Bài giảng môn GDCD lớp 7 - Chủ đề: Lòng nhân ái được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh hiểu được thế nào là yêu thương con người; biểu hiện của yêu thương con người; ý nghĩa của yêu thương con người; khái niệm đoàn kết, tương trợ; biểu hiện của đoàn kết, tương trợ; ý nghĩa của đoàn kết, tương trợ;... Mời quý thầy cô và các bạn học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 2Chủ đề: LÒNG NHÂN ÁI
2 2 Đoàn kết, tương trợ
Trang 31 Yêu thương con người
Trang 4Tìm hiểu truyện đọc
( Học sinh tự đọc )
Trang 5Tìm hiểu bài
Trang 6Câu hỏi
Câu 1 Em hiểu thế nào là yêu thương con người?
Yêu thương con người là quan tâm, giúp đỡ, làm những
điều tốt đẹp cho người khác, nhất là những người gặp khó khăn, hoạn nạn
Trang 7Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 2 Lòng yêu thương con người bắt nguồn từ đâu?
Lòng yêu thương con người bắt nguồn tự sự cảm thông,
đau xót trước những khó khăn, đau khổ của người khác; mong muốn đem lại niềm vui, niềm hạnh phúc cho họ
Trang 8Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 3 Em hãy kể một số việc làm biểu hiện lòng yêu thương con người?
§ Sẵn sàng giúp đỡ, cảm thông, chia sẻ những khó khăn, bất hạnh của người khác
§ Tha thứ, dìu dắt những người có lỗi lầm, giúp họ tìm ra con đường đúng đắn
§ Biết hi sinh quyền lợi của bản thân để giúp đỡ người khác
§ …
Trang 9Câu hỏi (Tiếp theo)
Ví dụ:
§ Người thầy thuốc hết lòng cứu chữa bệnh nhân
§ Các thầy, cô giáo tận tụy dạy dỗ học sinh nên người
§ Hi sinh thân mình để cứu bạn khỏi chết đuối
§ Động viên, an ủi, giúp đỡ người khuyết tật
§ Ủng hộ đồng bào vùng lũ lụt
§ Giúp đỡ bạn nghèo
§ …
Trang 10Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 4 Vì sao chúng ta cần phải yêu thương con người?
§ Đối với cá nhân: Tình yêu thương giúp con người có
thêm sức mạnh vượt qua mọi khó khăn, gian khổ trong cuộc sống; được mọi người yêu quý, kính trọng
§ Đối với xã hội: Yêu thương con người là truyền thống
quý báu của dân tộc ta, cần được giữ gìn và phát huy Lòng yêu thương con người góp phần làm cho xã hội lành mạnh, trong sáng
Trang 11Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 5 Em hãy kể tên một số phong trào thể hiện tấm lòng yêu thương con người mà em đã tham gia?
§ Phong trào quyên góp tiền, quần áo, sách vở ủng hộ bạn nghèo vượt khó
§ Phong trào quyên góp tiền, quần áo, sách vở ủng hộ đồng bào vùng bị thiên tai, lũ lụt
§ Phong trào quyên góp áo ấm giúp đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa chống rét
§ …
Trang 12Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 6 Em hãy kể tên một số chương trình truyền hình thể hiện tấm lòng yêu thương con người mà em biết?
§ Chương trình quyên góp tiền ủng hộ đồng bào lũ lụt
“Miền Trung yêu thương”.
§ Chương trình ủng hộ người nghèo: “Tết cho người
nghèo” của TRAPHACO, chương trình “Tết Mậu Tí 2008 cho người nghèo” của Báo Công an nhân dân và Chuyên
đề An ninh nhân dân,…
§ Chương trình giao lưu văn nghệ gây quỹ cho các mảnh đời bất hạnh
Trang 13Câu hỏi (Tiếp theo)
§ Chương trình “Áo ấm tặng người nghèo” của lãnh đạo và
công nhân viên chức - lao động của Tập đoàn Dệt may Việt Nam
§ Quỹ “Tấm lòng vàng” ủng hộ người nghèo do Báo Lao
động tổ chức
§ …
Trang 14Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 7 Thương yêu và thương hại khác nhau như thế nào?
§ Thương yêu: Xuất phát từ tấm lòng vô tư, trong sáng,
chân thành Ví dụ: Khi bạn gặp khó khăn, chúng ta sẵn sàng giúp đỡ và không mong chờ bạn trả ơn cho mình
§ Thương hại: Xuất phát từ động cơ cá nhân không tốt,
không chân thành Sự thương hại sẽ làm tổn thương người khác
Trang 15Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 8 Trái với yêu thương là gì? Hậu quả của nó là gì?
§ Trái với yêu thương là thù hận, mâu thuẫn nhau, căm ghét nhau
§ Hậu quả sẽ đưa đến kết cục không tốt đẹp, con người sẽ không thể sống thanh thản được
Trang 16Câu hỏi và bài tập
Trang 17Bài tập a (SGK/16-17)
Em hãy nhận xét hành vi của những nhân vật nêu trong các tình huống sau đây:
1 Mẹ bạn Hải không may bị ốm, Nam biết tin đã rủ một số
bạn cùng lớp đến thăm hỏi, chăm sóc mẹ bạn Hải
2 Bé Thuý ở nhà một mình, chẳng may bị ngã Long đi học
về qua, thấy vậy đã vào băng bó vết thương ở tay cho Thuý và mời thầy thuốc đến khám cho em
Trang 18Bài tập a (SGK/16-17) (Tiếp theo)
3 Vân bị ốm phải xin phép nghỉ học ở nhà một tuần Chi
đội lớp 7A cử Toàn chép và giảng bài cho Vân sau mỗi buổi học, nhưng bạn Toàn không đồng ý, với lí do Vân không phải là bạn thân của Toàn
4 Trung hỏi vay tiền của Hồng để mua thuốc lá hút, Hồng
không cho Trung vay mà còn khuyên Trung không nên hút thuốc lá
Trang 19Bài tập a (SGK/16-17) (Tiếp theo)
§ Hành vi của Nam, Long, Hồng, tập thể lớp 7A thể hiện lòng yêu thương con người vì biết quan tâm, chia sẻ, giúp
đỡ người khác khi gặp khó khăn, hoạn nạn, kể cả với những người không thân thiết
§ Hành vi của Toàn thể hiện sự ích kỉ, không có lòng yêu thương con người Bởi vì, Toàn chỉ quan tâm, giúp đỡ với bạn thân Còn đối với những người khác, Toàn dè dặt, không giúp đỡ và không thể hiện lòng yêu thương người khác
Trang 20§ “Máu chảy ruột mềm”.
§ “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”.
§ …
Trang 21Bài tập b (SGK/17) (Tiếp theo)
§ Ca dao:
§ “Kính già già để tuổi cho”.
§ “Nhiễu điều phủ lấy giá gương Người trong một nước phải thương nhau cùng”.
§ “Bầu ơi thương lấy bí cùng Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”.
§ “Anh em như thế tay chân Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần”.
§ …
Trang 22Bài tập b (SGK/17) (Tiếp theo)
§ Danh ngôn:
“Tôi chỉ có một ham muốn, một ham muốn tột bậc, làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”.
(Hồ Chí Minh)
Trang 23Bài tập c (SGK/17)
Hãy kể về một việc làm cụ thể của em thể hiện tình thương yêu giúp đỡ mọi người (đối với cha mẹ, anh chị em, bạn bè hoặc hàng xóm láng giềng, người trên đường phố, ).
§ Yêu thương, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ ông bà, cha
mẹ và những người thân trong gia đình
§ Luôn gần gũi và cư xử ân cần, chu đáo với mọi người, làm mọi người cảm thấy dễ chịu khi gần mình
Trang 24Bài tập c (SGK/17) (Tiếp theo)
§ Tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, nhân đạo như ủng hộ, giúp đỡ đồng bào vùng lũ lụt, nạn nhân chiến tranh, người khuyết tật, cô đơn,…
§ Tránh làm điều ác, điều xấu như đánh nhau, bắt nạt bạn
bè, em nhỏ, chế giễu người tàn tật hoặc thờ ơ, lảng tránh trước đau khổ của người khác
§ …
Trang 25Bài tập c (SGK/17) (Tiếp theo)
Ví dụ:
§ Mua tăm tre ủng hộ người mù
§ Quyên góp tiền, sách cũ,… cho học sinh nghèo
§ Mua vé số ủng hộ trẻ em nghèo
§ Dắt một cụ già qua đường
§ Tham gia các hoạt động từ thiện
§ Làm kế hoạch nhỏ để gửi tiền giúp các bạn nghèo trong lớp
§ …
Trang 26Luyện tập
Trang 27Bài tập trắc ngiệm 1
Em tán thành hay không tán thành với những hành vi nào dưới đây?
Hành vi thànhTán Không tán thành
1 Giúp đỡ người khác với thái độ ban ơn X
2 Tích cực tham gia các hoạt động từ thiện X
3 Bao che, bênh vực cho người làm điều xấu,
Trang 28B Giúp đỡ những người gặp khó khăn xung quanh mình
để khi mình gặp khó khăn thì họ sẽ giúp đỡ lại
C Giúp đỡ người gặp hoạn nạn vì mong họ vượt qua được khó khăn, có cuộc sống tốt hơn.
D Nhận nuôi người tàn tật, người cô đơn để được nổi tiếng và được nhiều người tài trợ
Trang 29Bài tập trắc nghiệm 2 (Tiếp theo)
Câu 2 Chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong câu
Trang 30Bài tập trắc nghiệm 2 (Tiếp theo)
Câu 3 Hành vi nào dưới đây thể hiện lòng yêu thương con
C Thờ ơ khi người khác đau khổ hay gặp khó khăn
D Tích cực tham gia các hoạt động từ thiện.
Trang 31Bài tập trắc nghiệm 2 (Tiếp theo)
Câu 4 Em đồng tình với cách xử sự nào sau đây?
A Thấy nhà hàng xóm bị cháy nhưng không giúp đỡ
B “Đánh kẻ chạy đi, không ai đánh người chạy lại”.
C Thấy người khác chết mà không cứu
D “Không ăn được thì đạp đổ”.
Trang 32Bài tập trắc nghiệm 2 (Tiếp theo)
Câu 5 Khi một người lầm đường lạc lối đã biết ăn năn hối
cải, chúng ta cần phải tỏ thai độ gì?
A Xua đuổi
B Thờ ơ
C Khoan dung.
D Phê bình
Trang 33Bài tập trắc nghiệm 2 (Tiếp theo)
Câu 6 Cách ứng xử nào sau đây không thể hiện lòng yêu
thương con người?
A Hòa đồng với người phạm lỗi lầm đã biết ăn năn hối cải
B Biết đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau
C Không căm thù bất kì ai (kể cả quân giặc cướp nước
và bè lũ bán nước).
D Cùng chia sẻ, gánh vác khó khăn với những người xung quanh
Trang 34Bài tập trắc nghiệm 3
Những hành vi, việc làm nào sau đây thể hiện lòng yêu thương con người, cần được ủng hộ, đồng tình?
A Cười trên sự đau khổ của người khác
B Giúp đỡ người khác để được nổi tiếng
Trang 35Bài tập trắc nghiệm 3 (Tiếp theo)
G “Lá lành đùm lá rách, lá rách ít đùm lá rách nhiều”.
H Giúp đỡ người tàn tật hòa nhập với cuộc sống cộng đồng.
I Tiêm chủng miễn phí cho trẻ em.
K Hiến máu cứu người.
L Trẻ em giúp đỡ cha mẹ làm việc nhà.
M Sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt
N Gây ô nhiễm môi trường
O Buôn bán ma túy
Trang 36Bài tập trắc nghiệm 4
Những ý kiến sau đúng hay sai?
Ý kiến Đúng Sai
1 Trong buổi sinh hoạt lớp, cô giáo chủ nhiệm đã
nghiêm khắc phê bình bạn Hải trước lớp vì bạn thường xuyên nói chuyện trong giờ học.
Điều này chứng tỏ cô giáo chủ nhiệm không yêu thương bạn Hải.
Trang 37Bài tập trắc nghiệm 4 (Tiếp theo)
Ý kiến Đúng Sai
3 Bắn chết một tên cướp nguy hiểm có vũ khí
trong tay là một việc làm vô nhân đạo. X
4 Việc phá hoại và làm cho môi trường thiên
nhiên bị ô nhiễm là việc làm thể hiện sự không yêu thương con người. X
5 Tuấn bị bạn xấu lôi kéo nên đã sa ngã vào con
đường nghiện ngập Hải biết chuyện nhưng vì thương bạn nên đã không báo cho cô giáo chủ nhiệm và gia đình của Tuấn biết.
X
Trang 38Bài tập tình huống 1
Trên đường đi đến trường, Trung và các bạn gặp phải một bác lớn tuổi bị mù đang đi bán tăm tre Khi ấy, có một số thanh niên đi xe đạp trêu chọc, sau đó cố tình va vào làm bác ấy ngã lăn ra đường và các túi tăm tre văng tung tóe ra đường Những thanh niên đó cười khanh khách và còn mắng bác là “đồ không có mắt” rồi bỏ đi Thấy vậy, Trung
và các bạn vội chạy đến đỡ bác đứng dậy, nhặt gậy và tăm tre giúp bác và hỏi han, động viên bác ấy
Trang 39Bài tập tình huống 1 (Tiếp theo)
Em có thái độ như thế nào trước việc làm của những người thanh niên và việc làm của bạn Trung cùng các bạn học sinh?
§ Hành động của những người thanh niên là đáng lên án và trừng phạt Hành động đó thể hiện sự vô nhân đạo và không có lòng yêu thương con người, đặc biệt đối với những người có hoàn cảnh khó khăn
§ Chúng ta quý trọng và ủng hộ hành vi của Trung và các bạn học sinh Hành động của Trung và các bạn học sinh
đã thể hiện lòng yêu thương con người sâu sắc, sẵn sàng giúp đỡ người khác lúc khó khăn, hoạn nạn
Trang 40bé gái nhưng cũng biết nói sao vì ngại hai thanh niên trên.
Trang 41Bài tập tình huống 2 (Tiếp theo)
1 Em có suy nghĩ gì về hành động của hai thanh niên trong tình huống trên?
Hành động của hai thanh niên trong tình huống trên thể hiện sự vô cảm, thờ ơ trước những khó khăn của người khác Hai thanh niên này đã không biết chia sẻ, giúp đỡ, nhường nhịn những điều tốt đẹp cho người thật sự cần đến sự giúp đỡ
Trang 42Bài tập tình huống 2 (Tiếp theo)
2 Nếu là học sinh trong tình huống trên, em sẽ xử sự như thế nào?
Nếu là bạn học sinh trong tình huống trên, em nên dùng lời
lẽ của mình để thuyết phục hai thanh niên trên nhường ghế cho hai mẹ con người phụ nữ Nếu không được sẽ báo với chú lái xe can thiệp vì việc nhường ghế cho phụ nữ và trẻ
em là nội quy khi đi xe buýt
Trang 43cô giáo chủ nhiệm lớp 7B.
Trang 44Bài tập tình huống 3 (Tiếp theo)
Hùng và các bạn tham gia đánh Thanh phải viết bản kiểm điểm, bị phê bình trước tập thể lớp và bị mời phụ huynh đến trường gặp cô giáo chủ nhiệm để trao đổi về sự việc trên Sau đó, Hùng cho rằng, Hoa là người thật độc ác, không yêu thương các bạn cùng lớp vì Hoa đã không đứng
ra bênh vực các bạn cùng lớp với mình, lại còn đi báo với
cô giáo chủ nhiệm để các bạn bị xử lí kỉ luật và bị mời phụ huynh
Trang 45Bài tập tình huống 3 (Tiếp theo)
1 Ý kiến của bạn Hùng đúng hay sai? Vì sao?
§ Ý kiến của bạn Hùng là sai
§ Việc Hùng và các bạn đánh người là vi phạm đạo đức và
vi phạm pháp luật Việc làm đó đã đe dọa đến tính mạng của người khác nên không thể bao che và dung túng
Trang 46Bài tập tình huống 3 (Tiếp theo)
2 Em có nhận xét gì về việc làm của bạn Hoa?
Việc bạn Hoa báo cáo sự việc cho cô giáo chủ nhiệm là việc làm có trách nhiệm nhằm kịp thời ngăn chặn những hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra
Trang 472 Đoàn kết, tương trợ
Trang 48Tìm hiểu truyện đọc
( Học sinh tự đọc )
Trang 49Tìm hiểu bài
Trang 50Câu hỏi
Câu 1 Em hiểu thế nào là đoàn kết, tương trợ?
Đoàn kết, tương trợ là sự thông cảm, chia sẻ và có việc
làm cụ thể giúp đỡ nhau khi gặp khó khăn
Trang 51Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 2 Em hãy kể một số biểu hiện của đoàn kết, tương trợ trong cuộc sống?
§ Nhân dân ta đoàn kết chống giặc ngoại xâm
§ Nông dân đoàn kết, tương trợ chống hạn hán, lũ lụt
§ Học sinh đoàn kết, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ trong học tập
§ Tập thể lớp thân ái, hòa thuận, không có xích mích, bất hòa
§ …
Trang 52Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 3 Em hãy kể một số biểu hiện trái với đoàn kết, tương trợ?
§ Nói xấu bạn mình sau lưng
§ Không có tinh thần tập thể, sống chỉ nghĩ cho riêng mình
§ Ghen ghét đố kị người khác, sợ người khác hơn mình
§ Thờ ơ trước nỗi bất hạnh, khó khăn của người khác
§ Giúp đỡ người khác với khác độ miễn cưỡng, ban ơn
§ Chia rẽ người này với người kia
§ …
Trang 53Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 4 Đoàn kết, tương trợ có ý nghĩa gì?
Đoàn kết, tương trợ:
§ Giúp chúng ta dễ dàng hòa nhập, hợp tác với mọi người
và được mọi người yêu quý
§ Giúp ta có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn, thực hiện được mục đích của mình
§ Là truyền thống quý báu của dân tộc ta
Trang 54Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 5 Là học sinh, em cần phải làm gì để rèn luyện đức tính đoàn kết, tương trợ?
§ Quan tâm, tôn trọng mọi người, sẵn sàng giúp đỡ người gặp khó khăn
§ Có quan hệ thân ái trong tập thể, đối xử bình đẳng với bạn bè
§ Không gây xích mích, không chia bè phái, tránh lôi kéo nhau vào những việc xấu
§ Phản đối những hành vi gây mất đoàn kết
§ …
Trang 55Câu hỏi (Tiếp theo)
Câu 6 Em hãy tìm một số câu ca dao, tục ngữ, danh ngôn, thơ nói về tinh thần đoàn kết, tương trợ?
§ Tục ngữ:
§ “Cả bè hơn cây nứa”.
§ “Ngựa chạy có bầy, chim bay có bạn”.
§ “Giỏi một người không được, chăm một người không xong”.
§ “Chung lưng đấu cật”.
§ “Đồng cam cộng khổ”.
Trang 56Câu hỏi (Tiếp theo)
§ Ca dao:
“Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao”.
§ Danh ngôn:
“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết Thành công, thành công, đại thành công”.
(Hồ Chí Minh)
Trang 57Câu hỏi (Tiếp theo)
§ Thơ:
“Dân ta nhớ một chữ đồng Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh”.
(Hồ Chí Minh)
Trang 58Câu hỏi và bài tập
Trang 59Bài tập a (SGK/22)
Trung là bạn học cùng tổ, lại ở gần nhà Thủy Trung bị ốm phải nghỉ học nhiều ngày
Nếu là Thủy, em là giúp Trung việc gì?
Nếu là Thủy, em sẽ thăm hỏi sức khỏe của Trung, giúp bạn ghi chép bài, giảng lại bài cho bạn, động viên bạn để bạn mau chóng khỏi bệnh
Trang 60Bài tập b (SGK/22)
Tuấn và Hưng học cùng lớp Tuấn học giỏi, còn Hưng lại học kém Toán; mỗi khi có bài tập về nhà là Tuấn lại làm hộ Hưng để Hưng khỏi bị điểm xấu
Em có tán thành việc làm của Tuấn không? Vì sao?
Không tán thành việc làm của Tuấn, vì như vậy không phải
là Tuấn giúp đỡ cho Hưng mà là làm hại Hưng Hưng đã học yếu mà không chịu khó làm bài, chỉ ỷ lại vào Tuấn thì Hưng sẽ càng học yếu hơn nữa
Trang 61Bài tập c (SGK/22)
Giờ kiểm tra Toán, có một bài khó, hai bạn ngồi cạnh nhau
đã “góp sức” để cùng làm
Em có suy nghĩ gì về việc làm của hai bạn đó?
Việc hai bạn “góp sức” để cùng làm bài trong giờ kiểm tra
là sai Trong giờ kiểm tra, mỗi học sinh phải tự làm bài của mình Do đó, việc hai bạn “góp sức” làm bài là vi phạm quy chế thi: Không được trao đổi, thảo luận khi làm bài kiểm tra