Bai 1 Một doanh nghiệp hoạt động trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn có số liệu về chỉ phí sản xuất trong ngắn hạn như sau : a?. Giả sử tất cả các doanh nghiệp có chỉ phí trung b
Trang 1CHƯƠNG 5
THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN TOÀN
A TỐI ĐA HÓA LỢI NHUẬN VÀ CUNG CÓ
TÍNH CẠNH TRANH
CÂU HỎI KIỂM TRA
1 Tại sao một doanh nghiệp đang lỗ vẫn tiếp tục sản xuất chứ không
đóng cửa?
2 Đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp là đường chỉ phí biên (nằm ở phía trên điểm cực tiểu của chi phí biến đổi trung bình) Tại sao đường cung dài hạn không là đường chỉ phí biên dài hạn (nằm trên điểm cực
tiểu của chỉ phí trung bình dài hạn)?
3 Trong cân bằng dài hạn, tất cả các doanh nghiệp trong ngành có lợi
nhuận kinh tế bằng không Tại sao?
4 Sự khác nhau giữa lợi nhuận kinh tế và thặng dư người sản xuất?
5 _ Tại sao các doanh nghiệp gia nhập ngành khi họ biết rằng trong dài hạn
lợi nhuận kinh tế sẽ bằng không?
13ó
Trang 2
10
11
12
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
Bắt đầu thế kỷ 20, trong ngành ô tô Mỹ có nhiều nhà chế tạo nhỏ Cuối thế kỷ, chỉ có ba nhà chế tạo lớn Giả sử tình trạng này không phải do
sự thi hành lỏng lẽo luật chống độc quyền của Liên bang Giải thích thế
nào về sự giảm số lượng nhà sản xuất? (Gợi ý: Cấu trúc chỉ phí cố định
của ngành xe hơi là gì?)
Ngành X là ngành cạnh tranh hoàn toàn, do đó mọi doanh nghiệp trong
ngành có lợi nhuận kinh tế bằng không Nếu giá thị trường giảm, có
doanh nghiệp nào có thể tồn tại không?
Sự gia tăng cầu về phim video cũng làm tăng tiền lương của các nam
nữ diễn viên đáng kể Đường cung về phim trong dài hạn là một đường
nằm ngang hay đốc xuống? Hãy giải thích
Một doanh nghiệp sẽ luôn luôn sản xuất ở sản lượng tại đó chỉ phí trung bình dài hạn được tối thiểu Đúng hay sai? Hãy giải thích
Có thể có hiệu suất không đổi theo quy mô trong một ngành với đường
cung đốc lên không? Hãy giải thích
Các giả thiết nào cần thiết để một thị trường là cạnh tranh hoàn toàn?
Tại sao mỗi giả thiết ấy là quan trọng?
Giả sử chính phủ thông qua luật cho phép trợ cấp đáng kể cho mỗi
hecta đất được dùng để trồng cây cao su Chương trình này tác động
đến đường cung cao su dài hạn như thế nào?
Bai 1 Một doanh nghiệp hoạt động trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn
có số liệu về chỉ phí sản xuất trong ngắn hạn như sau :
a Lập bảng doanh thu, chỉ phí trung bình, chi phí biến đổi trung bình
và chỉ phí biên của doanh nghiệp Xác định điểm đóng cửa và điểm hòa vốn
137
137
Trang 3138 Cau hỏi - Bòi tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
b Để tối đa hoá lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ chọn lựa sản lượng nào
nếu giá của sản phẩm là 45 ngàn đồng/sản phẩm? Nếu giá sản phẩm
là 50 ngàn đồng/sản phẩm?
c Xác định đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp
d Nếu có 1.000 doanh nghiệp như nhau trong thị trường, đường cung của ngành sẽ như thế nào?
Từ số liệu bảng 5.1 trên, nếu giá sản phẩm là 50 ngàn đồng/sản phẩm, trình bày điều gì xảy ra đối với sự lựa chọn sản lượng và lợi nhuận nếu chỉ phí cố định tăng từ 100 ngàn đồng lên 150 ngàn đồng, lên 200 ngàn đồng Bạn có thể rút ra kết luận tổng quát gì về tác động của chỉ phí cố
định trên sự lựa chọn sản lượng của doanh nghiệp?
Giả sử bạn là người quản lý của một doanh nghiệp sản xuất bánh ngọt hoạt động trong thị trường cạnh tranh Hàm tổng chỉ phí có dạng:
TC = 3.000.000 + 2.Q?,
a Nếu giá bánh ngọt là 10.000 đồng/cái, để tối đa hóa lợi nhuận, bạn
nên sản xuất bao nhiêu bánh?
b Mức lợi nhuận sẽ là bao nhiêu?
c Ở mức giá tối thiểu nào doanh nghiệp sẽ sản xuất?
Thuế 1 ngàn đồng/đơn vị sản lượng đánh vào một doanh nghiệp mà sản phẩm được bán ra với giá P = 10 ngàn đồng/ đơn vị trong một ngành
c Điều gì sẽ xây ra trong dài hạn?
Giả sử chỉ phí biên của một doanh nghiệp cạnh tranh hòan toàn được cho bởi MC = 10 +2
Nếu giá sản phẩm thị trường của doanh nghiệp là 50 đvt:
a Mức sản lượng nào doanh nghiệp sẽ sản xuất?
b Thặng dư sản xuất của doanh nghiệp là bao nhiêu?
c Giả sử chỉ phí cố định của doanh nghiệp là TFC = 300 đvt Trong ngắn hạn, doanh nghiệp sẽ kiếm được lợi nhuận hay không?
Trang 4
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
Một ngành cạnh tranh hoàn toàn trong trạng thái cân bằng dai
hạn Một khoản thuế sau đó được đánh vào tất cả các doanh nghiệp trong
ngành Bạn nghĩ điều gì xảy ra đối với giá cả sản phẩm, số lượng doanh nghiệp trong ngành, và sản lượng mỗi doanh nghiệp trong dài hạn?
Có một sắc thuế 10% đánh vào phân nửa số doanh nghiệp (những
doanh nghiệp gây ô nhiễm) trong một ngành cạnh tranh hòan toàn Số
tiền thu được được chia cho những doanh nghiệp còn lại (những doanh nghiệp không gây ô nhiễm) là trợ cấp 10% trên giá trị sản lượng được bán
a Giả sử tất cả các doanh nghiệp có chỉ phí trung bình dài hạn không đổi như nhau trước chính sách thuế - trợ cấp, điều gì xảy ra đối với giá sản phẩm, sản lượng mỗi doanh nghiệp và sản lượng ngành trong ngắn hạn và dài hạn? (Gợi ý: giá cả liên quan thế nào đến sản
lượng ngành?)
b Một chính sách như vậy có phải luôn luôn đạt được với ngân sách cân bang trong đó thu nhập từ thuế bằng các khoản trợ cấp? Tại sao? Hãy giải thích?
Hàm số cầu thị trường của sản phẩm X trong thị trường cạnh tranh
hoàn toàn có dang: P = - Q/20 + 1.000 Một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm X có hàm chỉ phí sản xuất dài hạn là:
LTC = q- 20q? + 300q
a Xác định sản lượng cân bằng dài hạn của doanh nghiệp
b Xác định mức giá cân bằng dài hạn của ngành
c Xác định sản lượng cân bằng dài hạn
đ Giả định các doanh nghiệp trong ngành đều có hàm chi phí sản xuất đài hạn như nhau, thì có bao nhiêu doanh nghiệp sản xuất trong ngành?
Một doanh nghiệp hoạt động trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn
có số liệu về chỉ phí sản xuất trong ngắn han như sau :
TC(đ) em 2.500 3.400 4.300 5.100 6.100 7.300 8.600 1.0100 1.1900 1.3900
a Tinh AVC, AFC, AC va MC
b Xác định điểm đóng cửa Ở những mức giá nào thì doanh nghiệp tiếp tục sản xuất?
139
Trang 5140 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
c Xác định ngưỡng sinh lời Ở những mức giá nào thì doanh nghiệp
có lời?
d Nếu giá thị trường P = 180 đ/sp, doanh nghiệp sẽ sản xuất ở xuất
lượng nào để tối đa hóa lợi nhuận? Tổng lợi nhuận đạt đựơc?
e Nếu giá thị trường P = 100 đ/sp doanh nghiệp quyết định sản xuất
lượng nào? Xác định phần lỗ nếu có
£ Nếu P = 80 đ/sp, doanh nghiệp nên quyết định thế nào?
TRẢ LỜI CÂU HOI
Thua lỗ xảy ra khi doanh thu không trang trải hết chi phí Doanh thu
có thể lớn hơn chi phí biến đổi, nhưng không trang trải hết chi phí cố định Trong ngắn hạn, doanh nghiệp tiếp tục sản xuất khi doanh thu
lớn hơn chỉ phí biến đổi : TR > TVC Trong dài hạn, tất cả chi phí đều
biến đổi, do đó tất cả chi phí phải được trang trải nếu doanh nghiệp vẫn duy trì kinh doanh
Khi thảo luận về đường cung của doanh nghiệp, chúng ta phải phân biệt giữa ngắn hạn và dài hạn Trong ngắn hạn, khi giá cả thị trường thay đổi, để tối đa hóa lợi nhuận doanh nghiệp sẽ thay đổi sản lượng Lợi nhuận tối đa khi giá cả bằng chỉ phí biên: P=EMC Do đó đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn là phần đường chi phí biên ngắn hạn nằm phía trên đường chỉ phí biến đổi trung bình ( phần đường SMC từ AVCmin trở lên )
Trong dài hạn, doanh nghiệp điều chỉnh các đầu vào, do đó chỉ phí biên dài hạn của nó bằng giá cả thị trường Ở mức sản lượng này, doanh nghiệp đang hoạt động trên một đường chỉ phí biên ngắn hạn, ở đó chỉ
phí biên ngắn hạn bằng giá cả Khi giá cả dài hạn thay đổi, doanh nghiệp
thường thay đổi sự phối hợp các yếu tố sản xuất để tối thiểu hóa chỉ phí
Sau đó, phản ứng của cung đài hạn là sự điều chỉnh từ một tập hợp các
đường chỉ phí biên ngắn hạn này đến một tập hợp khác, nên đường chỉ phí biên dài hạn không phải là đường cung dài hạn của doanh nghiệp
3 Một giả định chủ yếu của cạnh tranh hòan tòan là không có rào cản đối
với sự gia nhập của doanh nghiệp mới vào ngành Với sự gia nhập tự do,
lợi nhuận kinh tế là động cơ thúc đẩy sự gia nhập của các doanh nghiệp
mới Khi các doanh nghiệp này vào ngành, đường cung dịch chuyển sang phải, làm giá cân bằng của sản phẩm giảm Giá giảm cho đến khi bằng chỉ phí trung bình dài hạn tối thiểu: P = LACmin, lợi nhuận kinh
tế bị triệt tiêu
Trang 6Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 141
4 Lợi nhuận kinh tế là sự chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phi:
II= TR - TC Thặng dư sản xuất là chênh lệch giữa doanh thu và tổng
chi phí biến đổi: PS = TR - TVC Do đó, nếu chúng ta lấy thang dư sản
xuất trừ đi lợi nhuận kinh tế, sẽ còn lại tổng chỉ phí cố định: TEC =
PS -II
5 Các doanh nghiệp vào ngành khi họ mong muốn kiếm được lợi nhuận
kinh tế Lợi nhuận kinh tế ngắn hạn này đủ để khuyến khích sự gia
nhập Nhưng lợi nhuận kinh tế bằng không bao hàm lợi nhuận bình thường đối với các doanh nghiệp sản xuất, bao gồm lao động và vốn của các sở hữu chủ của doanh nghiệp Thí dụ, người chủ của một doanh
nghiệp nhỏ có lợi nhuận kế toán trước khi trừ đi các lợi nhuận này là
tiền lương điều hành doanh nghiệp bị bỏ quên Nếu doanh thu trừ các chi phí khác vừa bằng với cái mà chúng ta có thể kiếm ở bất kỳ nơi
nào khác, khi đó người sở hữu bàng quan với việc ở lại hay rời khỏi
doanh nghiệp Dĩ nhiên, nếu có lợi nhuận kinh tế trong một ngành khác, doanh nghiệp sẽ rời ngành có lợi nhuận kinh tế bằng không và đi vào ngành khác
6 Giả sử không có trở ngại nào đối với việc cạnh tranh, hiệu suất tăng dần theo quy mô có thể làm giảm số lượng các doanh nghiệp trong dài
hạn Khi các doanh nghiệp tăng trưởng (sản xuất nhiều hơn), chỉ phí sản xuất của họ sẽ giảm khi hiệu suất tăng theo quy mô Các doanh ng- hiệp lớn có thể bán sản phẩm của họ với mức giá thấp hơn, các doanh
nghiệp nhỏ ra khỏi ngành trong dài hạn Hiệu suất tăng theo quy mô có
thể dừng ở một mức sản lượng nào đó, kết cục là chỉ có một vài doanh nghiệp lớn tồn tại trong ngành
7 Trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn, khi giá thị trường giảm, các doanh nghiệp sẽ giảm sản lượng của họ
— Nếu giá giảm thấp hơn chi phí trung bình (P < AC), các doanh nghiệp tiếp tục sản xuất trong ngắn hạn, ngưng sản xuất trong dài hạn
— Nếu giá giảm, nhỏ hơn chỉ phí biến đổi trung bình (P < AVC), các
doanh nghiệp ngưng sản xuất trong ngắn hạn
Do đó, nếu giá giảm nhưng còn lớn hơn chỉ phí biến đổi trung bình (
P > AVC), các doanh nghiệp có thể tiếp tục sản xuất Nếu sự giảm giá lớn hơn sự chênh lệch giữa giá và chỉ phí trung bình tối thiểu, chỉ có vài doanh
nghiệp tổn tại
8 Đường cung dài hạn của ngành phụ thuộc vào cấu trúc chi phí của ngành Nếu có đường cung diễn viên nam nữ cố định, khi nhiều phim được sản xuất, phải trả mức lương cao hơn Do đó, ngành chịu chỉ phí
Trang 7142 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
10
11
tăng dần Trong ngành có chi phí tăng dần, đường cung dài hạn đốc lên Do đó, đường cung về phim video sẽ đốc lên Mặt khác, nếu chỉ phí
không đổi, đường cung dài hạn sẽ nằm ngang
Sai Trong dài hạn, trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn, các doanh nghiệp sẽ sản xuất ở mức chỉ phí trung bình dài hạn tối thiểu Đường chi phí trung bình dài hạn là đường có chi phí trung bình thấp nhất
tương ứng với mỗi mức sản lượng đầu ra Trong ngắn hạn, doanh ng-
hiệp có thể không sản xuất ở mức sản lượng tối ưu dài hạn Vì thế, nếu
có bất kỳ yếu tố sản xuất cố định nào, doanh nghiệp không luôn luôn sản xuất ở chỉ phí trung bình dài hạn tối thiểu
Đường cung dài hạn dốc lên nghĩa là giá cả đối với các yếu tố sản xuất
tăng khi nhiều sản lượng hơn được sản xuất trên thị trường Hiệu suất
không đổi theo quy mô, nghĩa là tỷ lệ tăng trong các đầu vào cho cùng
tỷ lệ tăng trong sản lượng đầu ra Tỷ lệ tăng trong các đầu vào có thể dẫn đến giá cả cao hơn nếu các đường cung đối với các đầu vào này dốc lên Do đó, hiệu suất không đổi theo quy mô không luôn có nghĩa là
đường cung dài hạn nằm ngang
Hai giả thiết đầu tiên của cạnh tranh hoàn toàn là:
(1) Đường cầu của mỗi doanh nghiệp trong ngành đều nằm ngang (2) Tự do gia nhập và rút lui
Cân bằng trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn đạt được khi giá cả
bang chi phi biên (P = MC) Cả hai giả thiết bảo đảm điều kiện cân bằng
này trong dài hạn Doanh nghiệp có thể đặt giá cao hơn chi phí biên nếu
và chỉ nếu đường cầu của nó là đốc xuống Trong ngắn hạn, giá cả có thể
lớn hơn chỉ phí trung bình (P > AC), nghĩa là có lợi nhuận kinh tế Với sự
gia nhập và ra khỏi ngành tự do, có lợi nhuận kinh tế sẽ khuyến khích các
doanh nghiệp khác gia nhâp và cung cấp sản phẩm cho thị trường Sự gia
nhập này đẩy giá xuống cho đến khi giá ngang bằng cả chỉ phí biên và chi
phí trung bình đài hạn tối thiểu (P =LMC = LACmin)
12 Một khoản trợ cấp cho trồng cao su làm giảm chi phí sản xuất cao
su đối với doanh nghiệp Sự giảm chỉ phí sẽ khuyến khích các doanh nghiệp khác gia nhập sản xuất cao su và đường cung đối với ngành dịch chuyển sang phải
Trang 8Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 143
GIẢI ĐÁP BÀI TẬP
mm
a Bảng 5.1 bên dưới trình bày thông tin về tổng doanh thu và chỉ phí
của doanh nghiệp khi giá sản phẩm là 45 ngàn đồng/sản phẩm
Điểm đóng cửa P = AVCmin =32,22 tại Q = 9
Điểm hòa vốn P = ACmin = 43 tại Q = 10
b Khi giá thị trường P = 45 ngàn đồng:
Đường cung ngắn hạn của DN
P=50
ACmin=43 AVCmin= 32,2
Hinh 5.1
Trang 9144 Câu hỏi - Bài tạp - Trắc nghiệm Kinh Tế Vị Mô
— Khi giá P = 45 ngàn đồng /đơn vị sản phẩm: Để tối đa hóa lợi
nhuận , doanh nghiệp sẽ sản xuất theo nguyên tắc: MC = MR=P = 45, tại
Q = 11 sản phẩm, tổng lợi nhuận tối đa IImax = 20 ngàn đồng
— Khi giá P = 50 ngàn đồng / sản phẩm: Để tối đa hóa lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ sản xuất theo nguyên tắc: MC = MR=P = 50, tại Q =
12 sản phẩm, tổng lợi nhuận tối đa ; IImax = TR - TC = 600 -525 = 75
ngàn đồng
c Đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn là phần đường chỉ phí biên nằm trên đường chỉ phí biến đổi trung
bình.( với P > 32,22)
d Đối với 1.000 doanh nghiệp cấu trúc chi phí như nhau, đường cung
thị trường là tổng cộng theo sản lượng của 1.000 doanh nghiệp cung ứng tại mỗi mức giá
Bảng 5.2 trình bày thông tin về doanh thu, chi phí và lợi nhuận của
doanh nghiệp đối với chỉ phí cố định (TEC) lần lượt là 100 và 150 và 200
Từ bảng 5.2, khi giá sản phẩm trên thị trường là P = 50 ngàn đồng:
a Khi tổng chi phí cố định là TEC = 100: để tối đa hóa lợi nhuận
doanh nghiệp sẽ sản xuất Q = 12 đơn vị, tại sản lượng này có
MC = MR=P = 50, đạt tổng lợi nhuận tối đa IImax = 75 ngàn đồng
Trang 10
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
b Khi tổng chỉ phí cố định là TEC = 150: để tối đa hóa lợi nhuận
doanh nghiệp sẽ sản xuất Q = 12 đơn vị, tại sản lượng này có
MC = MR= P = 50, đạt tổng lợi nhuận tối đa IImax = 25 ngàn đồng
c Khi tổng chi phí cố định là TEC = 200: để tối thiểu hóa lỗ doanh nghiệp sẽ sản xuất Q = 12 đơn vị, tại sản lượng này có MC = MR =
P= 50, lỗ tối thiểu là Lmin = -25 ngàn đồng
Qua phân tích trên cho thấy chỉ phí cố định không ảnh hưởng đến sản lượng sản xuất, vì nó không ảnh hưởng đến chỉ phí biên
b Lợi nhuận bằng tổng doanh thu trừ tổng chi phí: II = TR - TC
VớiP = 10.000 và Q = 2.500 lợi nhuận sẽ là:
a Với việc đánh thuế 1 ngàn đồng/đơn vị đối với một doanh nghiệp,
tất cả các đường chỉ phí của nó sẽ dịch chuyển lên trên một khoảng
là 1 ngàn Do đó ở mọi mức sản lượng, chỉ phí biên, chỉ phí biến đổi
trung bình và chỉ phí trung bình đều cao hơn 1 ngàn đồng /đơn vị
145
Trang 1114ó Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
b Vì doanh nghiệp là một đơn vị chấp nhận giá (price taker) trong thị
trường cạnh tranh hoàn toàn, việc đánh thuế chỉ trên một doanh
nghiệp không làm thay đổi giá thị trường Vì đường cung ngắn hạn
của doanh nghiệp là đường chỉ phí biên của nó nằm trên chỉ phi biến đổi trung bình và đường chỉ phí biên dịch chuyển lên trên, doanh nghiệp cung cấp số lượng sản phẩm ít hơn cho thị trường ở
mỗi mức giá Lợi nhuận sẽ thấp hơn ở mọi mức sản lượng so với
trước
c Trong dài hạn nếu thuế được đánh vào một doanh nghiệp độc nhất,
doanh nghiệp đó sẽ chấm dứt kinh doanh, trừ khi trước đó nó đang
kiếm được lợi nhuận kinh tế
Even a Để tối đa hóa lơi nhuận, doanh
nghiệp chọn mức sản lượng sao sụ
b Thang dư sản xuất là diện tích tam giác nằm bên dưới giá thị trường
(P = 50 dvt) va trên đường chỉ phí biên ( MC = 10 + 2Q).( hình 5.2)
Với việc đánh thuế, người tiêu dùng đứng trước giá cả cao hơn ở
tất cả các mức sản lượng Cân bằng mới được hình thành bởi một sự dịch
Trang 12
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn chuyển đường cung sang trái, với sản lượng thấp hơn và giá cao hơn Sự địch chuyển này trong cung biểu thị mức sản xuất thấp hơn đối với một số
doanh nghiệp và một số khác ra khỏi ngành
a Giá sản phẩm phụ thuộc vào sản lượng được sản xuất bởi tất cả các
doanh nghiệp trong ngành Phản ứng tức thì đối với chính sách thuế và trợ cấp là các doanh nghiệp gây ô nhiễm giảm sản lượng và các doanh nghiệp không gây ô nhiễm tăng sản lượng Nếu cân bằng
cạnh tranh dài hạn tồn tại trước chính sách thuế - trợ cấp, giá cả sẽ
bang chi phí biên và chỉ phí trung bình tối thiểu đài hạn
Đối với các doanh nghiệp gây ô nhiễm, giá cả sau thuế nằm bên dưới
chi phí trung bình dài hạn Do đó, trong dài hạn, họ sẽ rời ngành
Ngược lại, sau trợ cấp các doanh nghiệp không gây ô nhiễm, kiếm được lợi nhuận kinh tế Lợi nhuận kinh tế này sẽ khuyến khích các doanh nghiệp không gây ô nhiễm gia nhập ngành Nếu đây là ngành chi phi
không đổi và nếu sự tổn thất sản lượng của doanh nghiệp gây ô nhiễm
được bù đắp bởi sự gia tăng sản lượng của các doanh nghiệp không gây ô nhiễm, giá cả vẫn không đổi
b Khi các doanh nghiệp gây ô nhiễm rời ngành và các doanh nghiệp
không gây ô nhiễm gia nhập ngành, doanh thu từ các doanh nghiệp
gây ô nhiễm giảm và trợ cấp đối với các doanh nghiệp không gây
ô nhiễm tăng Sự mất cân bằng này xảy ra khi doanh nghiệp gay 6
nhiễm đầu tiên rời ngành và sẽ kéo dài mãi sau đó
Từ hàm chỉ phí sản xuất dai han LTC = q} - 20q?+ 300q, ta xác định
được các hàm chỉ phí trung bình đài hạn LAC và chỉ phí biên dài hạn LMC:
LAC = LTC/Q = q°- 20q + 300 LMC = dLTC/dQ = 3q? ~ 40q + 300
a Trong cân bảng dài hạn của ngành trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn thì: P = LACmin
Với LACmin © LẠC” =2Q - 20 =0
=> q=10 => LACmin = 200
Như vậy sản lượng cân bằng đài hạn của doanh nghiệp là q = 10
b Mức giá cân bằng dài hạn của ngành:
147
Trang 13148 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
b Điểm đóng cửa P = AVC „ = 90 tại Q = 40
Ở những mức giá P > 90 doanh nghiệp tiếp tục sản xuất
c Ngưỡng cửa sinh lời P= AC, = 121,7 tại Q = 60
Ở những giá P > 121,7 doanh nghiệp có lời
Trang 14
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
d Nếu giá thị trường P = 180 đồng/SP > ACmin, DN có lời Để tối đa
hóa lợi nhuận, doanh nghiệp sẽ sản xuất ở sản lượng theo nguyên tắc
MC =MR=P= 180 là Q = 85 sản phẩm
Tổng lợi nhuậnmx = TR - TC:: (180x 85) - (10.100 + 11.900)/2
= 4.300 đvt
e Nếu giá thị trường P = 100 thì: AVC mins P < AC, => Doanh
nghiệp sẽ sản xuất trong tình trạng lỗ Để tối thiểu hóa lỗ, doanh nghiệp sẽ sản xuất Q theo nguyên tắc MC = P = 100; Q là 45
Tổng lỗ tối thiểu r = TR - TC
(45 x 100) - (5.100 + 6.100) / 2 =- 1.100 dvt
f ViP =80< AVC, =90, nén doanh nghiép sẽ quyết định đóng cửa
để tối thiểu hóa lỗ Phần lỗ tối thiểu là TEC, là 1.500 dvt
149
Trang 15150 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vị Mô
B PHÂN TÍCH THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN TOÀN
CÂU HỎI KIỂM TRA
1 Tổn thất vô ích (Deadweight Loss) là gì? Tại sao quy định mức giá tối đa (giá trần) lại thường đưa đến tổn thất vô ích?
2 Giả sử hàm cung của một sản phẩm hoàn toàn không co giãn Nếu chính phủ áp đặt mức giá tối đa trên thị trường, liệu có đưa đến một tổn thất vô ích hay không? Hãy giải thích?
3 Liệu mức giá tối đa có nhất thiết làm cho những người tiêu dùng khấm khá hơn không? Trong những điều kiện nào nó có thể làm cho người tiêu dùng sa sút?
4, Giả sử chính phủ định giá tối thiểu cho một loại sản phẩm nào đó Liệu
mức giá tối thiểu này có làm cho những nhà sản xuất nói chung khấm
khá hay không? Hãy giải thích?
5 Những hạn chế sản xuất được sử dụng như thế nào trong thực tiễn để làm tăng giá sản phẩm hay dịch vụ sau đây: (a) xe taxi, (b) các loại thức
uống trong một khách sạn hay quán rượu, (c) gạo hay ngũ cốc?
6 Giả sử chính phủ muốn nâng cao thu nhập cho nông dân Tại sao các
chương trình trợ giá hay hạn chế diện tích canh tác, lại làm cho xã hội phải trả giá nhiều hơn so với việc cấp tiển cho nông dân?
7 Giả sử chính phủ muốn hạn chế nhập khẩu một mặt hàng nào đó, thì
nên dùng hạn ngạch nhập khẩu hay thuế quan? Tại sao?
8 Gánh nặng của một sắc thuế được chia cho người sản xuất và người tiêu dùng Trong những điều kiện nào thì người tiêu dùng phải nộp phần lớn số thuế ấy? Yếu tố nào làm cho trợ cấp có lợi cho người tiêu dùng?
9 Tại sao thuế lại gây ra tổn thất vô ích? Yếu tố nào qui định qui mô của
Trang 16
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
Giả sử hàm cung lao động được biểu thị bằng Ls = 10.W - 20
trong đó Ls là số lượng lao động (tính bằng triệu người được thuê
hàng năm) và W là mức lương (đơn vị tính là 10.000 đồng/giờ)
Hàm cầu về lao động biểu thị bằng Lo 90 - 10W
a Mức lương và mức việc làm trên thị trường tự do là bao nhiêu?
b Giả sử chính phủ ấn định mức lương tối thiểu là 60 ngàn đồng/giờ
Trong trường hợp này bao nhiêu người được thuê làm việc?
c Giả sử thay vì ấn định mức lương tối thiểu, chính phủ trợ cấp 10 ngàn đồng/giờ cho mỗi người lao động Bây giờ tổng mức việc làm
là bao nhiêu? Mức lương cân bằng là bao nhiêu?
Giả sử thị trường sản phẩm X có thể mô tả bằng phương trình dưới
đây: Cầu: P = 140 - 2Q
Cung P = Q +20
Trong đó P là giá cả tính bằng ngàn đồng/đơn vị và Q là số lượng tính bằng nghìn đơn vị
a Xác định mức giá và sản lượng cân bằng?
b Giả sử chính phủ áp đặt mức thuế là 6 ngàn đồng/đơn vị, thì lượng
cân bằng mới như thế nào? Người mua sẽ trả mức giá nào? Người
bán sẽ nhận được bao nhiêu từ một đơn vị sản phẩm?
c Giả sử chính phủ thay đổi quan điểm, thuế được bãi bỏ và trợ cấp
6 ngàn đồng/đơn vị cho những người sản xuất sản phẩm X Sản lượng cân bằng là bao nhiêu? Giá mà người mua sẽ phải trả là bao
nhiêu? Người bán sẽ nhận được bao nhiêu (kể cả tiền trợ cấp) về một đơn vị? Khoản chi của chính phủ là bao nhiêu?
Chỉ phí sản xuất lúa gạo của Nhật Bản rất cao, bởi chỉ phí cơ hội đất
đai cao và không thể sản xuất trên qui mô lớn Phân tích hai chính sách có
khuynh hướng duy trì sản xuất lúa gạo Nhật bản:
(1) Trợ cấp cho những người nông dân theo số lượng gạo họ sản xuất
(2) Đánh thuế trên lượng gạo nhập khẩu
Minh họa bằng đồ thị cung cầu, giá và sản lượng cân bằng, sản xuất lúa gạo trong nước, thu nhập của chính phủ hoặc thâm hụt và tổn thất vô ích của mỗi chính sách Chính sách nào mà chính phủ Nhật Bản ưa thích
hơn? Chính sách nào mà nông dân Nhật Bản ưa thích hơn?
151
Trang 17152 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
Sữa bột nguyên kem bán trên thị trường thế giới cạnh tranh gay
gắt, và giá thế giới năm là 4 USD /kg Sản lượng không giới hạn sẵn có để nhập khẩu vào Vi Na ở mức giá này Cung và cầu sữa bột nguyên kem của
Vi Na
được cho dưới đây:
Xác định hàm cầu và hàm cung thị trường sữa bột
Xác định độ co giãn của cầu ở mức giá 5 đôla? Ở mức giá 10 đôla? Xác định độ co giãn của cung ở mức giá 5 đôla? Ở mức giá 10 đôla? Nếu không có thuế quan nhập khẩu, hạn mức nhập khẩu và giới
hạn thương mại khác ở Vi Na, giá và số lượng sữa nguyên kem nhập khẩu sẽ là bao nhiêu?
.- Nếu Vi Na ấn định một mức thuế quan là 4 đôla cho mỗi kg, giá và sản lượng sữa nhập khẩu sẽ là bao nhiêu? Chính phủ sẽ thu từ thuế nhập khẩu là bao nhiêu? Tính tổn thất vô ích?
Nếu Vi Na không có thuế nhập khẩu nhưng áp đặt hạn mức nhập
khẩu là 15 ngàn tấn, giá cân bằng trong nước Vi Na là bao nhiêu?
Tính chi phí cho hạn mức nhập khẩu này đối với người tiêu dùng sữa ở Vi Na? Phần thu được của các nhà sản xuất Vi Na là bao nhiêu? Trong trường hợp này có tổn thất vô ích không?
Hàng năm ở Vi Na tiêu dùng khoảng 1 triệu tấn đường với giá là 10 ngàn đồng/ kg Những người sản xuất đường cảm thấy thu nhập của họ quá
thấp và họ thuyết phục chính phủ thực hiện trợ giá Do đó, chính phủ sẽ
mua một số lượng đường cần thiết để giữ giá ở mức 20 ngàn đồng/kg Tuy
nhiên, các nhà kinh tế của chính phủ đã lo ngại về ảnh hưởng của chương trình này, bởi vì họ không ước tính được độ co giãn của cầu hay cung
a Trong những điều kiện nào, chương trình này có thé làm cho chính phủ phải chỉ tiêu trên 10 ngàn tỷ đồng một năm? Trong những điều
kiện nào, nó làm cho chính phủ phải chỉ tiêu dưới 10 ngàn tỷ đồng
một năm? Hãy minh họa bằng đồ thị?
Trang 18
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
b Trong những điều kiện nào, chương trình này có thể làm cho người tiêu dùng phải chỉ trả trên 10 ngàn tỷ đồng một năm? (suy ra thặng
dư tiêu dùng bị mất) Trong những điều kiện nào, nó có thể làm
cho những người tiêu dùng phải chỉ trả dưới 10 ngàn tỷ đồng một
năm.Hãy dùng đồ thị để minh họa
Trong số các sắc thuế đề nghị xem xét thường xuyên ở Quốc hội, có
một lọai thuế thêm vào là các loại rượu được chưng cất Thuế này không áp
dụng đối với bia Cung của rượu co giãn theo giá là 3 và cầu co giãn theo giá là -0,3 Cầu co giãn theo giá chéo của rượu là 0,2
a Nếu sắc thuế mới được ấn định, các nhà cung cấp hay những người
tiêu dùng rượu sẽ chịu thuế nặng hơn? Tại sao?
b Sắc thuế mới này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến thị trường bia, giả
sử rằng cung của bia là hoàn toàn co giãn
Cung và cầu trong nước về cà phê của nước A như sau:
Hãy ước tính giá cà phê trong nước nếu biểu thuế được áp đặt Đồng
thời tính số được hoặc số mất của người tiêu dùng, của người sản xuất
trong nước và thu nhập chính phủ từ biểu thuế này
Trong thị trường sản phẩm X, giả định có 2 người tiêu thụ A và B,
hàm số cầu cá nhân mỗi người có dạng:
P = -1/10q, + 1.200 P= -1/20q, + 1.300
Có 10 người sản xuất sản phẩm X, điều kiện sản xuất như nhau Hàm chi phi sản xuất của mỗi doanh nghiệp được cho TC = 1/10q” + 200q +
200.000
a Xác định hàm số cung và hàm số cầu thị trường
b Xác định mức giá cân bằng và sản lượng cân bằng Tính sản lượng
sản xuất và lợi nhuận của mỗi doanh nghiệp
c Nếu cung thị trường giảm 50% so với trước thì giá cả và sản lượng
cân bằng thay đổi thế nào ?
153
Trang 19154 Câu hỏi - Bài tộp - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
d Nếu chính phủ ấn định giá P = 800 thì xảy ra hiện tượng gì trên thị trường ? Để giá qui định có hiệu lực, chính phủ cần can thiệp bằng biện pháp nào? Số tiền chính phủ phải chỉ ra?
BÀI TẬP TỰ GIẢI
Trên thị trường sản phẩm X có 100 người mua và 50 người bán (những người bán mới tự do gia nhập vào thị trường) Hàm số cầu của mỗi người mua là như nhau và có dạng :
P =(-1/2).Q +20
và tất cả những người bán đều có hàm tổng phí giống nhau :
TC=Q?+2.Q +40
a Thiết lập hàm số cung và hàm số cầu thị trường
b Xác định mức giá cân bằng và sản lượng cân bằng
c Tính sản lượng và lợi nhuận mà mỗi người bán thu được
d Nếu nhu cầu sản phẩm tăng, khiến giá thị trường tăng đến P = 20,
thì mỗi người bán sẽ sản xuất ở mức sản lượng nào để tối đa hóa lợi nhuận? Tính tổng lợi nhuận tương ứng
Hàm số cầu thị trường của sản phẩm X trong thị trường cạnh
tranh hoàn toàn có dạng: P= (-1/10).Q + 8.500
Một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm X có hàm tổng chỉ phí dài hạn
là: LTC = Q3 - 40.Q” + 900.Q
a Xác định mức giá cân bằng dài hạn của ngành
b Xác định sản lượng cân bằng dài hạn của ngành
c Giả sử tất cả các doanh nghiệp trong ngành đều có điều kiện sản xuất và hàm tổng phí dài hạn giống nhau ,thì có bao nhiêu doanh nghiệp trong ngành?
Một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn có số liệu về tổng chỉ
Trang 20
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
b Nếu giá thị trường P = 50 thì doanh nghiện sẽ sản xuất bao nhiêu
sản phẩm và tổng lợi nhuận tối đa đạt được? Theo bạn, doanh ng-
hiệp có tiếp tục đạt được lợi nhuận trong dài hạn ? Giải thích
c Nếu P = 26 thì doanh nghiệp quyết định sản xuất ở mức sản lượng
nào? và tổng lợi nhuận đạt được?
EVE AR SO ligu về sản lượng và chỉ phí biến đổi của một doanh nghiệp sản xuất sản phẩm X thuộc thị trường cạnh tranh hoàn toàn :
Biết rằng chi phí cố định trung bình ở mức sản lượng Q = 10 là 70 đ/SP
a Xác định ngưỡng cửa ngừng hoạt động và ngưỡng cửa sinh lời của
Trong đó QD là lượng cầu trong nước, Qs là lượng cung trong nước, tính bằng ngàn tấn
a Tính mức giá cả và sản lượng cân bằng trong nước Tính thặng dư
tiêu dùng và thặng dư sản xuất
b Mức giá của hợp kim đặc biệt này trên thị trường thế giới hiện nay
là 30 đôla /kg Một sản lượng tiêu thụ không giới hạn ở mức giá
155
Trang 21156 Câu hỏi - Bòi tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
EEMx›: doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn có hàm tổng phí:
TC = Q? + 50Q +10.000
a Xác định điểm đóng cửa và điểm hòa vốn?
b Nếu giá thị trường P = 600, để tối đa hóa lợi nhuận thì doanh
nghiệp sẽ sản xuất ở mức sản lượng nào?
Tổng lợi nhuận là bao nhiêu?
c Nếu giá thị trường P = 450, để tối đa hóa lợi nhuận thì doanh nghiệp sản xuất ở mức sản lượng nào? Tính tổng lợi nhuận?
d Nếu giá thị trường P = 150, thì doanh nghiệp doanh nghiệp
sẽ sản xuất ở mức sản lượng nào? Lợi nhuận thế nào?
e Nếu giá thị trường P = 50, thì doanh nghiệp sẽ quyết định
thế nào? Tổng lợi nhuận?
f Nếu giá thị trường P = 40, thì doanh nghiệp sẽ quyết định
thế nào? Lợi nhuận hay lỗ bao nhiêu?
TRẢ LỜI CÂU HỎI
(5 Tén that v6 ich (DL) 1a lợi ích bi mất cho cả hai phía người tiêu dùng và nhà sản xuất, khi các thị trường không hoạt động hữu hiệu Thuật ngữ
tổn thất vô ích được dùng để chỉ rõ rằng nó là lợi ích không được sử
dụng cho bất kỳ người nào
Một mức giá trần (Pmax) hữu hiệu là mức giá thấp hơn giá cân bằng
trên thị trường Điều này làm thay đổi cả thặng dư tiêu dùng và thặng dư
sản xuất Thặng dư tiêu dùng giảm phần tam giác B và tăng hình chữ nhật
A Thặng dư sản xuất giảm bằng hình chữ nhật A và tam giác C Người tiêu dùng không thu được tất cả sự giảm sút từ người sản xuất Thặng dư mà
các bên tham gia thị trường không thu được chính là tổn thất vô ích (tam
giác B và tam giác C trong hình 5.1)
Trang 22Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 157
Khi quy định giá tối da Pmax:
Thặng dư tiêu dùng thay
đổi: ACS = A - B Thặng dư sản xuất thay đổi: APS = - A - C
bán Vì vậy, không có hiện tượng tổn thất vô ích (hình 5.2)
3 Nếu cầu co giãn ít, việc quy định giá tối đa có thể đưa đến kết quả là một lượng thặng dư tiêu dùng bị mất ròng Bởi vì, người tiêu dùng không thể mua sản phẩm hoặc dịch vụ ở mức giá kiểm soát, họ sẽ sẵn
sàng trả một mức giá cao hơn Sự tổn thất của thặng dư tiêu dùng lớn
hơn mức thặng dư sản xuất chuyển sang người tiêu dùng, được minh
họa trên đồ thị 5.3
Trang 23
158 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
4 Giá sàn (giá tối thiểu- Pmin) có thể cho tín hiệu sai đối với nhà sản xuất
Mức giá cao hơn làm tăng doanh thu, nhưng cũng làm giảm lượng cầu
Một số thặng dư tiêu dùng được chuyển sang các nhà sản xuất, nhưng
một phần doanh thu của người sản xuất bị mất bởi vì người tiêu dùng
mua sắm ít đi Rủi thay, các nhà sản xuất nhận tín hiệu sai Họ nghĩ là:
phải sản xuất nhiều hơn và chịu chỉ phí thêm để sản xuất nhiều hơn vì
người tiêu dùng sẵn sàng mua ở mức giá cao hơn, các chỉ phí thêm này
có thể hoàn toàn lấy lại trong thu nhập gia tăng Vì vậy, một mức giá tối
thiểu có thể làm cho các nhà sản xuất nói chung sa sút, trừ phi tất cả các
nhà sản xuất giảm sản lượng, được minh họa trên hình 5.4,
người sản xuất có thể khấm khá hơn
5 a Khi chính quyền thành phố điểu tiết số lượng taxi thông qua việc cấp giấy phép, thì số lượng taxi sẽ ít hơn so với số lượng taxi khi không
có điều tiết Do đó, những chiếc taxi này có thể tính một mức giá cao
hơn giá thị trường tự do
b Nhà nước thường điều tiết thức uống, bằng cách yêu cầu bất kỳ quán
rượu hay nhà hàng nào bán rượu phải có giấy phép và hạn chế số giấy phép được cấp Hạn chế này cho phép những người có giấy phép tính giá cao hơn cho thức uống rượu
c Chính quyển thường điều tiết diện tích canh tác lúa hay ngũ cốc
Chương trình giới hạn diện tích canh tác bằng tài chính, sẽ khuyến
khích nông dân để lại một số đất trống Điều nay làm giảm cung và nâng giá lúa và ngũ cốc
Trang 24
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn Trợ giá và hạn chế diện tích canh tác làm cho xã hội phải trả giá nhiều hơn của so với chỉ phí của chương trình này, bởi vì sản lượng bị sụt
giảm Sản lượng nhỏ hơn này làm giảm thặng dư tiêu dùng và dẫn đến tổn thất vô ích Tổn thất này không bao gồm khoản chi trả cho nông dân, bởi vì khoản này chỉ phân phối lại thặng dư từ phi nông nghiệp vào
nông nghiệp Vì vậy, về mặt tổng thể không có tổn thất trong xã hội Tuy nhiên, nếu không có sự phân phối lại thặng dư từ phi nông nghiệp vào nông nghiệp, lúc đó có sự mất mát phúc lợi
Những thay đổi trong thặng dư tiêu dùng và thặng dư sản xuất nội địa
là như nhau dưới hạn ngạch nhập khẩu và thuế quan Tuy nhiên, có
thuế chính phủ sẽ có thu nhập bằng với thuế nhân với số lượng nhập khẩu Thu nhập này có thể được phân phối lại trong nền kinh tế nội
địa (ví dụ, giảm thuế) Vì vậy, về tổng thể, xã hội không có sự mất mát
Với hạn ngạch nhập khẩu, những người sản xuất nước ngoài có thể thu thêm một khoản bằng tích số của chênh lệch giữa mức giá nội địa và giá
thế giới với số lượng nhập khẩu Cũng thế, những nhà sản xuất trong
nước có thể bán sản phẩm của họ với mức giá cao hơn Thặng dư này thường không được phân phối lại trong nền kinh tế nội địa Vì thế với
hạn ngạch nhập khẩu, xét về tổng thể xã hội có mất mát Nếu chính phủ
đang cố gắng gia tăng phúc lợi, nên sử dụng thuế quan
Gánh nặng của thuế và lợi ích của trợ cấp tùy thuộc vào độ co giãn của
cung và cầu Nếu cầu co giãn ít hơn so với cung, gánh nặng của thuế
sẽ nghiêng về phía người tiêu dùng Mặt khác, nếu cầu co giãn lớn hơn
so với cung, gánh nặng thuế chủ yếu rơi vào nhà sản xuất Tương tự,
lợi ích của trợ cấp gia tăng phần lớn đối với người tiêu dùng (người sản
xuất) nếu cầu co giãn ít (nhiều) so với co giãn cung
Thuế tạo ra tổn thất vô ích vì nó làm tăng giá một cách giả tạo, cao hơn
mức giá thị trường tự do, vì vậy làm giảm sản lượng cân bằng được trao
đổi giữa người bán và người mua Sự giảm xuống trong lượng cầu làm
giảm thặng dư tiêu dùng và thu nhập của người sản xuất Qui mô của tổn thất vô ích tùy thuộc vào các hệ số co giãn cung và cầu Khi độ co
giãn của cầu tăng và độ co giãn của cung giảm (có nghĩa là, khi cung trở nên càng ít co giãn), tổn thất vô ích càng lớn
159
Trang 25160 Câu hỏi - Bài tộp - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
GIẢI BÀI TẬP
a Cân bằng trên thị trường tự đo,
10W - 20 = 90 - 10W Vay W, = 5,5 đvt hay 55.000 đồng/giờ
làm việc cao hơn trước ở tất cả mức lương có thể có trên thị trường Điều
đó có nghĩa là đường cung lao động sẽ dịch chuyển sang phải hay dịch chuyển xuống dưới một khoản bằng đúng khoản trợ cấp s (hình 5.1b)
Hàm cung lao động sau khi có trợ cấp là:
Ls = 10.Ws — 20 = 10 (W +s) - 20
Ls =10(W+ 1) - 20 = 10W - 10
Trang 26
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 161
Va Ls =Lp 10W -10 =90 -10W
b Bằng việc áp đặt sắc thuế là t = 6 dvt /don vi, đường cung sản phẩm
X dịch chuyển lên trên là Š, (hình 5.2) Về mặt toán học, hàm cung
mới tăng lên và cũng chính là giá mà người mua trả là: P,=P, = 64 dvt
Giá người bán thực nhận sau khi có thuế Ps = 58 đvt
Phần thuế người tiêu dùng chịu trên mỗi sản phẩm:
ty=P,- Po = 64 - 60 = 4 đvt
Phần thuế người sản xuất chịu trên mỗi sản phẩm:
ts = Po - Ps = 60 - 58 = 2 đvt
Trang 2712 Câu hỏi - Bài tạp - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
9 38 40 42 70
Hình 5.2
c Với mức trợ giá 6 đvt/đơn vị, đường cung sản phẩm X dịch chuyển
xuống dưới một đọan s là đường $2, hãng mong muốn sản xuất
nhiều hơn, (trên hình) Hàm cung mới là:
Sau khi có trợ cấp, sản lượng cân bằng tăng lên: 42 đvsp, giá cân bằng
mới giảm và cũng chính là giá mà người mua trả là: P, = P,= 56 dvt
Giá người bán thực nhận sau khi có trợ cấp Ps = 62 dvt Phần trợ cấp người tiêu dùng hưởng trên mỗi sản phẩm:
s„=P, - Po = 60 - 56 = 4 dvt
Phần trợ cấp người sản xuất hưởng trên mỗi sản phẩm:
ss = Ps - Po = 62 - 60 = 2 đvt Tổng số tiền trợ cấp của chính phủ chỉ ra là
Trang 28Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn
~ Đường cung sản phẩm sẽ địch chuyển sang phải hay dịch chuyển
xuống dưới một khoản bằng đúng khoản trợ cấp s (hình 5.3a)
— Giá cân bằng mới sau khi có trợ cấp là P, cũng là giá mà người
mua phải trả P„ = P,
~ Giá người bán thực nhận sau khi có trợ cấp Ps = Pits
— Lượng cân bằng sau khi có trợ cấp là Q Như vậy khi có trợ giá,
giá cân bằng sẽ giảm, cả người mua và người sản xuất đều được lợi:
— Thặng dư sản xuất của nông dân tăng thêm bằng tổng số diện tích
hình chữ nhật a và tam giác b: APS= a+b
— Thang du tiêu dùng tăng bằng diện tích hình chữ nhật c và tam gidc d: ACS = c+ d
~ Chinh pha chi trả trợ cấp cho toàn bộ việc sản xuất và tiêu dùng lượng lúa Q, Tr = s.Q,= Khoản trợ cấp này bằng diện tích vùng a + b + c+d+e
— Tổn thất xã hội do trợ cấp gây ra: DL= APS + ACS - Tr = - e
~ Trước khi có thuế: giá cân bằng bằng gid thé gidi la Pw, đường
cung thế giới là Sw Lượng cầu là Qd, lượng cung nội địa là Qs, lượng
hàng nhập khẩu Q„=Qd-Qs
— Nếu chính phủ đánh thuế nhập khẩu trên mỗi sản phẩm đúng bằng chênh lệch giữa Po va Pw: t = Po - Pw
Giá cân bằng khi có thuế là Po, lượng cân bằng là Qo
Thang du tiêu dùng giảm: ACS = -a-— b -c
1ó3
Trang 29
164 Câu hỏi - Bài tộp - Trắc nghiệm Kinh Té Vi Mo
Thặng dư sản xuất của nông dân tang thém: APS = a
'Tổn thất xã hội do đánh thuế nhập khẩu:
DL= APS+ ACS = -b-c¢
Qua phân tích trên, chính phủ Nhật Bản sẽ chọn chính sách đánh thuế nhập khẩu hơn là chính sách trợ cấp Nhưng nông dân sẽ thích chính sách trợ cấp hơn
Bài 4
a Xác định hàm số cung và hàm số cầu nội địa:
Tw bảng số liệu đã cho, thể hiện hàm số cầu và hàm số cung về sửa có
Trang 30
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 165
© Tuong ty, khi gia P = 10 thiQ, = 40 E,=-5x 12 =-125 40
|E›|=1.25 >1 Tại P =10: cầu co giãn nhiều, P và TR nghịch biến Muốn tăng doanh thu, doanh nghiệp cần giảm giá
c Độ co giãn của cung theo giá:
đ Nếu không có giới hạn mậu dịch, giá cân bằng ở Vi Na sẽ bằng giá
thế giới P* = 4 USD/kg ( hình 5.5a)
Lượng cầu về sữa bột trong nước Qd = 70 ngàn tấn
Lượng cung trong nước sẽ là :Qs = 10 ngàn tấn
Lượng sữa nhập khẩu 1a: Q,, = Qd - Qs = 70 - 10 = 60 ngàn tấn
e Với mức thuế nhập khẩu là t = 4 USD/kg, giá nhập khẩu sẽ bằng giá
thế giới cộng với thuế nhập khẩu sẽ là 8 USD/kg, giá ở Vi Na sẽ là 8 đôla (giá cân bằng trong nước) , lượng cung trong nước bằng lượng cầu trong nước là Qs = Qd = 50 ngàn tấn, sẽ không có nhập khẩu, cho nên không có doanh thu từ thuế ( hình 5.5a)
Thặng dư sản xuất tăng do giá tăng và lượng cung tăng, là điện tích
hình a: APS= 4x(10 + 50)/2 = 120 triệu USD
Thang dư tiêu dùng giảm do giá tăng và lượng cầu giảm:
ACS = -a-b-c= - 4x(50 +70)/2 = - 240 triệu USD
Tổn thất vô ích là điện tích hình tam giác b và tam giác c:
DL= APS+ ACS = -b-c= - 120 triệu USD
Trang 31
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 167
b Trong trường hợp tệ hại nhất đối với người tiêu dùng (khi cầu hoàn
toàn không co giãn), thặng dư tiêu dùng bị mất 10 ngàn tỷ đồng
(bằng 10 ngàn đồng/kg x 1 triệu tấn) Điều này thể hiện cho khả
năng tổn thất lớn nhất trong thặng dư tiêu dùng Do đó, nếu cầu co
giãn một chút, sự mất mát trong thặng dư tiêu dùng có thể ít hơn 10 ngàn tỷ đồng( hình 5.5c)
P Chính phủ mua , : (S) P Chính phi mua f (S) % é
a Ty phần thuế mà người tiêu dùng rượu gánh chịu là:
“ Es+|Ed| 3+03 = 0,91 Trong do, E, là độ co giãn của cung theo giá và Eq là độ co giãn cầu
theo giá
Do đó, 91% thuế là đánh vào người tiêu dùng Bởi vì cung co giãn nhiều hơn so với cầu.
Trang 32168 Câu hỏi - Bai tap - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
b Với sự gia tăng trong giá rượu (do đánh thuế nặng), người tiêu
dùng sẽ thay thế rượu bằng bia, làm dịch chuyển đường cầu về bia sang phải Với cung co giãn hoàn toàn đối với bia (đường cung nằm ngang), sẽ không có sự thay đổi trong giá cân bằng của bia
Để phân tích ảnh hưởng của một biểu thuế vào thị trường cà phê
trong nước, chúng ta giải để tìm giá và sản lượng cân bằng trong nước khi
không có nhập khẩu: Q-6 = -2.Q+24
Qo = 10 ngan tan
Po = 4 đôla/kg
Tuy nhiên, giá thế giới là P* = 3 đôla/kg, được tự do mâu dịch, thì giá
trong nước bằng giá thế giới là 3 đôla Ở mức giá này:
Lượng cầu trong nước là: Qd= 12- P*/2 = 10,5 ngan tan
Lượng cung trong nước là Qs = P* + 6 = 9 ngàn tấn
Do đó, lượng cà phê nhập khẩu Q,,= Qd - Qs = 10,5 - 9
= 1,5 ngàn tấn
Nếu Quốc hội ấn định mức thuế nhập khẩu t = 1 đôla/kg, giá cà phê nhập khẩu sẽ là P** = 4 USD/kg Ở mức giá 4 đôla, các nhà sản xuất thỏa man cau trong nudc: Qs = Qd = 10, va nhap khau bang zero: Q,, = 0 Thang du tiéu ding trước khi áp đặt thuế nhập khẩu bằng diện tích tam giác được bao bởi đường cầu và mức giá là 3 đôla:
CS* = (24 - 3).(10,5).(1/2) = 110,25 triệu đôla
Mức thuế nhập khẩu là 1đôla/kg, giá tăng lên là P = 4 đôla, và thặng
dư tiêu dùng giảm xuống còn:
CSo (24 - 4).(10).(1/2)
100 triệu đôla ẩ
Thăng dư tiêu dùng giảm: a
ACS = - 10,25 triéu déla
Thặng dư sản xuất trước khi pạ~¿
có thuế nhập khẩu là: Pw=3 |
PS*= 3 x (6 + 9)/2 = 22,5 triệu o1
đôla
Trang 33Tén that v6 ich la: DL = ACS + APS = - 0,75 triệu đôla
a Hàm số cầu cá nhân của A và B có thể được viết dưới dạng:
q,= 12.000 - 10P
q, = 26.000 - 20P
Hàm số cầu thị trường Q là tổng cộng theo hoành độ các đường cầu cá
nhân: Q,=4q,+ q, = 38.000 - 30P Hàm chỉ phí biên MC 1a đường cung ngắn hạn của doanh nghiệp cạnh tranh: P=MC = 2/10 q + 200
Sản lượng mỗi doanh nghiệp sản xuất 20.000/10 = 2.000 đvsp
Lợi nhuận mỗi doanh nghiệp đạt được là:
Giá cân bằng mới trên thị trường: Q$'
Trang 34170 Cau hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
P = 781,8 đvt
Sản lượng cân bằng mới: Q = 38.000 - (30x781,8) = 14.545 đvsp
d, Với giá qui định P= 800 thì khối lượng sản phẩm tiêu thụ là:
Qd= 38.000 - (30 x800) = 14.000
và khối lượng sản phẩm cung ứng là:
Qs’ = (25x800) - 5000 = 15.000
Luc dé thang du cung: Qs’ - Qd = 15.000 - 14.000 = 1.000
Để giá qui định có hiệu lực, Chính phủ cần phải mua lượng dư cung
là 1.000 đvsp và số tiền Chính phủ phải chỉ:
1.000 x 800 = 800.000 đvt
1 Đường cung ngắn hạn của các doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn là:
a Đường chỉ phí biên ngắn hạn của doanh nghiệp
b Phần đường chỉ phí biên nằm ở phía trên đường AC
c Phần đường chi phí biên nằm ở phía trên đường AVC
d Phần đường chỉ phí biên nằm ở phía dưới đường AVC
Doanh thu biên (MR) là:
a Doanh thu tăng thêm trong tổng doanh thu khi giá cả sản phẩm
thay đổi
b Doanh thu tăng thêm trong tổng doanh thu khi bán thêm 1 sản phẩm
c Là độ dốc của đường tổng phí
d Là độ dốc của đường tổng cầu sản phẩm
Thị trường cạnh tranh hoàn toàn có 200 doanh nghiệp, mỗi doanh ng- hiệp có hàm cung P = 10 + 20q Vậy hàm cung thị trường sẽ là :
a P = 2.000 + 4.000Q c.Q=100P - 10
b P= Q/10 + 10 d Tất cả đều sai
Khi P < AVCmin, doanh nghiệp nên quyết định:
Trang 35
Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 171
a Sản xuất ở xuất lượng tại đó MC = MR
b Sản xuất tại xuất lượng có AVCmin
cân bằng dài hạn khi:
a.P =LAC =MR
b P > LACmin
c SMC = LMC = LACmin = SACmin = MR = P
d SMC = LMC = MR
Sử dụng các thông tin này trả lời các câu 7, 8, 9
Giả sử chỉ phí biên của 1 doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn, được cho bởi: MC = 3 + 2Q Nếu giá thị trường là 9 déla:
% Mức sản lượng doanh nghiệp sẽ sản xuất:
Thặng dư sản xuất của doanh nghiệp là:
Nếu chỉ phí biến đổi trung bình của doanh nghiệp la AVC = 3 + Q Tong
chỉ phí cố định là 3, thì doanh nghiệp sẽ thu được tổng lợi nhuận:
Sử dụng thông tin sau để trả lời các câu 10, 11, 12, 13
Trong thị trường sản phẩm X, giả định có 2 người tiêu dùng A và B, hàm
số cầu cá nhân mỗi người có dang:
P =(-1/10).qA + 1.200
Trang 36
172 Câu hỏi - Bài tộp - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
P =(-1/20).qB + 1.300
Có 10 doanh nghiệp sản xuất sản phẩm X, điều kiện sản xuất như nhau
Hàm chỉ phí sản xuất mỗi doanh nghiệp được cho :
Mức giá cân bằng và sản lượng cân bằng:
a P = 600, Q = 20.000 c P = 500, Q = 2500
b P = 60, Q = 2.000 d Tat ca déu sai
Sản lượng sản xuất và lợi nhuận của mỗi doanh nghiệp là:
a Q = 200, = 20.000 c Q = 3.000, = 300.000
b Q = 2.000, m = 200.000 d Tat ca déu sai
Đối với một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn, tình trạng sản lượng
tăng lên làm cho lợi nhuận giảm, chúng ta biết rằng:
a Doanh thu biên vượt quá chỉ phí biên
b Doanh thu biên bằng giá bán
c Doanh thu biên thấp hơn chỉ phí biên
d Tổng doanh thu bằng tổng chỉ phi
Câu phát biểu nào sau đây không đúng:
a Hãng thu được thặng dư sản xuất chỉ khi nào hãng có được một số
khả năng độc quyền
b Thặng dư sản xuất của một đơn vị sản lượng bằng khoảng chênh
lệch giữa giá bán sản phẩm và chỉ phí biên
c Các hãng có chỉ phí sản xuất thấp sẽ thu được nhiều thặng sản xuất
hơn hãng có chỉ phí sản xuất cao.
Trang 37Chương 5 Thị Trường Cạnh Tranh Hoàn Toàn 173
d Thặng dư sản xuất là phần diện tích nằm dưới mức giá thị trường
và nằm trên đường cung
16 Trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn:
a Người bán quyết định giá
b Người mua quyết định giá
c Không có ai quyết định giá
d Doanh nghiệp lớn nhất ấn định giá
17 Ở mức sản lượng có MC =MR, doanh nghiệp:
a Đã đạt lợi nhuận tối đa
b Đã tối thiểu hóa lỗ
c Nên đóng cửa thì hơn
d Cả ba trường hợp đều có thể
18 Khi hãng cạnh tranh hoàn toàn đạt được lợi nhuận tối đa trong ngắn hạn:
a Giá bán bằng chỉ phí biên trong ngắn hạn
b Giá bán lớn hơn chỉ phí trung bình
Trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn:
a Người mua và người bán có thông tin hoàn hảo
b Các doanh nghiệp đều bán một sản phẩm đồng nhất
d Có nhiều doanh nghiệp trên thị trường
e Tất cả các doanh nghiệp đều là người định giá
Khi hãng đạt được lợi nhuận tối đa thì:
a Độ dốc của đường tổng doanh thu bằng độ dốc của đường tổng chỉ phí
Trang 38
174 Câu hỏi - Bài tập - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mo
a Độ dốc của tổng doanh thu bằng giá hàng hóa
b Doanh thu biên bằng giá sản phẩm
c Đường tổng doanh thu là đường thẳng đi qua gốc tọa độ
d Sự thay đổi của tổng doanh thu khi bán thêm 1 đơn vị hàng hóa thì
bằng giá hàng hóa
e Tất cả các trường hợp trên
Chọn câu sai trong các câu dưới đây: Trong ngắn hạn doanh nghiệp
nhất thiết phải đóng cửa khi:
a Phần lỗ lớn hơn chi phí cố định
b Chi phí biến đổi trung bình tối thiểu lớn hơn giá bán
c Tổng doanh thu nhỏ hơn tổng chỉ phí
d Tổng doanh thu nhỏ hơn tổng chỉ phí biến đổi
Đối với một hãng cạnh tranh hoàn toàn, doanh thu biên sẽ:
a Nhỏ hơn giá bán và doanh thu trung bình
b Bằng giá bán nhưng lớn hơn doanh thu trung bình
c Bằng giá bán và bằng doanh thu trung bình
d Bằng doanh thu trung bình nhưng nhỏ hơn giá bán
Khi một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn đạt cân bằng trong ngắn
hạn, thì biểu thức nào dưới đây không cần có:
Sử dụng những thông tin sau để trả lời các câu 25, 26, 27
Trang 39|
Một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn đang sản xuất 100 sản phẩm,
tổng định phí là 300, chi phí biên = chi phí trung bình = 15 Tại mức sản
lượng Q=50 có chỉ phí biên = chỉ phí biến đổi trung bình = 10 Giá bán sản
phẩm trên thị trường là 14
25 Để tối đa hóa lợi nhuận hay tối thiểu hóa thua lỗ, doanh nghiệp phải:
a Tiếp tục sản xuất ở mức sản lượng hiện tại
Trang 40176 Cau hỏi - Bai tap - Trắc nghiệm Kinh Tế Vi Mô
Điều gì dưới đây không phải là điều kiện cho tình trạng cân bằng dài
hạn của đoanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn
a Mỗi doanh nghiệp có lợi nhuận kinh tế bằng 0
b Thặng dư sản xuất bằng 0
c Tất cả các doanh nghiệp trong ngành ở trạng thái tối đa hóa lợi
nhuận
d Số cung và số cầu thị trường bằng nhau
Trong ngành cạnh tranh hoàn toàn, khi các doanh nghiệp mới gia nhập
vào ngành làm cầu các yếu tố sản xuất tăng và giá các yếu tố sản xuất
tăng theo Chúng ta có thể kết luận đường cung dài hạn của ngành là :
a Dốc lên trên c Thẳng đứng
b Dốc xuống dưới d Không đổi
Biểu thức nào dưới đây thể hiện nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận của
doanh nghiệp, bất kể doanh nghiệp hoạt động ở thị trường nào:
Khi giá yếu tố của doanh nghiệp cạnh tranh hoàn toàn tăng lên, làm chi
phí biên tăng lên thì doanh nghiệp sẽ:
a Sản xuất ở mức sản lượng cũ
b Tăng giá bán
c Giảm giá bán
đ Giảm sản lượng
Đối với một doanh nghiệp trong một ngành cạnh tranh hoàn toàn thì
vấn đề nào dưới đây không thể quyết định được ?
a Số lượng các yếu tố sản xuất sử dụng là bao nhiêu?
b Sản xuất bao nhiêu sản phẩm?
c Bán sản phẩm với giá bao nhiêu?
d Sản xuất như thế nào?
Trong thị trường cạnh tranh hoàn toàn, thang dư tiêu dùng tổn tại do:
a Nhiều người mua sẵn lòng trả cao hơn mức giá cân bằng