Giáo án ngữ văn 10 soạn chuẩn cv 5512 mới nhất theo cv 4040 Giáo án ngữ văn 10 soạn chuẩn cv 5512 mới nhất theo cv 4040
Trang 1+ Con người trong VHVN
- V n d ng th p: H c sinh có ni m t hào v truy n th ng văn hóa c a dânậ ụ ấ ọ ề ự ề ề ố ủ
t c qua di s n văn hóa độ ả ược h c.ọ
- V n d ng cao: Có lòng say mê v i văn h c Vi t Nam.ậ ụ ớ ọ ệ
2 Năng l c ự
a Phát tri n năng l c chungể ự : Năng l c t h c, năng l c sáng t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự ảquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tác, năng l c công ngh thôngế ấ ề ự ẩ ự ợ ự ệtin và truy n thông.ề
b Năng l c riêng: ự
- Năng l c thu th p thông tin liên quan đ n l ch s văn h c Vi t Namự ậ ế ị ử ọ ệ
- Năng l c đ c – hi u các tác tác ph m văn h c Vi t Nam (Văn h c dânự ọ ể ẩ ọ ệ ọgian và văn h c vi t)ọ ế
- Năng l c trình bày suy nghĩ, c m nh n c a cá nhân v các th i kì văn h c.ự ả ậ ủ ề ờ ọ
- Năng l c h p tác khi trao đ i, th o lu n v thành t u, h n ch , nh ngự ợ ổ ả ậ ề ự ạ ế ữ
đ c đi m c b n, giá tr c a nh ng tác ph m văn h c Vi t Nam;ặ ể ơ ả ị ủ ữ ẩ ọ ệ
- Năng l c phân tích, so sánh s khác nhau gi a văn h c dân gian và vănự ự ữ ọ
h c vi tọ ế
- Năng l c t o l p văn b n ngh lu nự ạ ậ ả ị ậ
3 Ph m ch t ẩ ấ
- Ph m ch t: ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t tọ ệ ả ể ẩ ấ ố
đ p: yêu nẹ ước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II THI T B D Y H C VÀ H C LI U Ế Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
- Phương ti n, thi t b : ệ ế ị
+ SGK, SGV, T li u Ng Văn 11, thi t k bài h c.ư ệ ữ ế ế ọ
Trang 2+ Máy tính, máy chi u, loa ế
- PPDH: Phát v n, thuy t trình, nêu v n đ , th o lu n nhóm, trò ch iấ ế ấ ề ả ậ ơ
III TI N TRÌNH D Y H C Ế Ạ Ọ
A HO T Đ NG KH I Đ NG (M Đ U) Ạ Ộ Ở Ộ Ở Ầ
a) M c đích: ụ HS bi t đế ược các n i dung c b n c a bài h c c n đ t độ ơ ả ủ ọ ầ ạ ược,
t o tâm th cho h c sinh đi vào tìm hi u bài m i.ạ ế ọ ể ớ
b) N i dung: ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ GV giao nhi m v - Chia l p thành 2 nhóm:ệ ụ ớ
+ Nhóm 1: K tên nh ng tác ph m văn h c dân gian b c THCS mà em yêu ể ữ ẩ ọ ở ậ thích nh t? ấ
+ Nhóm 2: K tên nh ng tác ph m văn h c vi t b c THCS mà em yêu thích ể ữ ẩ ọ ế ở ậ
Các tác ph m văn h c dân gian THCS làẩ ọ ở :
- Truy n c tích Th ch sanh, Bánh tr ng bánh dày; Truy n thuy t Thánhệ ổ ạ ư ề ếgióng, S n tinh – th y tinh… ơ ủ
- Các tác ph m c a văn h c vi t: ẩ ủ ọ ế bài th Sang thu c a H u Th nh, truy nơ ủ ữ ỉ ệ
ng n B n quê c a Nguy n Minh Châu…ắ ế ủ ễ
=> Đó là nh ng tác ph m ữ ẩ thu c ộ văn h cọ dân gian và văn h c vi tọ ế Vi t Namệ
B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ HD HS tìm hi u các b ph n h p thành c a văn h c Vi t ể ộ ậ ợ ủ ọ ệ Nam (20 phút)
Trang 3B ướ c 1: Gv giao nhiêm v cho ụ
1.Văn h c dân gian : ọ
- Khái ni m: VHDG là nh ng sáng tác t pệ ữ ậ
th và truy n mi ng c a nhân dân laoể ề ệ ủ
đ ng Các tri th c có th tham gia sángộ ứ ểtác Song nh ng sáng tác đó ph i tuânữ ả
th nh ng đ c tr ng c a VHDG và trủ ữ ặ ư ủ ởthành ti ng nói tình c m chung c a nhânế ả ủdân
+ G m các th lo i nh ồ ể ạ ư th n tho i, s thi, ầ ạ ử truy n thuy t, truy n c tích, truy n ng ề ế ệ ổ ệ ụ ngôn, truy n c ệ ườ i, t c ng , câu đ , ca ụ ữ ố dao, dân ca, vè, truy n th , chèo ệ ơ
- Đ c tr ng c a VHDG là tính truy nặ ư ủ ề
mi ng, tính t p th , và s g n bó v i cácệ ậ ể ự ắ ớsinh ho t khác nhau trong đ i s ng c ngạ ờ ố ộ
- Hình th c văn t c a văn h c vi t đứ ự ủ ọ ế ượcghi l i ch y u b ng ba th ch : Hán,ạ ủ ế ằ ứ ữNôm, Qu c ng ố ữ
- Th lo i:ể ạ
Trang 4* Văn bi n ng ( phú, cáo, văn t ).ề ữ ế
* Ch Nôm có th Nôm đữ ơ ường lu t, tậ ừkhúc, ngâm khúc, hát nói…
a) M c đích: ụ N m đắ ược quá trình phát tri n c a ể ủ văn h c vi t Vi t Namọ ế ệ
b) N i dung: ộ Giáo viên hướng d n h c sinh đ c hi u văn b nẫ ọ ọ ể ả
- Văn h c t th k X đ n h t th k XIX là ọ ừ ế ỉ ế ế ế ỉ văn
h c trung đ i ọ ạ
- Hai th i kì sau (đ u th k XX đ n h t th kờ ầ ế ỉ ế ế ế ỉXX) tuy m i th i kì có nh ng đ c đi m riêngỗ ờ ữ ặ ể
nh ng đ u n m chung trong xu th phát tri nư ề ằ ế ể
Trang 5k XIX) :ỉ+ XHPK hình thành ,phát tri n và suyểthoái,công cu c xây d ng đ t nộ ự ấ ước và ch ngố
gi c ngo i xâm ặ ạ
- Ch Hán du nh p vào VN t đ u công nguyênữ ậ ừ ầ
nh ng đ n th k X khi dân t c Vi t Namư ế ế ỷ ộ ệgiành được đ c l p, văn h c vi t m i th c sộ ậ ọ ế ớ ự ựhình thành
- Văn h c th i kì này đọ ờ ược vi t b ng ch Hánế ằ ữ
và ch Nôm do nh hữ ả ưởng ch y u văn h củ ế ọtrung đ i Trung Qu c (Phong ki n xâm lạ ố ế ược).Văn h c ch Hán là c u n i đ dân t c ta ti pọ ữ ầ ố ể ộ ế
nh n các h c thuy t Nho giáo, Ph t giáo, Lãoậ ọ ế ậ
T Sáng t o các th lo i trên c s nh hử ạ ể ạ ơ ở ả ưởngcác th lo i c a văn h c Trung Qu c Văn h cể ạ ủ ọ ố ọ
Ch Nôm phát tri n là b ng ch ng hùng h nữ ể ằ ứ ồcho ý th c xây d ng 1 n n văn h c đ c l p c aứ ự ề ọ ộ ậ ủdân t c ta.ộ
- Tác ph m, tác gi tiêu bi u:ẩ ả ể + Ch Hán.ữ
+ Ch Nôm.ữ
=> S phát tri n ch Nôm và văn h c ch Nômự ể ữ ọ ữluôn g n v i nh ng truy n th ng c a dân t c:ắ ớ ữ ề ố ủ ộlòng yêu nước, tinh th n nhân đ o và hi nầ ạ ệ
th c Nó th hi n thinh th n ý th c dân t c đãự ể ệ ầ ứ ộphát tri n caoể
Trang 6* Chia 4 giai đo n: ạ+ T đ u XX đ n năm 1930ừ ầ ế+ T 1930 đ n năm 1945ừ ế+ T 1945 đ n năm 1975ừ ế+ T 1975 đ n nayừ ế
* Đ c đi m chung:ặ ể
- Văn h c hi n đ i Vi t Nam m t m t k th aọ ệ ạ ệ ộ ặ ế ừtinh hoa c a văn h c truy n th ng, m t khácủ ọ ề ố ặ
ti p thu tinh hoa c a nh ng n n văn h c l nế ủ ữ ề ọ ớtrên th gi i đ hi n đ i hoá.ế ớ ể ệ ạ
* S khác bi t c a văn h c trung đ i và vănự ệ ủ ọ ạ
h c hi n đ i Vi t Nam: ọ ệ ạ ệ
- V tác gi : Đã xu t hi n nhà văn nhà thề ả ấ ệ ơchuyên nghi p, l y vi c vi t văn, sáng tác thệ ấ ệ ế ơ
là ngh nghi p.ề ệ
- V đ i s ng văn h c: Nh có báo chí, kĩ thu tề ờ ố ọ ờ ậ
in n hi n đ i, tác ph m văn h c đi vào đ iấ ệ ạ ẩ ọ ờ
s ng nhanh h n, m i quan h gi a đ c gi vàố ơ ố ệ ữ ộ ảtác gi m t thi t h n, đ i s ng văn h c sôi n i,ả ậ ế ơ ờ ố ọ ổnăng đ ng h n.ộ ơ
- V th lo i: Th m i, ti u thuy t, k ch nói…ề ể ạ ơ ớ ể ế ịthay th h th ng th lo i cũ.ế ệ ố ể ạ
- V thi pháp: L i vi t ề ố ế ướ ệc l , sùng c , phi ngã,ổ
c a VHTD không còn thích h p và l i vi t hi nủ ợ ố ế ệ
th c đ cao cá tính sáng t o, đ cao “cái tôi” cáự ề ạ ềnhân d n đầ ược kh ng đ nh.ẳ ị
Ho t đ ng 3: ạ ộ Con ng ườ i Vi t Nam qua văn h c (20 phút) ệ ọ
a) M c đích: ụ C m nh n đả ậ ược hình tượng con người Vi t Nam qua văn h cệ ọ
b) N i dung: ộ HS đ c SGK và hoàn thành nhi m v GV giaoọ ệ ụ
Trang 7III.Con ng ườ i Vi t Nam qua văn h c ệ ọ :
Văn h c Vi t Nam th hi n t tọ ệ ể ệ ư ưởng, tình c m,ảquan ni m chính tr , văn hoá, đ o đ c, th m mĩệ ị ạ ứ ẩ
c a ngủ ười Vi t Nam trong nhi u m i quan h :ệ ề ố ệ
1 Con ng ườ i Vi t Nam trong m i quan h ệ ố ệ
- Văn h c hi n đ i: hình tọ ệ ạ ượng thiên nhiên thể
hi n qua tình yêu đ t nệ ấ ước, cu c s ng, l a đôiộ ố ứ
→Con người Vi t Nam g n bó sâu s c v i thiênệ ắ ắ ớnhiên và luôn tìm th y t thiên nhiên nh ngấ ừ ữhình tượng th hi n chính mình.ể ệ
2 Con ng ườ i Vi t Nam trong m i quan h ệ ố ệ
v i qu c gia, dân t c ớ ố ộ :
- Người Vi t Nam mang m t t m lòng yêuệ ộ ấ
nước thi t tha.ế
- Bi u hi n c a lòng yêu nể ệ ủ ước:
+ Yêu làng xóm, quê hương
+ T hào v truy n th ng văn h c, l ch sự ề ề ố ọ ị ử
d ng nự ước và gi nữ ướ ủc c a dân t c.ộ + Ý chí căm thù quân xâm lược và tinh th nầ
Trang 8con người và xã h i loàiộ
người văn h c là nhânọ
Trãi), Qua đèo Ngang (Bà
huy n Thanh Quan), ệ Thi
v nh, Thu đi u, Thu m ị ế ẩ
- Tác ph m k t tinh t lòng yêu nẩ ế ừ ước “Nam
qu c s n hà”, “Bình ngô đ i cáo”,“Văn t nghĩaố ơ ạ ế
sĩ C n Giu c”,“Tuyên ngôn đ c l p”ầ ộ ộ ậ
3 Con ng ườ i Vi t Nam trong m i quan h ệ ố ệ
xã h i: ộ
- Ước m xây d ng m t xã h i công b ng, t tơ ự ộ ộ ằ ố
đ p h n.ẹ ơ
- Phê phán, t cáo các th l c chuyên quy n,ố ế ự ề
c m thông v i s ph n con ngả ớ ố ậ ườ ịi b áp b c.ứ
- Nhìn th ng vào th c t i đ nh n th c, phêẳ ự ạ ể ậ ứphán, c i t o xã h i cho t t đ p.ả ạ ộ ố ẹ
→Ch nghĩa hi n th c và ch nghĩa nhân đ o.ủ ệ ự ủ ạ
4 Con ng ườ i Vi t Nam và ý th c v cá nhân ệ ứ ề :Văn h cdânọ t c th hi n nh ng ph m ch t t tộ ể ệ ữ ẩ ấ ố
đ p c a con ngẹ ủ ười Vi t Nam (nhân ái, th yệ ủchung, tình nghĩa, v tha, đ c hi sinh,…), đ caoị ứ ềquy n s ng c a con ngề ố ủ ười cá nhân nh ngưkhông ch p nh n ch nghĩa cá nhân c c đoan…ấ ậ ủ ự-> Văn h c dân t c t p trung xây d ng m tọ ộ ậ ự ộ
đ o lí làm ng ạ ườ ố ẹ i t t đ p.
Trang 9căm thù quân xâm lược
(Bình Ngô đ i cáo, Văn t ạ ế
nghĩa sĩ C n Giu c ) ầ ộ
Kh ng đ nh truy n th ngẳ ị ề ố
văn hoá, quy n l i c a nhânề ợ ủ
dân (Bình Ngô đ i cáo) ạ
+ Câu 1: Nêu giá tr c a bài Phú?ị ủ
+ Câu 2: Hào khí Đông A qua bài thơ
* Tr c nghi m: ắ ệ
Câu h i 1: o Ð c tr ng nào sau đây không là đ c tr ng c a văn h c dân gian ặ ư ặ ư ủ ọ
a Văn h c dân gian là nh ng tác ph m ngh thu t ngôn t truy n mi ng ọ ữ ẩ ệ ậ ừ ề ệ
b Văn h c dân gian đọ ượ ậc t p th sáng t o nên.ể ạ
c Văn h c dân gian g n bó và ph c v tr c ti p cho các sinh ho t khác nhau ọ ắ ụ ụ ự ế ạtrong đ i s ng c ng đ ngờ ố ộ ồ
d.Văn h c dân gian mang đ m d u n và phong cách cá nhân c a ngọ ậ ấ ấ ủ ười ngh ệ
Câu h i 3: o Nh ng truy n dân gian ng n, có k t ch t chẽ, k v nh ng s ữ ệ ắ ế ặ ể ề ữ ự
vi c, k v nh ng s vi c, hành vi, qua đó nêu lên bài h c kinh nghi m v ệ ể ề ữ ự ệ ọ ệ ề
cu c s ng ho c tri t lí nhân sinh nh m giáo d c con ngộ ố ặ ế ằ ụ ười thu c th lo i ộ ể ạ
Trang 10nào c a văn h c dân gian ?ủ ọ
GV: G i HS nêu các ki n th c tr ng tâm trong bài.ọ ế ứ ọ
HS: Ho t đ ng cá nhân và đ i di n HS lên b ng ch a bài.ạ ộ ạ ệ ả ữ
Trang 11d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ Làm bài t p v n d ngậ ậ ụ
* H ƯỚ NG D N V NHÀ Ẫ Ề
- Hoàn thành bài t p và đ c thêm TLTKậ ọ
- Chu n b bài: Ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngẩ ị ạ ộ ế ằ ữ
1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ
- Nh n bi t: ậ ế Nh n bi t khái ni m v ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngậ ế ệ ề ạ ộ ế ằ ữ
- Thông hi u: Hi u v m c đích và n m để ể ề ụ ắ ược 2 quá trình trong ho t đ ngạ ộgiao ti p b ng ngôn ng ế ằ ữ
- V n d ng th p: Nh n di n đậ ụ ấ ậ ệ ược bi u hi n c a ho t đ ng giao ti p b ngể ệ ủ ạ ộ ế ằngôn ng ữ
- V n d ng cao: V n d ng linh ho t, sáng t o.ậ ụ ậ ụ ạ ạ
2 Năng l c ự
- Năng l c t h c ự ự ọ - Năng l c gi i quy t v n đ và sáng t oự ả ế ấ ề ạ
- Năng l c giao ti pự ế - Năng l c th m mĩự ẩ
- Năng l c s d ng ngôn ngự ử ụ ữ - Năng l c h p tácự ợ
Văn học Việt Nam
Văn học viết Văn học dân gian
Văn học hiện đại (Từ đầuTK
XX đến hết
TK XX)
Văn học trung đại (Từ TK X đến hết TK XIX)
Trang 123 Ph m ch t ẩ ấ
- Ph m ch t: ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t tọ ệ ả ể ẩ ấ ố
đ p: yêu nẹ ước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
Chuy n giao nhi m v h c t pể ệ ụ ọ ậ
GV nêu yêu c u: Ca dao có câu:ầ
Đêm trăng thanh anh m i h i nàng ớ ỏ
- Tre non đ lá đan sàng nên chăng? ủ
Câu h i 1: N u em là chàng trai trong câu ca dao trên, trong m t ỏ ế ộ “đêm trăng
thanh”, em “đ t v n đ ’ v i ngặ ấ ề ớ ười mình yêu: “Tre non đ lá đan sàng nênủchăng?”, thì cô gái y sẽ ph n ng b ng nh ng l i nói nào? ấ ả ứ ằ ữ ờ
Câu h i 2: S ph n ng c a cô gái có làm th a mãn mong mu n c a emỏ ự ả ứ ủ ỏ ố ủkhông?
Hãy tr l i hai câu h i trên b ng hình th c ti u ph m.ả ờ ỏ ằ ứ ể ẩ
- GV d n d t vào bài:ẫ ắ Trong cu c s ng hàng ngày, con ng ộ ố ườ i không th s ng ể ố
mà không có s giao ti p Giao ti p làm cho con ng ự ế ế ườ i nâng cao hi u bi t, ti p ể ế ế
nh n đ ậ ượ c tri th c, th ng nh t đ ứ ố ấ ượ c hành đ ng Đ giúp các em nâng cao kh ộ ể ả năng s d ng ngôn ng trong giao ti p, bài h c hôm nay, cô và các em cùng ử ụ ữ ế ọ tìm hi u “ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ” ể ạ ộ ế ằ ữ
B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ
Trang 13Ho t đ ng 1: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u ho t đ ng giao ẫ ọ ể ạ ộ
ti p b ng ngôn ng ế ằ ữ
a) M c đích: ụ H c sinh n m đọ ắ ượ ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng c ạ ộ ế ằ ữ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c uể ể ộ ế ứ ầ
trong SGK, quan sát thông tin
trên máy chi u ế
1 Đ c và tìm hi u các ng li u ọ ể ữ ệ
a Ng li u 1: văn b n h i ngh Diên H ng ữ ệ ả ộ ị ồ
Nhân v t: vua và các bô lão.ậ
- M i bên có cỗ ương v khác nhau: vua là ngị ườilãnh đ o t i cao c a đ t nạ ố ủ ấ ước, các bô lão thì
đ i di n cho các t ng l p nhân dân.ạ ệ ầ ớHai bên l n lầ ượ ổt đ i vai giao ti p cho nhauế
-Lượ ờt l i 1: Vua Tr n nói các v bô lãongheầ ị
-Lượ ờt l i 2: Các v bô lão nói nhà vua ngheị
-Lượ ờt l i 3: Nhà vua h i các v bô lão ngheỏ ị
- Lượ ờt l i 4: Các v bô lão tr l i nhà vua ngheị ả ờ
đi n Diên
Ở ệ H ng Lúc này quân NguyênồMông đang t kéo 50 v n đ i quân xâmồ ạ ạ ạ
lược nước ta?
N i dung: gi c xâm lộ ặ ược đ t nấ ước, ta nên hòahay đánh Nhân dân đ ng lòng đánh.ồ
Trang 14trường, có tính t ch c cao ).ổ ứ
ND giao ti pế thu c lĩnh v c ộ ự văn h c ọ , v i đớ ề
tài “T ng quan văn h c vi t nam”.ổ ọ ệ
- Nh ng v n đ c b nữ ấ ề ơ ả : + Các b ph n h p thành c a n n VHVN.ộ ậ ợ ủ ề + Quá trình phát tri n c a VH vi t.ể ủ ế
+ Con người VN qua VH
M c đích giao ti p:ụ ế + Người vi t: trình bày nh ng v n đ c b nế ữ ấ ề ơ ả
v VHVN cho HS l p 10.ề ớ + Ngườ ọi đ c: ti p nh n nh ng v n đ đó.ế ậ ữ ấ ềNgôn ngữ vi t dùng m t s lế ộ ố ượng l n cácớthu t ng văn h c, các câu mang đ c đi mậ ữ ọ ặ ể
c a văn b n khoa h c, k t c u văn b n m chủ ả ọ ế ấ ả ạ
ti n hành ch y u b ng phế ủ ế ằ ương ti nệngôn ng (nói, vi t), nh m th c hi nữ ế ằ ự ệ
nh ng m c đích v nh n th c, tìnhữ ụ ề ậ ứ
Trang 15- T p trung cao và h p tác t t đ gi iậ ợ ố ể ảquy t nhi m v ế ệ ụ
- Có thái đ tích c c, h ng thú.ộ ự ứ
- Nh n th c đậ ứ ược nhi m v c n gi iệ ụ ầ ảquy t c a bài h c.ế ủ ọ
- T p trung cao và h p tác t t đ gi iậ ợ ố ể ảquy t nhi m v ế ệ ụ
- Có thái đ tích c c, h ng thú.ộ ự ứBài ca dao là m t ho t đ ng giao ti p:ộ ạ ộ ế
- Nhân v t giao ti p: Ngậ ế ười nông dânđang cày ru ng nói v i nh ng ngộ ớ ữ ườikhác (Đ i t “Ai”: ch t t c m i ngạ ừ ỉ ấ ả ọ ười)
- Hoàn c nh giao ti p: Ngả ế ười nông dâncày ru ng v t v gi a bu i tr a nóngộ ấ ả ữ ổ ư
n c.ự
- N i dung giao ti p: Nói v m i quanộ ế ề ố
h gi a bát c m đ y, d o th m và sệ ữ ơ ầ ẻ ơ ựlàm vi c v t v , đ ng cay.ệ ấ ả ắ
Trang 16- M c đích: Nh c nh m i ngụ ắ ở ọ ười ph iả
có ý th c trân tr ng, nâng niu thành quứ ọ ảlao đ ng mà mình đã đ ra bi t baoộ ổ ếnhiêu công s c đ có đứ ể ược thành quảđó
- Nh n th c đậ ứ ược nhi m v c n gi i quy t c a bài h c.ệ ụ ầ ả ế ủ ọ
- T p trung cao và h p tác t t đ gi i quy t nhi m v ậ ợ ố ể ả ế ệ ụ
- Có thái đ tích c c, h ng thú.ộ ự ứ
- Nh n th c đậ ứ ược nhi m v c n gi i quy t c a bài h c.ệ ụ ầ ả ế ủ ọ
- T p trung cao và h p tác t t đ gi i quy t nhi m v ậ ợ ố ể ả ế ệ ụ
- Có thái đ tích c c, h ng thú.ộ ự ứ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
GV: G i HS nêu các ki n th c tr ng tâm trong bài.ọ ế ứ ọ
HS: Ho t đ ng cá nhân và đ i di n HS lên b ng ch a bài.ạ ộ ạ ệ ả ữ
Trang 17c) S n ph m: ả ẩ
Bài ca dao là m t ho t đ ng giao ti p:ộ ạ ộ ế
- Nhân v t giao ti p: Ngậ ế ười nông dân đang cày ru ng nói v i nh ng ngộ ớ ữ ười khác (Đ i t “Ai”: ch t t c m i ngạ ừ ỉ ấ ả ọ ười)
- Hoàn c nh giao ti p: Ngả ế ười nông dân cày ru ng v t v gi a bu i tr a nóng ộ ấ ả ữ ổ ư
n c.ự
- N i dung giao ti p: Nói v m i quan h gi a bát c m đ y, d o th m và s ộ ế ề ố ệ ữ ơ ầ ẻ ơ ựlàm vi c v t v , đ ng cay.ệ ấ ả ắ
- M c đích: Nh c nh m i ngụ ắ ở ọ ười ph i có ý th c trân tr ng, nâng niu thành ả ứ ọ
qu lao đ ng mà mình đã đ ra bi t bao nhiêu công s c đ có đả ộ ổ ế ứ ể ược thành
qu đó.ả
=> Cách nói c th , có hình nh nên h p d n và có s c thuy t ph c.ụ ể ả ấ ẫ ứ ế ụ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ GV thu s n ph m c a HS ch m cho đi m vào đ u ti tả ẩ ủ ấ ể ầ ếsau
* H ƯỚ NG D N V NHÀ Ẫ Ề
- N m v ng lí thuy t và hoàn thành bài t p.ắ ữ ế ậ
- Chu n b bài: Khái quát VHDGVN ẩ ị
- V n d ng cao: Phân tích đậ ụ ược n i dung và ngh thu t đ c đáo trong VHDG.ộ ệ ậ ộ
- Hi u và nh để ớ ược nh ng đ c tr ng c b n c a văn h c dân gian.ữ ặ ư ơ ả ủ ọ
- Hi u để ược nh ng giá tr to l n c a văn h c dân gian Đây là c s đ h cữ ị ớ ủ ọ ơ ở ể ọsinh có thái đ trân tr ng đ i v i di s n văn hóa tinh th n c a dân t c, t đóộ ọ ố ớ ả ầ ủ ộ ừ
h c t p t t h n ph n văn h c dân gian trong chọ ậ ố ơ ầ ọ ương trình
Trang 18- N m đắ ược khái ni m v các th lo i c a văn h c dân gian Vi t Nam H cệ ề ể ạ ủ ọ ệ ọsinh có th n m b t các th lo i, bi t phân bi t s b th lo i này v i thể ắ ắ ể ạ ế ệ ơ ộ ể ạ ớ ể
lo i khác trong h th ng ạ ệ ố
2 Năng l c ự
a Phát tri n năng l c chungể ự
-Năng l c t h c, năng l c sáng t o, năng l c gi i quy t v n đ , năng l cự ự ọ ự ạ ự ả ế ấ ề ự
th m mĩ, năng l c h p tác, năng l c công ngh thông tin và truy n thông.ẩ ự ợ ự ệ ề
b Năng l c riêngự
- Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năng l c t nh nự ọ ể ả ự ả ụ ơ ự ự ậ
th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ứ ự ả ế ộ ố ấ ề ặ ừ ả
3 Ph m ch t ẩ ấ
- Ph m ch t: ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t tọ ệ ả ể ẩ ấ ố
đ p: yêu nẹ ước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
a) M c đích: ụ HS bi t đế ược các n i dung c b n c a bài h c c n đ t độ ơ ả ủ ọ ầ ạ ược,
t o tâm th cho h c sinh đi vào tìm hi u bài m i.ạ ế ọ ể ớ
b) N i dung: ộ GV trình chi u trích đo n phim tài li u v chi n th ng c a cu cế ạ ệ ề ế ắ ủ ộ
kh i nghĩa Lam S n đ t đó d n d t, t o tâm th cho HS vào bài m iở ơ ể ừ ẫ ắ ạ ế ớ
c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
GV: Trình chi u ế Video v truy n thuy t An Dề ề ế ương Vương…, truy n c tíchệ ổ
T m ấ Cám; tranh nh truy n cả ệ ười
+Chu n b b ng l p ghépẩ ị ả ắ
B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ
+ Xem video trích đo nạ
+ L p ghép tác ph m v i n i dung trích đo n đã xem đ nh n bi t th lo iắ ẩ ớ ộ ạ ể ậ ế ể ạtruy n dân gianệ
B ướ c 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ
Trang 19B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị
GV nh n xét và d n vào bài m i: ậ ẫ ớ Khi nói v VHDG, Lâm Th Mĩ D đã t ng cóề ị ạ ừcâu th làm xúc đ ng lòng ngơ ộ ười:
Tôi yêu truy n c n ệ ổ ướ c tôi
V a nhân h u l i tuy t v i sâu sa ừ ậ ạ ệ ờ
Th ươ ng ng ườ ồ i r i m i th ớ ươ ng ta
Yêu nhau m y núi cách xa cũng tìm ấ
hi n r i l i g p lành
Ng ườ i ngay l i g p ng ạ ặ ườ i tiên đ trì ộ
Và cho đ n nh ng câu ca dao:ế ữ
Trên đ ng c n d ồ ạ ướ ồ i đ ng sâu
Ch ng cày v c y con trâu đi b a ồ ợ ấ ừ
T truy n c đ n ca dao dân ca, t c ng … T t c đ u là bi u hi n c th c aừ ệ ổ ế ụ ữ ấ ả ề ể ệ ụ ể ủVHDG Đ hi u rõ chúng ta cùng tìm hi u bài ể ể ể “KHÁI QUÁT VHDG VN”
B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u các đ c tr ng c ẫ ọ ể ặ ư ơ
b n c a văn h c dân gian Vi t Nam ả ủ ọ ệ (15 phút)
a) M c đích: ụ Giúp h c sinh n m đọ ắ ượ các đ c tr ng c b n c a văn h c dânc ặ ư ơ ả ủ ọgian Vi t Namệ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c uể ể ộ ế ứ ầ
1 Văn h c dân gian là nh ng tác ọ ữ
ph m ngh thu t ngôn t truy n ẩ ệ ậ ừ ề
mi ng ệ
+ Em hi u th nào là truy n mi ng? ể ế ề ệ
T i sao truy n mi ng là ph ạ ề ệ ươ ng th c ứ
I Đ c tr ng c b n c a văn h c ặ ư ơ ả ủ ọ dân gian Vi t Nam ệ
1 Văn h c dân gian là nh ng tác ọ ữ
ph m ngh thu t ngôn t truy n ẩ ệ ậ ừ ề
mi ng ệ
- Truy n mi ng: là s ghi nh theoề ệ ự ớ
ki u nh p tâm và ph bi n b ng l iể ậ ổ ế ằ ờnói ho c b ng trình di n cho ngặ ằ ễ ườikhác nghe, xem
- Văn h c dân gian ra đ i t r t s m,ọ ờ ừ ấ ớ
Trang 20sáng tác và l u truy n c b n c a văn ư ề ơ ả ủ
h c dân gian? ọ
+ Theo em, quá trình truy n mi ng ề ệ
đ ượ c th c hi n thông qua hình th c ự ệ ứ
truy n mi ng c a văn h c dân gian có ề ệ ủ ọ
m i quan h v i nhau nh th nào? ố ệ ớ ư ế
các cá nhân, chu n hóa ki n th c.ẩ ế ứ
t khi ch a có ch vi t nên đừ ư ữ ế ược
- Quá trình truy n mi ng đề ệ ược th cự
hi n thông qua hình th c di nệ ứ ễ
xướng dân gian (trình bày tác ph mẩ
m t cách t ng h p thông qua cácộ ổ ợhình th c nói, k , hát, di n).ứ ể ễ
2 Văn h c dân gian là s n ph m ọ ả ẩ
c a quá trình sáng tác t p th ủ ậ ể (tính t p th ) ậ ể
kh i xở ướng
+ Khi tác ph m đẩ ược hình thành, nó
sẽ được t p th đón nh n và ti pậ ể ậ ế
Trang 21t c l u truy n qua nhi u đ aụ ư ề ề ị
phương, nhi u th h khác nhau.ề ế ệ+ Trong quá trình l u truy n, tácư ề
ph m văn h c dân gian ti p t cẩ ọ ế ụ
được các th h ngế ệ ười dân b sung,ổ
bi n đ i nh m giúp cho tác ph mế ổ ằ ẩhoàn thi n h n v n i dung cũngệ ơ ề ộ
nh hình th c ngh thu t ư ứ ệ ậ+ D n d n, qua l u truy n, ngầ ầ ư ề ười takhông nh đớ ược và cũng không c nầ
nh ai đã t ng là tác gi , tác ph mớ ừ ả ẩvăn h c dân gian tr thành c aọ ở ủchung
h c dân gian v i các sinh ho t khácọ ớ ạnhau trong đ i s ng c ng đ ng.ờ ố ộ ồ
Ho t đ ng 2: ạ ộ H ướ ng d n h c sinh tìm hi u h th ng th lo i c a văn ẫ ọ ể ệ ố ể ạ ủ
h c dân gian Vi t Nam (10 phút) ọ ệ
a) M c đích: ụ Hi u để ượ h th ng th lo i c a văn h c dân gian Vi t Namc ệ ố ể ạ ủ ọ ệ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK, ho t đ ng nhóm đ tìm hi u n i dung ki nạ ộ ể ể ộ ế
giáo khoa, em hãy k tên các ể
II H th ng th lo i c a văn h c dân gian ệ ố ể ạ ủ ọ
Vi t Nam ệ
- Văn h c dân gian Vi t Nam bao g m 12 thọ ệ ồ ể
lo i chính: th n tho i, truy n thuy t, s thi,ạ ầ ạ ề ế ửtruy n c tích, truy n ng ngôn, truy n cệ ổ ệ ụ ệ ười,
Trang 22th lo i c a văn h c dân gian ể ạ ủ ọ
Vi t Nam và hãy đ nh nghĩa ệ ị
thuy t, s thi, truy n c tích,ế ử ệ ổ
truy n ng ngôn, truy n cệ ụ ệ ười,
t c ng , câu đ , ca dao, vè,ụ ữ ố
t c ng , câu đ , ca dao, vè, truy n th , chèo ụ ữ ố ệ ơ
- Th n tho i:ầ ạ+ Tác ph m t s dân gian.ẩ ự ự+ Thường k v các v th n nh m gi i thíchể ề ị ầ ằ ảcác hi n tệ ượng t nhiên, th hi n khát v ngự ể ệ ọchinh ph c t nhiên c a con ngụ ự ủ ười th i cờ ổ
đ i.ạ
- S thi:ử+ Tác ph m t s dân gian có quy mô l n ẩ ự ự ớ+ S d ng ngôn ng có v n, nh p, xây d ngử ụ ữ ầ ị ự
nh ng hình tữ ượng ngh thu t hoành tráng.ệ ậ+ K v m t ho c nhi u bi n c di n ra trongể ề ộ ặ ề ế ố ễ
đ i s ng c ng đ ng c a c dân c đ i ờ ố ộ ồ ủ ư ổ ạ
- Truy n thuy t: ề ế+ Tác ph m t s dân gian.ẩ ự ự+ K v các s ki n ho c các nhân v t l ch sể ề ự ệ ặ ậ ị ử
có th t theo hậ ướng lí tưởng hóa
+ Th hi n s ngể ệ ự ưỡng m và tôn vinh c aộ ủnhân dân
- Truy n c tích:ệ ổ+ Tác ph m t s dân gian.ẩ ự ự+ C t truy n và hình tố ệ ượng được h c u cóư ấ
ch đ nh ủ ị+ K v s ph n ngể ề ố ậ ười dân lao đ ng trong xãộ
h i, th hi n tinh th n nhân đ o và tinh th nộ ể ệ ầ ạ ầ
l c quan c a ngạ ủ ười lao đ ng ộ
- Truy n ng ngôn: ệ ụ+ Tác ph m t s dân gian ng n.ẩ ự ự ắ+ K t c u ch t chẽ.ế ấ ặ
+ Thông qua các n d đ k v nh ng sẩ ụ ể ể ề ữ ự
vi c liên quan đ n con ngệ ế ười
+ Nêu lên các bài h c kinh nghi m v cu cọ ệ ề ộ
s ng ho c tri t lí nhân sinh ố ặ ế
- Truy n cệ ười:
Trang 23truy n th , chèo.ệ ơ + Tác ph m t s dân gian ng n.ẩ ự ự ắ
+ K t c u ch t chẽ, k t thúc b t ng ế ấ ặ ế ấ ờ+ K v nh ng s vi c x u, trái t nhiên để ề ữ ự ệ ấ ự ểgây cười nh m m c đích gi i trí, phê phán.ằ ụ ả
- T c ng :ụ ữ+ Câu nói ng n g n, hàm súc.ắ ọ+ Có hình nh, v n, nh p.ả ầ ị+ Đúc k t kinh nghi m th c ti n ế ệ ự ễ
- Câu đ :ố+ Bài văn v n ho c câu nói có v n.ầ ặ ầ+ Mô t đ v t b ng cách ám ch đ ngả ồ ậ ằ ỉ ể ườinghe lí gi i, nh m rèn luy n t duy, kh năngả ằ ệ ư ảliên tưởng, suy đoán
- Ca dao, dân ca:
+ Tác ph m tr tình dân gian.ẩ ữ+ Thường k t h p gi a l i th và đi u nh c ế ợ ữ ờ ơ ệ ạ+ Th hi n t tể ệ ư ưởng, tình c m c a con ngả ủ ười
- Vè:
+ Tác ph m t s dân gian b ng v n.ẩ ự ự ằ ầ+ K l i ho c bình lu n nh ng s ki n có tínhể ạ ặ ậ ữ ự ệ
th i s ho c nh ng s ki n l ch s đờ ự ặ ữ ự ệ ị ử ương
th i ờ
- Truy n th :ệ ơ+ Tác ph m t s dân gian b ng th ẩ ự ự ằ ơ+ Giàu ch t tr tình.ấ ữ
Trang 24Ho t đ ng 3: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u nh ng giá tr c ẫ ọ ể ữ ị ơ
b n c a văn h c dân gian Vi t Nam (10 phút) ả ủ ọ ệ
a) M c đích: ụ H c sinh n m đọ ắ ượ nh ng giá tr c b n c a văn h c dân gianc ữ ị ơ ả ủ ọ
Nhóm 1: T i sao nói văn h cạ ọ
dân gian là kho tri th c vôứ
cùng phong phú v đ i s ngề ờ ố
các dân t c?ộ L y ví d ấ ụ
Nhóm 2: T i sao nói văn h cạ ọ
dân gian có giá tr giáo d c sâuị ụ
s c v đ o lí làm ngắ ề ạ ườ L yi? ấ
ví d ụ
Nhóm 3: T i sao nói văn h cạ ọ
dân gian có giá tr th m mĩ toị ẩ
được nhân dân lao đ ng độ ược đúc k t tế ừ
3 Văn h c dân gian có giá tr th m mĩ to ọ ị ẩ
l n, góp ph n t o nên b n s c riêng cho ớ ầ ạ ả ắ
n n văn h c dân t c ề ọ ộ
- Tr i qua bao thăng tr m c a l ch s , các tácả ầ ủ ị ử
ph m văn h c dân gian đã đẩ ọ ược mài giũa,
Trang 25- T lâu, văn h c dân gian đã tr thànhừ ọ ởngu n c m h ng sáng t o vô t n cho vănồ ả ứ ạ ậ
h c vi t, là m nh đ t màu m cho văn h cọ ế ả ấ ỡ ọ
vi t hình thành và phát tri n.ế ể
C HO T Đ NG LUY N T P Ạ Ộ Ệ Ậ
a) M c đích: ụ HS luy n t p đ n m đệ ậ ể ắ ược nh ng nét c b n nh t v bài h cữ ơ ả ấ ề ọ
b) N i dung: ộ GV yêu c u HS tr l i tr c nghi mầ ả ờ ắ ệ
Câu h i 1: o "….là nh ng tác ph m ngh thu t ngôn t do nhân dân sáng ữ ẩ ệ ậ ừ tác và l u truy n" ư ề Ðó là đ nh nghĩa v :ị ề ?
a Ca dao.
b Truy n c ệ ổ.
c T c ng ụ ữ.
d Văn h c dân gian ọ
Câu h i 2:Văn h c dân gian ra đ i: o ọ ờ
a T th i kì xã h i công xã nguyên thu ừ ờ ộ ỷ.
b th i phong ki n khi xã h i phân chia giai c p Ở ờ ế ộ ấ
Trang 26Đ c bài văn b n sau và tr l i câu h i:ọ ả ả ờ ỏ
Tôi mê ca dao t nh ng ngày còn nh Tr ừ ữ ỏ ướ c khi bi t Xuân Di u nói “ ế ệ Ca dao làmáu c a T qu củ ổ ố ”,tr ướ c khi nghe T Hanh nói ế “ Tôi l n lên b ng ca dao vàớ ằ
s a m ”ữ ẹ , tôi đã s ng s tr ữ ờ ướ c nh ng l i ru c a má tôi M i l n ru con, bà c m ữ ờ ủ ỗ ầ ầ hai tao nôi, ho c m t tay ch m c b n tao nôi v a đ a v a hát L thay, má tôi ặ ộ ụ ả ố ừ ư ừ ạ làm l ng su t ngày đ u t t m t t i mà khi ch m vào tao nôi c a con thì ca dao ụ ố ầ ắ ặ ố ạ ủ tuôn ra nh su i, bài n n i bài kia t ư ố ọ ố ưở ng ch ng nh vô t n Tràn ng p trong ừ ư ậ ậ
âm thanh du d ươ ng huy n ho c là c m t th gi i l lùng, th gi i c a m hôi ề ặ ả ộ ế ớ ạ ế ớ ủ ồ
n ướ c m t, th gi i c a tình th ắ ế ớ ủ ươ ng, c a tình yêu, c a cái thi n, c a s huy n ủ ủ ệ ủ ự ề
o m ng m
( Trích L i ng V đ p trong ca dao- Nguy n Đ c Quy n) ờ ỏ ẻ ẹ ễ ứ ề
1/ Xác đ nh câu ch đ c a văn b n Ngị ủ ề ủ ả ười vi t s d ng thao tác di n d chế ử ụ ễ ịhay quy n p?ạ
2/ T Hanh nói ế “ Tôi l n lên b ng ca dao và s a m ” Ý nghĩa c a câu nói này làớ ằ ữ ẹ ủgì?
v đ p c a ca dao, c a tình m u t thiêng liêng.ẻ ẹ ủ ủ ẫ ử
Trang 27- Chu n b bài: Ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng ( ti p).ẩ ị ạ ộ ế ằ ữ ế
1 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ
- Nh n bi t: ậ ế Nh n bi t khái ni m v ậ ế ệ ề ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ngạ ộ ế ằ ữ
Khái ni m c b n v ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng : m c đíchệ ơ ả ề ạ ộ ế ằ ữ ụ(trao đ i thông tin v nh n th c, t tổ ề ậ ứ ư ưởng tình c m, hành đ ng,…)Haiả ộquá trình trong ho t đ ng giao ti p b ng ngôn ng : t o l p văn b nạ ộ ế ằ ữ ạ ậ ả(nói ho c vi t) và lĩnh h i văn b n (nghe ho c đ c)ặ ế ộ ả ặ ọ
Các nhân t giao ti p: nhân v t, hoàn c nh, n i dung, m c đích, phố ế ậ ả ộ ụ ương
ti n và cách th c giao ti p.ệ ứ ế
- Thông hi u:ể Hi uể v m c đích và n m đề ụ ắ ược 2 quá trình trong ho t đ ngạ ộgiao ti p b ng ngôn ng ế ằ ữ
- V n d ng th p: Nh n di n đậ ụ ấ ậ ệ ược bi u hi n c a ho t đ ng giao ti p b ngể ệ ủ ạ ộ ế ằngôn ng ữ
- V n d ng cao: V n d ng linh ho t, sáng t o.ậ ụ ậ ụ ạ ạ
2 Năng l c ự
a Phát tri n năng l c chung:ể ự Năng l c t h c, năng l c sáng t o, năng l c gi iự ự ọ ự ạ ự ảquy t v n đ , năng l c th m mĩ, năng l c h p tác, năng l c công ngh thôngế ấ ề ự ẩ ự ợ ự ệtin và truy n thông.ề
b Năng l c riêng:ự Năng l c đ c hi u văn b n, năng l c c m th th văn, năngự ọ ể ả ự ả ụ ơ
l c t nh n th c, năng l c gi i quy t m t s v n đ đ t ra t văn b n ự ự ậ ứ ự ả ế ộ ố ấ ề ặ ừ ả
3 Ph m ch t ẩ ấ
- Ph m ch t: ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t tọ ệ ả ể ẩ ấ ố
đ p: yêu nẹ ước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
II THI T B D Y H C VÀ H C LI U Ế Ị Ạ Ọ Ọ Ệ
GV: SGK, SGV Ng văn 10, Tài li u tham kh o, Thi t k bài gi ngữ ệ ả ế ế ả
- SGK, thi t k bài h c, giáo ánế ế ọ
- Hình nh h i ngh Diên H ng (n u có) ả ộ ị ồ ế
Trang 28- Phi u h c t p: phi u ghi câu h i, bài t p đ ki m tra.ế ọ ậ ế ỏ ậ ể ể
HS: SGK, v so n, tài li u tham kh oở ạ ệ ả
III TI N TRÌNH D Y H C Ế Ạ Ọ
A HO T Đ NG KH I Đ NG (M Đ U) Ạ Ộ Ở Ộ Ở Ầ
a) M c đích: ụ HS bi t đế ược các n i dung c b n c a bài h c c n đ t độ ơ ả ủ ọ ầ ạ ược,
t o tâm th cho h c sinh đi vào tìm hi u bài m i.ạ ế ọ ể ớ
b) N i dung: ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ
c) S n ph m: ả ẩ HS v n d ng ki n th c đ tr l i câu h i GV đ a ra.ậ ụ ế ứ ể ả ờ ỏ ư
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
B ướ c 1: Chuy n giao nhi m v : ể ệ ụ
GV: Chia h c sinh thành ọ 3 nhóm
Phân tích các nhân t giao ti p trong ho t đ ng giao ti p sau:ố ế ạ ộ ế
H i cô y m th m lòa xòa ỡ ế ắ
L i đây đ p đ t tr ng cà v i anh ạ ậ ấ ồ ớ
B ướ c 2: Th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ
- HS th o lu n và tr l iả ậ ả ờ
- Yêu c u trình bày: chu n xác, rõ ràng, ch t chẽ và h p d n.ầ ẩ ặ ấ ẫ
B ướ c 3: Báo cáo k t qu và th o lu n(nhóm tr ế ả ả ậ ươ ng báo cáo)
- Yêu c u trình bày: chu n xác, rõ ràng, ch t chẽ và h p d n.ầ ẩ ặ ấ ẫ
- K t qu mong đ i:ế ả ợ
- Nhân v t giao ti pậ ế : Nhân v t “cô y m th m” và nhân v t “anh”ậ ế ắ ậ
- Hoàn c nh giao ti pả ế : Đ p đ t tr ng cây ậ ấ ồ (công vi c lao đ ngệ ộ )
- N i dung giao ti pộ ế : C u khi nầ ế - l i đây ạ đ p đ t tr ng cà v i anh ậ ấ ồ ớ
Trang 29a) M c đích: ụ Giúp h c sinh hi u th nào là ho t đ ng giao ti p b ng ngônọ ể ế ạ ộ ế ằngữ
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c uể ể ộ ế ứ ầ
chuy n “đan sàng” hayệ
không? Căn c vào đâu?ứ
c a nam n tr tu i.ủ ữ ẻ ổ
- N i dung giao ti p: chàng trai nói v vi cộ ế ề ệ
“tre non đ lá” và đ t ra v n đ “nên chăng”ủ ặ ấ ềtính đ n chuy n “đan sàng”.ế ệ
- M c đích: h i ý c a cô gái v chuy n k tụ ỏ ủ ề ệ ếduyên (Căn c vào nhân v t, hoàn c nh giaoứ ậ ả
ti p).ế
- Cách nói c a chàng trai phù h p v i n iủ ợ ớ ộdung và m c đích giao ti p: mụ ế ượn hình nhả
“tre non đ lá” (h đã đ n tu i trủ ọ ế ổ ưởng thành)
và mượn chuy n “đan sàng” (k t duyên) ->ệ ếMang màu s c văn chắ ương, v a có hình nh,ừ ả
v a đ m s c thái tình c m nên d đi vào lòngừ ậ ắ ả ễ
người
2 Bài t p 2 (SGK, tr 20 – 21) ậ
a) Các hành đ ng nói c th : Chào, chào đápộ ụ ể
l i, khen, h i, tr l iạ ỏ ả ờb) C ba câu trong l i c a ông già đ u là câuả ờ ủ ề
Trang 30Vi t 1 đo n thông báo ng nế ạ ắ
cho các b n h c sinh ạ ọ toàn
trường bi t v ho t đ ngế ề ạ ộ
làm s ch môi trạ ường nhân
ngày môi trường th gi i.ế ớ
+ Câu 2: “l n tớ ướng r i nh -> Hình th c h i,ồ ỉ ứ ỏ
m c đích khenụ+ Câu 3: B cháu có… ko ? -> hình th c là h i,ố ứ ỏ
có m c đích h iụ ỏ
- Các nhân v t có tình c m chân thành v iậ ả ớnhau Có thái đ tôn tr ng nhau theo đúngộ ọ
cương v “ vai” giao ti p c a mình ị ế ủ
3 Bài t p 3 (sgk/ tr 21) ậ
- HXH giao ti p v i b n đ c v v đ p, vế ớ ạ ọ ề ẻ ẹ ềthân ph n chìm n i c a ngậ ổ ủ ười ph n trongụ ữ
ch t cao đ p bên trong”, đòng th i liên h vấ ẹ ờ ệ ề
- N i dung công vi c: thu d n rác, khai thôngộ ệ ọ
c ng rãnh, phát quang c d i, tr ng thêm câyố ỏ ạ ồxanh…
- L c lự ượng tham gia: toàn th h c sinh c aể ọ ủ
trường
Trang 31- Nhà trường kêu g i toàn th h c sinh trongọ ể ọ
trường hãy nhi t tình hệ ưởng ng tích c cứ ự
bu i t ng v sinh này.ổ ổ ệNgày tháng năm
- N i dung: Th nói t i ni m vui sộ ư ớ ề ướng vì HS
được hưởng n n đ c l p c a đ t nề ộ ậ ủ ấ ước, t iớnhi m v và trách nhi m c a HS đ i v i đ tệ ụ ệ ủ ố ớ ấ
nước Cu i th là l i chúc c a Bác đ i v i HSố ư ờ ủ ố ớ
- M c đích: Bác vi t th đ chúc m ng HSụ ế ư ể ừnhân ngày khai trường đ u tiên , đ xác đ nhầ ể ịnhi m v n ng n nh ng v vang c a HSệ ụ ặ ề ư ẻ ủ
- N i dung giao ti p : Nói lên v đ p và thânộ ế ẻ ẹ
ph n b ph thu c, lên án s b t công c a xãậ ị ụ ộ ự ấ ủ
Trang 321 Ki n th c: ế ứ Sau khi h c xong bài này HSọ
- Nh n bi t:ậ ế N m đắ ược khái ni m ệ v văn b nề ả
- Thông hi u:ể Có được nh ng ki n th c thi t y u v văn b n, đ c đi m vữ ế ứ ế ế ề ả ặ ể ề
vb n và ki n th c kquát v các lo i vb n xét theo phong cách ch c năng ngônả ế ứ ề ạ ả ứ
ng ữ
- V n d ng th p:ậ ụ ấ Nh n bi t, phân bi t đậ ế ệ ược các lo i văn b nạ ả
- V n d ng cao:ậ ụ Áp d ng vi t đụ ế ược các lo i văn b nạ ả
- Năng l c chung: Năng l c t h c, năng l c t gi i quy t v n đ và sáng t o,ự ự ự ọ ự ự ả ế ấ ề ạnăng l c th m mỹ, năng l c th ch t, năng l c giao ti p, năng l c h p tác,ự ẩ ự ể ấ ự ế ự ợnăng l c tính toán, năng l c công ngh thông tin và truy n thôngự ự ệ ề
Trang 33- Năng l c riêng:ự Rèn luy n năng l c giao ti p, năng l c s d ng ngôn ng ệ ự ế ự ử ụ ữ
3 Ph m ch t ẩ ấ
- Ph m ch t: ẩ ấ Giúp h c sinh rèn luy n b n thân phát tri n các ph m ch t t tọ ệ ả ể ẩ ấ ố
đ p: yêu nẹ ước, nhân ái, chăm ch , trung th c, trách nhi mỉ ự ệ
a) M c đích: ụ HS bi t đế ược các n i dung c b n c a bài h c c n đ t độ ơ ả ủ ọ ầ ạ ược,
t o tâm th cho h c sinh đi vào tìm hi u bài m i.ạ ế ọ ể ớ
b) N i dung: ộ Hs d a vào hi u bi t đ tr l i câu h i.ự ể ế ể ả ờ ỏ GV trình chi u nh ng ế ữhình nh v vi c khuy n h c, khuy n tài, tr ng d ng hi n tài c a nhà nả ề ệ ế ọ ế ọ ụ ề ủ ước
Mà sao em ph i thi t thòi, vì sao? ả ệ
Ph n nghèo hôm s m dãi d u ậ ớ ầ
Hóa bao nhiêu ki p, ng t ngào, đa đoan ế ọ
Ngư i ngoan v i ng ờ ở ớ ư i gian ờ
D u hi n nh ẫ ề ư b t cũng tan nát lòng ụ
- Đo n th trên có th đạ ơ ể ược xem là m t văn b n không? Vì sao?ộ ả
- M c đích c a đo n th trên?ụ ủ ạ ơ
- Văn b n trên thu c PCNN nào?ả ộ
B ướ c 2: Th c hi n nhi m v : ự ệ ệ ụ HS th c hi n nhi m v ự ệ ệ ụ
B ướ c 3: Báo cáo, th o lu n: ả ậ GV g i m t s HS tr l i, HS khác nh n xét, bọ ộ ố ả ờ ậ ổsung
D đoán k t qu :ự ế ả
- Đo n thạ ơ được coi là văn b n vìả nó là s n ph m c a ho t đ ng giao ti pả ẩ ủ ạ ộ ế
b ng ngôn ng , g m nhi u câu.ằ ữ ồ ề
Trang 34- M c đíchụ giao ti pế : Ca ng i v ph m ch t t t đ p c a cô T m, s c s ngợ ề ẩ ấ ố ẹ ủ ấ ứ ốmãnh li t c a T m Đ ng th i th hi n s c m thông, trân tr ng c a tác giệ ủ ấ ồ ờ ể ệ ự ả ọ ủ ả
đ i v i T m.ố ớ ấ
- Văn b n thu c PCNN ngh thu t.ả ộ ệ ậ
B ướ c 4: K t lu n, nh n đ nh: ế ậ ậ ị GV đánh giá k t qu c a HS, trên c s đóế ả ủ ơ ở
d n d t ẫ ắ
GV: Nh n xét đánh giá k t qu ậ ế ả và d n d t vào bài:ẫ ắ Trong ho t đ ng giao ti p ạ ộ ế
d ướ i hình th c vi t, ta th ứ ế ườ ng có các văn b n đ th c hi n các ho t đ ng giao ả ể ự ệ ạ ộ
ti p V y văn b n là gì, đ c đi m c a văn b n ntn chúng ta cùng tìm hi u ế ậ ả ặ ể ủ ả ể trong bài h c ọ
B HÌNH THÀNH KI N TH C M I Ế Ứ Ớ
Ho t đ ng 1: ạ ộ Giáo viên h ướ ng d n h c sinh tìm hi u khái ni m, đ c ẫ ọ ể ệ ặ
đi m c a văn b n ể ủ ả (20 phút)
a) M c đích: ụ Giúp h c sinh hi u ọ ể khái ni m, đ c đi m c a văn b nệ ặ ể ủ ả
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c uể ể ộ ế ứ ầ
+ Dung lượng: 1 câu
+ Đ c p đ n m t kinh nghi m s ngề ậ ế ộ ệ ốthông qua m t hình nh c th , có tínhộ ả ụ ểhình tượng
+ Văn b n đả ượ ạc t o ra nh m truy n đ tằ ề ạkinh nghi m s ng.ệ ố
- Văn b n 2:ả+ Đượ ạc t o ra trong ho t đ ng giao ti pạ ộ ế
gi a cô gái và m i ngữ ọ ười
Trang 35+ Dung lượng: 4 câu
+ N i dung c a văn b n hộ ủ ả ướng đ n thế ể
hi n thân ph n ph thu c c a ngệ ậ ụ ộ ủ ười
ph n trong xã h i phong ki n thôngụ ữ ộ ếqua m t hình nh c th , có tính hìnhộ ả ụ ể
tượng
+ B c c tri n khai: cô gái ví mình nhố ụ ể ư
h t m a => h t m a không th tạ ư ạ ư ể ựquy t đ nh n i mà nó sẽ r i xu ng =>ế ị ơ ơ ốcũng gi ng nh thân ph n c a ngố ư ậ ủ ười
ph n trong xã h i phong ki n, hụ ữ ộ ế ọkhông th t quy t đ nh s ph n c aể ự ế ị ố ậ ủmình
+ M c đích: là ti ng ca than thân, nêuụ ếlên m t hi n tộ ệ ượng b t công trong đ iấ ờ
s ng xã h i đ m i ngố ộ ể ọ ười th u hi u,ấ ể
c m thông ả
- Văn b n 3: ả+ Văn b n đả ượ ạc t o ra trong ho t đ ngạ ộgiao ti p gi a ch t ch nế ữ ủ ị ước v i toànớ
th đ ng bào ể ồ+ Dung lượng: 15 câu
+ N i dung c a văn b n là l i kêu g iộ ủ ả ờ ọtoàn dân Vi t Nam đ ng lên khángệ ứchi n ch ng Pháp b ng cách s d ng líế ố ằ ử ụ
lẽ, l p lu n tr c ti p ậ ậ ự ế+ B c c c a văn b n: m đ u: l pố ụ ủ ả ở ầ ậ
trường chính nghĩa c a ta, dã tâm c aủ ủ
th c dân Pháp => chân lí s ng c a dânự ố ủ
t c: thà hi sinh t t c ch nh t đ nhộ ấ ả ứ ấ ịkhông ch u m t nị ấ ước, nh t đ nh khôngấ ị
ch u làm nô l => kêu g i m i ngị ệ ọ ọ ười
đ ng lên đánh th c dân Pháp b ng m iứ ự ằ ọ
vũ khí có th => kh ng đ nh ni m tinể ẳ ị ề
Trang 36vào th ng l i t t y u c a dân t c ắ ợ ấ ế ủ ộ+ M c đích c a văn b n: kêu g i, khíchụ ủ ả ọ
l đ ng bào toàn qu c quy t tâm khángệ ồ ố ếchi n ch ng th c dân Pháp.ế ố ự
2 Khái ni m và đ c đi m c a văn ệ ặ ể ủ
b n ả
a Khái ni mệ
- Văn b n là s n ph m c a ho t đ ngả ả ẩ ủ ạ ộgiao ti p b ng ngôn ng , g m m t ho cế ằ ữ ồ ộ ặnhi u câu, nhi u đo n.ề ề ạ
- M i văn b n có d u hi u bi u hi nỗ ả ấ ệ ể ệtính hoàn ch nh v n i dung (thỉ ề ộ ường
a) M c đích: ụ C m nh n đả ậ ược vai trò c a ủ tìm hi u các lo i văn b nể ạ ả
b) N i dung: ộ HS quan sát SGK đ tìm hi u n i dung ki n th c theo yêu c uể ể ộ ế ứ ầ
Trang 37- V n đ đấ ề ược đ c p trong văn b n 1 làề ậ ả
m t kinh nghi m s ng, thu c lĩnh v c quanộ ệ ố ộ ự
h gi a con ngệ ữ ười v i hoàn c nh xã h i;ớ ả ộ
v n đ đấ ề ược đ c p trong văn b n 2 làề ậ ảthân ph n ngậ ười ph n trong xã h iụ ữ ộphong ki n, thu c lĩnh v c tình c m; v nế ộ ự ả ấ
đ đề ược đ c p trong văn b n 3 là l i kêuề ậ ả ờ
g i toàn dân Vi t Nam đ ng d y ch ngọ ệ ứ ậ ốPháp, thu c lĩnh v c chính tr , t tộ ự ị ư ưởng
- T ng đừ ữ ược s d ng trong văn b n 1 vàử ụ ảvăn b n 2 là t ng thông thả ừ ữ ường, giàu hình
tr c ti p.ự ế
b So sánh văn b n 2, 3 v i m t bài h cả ớ ộ ọtrong sách giáo khoa, m t đ n xin ngh h cộ ơ ỉ ọ
ho c gi y khai sinh.ặ ấ
- Văn b n 2 thu c lĩnh v c giao ti p nghả ộ ự ế ệthu t, văn b n 3 thu c lĩnh v c giao ti pậ ả ộ ự ếchính tr , văn b n sách giáo khoa thu c lĩnhị ả ộ
v c giao ti p khoa h c, văn b n gi y khaiự ế ọ ả ấsinh, đ n xin ngh h c thu c lĩnh v c giaoơ ỉ ọ ộ ự
ti p hành chính.ế
- Văn b n 2 có k t c u c a ca dao, th thả ế ấ ủ ể ơ
l c bát; văn b n 3 có k t c u ba ph n (mụ ả ế ấ ầ ởbài, thân bài, k t bài); văn b n trong sgk cóế ả
k t c u m ch l c, ch t chẽ; văn b n hànhế ấ ạ ạ ặ ả
Trang 38chính có m u ho c in s n ẫ ặ ẵ
- M c đích giao ti p c a văn b n 2 là b c lụ ế ủ ả ộ ộ
c m xúc, m c đích c a văn b n 3 là kêu g iả ụ ủ ả ọtoàn qu c kháng chi n; m c đích c a vănố ế ụ ủ
b n sgk là truy n th ki n th c khoa h c;ả ề ụ ế ứ ọ
m c đích c a đ n xin phép, gi y khai sinhụ ủ ơ ấ
là trình bày ki n, nguy n v ng, ghi nh nế ệ ọ ậ
s vi c, hi n tự ệ ệ ượng đ i s ng ờ ố
- Cách th c s d ng t ng : văn b n 2 dùngứ ử ụ ừ ữ ảnhi u t ng ngh thu t, văn b n 3 dùngề ừ ữ ệ ậ ảnhi u t ng chính tr , văn b n sgk dùngề ừ ữ ị ảnhi u t ng khoa h c, văn b n gi y khaiề ừ ữ ọ ả ấsinh, đ n xin phép ngh h c s d ng nhi uơ ỉ ọ ử ụ ề
+ Văn b n thu c phong cách ngôn ng khoaả ộ ữ
h c.ọ+ Văn b n thu c phong cách ngôn ng hànhả ộ ữchính
+ Văn b n thu c phong cách ngôn ng chínhả ộ ữ
lu n.ậ+ Văn b n thu c phong cách ngôn ng báoả ộ ữchí
C HO T Đ NG LUY N T P Ạ Ộ Ệ Ậ
a) M c đích: ụ Luy n t p c ng c n i dung bài h cệ ậ ủ ố ộ ọ
b) N i dung: ộ HS s d ng SGK và v n d ng ki n th c đã h c đ tr l i câuử ụ ậ ụ ế ứ ọ ể ả ờ
h iỏ
Trang 39Đ c bài ca dao sau và tr l i câu h i:ọ ả ờ ỏ
“ Ướ c gì anh hoá ra hoa
Đ em nâng l y r i mà cài khăn ể ấ ồ
c gì anh hoá ra chăn
Ướ
Đ cho em đ p em lăn ra n m.” ể ắ ằ
- Bài ca dao trên có th để ược xem là m t văn b n không? Vì sao?ộ ả
- M c đích c a bài ca dao trên?ụ ủ
- Văn b n trên thu c PCNN nào?ả ộ
c) S n ph m: ả ẩ HS hoàn thành các bài t pậ
- Bài ca dao có được coi là văn b n vì nó là s n ph m c a ho t đ ng giao ti pả ả ẩ ủ ạ ộ ế
b ng ngôn ng , g m nhi u câu.ằ ữ ồ ề
- M c đích giao ti p: B c l tình c m.ụ ế ộ ộ ả
- Văn b n thu c PCNN ngh thu t.ả ộ ệ ậ
- Bài ca dao có được coi là văn b n vì nó là s n ph m c a ho t đ ng giao ti pả ả ẩ ủ ạ ộ ế
b ng ngôn ng , g m nhi u câu.ằ ữ ồ ề
- M c đích giao ti p: Thông qua hình th c đ i đáp, ụ ế ứ ố ướm h i c a hai nhân v tỏ ủ ậ
tr tình đ b c l tình c m, tình yêu.ữ ể ộ ộ ả
- Văn b n thu c PCNN ngh thu t.ả ộ ệ ậ
Đo n văn trên đạ ược coi là văn b n vì nó là s n ph m c a ho t đ ng giao ti pả ả ẩ ủ ạ ộ ế
b ng ngôn ng , g m nhi u câu.ằ ữ ồ ề
- M c đích giao ti p: Miêu t tài năng múa khiên c a Đăm Sănụ ế ả ủ
- Văn b n thu c PCNN ngh thu t.ả ộ ệ ậ
d) T ch c th c hi n: ổ ứ ự ệ
HS: Các nhóm th o lu n th ng nh t đáp án.ả ậ ố ấ
Nhóm có đáp án nhanh nh t c đ i di n trình bày,nhóm khác nh n xét bấ ử ạ ệ ậ ổsung
GV nh n xét ch t đúng/ sai, cho đi m ậ ố ể
Trang 40V ườ n h ng đã có ai vào hay ch a ồ ư
M n h i thì đào xin th a ậ ỏ ư
V ườ n h ng có l i nh ng ch a ai vào ồ ố ư ư
- Bài ca dao trên có th để ược xem là m t văn b n không? Vì sao?ộ ả
- M c đích c a bài ca dao trên?ụ ủ
- Văn b n trên thu c PCNN nào?ả ộ
+ Nêu đượ các thông tin v tác gi (cu c đ i, s nghi p);c ề ả ộ ờ ự ệ
+ Nêu được ng n g n thông tin c b n v tác ph m (Xu t x , đ tài, b c c)ắ ọ ơ ả ề ẩ ấ ứ ề ố ụ+ Li t kê đệ ược nh ng t ng , hình nh, bi n pháp ngh thu t đữ ừ ữ ả ệ ệ ậ ượ ử ụ c s d ngtrong văn b n.ả
- Thông hi u: ể Làm rõ hi u qu c a các t ng , hình nh và các bi n pháp tuệ ả ủ ừ ữ ả ệ
t ngh thu t đừ ệ ậ ượ ử ục s d ng trong văn b n.ả
- V n d ng th p: ậ ụ ấ Xác đ nh tâm s v con ngị ự ề ười và th i th đ m ch t nhânờ ế ậ ấvăn qua các văn b n s thi.ả ử