Tài liệu Học Ubuntu 7.10 phiên bản Desktop P1 pdf

Tài liệu này tuân theo những quy định của giấy phép Creative Commons: CC by NC SA Theo những điều khoản trong giấy phép, bạn được tự do làm những việc sau: Chia sẻ - sao chép, phân phối

Trang 1

Học Ubuntu 7.10 phiên bản Desktop

Giao diện tiếng Anh

Trang 2

Written by and attributed to Canonical Ltd and the Ubuntu Training community 2007.

This license is bound by the Creative Commons: CC by NC SA Under this license, you are free: to Share - to copy, distribute and transmit the work to Remix - to adapt the work Under the following conditions: Attribution You must attribute the work in the manner specified by the author or licensor (but not in any way that suggests that they endorse you or your use of the work) Non-commercial You may not use this work for commercial purposes Share Alike If you alter, transform, or build upon this work, you may distribute the resulting work only under the same or similar license to this one For any reuse or distribution, you must make clear to others the license terms of this work The best way to

do this is with a link to this web page Any of the above conditions can be waived if you get permission from the copyright holder Nothing in this license impairs or restricts the author’s moral rights

For more information on this Copyright, please refer to: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/legalcode

Tài liệu này được công ty TNHH Canonical Ltd và cộng đồng Ubuntu Training biên soạn năm 2007

Bản dịch tiếng Việt do Nguyễn Đình Trung <nguyendinhtrung141@gmail.com> đóng góp

Tài liệu này tuân theo những quy định của giấy phép Creative Commons: CC by NC SA Theo những điều khoản trong giấy phép, bạn được tự

do làm những việc sau: Chia sẻ - sao chép, phân phối và chuyển giao tài liệu lại Sửa lại - biên soạn lại cho phù hợp Dưới những điều khoản sau: Ghi công (by): Người nhận được giấy phép có thể sao chép, phân phối, trưng bày và trình diễn tác phẩm và tạo ra các tác phẩm phái sinh dựa theo tác phẩm gốc với điều kiện là họ phải ghi công tác giả hoặc người trao giấy phép theo cách họ yêu cầu Phi thương mại (NC): Người nhận giấy phép có thể sao chép, phân phối, trưng bày, và trình diễn tác phẩm và tạo ra các tác phẩm phái sinh dựa trên tác phẩm gốc chỉ với mục đích phi thương mại Chia sẻ tương tự (SA): Người nhận giấy phép có thể phân phối tác phẩm phái sinh nhưng bắt buộc phải dùng lại giấy phép y hệt như giấy phép đã cấp cho tác phẩm gốc Khi sử dụng hoặc phân phối lại tài liệu này, bạn phải đảm bảo nội dung ghi trong giấy phép Cách hay nhất để đảm bảo điều này là chèn liên kết tới trang web sau Tất cả những điều kiện ghi trên chỉ được phép sửa đổi nếu bạn xin phép người giữ giấy phép Trong giấy phép không có những điều khoản hạn chế quyền hạn của tác giả

Để biết chi tiết về thông tin bản quyền mà tài liệu này sử dụng, xin xem trang web: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/legalcode

Trang 3

Mục lục

1.1 Đối tượng của khoá học và các yêu cầu 4

1.2 Yêu cầu dành cho học viên 4

1.3 Kế hoạch làm việc 5

2 Giới thiệu về Ubuntu 8 2.1 Nói về Mã nguồn mở 8

2.2 Phần mềm tự do, Mã nguồn mở và Linux 8

2.2.1 Phần mềm tự do 8

2.2.2 Mã nguồn mở và Linux 9

2.3 Nói về Ubuntu 11

2.3.1 Cam kết của Ubuntu 11

2.3.2 Các phiên bản Ubuntu 12

2.3.3 Các dự án khác bắt nguồn từ Ubuntu 13

2.3.4 Sự phát triển của Ubuntu và cộng đồng Ubuntu 13

2.4 Ubuntu và Microsoft Windows: Những khác biệt cơ bản 14

2.4.1 Cài đặt 16

2.4.2 Các ứng dụng 18

2.5 Tổng kết bài giảng 21

2.6 Câu hỏi ôn tập 21

3 Tìm hiểu môi trường làm việc trên Ubuntu 23 3.1 Các thành phần trên môi trường làm việc GNOME 23

3.2 Thay đổi ngôn ngữ mặc định 36

3.3 Tạo tài khoản người dùng và Chuyển nhanh người dùng 39

3.4 Thêm bớt các ứng dụng 43

3.5 Hiệu ứng giao diện đồ hoạ- Compiz Fusion 44

3.6 Công cụ tìm kiếm 45

3.7 Tổng kết bài học 47

3.9 Thực hành trên máy 47

Trang 4

4 Sử dụng Internet 49

4.1 Truy cập vào Internet 49

4.1.1 Network Manager 50

4.1.2 Sử dụng kết nối thông qua cáp mạng 50

4.1.3 Dùng card mạng không dây 52

4.1.4 Kết nối Dial-up 53

4.2 Duyệt Web 55

4.3 Xem tin tức 57

4.3.1 Trình đọc tin Liferea 58

4.3.2 Thunderbird 62

4.4 Gửi và nhận thư điện tử 67

4.4.1 Dùng trình duyệt thư Evolution 67

4.4.2 Dùng một trình quản lý thư điện tử khác 76

4.5 Gửi tin nhắn nhanh 83

4.6 Gọi điện thoại bằng điện thoại mềm 87

4.6.1 Dùng Ekiga 88

4.6.2 Cài đặt WengoPhone 95

4.6.3 Skype 97

4.9 Thực hành 98

5 Sử dụng OpenOffice.org 100 5.1 Giới thiệu bộ công cụ văn phòng OpenOffice.org 100

5.1.1 OpenOffice.org Writer 101

5.1.2 OpenOffice.org Calc 101

5.1.3 OpenOffice.org Impress 101

5.1.4 OpenOffice.org Base 102

5.1.5 OpenOffice.org Draw 102

5.1.6 OpenOffice.org Math 102

5.2 Sử dụng OpenOffice.org Writer 102

5.2.1 Các tính năng chính của OpenOffice.org Writer 102

5.2.2 Thực hiện các thao tác cơ bản trong xử lý văn bản với Writer 103

5.3 Sử dụng OpenOffice.org Calc 120

5.3.1 Các tính năng chính của OpenOffice.org Calc 120

5.3.2 Thực hiện các tác vụ bảng tính cơ bản 121

5.4 Sử dụng OpenOffice.org Impress 137

5.4.1 Các tính năng chính của OpenOffice.org Impress 137

5.4.2 Tạo các trình diễn đa phương tiện 137

5.5 Sử dụng OpenOffice.org Draw 156

5.5.1 Các tính năng chính của OpenOffice.org Draw 156

Trang 5

5.5.2 Các thao tác vẽ cơ bản 156

5.6 Sử dụng OpenOffice.org Math 168

5.6.1 Các tính năng chính của OpenOffice.org Math 168

5.6.2 Tạo và sửa công thức 169

5.7 Các ứng dụng khác 178

5.7.1 Kế toán với GnuCash 178

5.7.2 Scribus 180

5.7.3 Evince 181

5.10 Thực hành 183

6 Trò chơi trên Ubuntu 187 6.1 Cài trò chơi trên Ubuntu 187

6.1.1 Cài đặt trò chơi từ kho phần mềm 187

6.2 Chơi các trò chơi trên Ubuntu 191

6.2.1 Chơi Frozen-Bubble 191

6.2.2 Chơi PlanetPenguin Racer 195

6.3 Chơi các trò chơi khác 199

6.3.1 Cài đặt Wine 199

6.3.2 Chơi một trò chơi của Microsoft Windows trên Ubuntu 199

6.6 Lab Exercise 200

7 Tuỳ biến môi trường làm việc và các ứng dụng 201 7.1 Giới thiệu 201

7.2 Tuỳ biến môi trường làm việc 201

7.2.1 Thay ảnh nền 202

7.2.2 Tuỳ chỉnh sắc thái giao diện (Nút & biểu tượng ) 209

7.2.3 Tùy chỉnh bảo vệ màn hình 216

7.2.4 Tuỳ chỉnh độ phân giải màn hình 218

7.3 Hiệu ứng 3D 219

7.4 Xử lý các tập tin với Nautilus 220

7.4.1 Các tính năng của Nautilus 220

7.4.2 Trình quản lý tập tin Nautilus 220

7.5 Các trình quản lý gói 225

7.5.1 Phân loại các trình quản lý gói 225

7.6 Dùng Add/Remove Applications 226

7.7 Sử dụng Synaptic Package Manager 233

7.8 Cài đặt một gói phần mềm đơn lẻ 242

7.8.1 Cài và gỡ bỏ các gói Debian 243

Trang 6

7.9 Các kho phần mềm 243

7.9.1 Các hạng mục phần mềm trong kho Ubuntu 243

7.10 Thêm thiết lập ngôn ngữ mới 250

8 Các thao tác trên ảnh 253 8.1 Giới thiệu các ứng dụng đồ hoạ 253

8.2 Xem ảnh bằng gThumb 254

8.2.1 Xem ảnh 254

8.2.2 Xoá mắt đỏ 260

8.3 GIMP 262

8.4 Quản lý ảnh bằng F-Spot 264

8.4.1 Nhập ảnh trong F-Spot 265

8.4.2 Xem ảnh 270

8.4.3 Tổ chức ảnh 272

8.5 Vẽ với Inkscape 273

8.5.1 Cài Inkscape 273

8.5.2 Tạo các ảnh vector bằng Inkscape 278

8.6 Sử dụng máy quét 279

8.6.1 Kiểm tra tính tương thích của máy quét 279

8.6.2 Quét ảnh 280

9 Phát nhạc và phim 283 9.1 Hạn chế pháp lý 283

9.2 Nghe nhạc trên Ubuntu 283

9.2.1 Phát nhạc bằng Rhythmbox 283

9.3 Nghe và trích xuất các đĩa CD âm thanh 293

9.3.1 Nghe CD âm thanh 293

9.3.2 Trích xuất CD âm thanh 296

9.4 Ghi đĩa CD âm thanh 300

9.5 Phát các định dạng có sở hữu 304

9.6 Dùng máy iPod 311

9.6.1 Nghe nhạc trên iPod 311

9.7 Tạo và sửa các tập tin âm thanh 315

9.7.1 Tạo các tập tin âm thanh 315

9.7.2 Biên tập âm thanh 318

9.8 Phát đĩa DVD 326

Trang 7

9.8.1 Phát DVD trong Totem 326

9.8.2 Sao lưu các đĩa DVD 331

9.9 Nghe nhạc và xem phim trực tuyến 335

9.9.1 Xem video trong trình duyệt web 335

9.10 Biên tập video 343

9.10.1 Biên tập video bằng Pitivi video editor 343

10 Hỗ trợ sử dụng Ubuntu 355 10.1 Giới thiệu 355

10.2 Tài liệu hệ thống 356

10.3 Các tài liệu trực tuyến 357

10.4 Cộng đồng hỗ trợ 361

10.4.1 Hòm thư chung 361

10.4.2 Diễn đàn 366

10.4.3 Các kênh IRC 369

10.4.4 LoCo Teams 371

10.4.5 Wiki của Ubuntu Team 373

10.5 Launchpad 373

10.5.1 Giải đáp kỹ thuật trên Launchpad 375

10.5.2 Tính năng theo dõi lỗi của Launchpad: Malone 379

10.5.3 Shipit 382

10.6 Fridge 383

10.7 Các dịch vụ thương mại 384

10.7.1 Dịch vụ Hỗ trợ Chuyên nghiệp từ Canonical 384

10.7.2 Canonical Marketplace 386

11 Phân vùng và khởi động 390 11.1 Phân vùng là gì? 390

11.2 Tạo một phân vùng 393

11.2.1 Để cài đặt GParted bằng Synaptic Package Manager 393

11.2.2 Phân vùng ổ cứng với Gparted 398

11.3 Các tuỳ chọn khi khởi động 403

11.3.1 Tự động chạy một lệnh hệ thống trong quá trình khởi động 403

11.3.2 Thay đổi hệ điều hành mặc định khi khởi động máy 405

11.3.3 Cấu hình các dịch vụ khởi động 406

Trang 8

Chương 1

Tổng quan về khoá học

Mục đích của khoá học

Ubuntu là một hệ điều hành Linux do cộng đồng phát triển,được cung cấp miễn phí, và hoạt động tốt trên các máy tính xách tay, máy để bàn thậm chí cả các máy chủ Khoá học này nhằm hướng dẫn người mới dùng Ubuntu cách dùng các ứng dụng chính, bao gồm các ứng dụng văn phòng, kết nối và duyệt Internet, các công cụ xử lý đồ hoạ, cũng như nghe nhạc và xem phim, cụ thể là trên Ubuntu phiên bản 7.10 Sau khi hoàn tất khoá học, bạn có thể:

• Hiểu rõ các khái niệm về mã nguồn mở, và liên hệ giữa mã nguồn mở với Ubuntu

• Sự khác biệt cũng như những ưu điểm khi dùng Ubuntu làm Hệ điều hành trên máy bạn

• Tuỳ biến giao diện của môi trường làm việc trên Ubuntu

• Duyệt và tìm kiếm các tập tin trong hệ thống

• Kết nối và sử dụng Internet

• Một số thao tác xử lý văn bản và bảng tính cơ bản trên OpenOffice.org

• Cài đặt và chơi các trò chơi

• Thêm, xoá và cập nhật các gói phần mềm thông qua các trình quản lý gói

• Xem, vẽ, xử lý và quét ảnh với Ubuntu

• Xem, hiệu chỉnh và tổ chức các tập tin video và nhạc số

• Các nguồn thông tin trợ giúp về Ubuntu, thương mại cũng như phi thương mại

• Phân vùng ổ cứng và cài nhiều hệ điều hành song song

Khoá học giúp người dùng thông thường cũng như người dùng chuyên sâu thực hành cách dùng Ubuntu Học viên không cần có kiến thức từ trước về Ubuntu, tuy nhiên học viên cũng cần biết các thao tác máy tính cơ bản Ubuntu 7.10 phải được cài đặt lên ổ cứng trước khi bắt đầu khoá học

Khoá học Ubuntu 7.10 được chia làm nhiều phần, và thông thường kéo dài trong vòng 2 ngày Trong một số trường hợp đặc biệt, ta có thể dành toàn bộ 1 buổi học để đề cập đến một số nội dung cần thiết, liên quan đến mục tiêu của khoá học

Các tài liệu tham khảo và bài tập có thể được lấy từ gói ubuntu-desktop-course-resources Gói mới nhất có thể được lấy từ canonical-training PPA (Personal Package Archive) trên Launchpad:https://launchpad.net/~canonical-training/+archive

• Học viên phải đến đúng giờ và ở lại cho tới khi giải tán lớp Báo cho giảng viên nếu đến muộn

• Tích cực tham gia thảo luận trong lớp Ngay cả với một số chủ đề đã rất quen thuộc với một số người, việc chia sẻ kinh nghiệm là rất có ích cho những người khác

Trang 9

• Để điện thoại di động ở chế độ rung.

• Để hoàn thiện dần khoá học, học viên hãy gửi các ý kiến của mình về khoá học Tất cả học viên phải điền đầy đủ form đánh giá vào cuối buổi học

• Xin cung cấp các phản hồi tới: training@canonical.com

Bảng sau liệt kê các nội dung cần đề cập, cũng như thời gian cho phép Để xem chi tiết hơn về phân phối thời gian cho lớp học, giảng viên cần xem phần bài giảng

NGÀY 1

Thế nào là Mã nguồn mở

Phần mềm tự do, Mã nguồn mở và Linux

Nói về Ubuntu

Các phân loại phần mềm và các kho phần mềm

So sánh giữa Ubuntu và Microsoft Windows

Tổng kết bài giảng

Thực hành

Tìm hiểu môi trường làm việc trên Ubuntu 75

Các thành phần của môi trường làm việc GNOME

Thay đổi ngôn ngữ mặc định

Tạo Tài khoản người dùng mới và Đổi nhanh người dùng

Thêm/Xoá các ứng dụng

Hiệu ứng đồ hoạ - Compiz Fusion

Bộ tìm kiếm

Thực hành

Kết nối và sử dụng Internet

Duyệt Web

Đọc tin

Gửi và nhận E-mail

Tin nhắn nhanh

Gọi điện thoại bằng Softphone

Truy cập vào Bộ đọc tin

Ôn tập

Thực hành

Trang 10

Sử dụng bộ công cụ văn phòng OpenOffice 180

Giới thiệu OpenOffice.org

Sử dụng OpenOffice.org Writer

Sử dụng OpenOffice.org Calc

Sử dụng OpenOffice.org Impress

Sử dụng OpenOffice.org Draw

Sử dụng OpenOffice.org Math

Các ứng dụng bổ trợ

Ôn tập

Thực hành

Cài đặt các trò chơi trong Ubuntu

Chơi các trò chơi của Ubuntu

Chơi các trò chơi phổ thông khác

Thực hành

Nội dung Thời lượng (phút) không tính thực hành

NGÀY 2

Tuỳ biến môi trường làm việc và các ứng dụng 80

Giới thiệu

Tuỳ biến môi trường làm việc

Hiệu ứng 3D

Làm việc với các tập tin trong hệ thống bằng Nautilus

Các trình quản lý gói

Dùng Thêm/bớt Ứng dụng

Dùng Trình quản lý gói Synaptic

Cài đặt riêng một gói phần mềm

Các kho phần mềm

Cài thêm các thiết lập ngôn ngữ

Ôn tập

Thực hành

Làm việc hiệu quả với Hình ảnh 60

Giới thiệu các ứng dụng đồ hoạ

Xem ảnh với gThumb

Xử lý ảnh với GIMP

Quản lý ảnh với F-Spot

Vẽ với Inkscape

Dùng máy quét

Ôn tập

Thực hành

Trang 11

Phát nhạc và phim 60

Hạn chế về pháp lý

Phát các tập tin âm thanh

Phát và trích xuất CD âm thanh

Ghi CD âm thanh

Phát các định dạng âm thanh có sở hữu

Dùng iPod

Tạo và chỉnh sửa các tập tin âm thanh

Sử dụng DVD

Xem phim hoặc nghe nhạc trực tuyến

Xử lý Video

Ôn tập

Thực hành

Giới thiệu

Các nguồn thông tin trợ giúp miễn phí

Tài liệu hệ thống

Tài liệu trực tuyến

Cộng đồng hỗ trợ

Launchpad

Fridge

Các dịch vụ hỗ trợ thương mại

Ôn tập

Phân vùng ổ cứng và các tuỳ chọn khởi động 60

Phân vùng ổ cứng là gì?

Tạo một phân vùng

Tuỳ chọn khi khởi động

Ôn tập

Thực hành

Tổng kết khoá học

Trang 12

Chương 2

Giới thiệu về Ubuntu

Trọng tâm

Trong bài này, bạn sẽ học:

• Các khái niệm cơ bản về mã nguồn mở

• Mối liên hệ giữa Phần mềm Tự do, Mã nguồn mở và Linux

• Ubuntu gắn liền với mã nguồn mở như thế nào

• Ubuntu được phát triển như thế nào

• Các phiên bản của Ubuntu

• Sự khác biệt cơ bản giữa Ubuntu và Microsoft Windows

Ubuntu là một hệ điều hành mã nguồn mở dựa trên Linux Thuật ngữ ’mã nguồn mở’ được dùng để chỉ một phần mềm được phát hành kèm theo mã nguồn tạo ra nó, để cho người dùng có thể sử dụng, sửa đổi, hoàn thiện nó mà không phải lo lắng về các giới hạn pháp lý Phần mềm nguồn mở cho phép người dùng phân phối lại, tái tạo, sửa đổi nội dung để phù hợp với yêu cầu công việc đồng thời cải tiến phần mềm Linux

và các phần mềm nguồn mở đã trải qua rất nhiều giai đoạn phát triển để có được tầm cỡ như ngày nay

Tư tưởng trong việc phân phối mã nguồn kèm theo chương trình là nhằm khuyến khích sự hợp tác làm việc và những đóng góp tình nguyện trong việc sửa lỗi, cải tiến phần mềm, phát triển thêm các chức năng mới và chia sẻ thông tin giữa mọi người

Nhờ có sự hợp tác làm việc của rất nhiều lập trình viên, cũng như sự đóng góp của những người tình nguyện, phần mềm đến với người dùng ngày càng hoàn thiện về mặt chất lượng và trở nên tốt hơn các phần mềm sở hữu tương ứng Người dùng được khuyến khích để tuỳ biến chương trình theo nhu cầu của bản thân, và đây thực sự là một tư tưởng tốt đẹp

Các dự án mã nguồn mở đã huy động được tài năng của rất nhiều người, với rất nhiều các kỹ năng khác nhau, ngoài kỹ năng lập trình Rất nhiều

dự án phần mềm nguồn mở đã được xây dựng nhờ các hoạ sĩ, nhạc sĩ, nhà thiết kế giao diện người dùng và những người biên soạn tài liệu, nhờ

đó tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh

Người ta hay nhầm lẫn giữa mã nguồn mở, phần mềm tự do và Linux Cả 3 khái niệm này đều liên quan mật thiết đến nhau, nhưng chúng hoàn toàn là 3 khái niệm khác nhau Ta dễ dàng phân biệt được chúng nếu biết qua về quá trình ra đời của 3 khái niệm này

2.2.1 Phần mềm tự do

Trong những năm 1960, các phần mềm thường được phân phối tự do bởi các công ty như IBM hoặc được chia sẻ giữa người dùng với nhau Phần mềm được coi là công cụ đi kèm phần cứng mà các công ty này sản xuất ra Phần mềm được cung cấp kèm theo mã nguồn để có thể sửa

Tiêu đề	Học Ubuntu 7.10 Phiên bản Desktop
Tác giả	Canonical Ltd., Ubuntu Training Community
Thể loại	Tài liệu
Năm xuất bản	2007

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	4,95 MB