LỜI MỞ ĐẦUTrong những năm qua, hệ thống chính trị ở nước ta đã có những đổi mới đáng kể: Tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị nước ta không ngừng đổi mới theo hướng xây dựng và ho
Trang 1MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: CHỦ CHƯƠNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG HTCT THỜI KÌ ĐỔI MỚI 3
1.1 Khái niệm về hệ thống chính trị 3
1.2 Cấu trúc hệ thống chính trị Việt Nam 3
1.3 Xây dựng Đảng trong hệ thống chính trị 4
1.3.1 Phương thức lãnh đạo của Đảng 5
1.3.2 Vai trò của Đảng 5
1.3.3 Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng 6
CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU PHẤN ĐẤU VÀO ĐẢNG 8
2.1 Xác định động cơ vào đảng 8
2.2 Để trở thành Đảng viên, người vào Đảng cần có đủ các yếu tố gì? 8
2.3 Điều kiện để kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam 9
2.4 Nâng cao năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao 10
KẾT LUẬN 12
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, hệ thống chính trị ở nước ta đã có những đổi mới đáng kể: Tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị nước ta không ngừng đổi mới theo hướng xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, đảm bảo quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân Đảng đã được củng cố cả về chính trị, tư tưởng, tổ chức; vai trò lãnh đạo của Đảng trong xã hội ngày càng tăng; Nhà nước tiếp tục được xây dựng và hoàn thiện theo hướng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị-xã hội từng bước đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, đem lại hiệu quả thiết thực; quyền làm chủ của nhân dân trên các lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, chính trị, tư tưởng được phát huy
Tuy nhiên, hệ thống chính trị ở nước ta còn bộc lộ nhiều nhược điểm: Năng lực và hiệu quả lãnh đạo của Đảng, hiệu quả quản lý, điều hành của Nhà nước, hiệu quả hoạt động của các đoàn thể chính trị-xã hội chưa nâng lên kịp với đòi hỏi của tình hình nhiệm vụ mới Bộ máy Đảng, Nhà nước, đoàn thể tuy đã được sắp xếp lại nhưng nhìn chung vẫn còn cồng kềnh, chất lượng, hiệu quả hoạt động chậm được nâng cao, còn nhiều biểu hiện quan liêu, vi phạm quyền dân chủ của nhân dân Công tác tuyển chọn, bồi dưỡng, thay thế, trẻ hoá, chuẩn bị cán bộ kế cận còn lúng túng, chậm trễ Năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ của hệ thống chính trị chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới Một bộ phận cán bộ, đảng viên phai nhạt lý tưởng cách mạng, tha hoá về phẩm chất đạo đức
Do đó, vấn đề đặt ra phải đổi mới hệ thống chính trị nhằm làm cho chế độ chính trị đã được kiến lập sau Cách mạng Tháng Tám ngày càng bền vững hơn, thể hiện đúng đắn và đầy đủ hơn bản chất xã hội chủ nghĩa, phát huy tính ưu việt và vai trò tích cực của chính trị đối với sự phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời, làm cho
Trang 3các bộ phận cấu thành hệ thống hoạt động có hiệu lực và hiệu quả hơn, khắc phục bệnh quan liêu, hình thức trên cơ sở xác định rõ, thực hiện đúng chức năng, nhiệm
vụ của từng tổ chức và xác lập cơ chế vận hành thông suốt, chặt chẽ của cả hệ thống do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Trong hệ thống chính trị nước ta, Đảng là hạt nhân lãnh đạo Là một cán bộ công tác tại cơ quan Đảng nên tôi nhận thức sâu sắc các quan điểm chỉ đạo của Đảng và yêu cầu phải đổi mới hệ thống chính trị
Với những lí do trên, em lựa chọn đề tài “Trình bày chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới Để phấn đấu trở thành một người đảng viên, anh (chị) cần phải làm gì?” làm đề tài tiểu luận với mong muốn vận dụng những kiến thức đã tích lũy và tìm hiểu được nhằm nghiêm cứu, đưa ra những đánh giá của bản thân và đề xuất cách biện pháp nhỏ vừa tầm với kiến thức của mình để góp phần vào việc xây dựng hệ thống chính trị tại Việt Nam Mặc dù với ý thức trách nhiệm cao trong học tập, em đã cố gắng tìm tòi, tham khảo các loại tài liệu, nhưng
do hạn chế về thời gian, bản thân lại chưa có nhiều kinh nghiệm trong nghiên cứu khoa học, kiến thức còn nhiều hạn chế nên chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong thầy, cô góp ý để em có thể bổ sung thêm kiến thức của mình, góp phần để bài tiểu luận của em có thể hoàn thiện hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Trang 4CHƯƠNG 1: CHỦ CHƯƠNG XÂY DỰNG ĐẢNG TRONG HTCT
THỜI KÌ ĐỔI MỚI.
1.1 Khái niệm về hệ thống chính trị
Hệ thống chính trị là một bộ phận kiến trúc thượng tầng xã hội, bao gồm các
tổ chức, các thiết chế có quan hệ với nhau về mặt mục đích, chức năng trong việc thực hiện, tham gia thực hiện quyền lực chính trị hoặc đưa ra các quyết định chính trị
1.2 Cấu trúc hệ thống chính trị Việt Nam
Hệ thống chính trị là một chỉnh thể các tổ chức chính trị (hợp pháp) thực thi những chức năng nhất định trong xã hội, gồm có:
+ Đảng chính trị: Đảng cầm quyền là lực lượng chủ yếu thực thi quyền lực
nhà nước, quyết định chính sách quốc gia Các đảng khác (trong mô hình hệ thống chính trị có nhiều đảng) đóng vai trò hợp tác, tham gia phản biện, giám sát, kể cả tìm cách hạn chế, ngăn cản hoạt động của đảng cầm quyền nhằm bảo vệ lợi ích của đảng mình
+ Nhà nước: được cấu thành bởi 3 cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp.
Ba cơ quan này thực thi quyền lực nhà nước Quyền lực nhà nước khác với quyền lực của các tổ chức chính trị khác ở tính “độc quyền cưỡng chế hợp pháp”
+ Các tổ chức chính trị - xã hội: là những tổ chức của công dân được lập ra
nhằm thực hiện một mục tiêu nhất định, có thể tác động đến việc thực hiện quyền lực của Đảng cầm quyền, Nhà nước để bảo vệ lợi ích của tổ chức mình và lợi ích của các thành viên Mức độ sự tác động này phụ thuộc vào vị trí, khả năng, nguồn lực của tổ chức đó trong xã hội
Sự tương tác của các thể chế chính trị:
Trang 5Sự tương tác của các thể chế chính trị theo các cơ chế và mối quan hệ đã được xác lập, chủ yếu trên cơ sở của luật pháp Theo đó, các tổ chức này có sự liên kết tương hỗ, hỗ trợ hoặc đối trọng, ngăn cản nhau trong các quá trình nhất định nhằm thực thi quyền lực chính trị, đạt được mục đích chung của hệ thống và xã hội cũng như lợi ích của các tổ chức thành viên của hệ thống chính trị
Chẳng hạn, trong hệ thống chính trị, các đảng chính trị thường đề ra cương lĩnh, mục tiêu, đường lối phát triển đất nước để vận động, thuyết phục Nhân dân ủng hộ, bỏ phiếu nhằm giành được đủ phiếu bầu trở thành đảng cầm quyền hoặc đảng đối lập có vị trí trong bộ máy nhà nước
Khi trở thành đảng cầm quyền, đảng cầm quyền sẽ thể chế hóa cương lĩnh, mục tiêu, đường lối chính trị của đảng thành luật pháp, chương trình, dự án, chính sách và tổ chức thực hiện Các đảng đối lập và các tổ chức chính trị - xã hội, phương tiện truyền thông có thể tham gia vào quá trình này để giám sát, phản biện chính sách của đảng cầm quyền tùy theo vị trí, nguồn lực mà họ có, nhằm làm tăng tính cẩn trọng, hợp lý của chính sách được ban hành hoặc phản đối, ngăn cản chính sách nhằm bảo vệ lợi ích của mình hoặc của người dân và xã hội theo quan điểm của họ
1.3 Xây dựng Đảng trong hệ thống chính trị
Đảng Cộng sản Việt Nam Hệ thống chính trị Việt Nam ra đời từ Cách mạng tháng Tám năm 1945, sau khi lật đổ nền thống trị của thực dân, phong kiến, thiết lập Nhà nước Cộng hòa dân chủ nhân dân đầu tiên ở khu vực Đông Nam Á Các tổ chức hợp thành hệ thống chính trị hiện nay ở nước ta bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
và các đoàn thể nhân dân Mỗi một tổ chức đều có vị trí, vai trò và phương thức hoạt động khác nhau với những chức năng, nhiệm vụ khác nhau dưới sự lãnh đạo của một Đảng duy nhất cầm quyền, sự quản lý của Nhà nước nhằm thực hiện quyền
Trang 6lực chính trị của nhân dân vì mục tiêu: "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh"
Đảng cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời
là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật
1.3.1 Phương thức lãnh đạo của Đảng
Sự lãnh đạo của Đảng cộng sản đối với hệ thống chính trị là điều kiện cần thiết và tất yếu để bảo đảm cho hệ thống chính trị giữ được bản chất giai cấp công nhân, bảo đảm mọi quyền lực thuộc về nhân dân Bài học kinh nghiệm của cải tổ, cải cách ở Liên Xô (trước đây) và các nước xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu cho thấy, khi Đảng cộng sản không giữ được vai trò lãnh đạo hệ thống chính trị, sẽ dẫn đến hậu quả làm rối loạn hệ thống chính trị và xã hội, quyền lực chính trị sẽ không còn trong tay nhân dân và chế độ chính trị sẽ thay đổi
1.3.2 Vai trò của Đảng
Về vị trí, vai trò của Đảng trong hệ thống chính trị, Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) xác định: "Đảng lãnh đạo hệ thống chính trị, đồng thời là bộ phận của hệ thống ấy Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy
Trang 7quyền làm chủ của nhân dân, dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, chịu sự giám sát của nhân dân, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật"
1.3.3 Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Trọng tâm của đổi mới hệ thống chính trị là đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của các bộ phận cấu thành hệ thống Trong đổi mới phương thức hoạt động của hệ thống chính trị, vấn đề mấu chốt nhất và cũng là khó khăn nhất là đổi mới phương thức hoạt động của Đảng, khắc phục cả hai khuynh hướng thường xảy
ra trong thực tế: hoặc là Đảng bao biện, làm thay, hoặc là buông lỏng sự lãnh đạo của Đảng
Trong quá trình đổi mới, Đảng luôn luôn coi trọng việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đổi với hệ thống chính trị Nghị quyết Trung ương 5 khóa X về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị đã chỉ rõ các mục tiêu giữ vững và tăng cường vai trò lãnh đạo, nâng cao tính khoa học, năng lực và hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước và toàn
xã hội, sự gắn bó mật thiết giữa Đảng và nhân dân; nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, chất lượng hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội; phát huy dân chủ, quyền làm chủ của nhân dân; tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong Đảng và trong xã hội; làm cho nước ta phát triển nhanh và bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị phải được đặt trong tổng thể nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng Đồng
bộ với đổi mới kinh tế, xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa thích ứng với những đòi hỏi của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước
Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động của hệ thống chính trị là công việc hệ trọng, đòi hỏi phải chủ động, tích cực, có quyết tâm chính
Trang 8trị cao, đồng thời cần thận trọng, có bước đi vững chắc, vừa làm vừa tổng kết, vừa rút kinh nghiệm; vừa phải quán triệt các nguyên tắc chung, vừa phải phù hợp với đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành
Trang 9CHƯƠNG 2: MỤC TIÊU PHẤN ĐẤU VÀO ĐẢNG 2.1 Xác định động cơ vào đảng
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Vì sao chúng ta vào Đảng? Phải chăng để thăng quan, phát tài? Không phải! Chúng ta vào Đảng là để hết lòng hết sức phục
vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, làm trọn nhiệm vụ của người đảng viên” Bác còn căn dặn nếu sợ không phục vụ được nhân dân, phục vụ được cách mạng thì đừng vào hay là khoan hãy vào Đảng Bởi vì Đảng là tổ chức cách mạng có sứ mệnh cao
cả đoàn kết và lãnh đạo nhân dân đấu tranh cho độc lập và chủ nghĩa xã hội, chứ không phải là nơi để tìm kiếm danh vọng, địa vị, thu hái lợi lộc
Phấn đấu vào Đảng là để được đứng trong một tổ chức của những người cùng chung chí hướng đấu tranh xây dựng một xã hội mới tốt đẹp dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh Vào Đảng là dấn thân theo lý tưởng cách mạng, chấp nhận hy sinh, phấn đấu, quyết tâm đi theo con đường mà Đảng, Bác Hồ
và dân tộc ta đã chọn là xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản Cái được lớn nhất khi vào Đảng là được phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân, được Đảng
và nhân dân tin cậy, yêu mến
Xây dựng động cơ vào Đảng đúng đắn hiện nay có ý nghĩa rất quan trọng Trong điều kiện hoà bình, Đảng cầm quyền và cơ chế kinh tế thị trường, mỗi người chúng ta nói chung, người đảng viên nói riêng, luôn phải đối mặt với biết bao khó khăn, thử thách là những cám dỗ của quyền lực, tiền tài Nếu người vào Đảng không có động cơ vào Đảng trong sáng sẽ không thể vượt qua được những thử thách, không thắng nổi sự cám dỗ vật chất và những thủ đoạn “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch
2.2 Để trở thành Đảng viên, người vào Đảng cần có đủ các yếu tố gì?
Xác định động cơ vào Đảng đúng đắn: phấn đấu để vào Đảng là nghĩa vụ, trách nhiệm để được đóng góp, cống hiến nhiều hơn cho tập thể, nhân dân và rộng hơn là cho quốc gia Nếu nhận thức đúng đắn chúng ta sẽ có động cơ đúng và sức mạnh bên trong chính là động lực hướng dẫn mọi hành động,
Trang 10hoạt động có lý tưởng cao đẹp cho Đảng và cho chính mình Việc giữ vững phẩm chất của một đảng viên sẽ không khiến ta chùn bước trước khó khăn, thay vào đó là sự tự tin, vững vàng trước các thử thách của mặt trái cơ chế thị trường và trước những cám dỗ tiền bạc, quyền chức
Rèn luyện bản lĩnh chính trị cùng phẩm chất đạo đức cách mạng: mỗi đảng viên cần hết sức tu dưỡng, rèn luyện nhằm nâng cao đạo đức trong cách mạnh cũng như quét sạch chủ nghĩa cá nhân Theo đó, nếu để chủ nghĩa cá nhân chi phối, Đảng viên sẽ mất dần tư cách, đi tới tự tước bỏ danh hiệu cao quý của mình Do đó, muốn giữ được tư cách, người Đảng viên nhất thiết phải ra sức học tập, tu dưỡng, cải tạo để ngày càng tiến bộ Nếu không cố gắng tiến bộ, tức là thoái bộ, lạc hậu và bị xã hội tiến hóa sa thải
Nâng cao năng lực, hoàn thành nhiệm vụ được giao: Để trở thành Đảng viên, người đang phấn đấu vào Đảng phải hoàn thành tốt các nhiệm vụ của mình cũng như nhiệm vụ của tổ chức đảng, đoàn thể đã giao cho Bên cạnh đó, phấn đấu trở thành người sản xuất, công tác và chiến đấu giỏi
Gắn bó với nhân dân, tập thể, tích cực tham gia vào hoạt động đoàn thể và công tác xã hội: Đảng viên cần giữ vững, phát huy truyền thống của Đảng, gắn bó mật thiết máu thịt cùng nhân dân, thể hiện gắn bó với quần chúng ở bất cứ đâu, ở nơi làm việc lẫn nơi cư trú Bên cạnh đó, phấn đấu vào đảng phải nhiệt tình trong sinh hoạt đoàn thể mà bản thân là thành viên Cần thể hiện rõ khả năng lãnh đạo, tập hợp, gắn kết quần chúng, phát huy tính tiên phong, gương mẫu cùng phẩm chất tốt đẹp để trở thành một Đảng viên xứng đáng, nếu là đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thì cần là đoàn viên ưu tú
2.3 Điều kiện để kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam
Trang 11Đảng Cộng sản Việt Nam được xây dựng vững mạnh về tư tưởng và tổ chức, không ngừng nâng cao chất lượng và sức chiến đấu của đội ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng tổ chức Đảng ở các cấp trong sạch, vững mạnh
Điều lệ Đảng quy định những tiêu chuẩn để được kết nạp vào Đảng như sau:
Thứ nhất: Người xin vào Đảng phải chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các nghị quyết của Đảng và pháp luật của Nhà nước Đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên lợi ích của cá nhân, suốt đời phấn đấu cho mục đích, lý tưởng của Đảng, lợi ích của dân tộc Có đạo đức và lối sống lành mạnh, giữ gìn đoàn kết, thống nhất trong Đảng Hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, phục tùng tổ chức, kỷ luật của Đảng
Thứ hai: Đảng viên là công dân Việt Nam từ mười tám tuổi trở lên, thừa nhận và tự nguyện thực hiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, hoạt động trong một tổ chức cơ sở Đảng Là người ưu tú, được nhân dân tín nhiệm, đủ tiêu chuẩn của Đảng viên
2.4 Nâng cao năng lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
+ Trong học tập
Đối với một sinh viên như em khi còn ngồi trên ghế nhà trường, thì nhiệm vụ trọng tâm là việc học Em phấn đấu học tập thật tốt, hoạt động ngoại khoá hăng say
và hoàn thành tốt những nhiệm vụ được giao Bên cạnh đó em cũng rất coi trọng việc học tập chính trị Đó là việc tham gia đầy đủ và có hiệu quả các buổi sinh hoạt chính trị công dân sinh viên, tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng… Luôn gương mẫu và là tấm gương trong học tập để các bạn trong lớp, trong trường noi theo