cường trí nhớ, và nóichung là giúp cho trẻ thông minh hơn Hiện có nhiều tranh cãi về cách đo lường tácđộng của âm nhạc lên não là như thế nào, "Hiệu quả của nhạc Mozart" chiếm tỷ trọng nào hay không, và bao nhiêu tiết học nhạc nên hay không nên đưa vào

chương trình giảng dạy của trường Tuy nhiên, gần như tất cả những ai đã từng nói

về chủ đề giáo dục âm nhạc đồng ý rằng âm nhạc có sức mạnh để nâng cao khả năng học tập

Nghiên cứu cho thấy rằng những trẻ được nghe nhạc sẽ học đọc, viết, toán, ngoại ngữ tốt hơn, và có một mức độ tập trung và lập luận về không gian cao hơn những trẻ không được tiếp xúc với âm nhạc Âm nhạc cũng có thể đem lại nhiều lợi ích cho việc học ngoại ngữ từ ngữ pháp và cách phát âm để nhanh chóng bắt nhịp và trọng âm khi học ngôn ngữ đầu tiên hoặc thứ hai Nó có thể xây dựng các

kỹ năng xã hội và tình cảm, giảm những lo âu buồn phiền, hỗ trợ phát triển trí óc,

và tăng tính sáng tạo Ngoài ra, biểu diễn âm nhạc solo được biết là làm tăng khả năng tự chủ và lòng tự trọng Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng thời gian tốt nhất

để phát triển năng khiếu âm nhạc giữa độ tuổi mới sinh và 9 tuổi Người ta đồng ý chung rằng việc học nhạc trước 7 tuổi, có thể tạo hiệu quả lâu dài đến sự phát triển toàn diện của trẻ Giáo dục âm nhạc cho trẻ mầm non đóng vai trò quan trọng trongquá trình hình thành nhân cách, âm nhạc gắn liền với con người từ lúc chào đời cho đến khi giã từ cuộc sống Những tác phẩm âm nhạc được nghe từ thuở bé thường để lại những dấu ấn rất sâu sắc và khá lâu dài trong tình cảm, nhận thức củacon người Âm nhạc có sức mạnh vô cùng to lớn, thể hiện một cách tinh tế thế giới nội tâm của con người

2 Cơ sở thực tiễn

Theo nghiên cứu của các nhà khoa học trẻ được nghe nhạc từ trong bào thai sẽ kíchthích sóng điện não giúp não phát triển trí thông minh sau này Đối với trẻ mầm non âm nhạc là môn học giúp trẻ phát triển toàn diện nhất Rất nhiều nghiên cứu khoa học được công bố đã chỉ ra những tác động tích cực mà âm nhạc mang lại chongười học Nghiên cứu này cho thấy âm nhạc cải thiện EQ tăng IQ, tăng điểm trung bình các môn học, hỗ trợ tốt nhất cho hai môn toán và đọc hiểu

Nhiều tạp chí về thần kinh học đã công bố các nghiên cứu cho thây giáo dục âm nhạc thời thơ ấu làm thay đổi bộ não rất nhiều, những hiệu ứng tích cực này có thể kéo dài suốt đời khi con người được học nhạc Nhà sư phạm V.A Xu- Khôm-Lin-Xki đã tổng kết “tuổi thơ không thể thiếu âm nhạc cũng như không thể thiếu trò chơi và truyện cổ tích Thiếu những cái đó trẻ chỉ còn là những bông hoa khô héo”.Chính vì vậy giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là hoạt động nghệ thuật có tác dụng giáo dục thẩm mĩ, ngoài ra nó còn có tác dụng giúp trẻ phát triển trí tuệ, đạo đức giúp trẻ có cơ hội trải nghiệm những cảm xúc trong quá trình cảm thụ và thể hiện âm nhạc

Trong những năm gần đây bậc học mầm non đang tiến hành đổi mới chương trình giáo dục mầm non trong đó coi trọng việc tổ chức các hoạt động phù hợp với sự phát triển của từng cá nhân trẻ khuyến khích trẻ hoạt động một cách chủ động, tích cực, hồn nhiên, đồng thời tạo điều kiện cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo lựa chọn và tổ chức các hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ một cách linh hoạt, thực hiện phương châm “ học mà chơi, chơi mà học” đáp ứng mục tiêu phát triển toàn diện nhân cách trẻ Trong quá trình phát triển nhân cách nói chung và trẻ mầmnon nói riêng thì hoạt động âm nhạc có vai trò đặc biệt quan trọng

Tóm lại: Hoạt động âm nhạc có vai trò quan trọng trong đời sống của trẻ Tuy

nhiên hoạt động âm nhạc tại các lớp mẫu giáo bé chưa thực sự phát huy hết khả năng của trẻ Giáo viên còn lúng túng, chưa biết chủ động thiếu sự linh hoạt, sáng

tạo, đồ dùng đồ chơi chưa đầy đủ lại thiếu sự phù hợp, phương pháp rập khuôn, máy móc Dẫn đến chất lượng hoạt động âm nhạc tại trường mầm non chưa đạt chất lượng.

CHƯƠNG II:

THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ MẪU GIÁO 3 – 4

TUỔI TRƯỜNG MẦM NON

1 Giới thiệu khái quát về trường mầm non

Trường mầm non có địa chỉ tại xã Sông Công Thái Nguyên Trường mầm non được thành lập và đi vào hoạt động năm 2013, năm 2018, Nhà trường đã vinh dự được công nhận là trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 Trong những năm qua, Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của phòng GD&ĐT TP Sông Công, UBND TP Sông Công nên lớp học luôn khang trang, sạch đẹp Đầy đủ đồ dùng đồ chơi và các thiết bị dạy học

Ban giám hiệu nhà trường luôn tận tình hướng dẫn và giúp đỡ các giáo viên trong công tác chuyên môn và các hoạt động khác

Toàn khuôn viên trường rộng 3725m, nhà trường có 07 lớp với130trẻ

2.Đặc điểm tình hình của lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổi C1

Năm học 2020-2021 tôi được phân công giao nhiệm vụ dạy lớp mẫu giáo

3-4 tuổi C1 Lớp có 17 trẻ, 97% các cháu bố mẹ làm nông nghiệp

* Thuận lợi

Lớp mẫu giáo 3-4 tuổi C1 luôn nhận được sự quan tâm, tạo mọi điều kiệncủa phòng giáo dục và Ban giám hiệu nhà trường để giúp giáo viên hoàn thành tốtnhiệm vụ

Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho trẻ hoạt động âm nhạc tương đốiđầy đủ

Nhận thức của trẻ tương đối đồng đều.

Đa số các bậc phụ huynh luôn quan tâm, ủng hộ nhiệt tình các hoạt động,các công việc của lớp, thường xuyên phối hợp chặt chẽ với giáo viên trong côngtác chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ

Là một giáo viên có tinh thần trách nhiệm và đầy lòng nhiệt tình, yêu nghềmến trẻ bản thân tôi đã có trình độ đạt chuẩn và đang được phân công giảng dạylớp 3-4 tuổi Tôi luôn xác định được mục đích, ý nghĩa, tầm quan trọng của việcnâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ thông qua việc vận dụng một sốbiện pháp gây hứng thú cho trẻ học âm nhạc đạt hiệu quả cao

Được sự giúp đỡ nhiệt tình của các đồng nghiệp có chuyên môn vững chắc

* Khó khăn

Xã có phụ huynh chủ yếu làm công nhân và làm nông nghiệp Vì vậy,việc cha mẹ dành thời gian cho con chưa được nhiều Cũng có một số ít phụ huynhchưa quan tâm tới phát trển các hoạt động âm nhạc cho con và đặt nặng tráchnhiệm cho giáo viên

Nhà trường thực hiện đổi mới chương trình giáo dục mầm non nên giáo viên chưanắm rõ sự khác về phương pháp tổ chức dẫn đến còn lúng túng trong việc tổ chứchoạt động

Trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi còn nhút nhát, chưa mạnh dạn tự tin và nói còn ngọng

3 Thực trạng hoạt động âm nhạc của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi lớp C1 tại trường mầm non

a) Thuận lợi

Bản thân tôi có năng khiếu kể chuyện, hát và có nhiều năm kinh nghiệm trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ Biết sử dụng công nghệ thông giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.

Đặc biệt, trẻ tới lớp luôn khỏe mạnh, ngoan ngoãn, thích khám phá và tham gia các hoạt động của lớp Trẻ thông minh, ngoan ngoãn thích được ca hát, thích chơi với các đồ dùng, dụng cụ âm nhạc…

Phụ huynh quan tâm các phong trào văn nghệ, các hoạt động chung của lớp điều này tạo điều kiện cho giáo viên tổ chức các hoạt động và tạo cơ hội cho trẻ hoạt động

Bản thân tôi luôn cố gắng học hỏi, trau dồi kiến thức chuyên môn, tự học tự bồi dưỡng, giữ gìn phẩm chất đạo đức, là tấm gương cho trẻ noi theo, nhiệt huyết trong công tác giảng dạy

b) Một số hạn chế, yếu kém

Nhận thức của trẻ chưa thực sự đồng đều Một số trẻ phát âm chưa rõ, chưa chính xác, chưa thực sự mạnh dạn tự tin và hứng thú tham gia các hoạt động giáo dục âm nhạc hàng ngày nên trẻ chưa phát huy hết khả năng của mình

Diện tích lớp còn chật, không gian hoạt động âm nhạc còn hạn chế, đồ dùng cho trẻ hoạt động âm nhạc còn chưa đa dạng về chủng loại

Bản thân tôi chưa thực sự sáng tạo linh hoạt trong tổ chức các hoạt động âm nhạc cho trẻ

*Khảo sát kết quả hoạt động trên trẻ:

Đầu năm học 2020-2021 tôi đã thực hiện khảo sát thực trạng hoạt động âm nhạc tại trường mầm non Tan Quang Thực tế khảo sát 17 trẻ lớp mẫu giáo 3-4 tuổi C1 khi trẻ mới đi học cho thấy:

Số lượng

Nhận thức bản thân: Qua khảo sát cho tôi thấy khả năng ca hát của trẻ còn

chưa tốt, các cháu chưa mạnh dạn, tự tin thể hiện hết khả năng của mình, có cháu giỏi mặt này nhưng yếu mặt kia Từ đó tôi tìm tòi và ứng dụng một số biện pháp sau

CHƯƠNG III MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG

ÂM NHẠC CHO TRẺ MẪU GIÁO 3 – 4 TUỔI LỚP C1 TRƯỜNG MẦM

NON

1 Các biện pháp hữu hiệu

Là giáo viên chủ nhiệm lớp mẫu giáo 3 – 4 tuổi C1 trường mầm non Tân Quang tôi luôn trăn trở tìm các biện pháp để nâng cao chất lượng hoạt động nhạc cho trẻ phù hợp với lứa tuổi và theo kịp sự phát triển của xã hội

Năm học 2020 - 2021, tôi đã quyết tâm lấy mục tiêu nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc là nhiệm vụ hàng đầu trong việc chăm sóc giáo dục trẻ Từ đó tôi đã góp công sức nhỏ bé của mình vào quá trình hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Tôi xin được đề ra và thực hiện các biện pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi lớp C1 như sau:

1.1.Biện pháp 1: Học tập và nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Để thực hiện nghị quyết số 29- NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013 về đổi mới cănbản toàn diện giáo dục đào tạo.Trước hết chúng ta phải khẳng định giáo viên là yếu

tố hàng đầu quyết định chất lượng giáo dục Luật giáo dục (điều 15 chương I) nêu

rõ "Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng giáo dục Nhàgiáo phải không ngừng học tập, rèn luyện, nêu gương tốt cho người học" Để pháttriển toàn diện học sinh, người giáo viên mầm non chính là lực lượng trực tiếp thựchiện chương trình giáo dục của cấp học Chất lượng giáo dục của nhà trường phầnlớn do đội ngũ giáo viên quyết định Do đó việc bồi dưỡng, phát triển chuyên môncho giáo viên vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển nhà trường giúp giáoviên tìm những phương thức tổ chức hoạt động dạy học theo quan điểm “lấy ngườihọc làm trung tâm” đòi hỏi phải có phương pháp dạy học phù hợp Lối học nàyhình thành ở trẻ sự mạnh dạn, có tính cách, tự tin, biết cách giao tiếp xã hội, thíchhoạt động, dẫn đến sự năng động và sáng tạo trong tư duy Để thực hiện được mụctiêu này tôi mạnh dạn đề xuất như sau: