Trước đây tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc ngày nào đó mình sẽ trở thành nhà báo, nhà báo thuộc mảng văn hóa – văn nghệ lại càng không. Mặc dù trong xã hội hiện đại, báo chí đang trở thành “món ăn khoái khẩu” cung cấp lượng lớn thông tin cho công chúng. Tôi luôn nghĩ, việc đăng kí học báo là một quyết định sai lầm và tôi sẽ không sống bằng nghiệp này. Đợt thực tập chỉ kéo dài gần 3 tháng nhưng nó giúp tôi nhận ra một điều: nghề tạo ra người chứ không phải người tạo ra nghề.
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Trước đây tôi chưa bao giờ nghĩ đến việc ngày nào đó mình sẽ trở thành nhà báo, nhà báo thuộc mảng văn hóa – văn nghệ lại càng không Mặc dù trong xã hội hiện đại, báo chí đang trở thành “món ăn khoái khẩu” cung cấp lượng lớn thông tin cho công chúng Tôi luôn nghĩ, việc đăng kí học báo là một quyết định sai lầm và tôi sẽ không sống bằng nghiệp này Đợt thực tập chỉ kéo dài gần 3 tháng nhưng nó giúp tôi nhận ra một điều: nghề tạo ra người chứ không phải người tạo ra nghề
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban chủ nhiệm Khoa Viết văn – Báo chí đã tạo điều kiện tốt nhất cho đợt thực tập của tôi và các bạn trong lớp: sắp xếp lịch thực tập, phổ biến qui định thực tập, phân công giảng viên hướng dẫn thực tập… Tất cả đều được chuẩn bị rất chu đáo, giúp chúng tôi làm quen với thực tế môi trường báo chí và hoàn thành chương trình thực tập trong thời gian qua
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới … – giảng viên hướng dẫn luôn theo sát tôi trong suốt thời gian thực tập Đó không chỉ là kiến thức liên quan đến chuyên môn mà đó còn là bài học ứng xử
Và đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn tới lãnh đạo Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam; các anh/chị phóng viên đã định hướng công việc, chỉ bảo cách viết,… luôn tạo điều kiện cho tôi được tác nghiệp trực tiếp
Một lần nữa, tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 2Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
o0o
BẢN BÁO CÁO THỰC TẬP
(Dành cho sinh viên Đại học năm thứ tư)
Kính gửi:
- Ban giám hiệu trường Đại học Văn hóa Hà Nội
- Ban chủ nhiệm khoa Viết văn – Báo chí
- Tổng biên tập Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
Tên tôi là: Lớp:.
Khoa: Viết văn – Báo chí Trường: Đại học Văn hóa Hà Nội
Thực hiện quy chế về việc thực tập của trường Đại học Văn hóa Hà Nội trong chương trình đào tạo các ngành, sinh viên năm thứ 4 đại học phải đi thực tập
để bước đầu thực hành nghiệp vụ Theo đó, với chuyên ngành Viết văn – Báo chí,
tôi xin đăng ký thực tập tại cơ quan Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam (số 9 ngõ
26, phố Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội) Tôi đã có gần 3 tháng (từ 19/1 đến 11/4/20 ) thực tập tại Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam theo đúng quy chế của trường Đại học Văn hóa Hà Nội, khoa Viết văn – Báo chí Nay thời gian thực tập
đã hết, tôi xin được báo cáo tổng quát tới các cơ quan liên quan ở trên như sau:
Trong thời gian thực tập tại Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam, tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ tận tình của ban lãnh đạo cơ quan, các anh/chị phóng viên, nhà báo trong Tòa soạn và người hướng dẫn trực tiếp (Tổng biên tập: Ông
Phạm Việt Long) Tôi đã làm cộng tác viên trên chuyên mục “Văn hóa”, “Xã hộị”;
“Kinh tế”; “Ẩm thực”;… của báo Qua sự hướng dẫn của Ban biên tập, đặc biệt là
Trang 3người hướng dẫn thực tập trực tiếp, tôi đã có những nỗ lực trong việc viết tin, bài phản ánh về các vấn đề mà xã hội quan tâm (bài viết về nghệ sĩ Hán Văn Tình, vở diễn Mai Hắc Đế,…) và được cơ quan thừa nhận cố gắng đó Sản phẩm trong quá trình thực tập, học hỏi tại cơ quan, tôi đã photo và có xác nhận của cơ quan kèm theo bản báo cáo này
Môi trường làm việc chuyên môn của cơ quan đã hướng tôi đến những trải nghiệm chuyên nghiệp trong công việc, bảo đảm tuân thủ những nguyên tắc ở một
cơ quan có môi trường làm việc đặc thù, đòi hỏi tư duy và sự sáng tạo nhạy bén của tri thức Đây là cơ hội để tôi trau dồi chuyên môn và kinh nghiệm
Hà Nội, ngày tháng năm 2014
Người báo cáo thực tập
Trang 4I Tổng quan về Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
1.1 Giới thiệu chung về Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
- Tên đơn vị: Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
-Địa điểm trụ sở chính: số 9 ngõ 26, phố Hoàng Cầu, Đống Đa, Hà Nội
- Lịch sử ra đời: Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam được xuất bản theo đề
nghị của Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc tại văn bản số 57/TC ngày 24/8/2011; văn bản số 571/LHVN-TT&PBKT, ngày 18/10/2011 của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; văn bản thỏa thuận của Ban Tuyên giáo Trung ương tại công văn số 1254-CV/BTGTW ngày 3/10/2011 và đề nghị của Cục trưởng Cục quản lý phát thanh, truyền hình & thông tin điện tử
- Tôn chỉ, mục đích hoạt động:
+ Tuyên truyền, phổ biến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa tới đông đảo quần chúng nhân dân
+ Nghiên cứu, giới thiệu, phổ biến những kết quả nghiên cứu, các tinh hoa văn hóa, văn hiến Việt Nam
+ Tuyên truyền, phổ biến kiến thức văn hóa tới doanh nghiệp, doanh nhân và trao đổi học thuật trong lĩnh vực nghiên cứu lý luận và giảng dạy văn hóa
- Đối tượng phục vụ: Người sử dụng Internet trong và ngoài nước.
- Phạm vi phát hành: Trên Internet.
- Thể thức:
+ Trang chủ:
Ngôn ngữ thể hiện: Tiếng Việt
Trang 5Tên miền: www.vanhien.vn
+ Các chuyên trang:
Tên chuyên trang: Văn hiến Miền Trung và Tây Nguyên, Văn hiến Phương Nam Ngôn ngữ thể hiện: tiếng Việt
Tên miền phụ: www.mientrung.vanhien.vn
- Công ty cung cấp dịch vụ kết nối Internet: Công ty TNHH PA Việt Nam
- Lãnh đạo cơ quan báo chí:
Tổng biên tập: Ông Phạm Việt Long
Phó tổng biên tập: Ông Trần Đức Trung
1.2 Tình hình hoạt động, tổ chức, nhân sự của Tạp chí trong những năm qua
1.2.1 Về hoạt động
- Tạp chí đã bám sát nhiệm vụ chính trị, tăng cường hoạt động nghiệp vụ, đạt những kết quả tương đối tốt
- Tạp chí thực hiện nghiêm túc tôn chỉ, mục đích theo Giấy phép hoạt động
báo chí Trong tổng số 14 Đề Mục của Tạp chí, có 8 Đề mục thuộc về văn hiến, trong đó có những vấn đề về văn hóa, nghệ thuật, khoa học… 6 Đề mục còn lại tuy thuộc lĩnh vực chung nhưng trong đó có nhiều tin, bài phản ánh theo góc nhìn văn hiến Tạp chí tăng cường tin bài về văn hóa, nghệ thuật, trong đó có văn hóa truyền thống Tất cả các hoạt động của Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc đều được Tạp chí phản ánh nhanh nhất và đầy đủ nhất trên vanhien.vn
Đề tài văn hóa giao thông được tô đậm bằng cách đưa tập trung thông tin về hoạt động của Trung tâm phục vụ dự án Văn hóa giao thông, hoạt động của các địa
Trang 6phương đảm bảo an toàn giao thông… theo phương thức đa phương tiện, tạo sự chính xác, hấp dẫn Tạp chí đã chú ý phản ánh về hoạt động của Liên hiệp Hội Bên cạnh những bài chuyên sâu về văn hoá, có một số bài về xã hội, chống tiêu cực dưới góc nhìn văn hóa, đạt hiệu quả tốt
- Tạp chí đã tiến thêm một bước về công nghệ - kỹ thuật: chuyển sang máy
chủ mới, giao diện với code mới hiện đại hơn, tốc độ truy cập cao hơn Nhờ vậy, số
lượt người truy cập ngày một tăng.
- Tạp chí tham gia tích cực các hoạt động do Liên hiệp các Hội Khoa học và
kỹ thuật Việt Nam tổ chức, được Liên hiệp đánh giá tốt, tín nhiệm
- Tạp chí thực hiện nghiêm Luật báo chí Trong năm 2014, tổng cộng toàn
quốc có 80 vụ xử phạt các cơ quan báo chí, nhưng Tạp chí không nằm trong số đó Nhạy bén trong chính trị, không những không bị vi phạm mà còn sớm phát hiện vấn đề, lên tiếng cảnh báo, như vụ việc “Thư con gửi bố là bộ đội Trường Sa”, Tạp chí đã có bài vạch trần đó là thông tin bịa đặt nhằm mục đích xấu, sau đó mấy ngày, những tờ báo có đăng bài truyền bá lá thư này đều bị phạt
1.2.2 Về tổ chức, nhân sự, tài chính
- Tổ chức, nhân sự của Tạp chí tinh, gọn, đa nhiệm, kiêm nhiệm Nội bộ đoàn kết, thống nhất
- Tạp chí thực hiện các chế độ với người lao động theo đúng quy định Đã xếp ngạch bậc, đóng bảo hiểm cho những cán bộ, phóng viên đạt tiêu chuẩn
- Thực hiện tự chủ về tài chính, Tạp chí tự lo toàn bộ kinh phí cho hoạt động, không được cơ quan chủ quản hỗ trợ bất cứ điều kiện vật chất, tài chính nào, nhưng đã
nỗ lực tạo nguồn thu chính đáng để chi trả cho hoạt động
Trang 7II NHẬT KÍ THỰC TẬP VÀ KINH NGHIỆM BẢN THÂN
2.1 Nhật kí thực tập
Tuần Công việc được
Tòa soạn giao
Công việc sinh viên đã làm Sản phẩm báo
chí
Tuần 1
(19/1 –
25/1/20
)
Quan sát thực tế, tìm kiếm đề tài để viết
- Phát hiện nhân vật là một lương y “say” ca trù tại Hưng Yên; Chuẩn bị tư liệu, tìm gặp và trò chuyện cùng nghệ nhân
- Gặp nhà văn Sương Nguyệt Minh, phỏng vấn nhân vật về chuyến đi Trường Sa của ông
Thầy thuốc
“say” ca trù
Trường Sa trong mắt “nàng” văn
Tuần 2
(26/1 –
1/2/20 )
Phỏng vấn nhân vật Hán Văn Tình
Lập dàn ý cho bài viết Chọn những chi tiết “lõi” để phỏng vấn nhân vật
- Tác nghiệp tại vườn đào Nhật Tân: tiếp xúc và trao đổi
Nghệ sĩ Hán Văn Tình:
“Ngại” không muốn cầu xin sự thương hại!
“Ăn” theo mùa chụp ảnh đón
Trang 8với người dân ở đây để tìm kiếm đề tài phản ánh
Theo dõi vở diễn “Mai Hắc Đế”, quan sát thái độ của những người đến xem; phỏng vấn công chúng nhằm thăm
dò ý kiến: họ có hài lòng với buổi công chiếu này không?
Lý do yêu thích là gì?…
Đưa tin buổi ra mắt tập thơ:
“Lấp kín một lặng im” (tác giả Lu)
Tết sớm
“Mai Hắc Đế” –
Vở diễn “dậy sóng” trong lòng độc giả
Lấp kín một lặng
im hay lấp kín một đam mê?
Tuần 3
(2/2 –
8/2/20 )
- Đưa tin triển lãm tranh chào đón năm Mùi
- Tác nghiệp tại phố Hàng
Mã, Hàng Lược, Lương Văn Can về việc bán đồ mã trong dịp Tết ông Công ông Táo
- Đưa tin ngày hội hiến máu
Triển lãm tranh chào đón năm mới “Mùi”
Tết: Rục rịch chuẩn bị không
có nghĩa sức mua sẽ nhiều!
Ngày hội hiến máu “Một giọt máu vàng – Tết
Trang 9ngàn yêu thương”
Tuần 4
(9/2 –
15/2/20
)
Tìm hiểu vụ việc:
Tân Hiệp Phát và chai nước ngọt có ruồi đổi 500 triệu đồng dưới góc nhìn văn hóa ứng
xử của công ty cung cấp sản phẩm với người tiêu dùng
Đọc các bài báo trên mạng về
vụ việc Tân Hiệp Phát và con ruồi trong chai nước ngọt
Đánh giá vụ việc dưới góc nhìn của người tiêu dùng:
không quan tâm tới quyền lực của người tiêu dùng, thiếu trung thực, thậm chí còn dùng thủ đoạn để đưa khách hàng vào vòng lao lý
Tân Hiệp Phát – Con ruồi làm lộ
ra sự thiếu trung thực
Tuần 5
(16/2 –
22/2/20
)
Nghỉ Tết
Tuần 6
(23/2 –
1/3/20 )
Tác nghiệp bên ngoài, tìm hiểu nét Tết ăn chay ở làng Đào Đặng, Hưng Yên
Tết ăn chay: Nét độc đáo một làng quê
Tuần 7
(2/3 –
8/3/20 )
Tác nghiệp bên ngoài
Tuần 8
(9/3 –
Đến Tòa soạn đọc báo, quan sát hoạt động của phòng đang
Trang 10)
thực tập
Tuần 9
(16/3 –
22/3/20
)
Tác nghiệp bên ngoài
Tuần 10
(23/3 –
5/4/20 )
Viết truyện ngắn Gương mặt màu
NẮNG
Tuần 11
(6/4 –
11/4/20
)
Đến Tòa soạn đọc báo, quan sát hoạt động của phòng đang thực tập Viết báo cáo thực tập Đến cơ quan xin xác nhận của Tòa soạn
Xác nhận của cơ quan thực tập
Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam
Tổng biên tập
Trang 11
2.2 Kinh nghiệm cá nhân
Mặc dù khoảng thời gian học tập tại Tòa soạn không dài nhưng tôi đã học hỏi, trau dồi được những kinh nghiệm cho bản thân như sau:
Luôn đúng thời gian: thời gian diễn ra sự kiện và thời gian gửi bài về báo.
Sự kiện đã diễn ra sẽ không bao giờ trở lại Nếu được cơ quan cử đến sự kiện lấy tin hoặc tự bản thân xét thấy tin đó quan trọng cần đưa lên báo, thì ngoài việc tìm hiểu sự kiện ấy là sự kiện gì, thời gian khai mạc, địa điểm tổ chức, ai đứng ra tổ chức, nó nhằm vào đối tượng nào, cần gặp những ai để phỏng vấn,…, tác giả đề tài cần đến sự kiện trước giờ khai mạc ít nhất 5 phút để quan sát công tác tổ chức, những người tham dự sự kiện, tránh bỏ qua những phát biểu quan trọng của Ban tổ chức hoặc tổ chức đứng ra tài trợ chương trình… Khi sự kiện diễn ra, tác giả tác nghiệp thật nhanh: chụp ảnh; ghi âm phần phát biểu, phần phỏng vấn người tổ chức, người tham dự; viết bài và gửi về Tòa soạn đúng thời gian cho phép Chỉ cần chậm 5 phút so với thời hạn ấy thì bài của mình sẽ không được đăng và được thay thế bởi bài khác của tác giả khác hoặc bài đã dự trù
Dự phòng câu hỏi phỏng vấn
Khi lập câu hỏi phỏng vấn, tôi thường xây dựng hệ thống câu hỏi cho cả hai thể loại: tin và bài phỏng vấn Quan sát thái độ của người được phỏng vấn, nếu họ không có nhiều thời gian vì phải làm nhiều việc khác, hay tỏ ra khó chịu khi trả lời phỏng vấn, tôi sẽ đi thẳng vào mục đích của tin/bài được giao để đưa ra câu hỏi phù hợp; nếu họ có thời gian, trả lời thoải mái thì hỏi nhiều hơn, rộng hơn để hoàn thiện bài phỏng vấn Có cuộc phỏng vấn ghi chép đến vài trang giấy nhưng khi viết lại, người phỏng vấn chỉ sử dụng hết 50% thông tin thu được
Trang 12Không nên hỏi nhiều người cùng một câu hỏi
Với những buổi tác nghiệp ở địa điểm nào đó có nhiều công chúng như nhà hát / triển lãm, ta sẽ hỏi mỗi người một kiểu chứ không hỏi nhiều người cùng một câu hỏi Nếu đã hỏi hai người về cảm nhận thế nào (thích thú hay không thích) sau khi buổi diễn/ đợt triển lãm kết thúc; họ có hài lòng hay không;… thì khi hỏi đến người thứ ba sẽ lựa chọn câu hỏi khác như: thời gian trình chiếu tác phẩm đã hợp lý chưa; mong muốn của họ là gì, … Tất cả những câu hỏi khác nhau ấy khiến bài viết sâu hơn, đa chiều hơn, thông tin không bị trùng lặp và người đọc không nhàm chán thông tin
Mạnh dạn đặt vấn đề
Mạnh dạn đưa ra đề tài để viết sẽ khiến mình trở nên năng động hơn, nhìn nhận vấn đề sắc sảo hơn và có nhiều kinh nghiệm hơn Bên cạnh đó, việc mạnh dạn thuyết phục đối tượng nào đó trả lời phỏng vấn và cho mình chụp ảnh cũng là điều quan trọng trong báo chí Sau khi hoàn thành phần trả lời phỏng vấn, tác giả nên xin lại địa chỉ (tên, tuổi, số điện thoại, facebook, gmail…) của nhân vật được phỏng vấn để cấp trên có thể kiểm chứng thông tin và khi bài được đăng họ sẽ biết nhà báo có trích dẫn đúng quan điểm của họ không
Không phải lúc nào cũng nói “tôi là phóng viên của Tạp chí điện tử Văn hiến Việt Nam”
Với những bài viết mang tính khảo sát, điều tra, tôi sẽ không giới thiệu mình
là phóng viên, nhà báo hoặc cộng tác viên của báo nào Giới thiệu nghề nghiệp như vậy, ta khó có thể nhận được sự hợp tác từ nhân vật muốn điều tra, nếu có thì kết
Trang 13quả thu được cũng không như mong đợi Trường hợp này mình nên “hóa thân” thành nhân vật khác để tiếp cận
Chẳng hạn, khảo sát ý kiến của người dân về vụ Tân Hiệp Phát có con ruồi trong chai nước Number One, tôi không lấy danh nghĩa là một phóng viên đi điều tra sự việc, mà đóng giả là một khách hàng như họ, khéo léo nhắc lại vấn đề rồi chia sẻ với họ Điều đặc biệt, việc khảo sát ý kiến chỉ được coi là một tư liệu hiện trường, giúp bài viết sâu hơn chứ không phải tư liệu để trích dẫn trực tiếp
Trên đây là toàn bộ kinh nghiệm cá nhân mà cá nhân tôi thu được trong khoảng thời gian thực tập tại Tòa soạn
Trang 14III Sản phẩm thu được