Để có thể xuất bản sách văn học dành cho thiếu nhi hay và thu hút đượcđộc giả nhỏ tuổi này, người biên tập cần phải biết tìm những nguồn bản thảo độcđáo từ các tác giả.. Mục đích và nhiệ
Trang 1MỤC LỤC
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 2
PHẦN MỞ ĐẦU 3
I Đặt vấn đề 3
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 4
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4
PHẦN NỘI DUNG 5
Chương một: Lý luận cở sở 5
I Khái niệm 5
1 Khái niệm đề tài 5
2 Kế hoạch đề tài và công tác kế hoạch đề tài 6
3 Biên tập viên 7
II Vai trò của biên tập viên trong công tác kế hoạch đề tài 8
1 Vai trò tìm kiếm đề tài 8
2 Biên tập viên trực tiếp xây dựng kế hoạch đề tài cụ thể 10
Chương hai: Thực trạng biên tập viên trong công tác xây dựng kế hoạch đề tài mảng sách văn học thiếu nhi ở NXB Kim Đồng 13
I Đôi nét về NXB Kim Đồng 13
II Thực trạng của biên tập viên trong công tác kế hoạch đề tài 17
1 Những thành tựu trong việc xây dựng kế hoạch đề tài 17
2 Những hạn chế còn tồn tại 23
Chương ba: Những ý kiến đóng góp trong việc tăng cường sự sáng tạo của biên tập viên trong công tác kế hoạch đề tài 27
PHẦN KẾT LUẬN 31
Trang 2DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Lý luận nghiệp vụ xuất bản, tập I, PGS.TS Trần Văn Hải, NXB Văn hóa Thông tin
2 Từ điển thuật ngữ xuất bản – in, phát hành sách, thư viện bản
quyền, NXB Từ điển Bách khoa
3 Các nghiên cứu khoa học của thầy cô trong khoa Xuất Bản
4 Phần trả lời của chị Nguyễn Kim Diệu – BTV NXB Kim Đồng
5 55 năm NXB Kim Đồng (http://www.nxbkimdong.com.vn/chi-tiet-tin/ 50-gioi- thieu/32955-55-nam-nha-xut-bn-kim-dng.html )
6 Trang chủ của NXB Kim Đồng (http://www.nxbkimdong.com.vn)
7 NXB Kim Đồng trên trang hoitudoanhnghiep.com
(http://www.hoitudoanhnghiep.com/doanh-nghiep/in-an- xuat-ban-kim-dong/2047.html)
quang-cao/nha-8 NXB Kim Đồng trên trang wikipedia
(http://vi.wikipedia.org/wiki/Nh%C3%A0_xu%E1%BA%A5t_ b
%E1%BA%A3n_Kim_%C4%90%E1%BB%93ng
9 Và các trang mạng khác
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
I Đặt vấn đề
Xã hội ngày càng phát triển, đòi hỏi tất cả các lĩnh vực của đời sống xãhội cũng phải vận động và biến đổi theo Lịch sử phát triển của loài người cũngphải trải qua những bước tiến mới để mới có thể tồn tại và phát triển được Nhậnthức của con người ngày càng tiến bộ thì họ có những yêu cầu cao hơn Ngànhxuất bản cũng đang đứng trước những khó khăn, thách thức để đáp ứng đượcnhu cầu của độc giả
Thiếu nhi là lứa tuổi cần được quan tâm, chăm sóc cả về vật chất và tinhthần nhất Xuất bản sách dành cho thiếu nhi luôn đòi hỏi sự sáng tạo, ngộnghĩnh, tinh nghịch hợp với tính cách hiếu động của trẻ Bên cạnh những cuốnsách về trò chơi, các nhà xuất bản (NXB) cũng đã quan tâm cả việc giáo dụchình thành nhân cách cho trẻ bằng cách xuất bản sách văn học dành cho thiếunhi Đó là những truyện cổ tích, truyền thuyết, truyện cười, truyện ngắn… đượcthiếu nhi đón đọc
Để có thể xuất bản sách văn học dành cho thiếu nhi hay và thu hút đượcđộc giả nhỏ tuổi này, người biên tập cần phải biết tìm những nguồn bản thảo độcđáo từ các tác giả Vai trò của người biên tập ngày càng quan trọng cùng với quátrình phát triển của truyền thông nói chung và xuất bản nói riêng Đã từ lâu,nhiệm vụ của biên tập viên chủ yếu là sửa sai, gạn lọc và trau chuốt câu cú làmcho tác phẩm giản dị, dễ hiểu Để làm công việc vừa nói một cách hoàn mỹ,người biên tập cần tra cứu, đối chiếu tài liệu và hội ý với người viết Bài viết saukhi được sửa sẽ trở nên trong sáng, mạch lạc và ít sai sót hơn Nhưng chừng ấyvẫn chưa đủ, biên tập viên còn phải sống trong dòng thời sự chủ lưu, có trí phánđoán, sự uyên bác trong nhiều lĩnh vực, óc biện luận và phản biện, trí tưởngtượng, đức tính thận trọng và khiêm tốn, đồng thời cũng phải biết hoài nghi
Ngày nay, cùng với nhu cầu phát triển văn hóa đọc, đặc biệt với sự mởrộng của các đơn vị xuất bản, có đến hàng trăm đầu sách mới được phát hành
Trang 4mỗi ngày tại nước ta với đủ mọi đề tài, thể loại Điều đó đồng nghĩa với khốilượng công việc biên tập sách và số lượng biên tập viên ngày một tăng Nếu lướtqua các nhà xuất bản, chúng ta sẽ thấy các gương mặt biên tập viên trẻ ở lứa tuổi
từ 25-30 đã xuất hiện ngày một nhiều so với trước kia, tạo nên một bức tranhnhân lực mới đầy sống động
II Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Với niềm yêu thích của chính bản thân tôi về dòng văn học dành cho thiếunhi, tôi chọn đề tài “Sáng tạo của biên tập viên trong công tác kế hoạch đề tàimảng sách văn học thiếu nhi của NXB Kim Đồng” để có thể tìm hiểu kĩ hơn vềdòng văn học này
Với đề tài này cần triển khai một số nhiệm vụ:
- Trình bày cơ sở lý luận về kế hoạch đề tài trong hoạt động xuất bản
- Khảo sát công tác này ở NXB Kim Đồng với mảng sách văn học thiếunhi
- Đưa ra một số đóng góp ý kiến cho biên tập viên NXB
III Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Trong bài tiểu luận này chủ yếu nghiên cứu về kế hoạch đề tài cho sáchvăn học thiếu nhi của NXB Kim Đồng trong suốt chặng đường phát triển củaNXB
Sau đây là kết cấu của bài tiêu luận:
Trang 5PHẦN NỘI DUNG Chương một: Lý luận cở sở
I Khái niệm
1 Khái niệm đề tài
Trong lý luận văn học đề tài được hiểu là phạm vi hiện thực cuộc sốngđược phản ánh trong tác phẩm với những hình thức khác nhau, dấu ấn kháchquan của cuộc sống Khái niệm này chỉ được nghiên cứu trong văn học Nó thểhiện phạm vi phán ánh là hiện thực đã và đang được nhận thức, nghiên cứuthông qua lăng kính chủ quan của tác giả nên thể hiện tư tưởng của tác giả
Theo lý luận nghiệp vụ biên tập xuất bản, đề tài là ý tưởng tổng thể, làbản thiết kế cho một xuất bản phẩm sắp xuất bản Đó là ý tưởng thiết kế về “ngôi nhà đang hình thành trong óc nhà kiến trúc”; về chủ đề, nội dung, tên gọicủa xuất bản phẩm tương lai Đề tài là kết quả tư duy sáng tạo của biên tập viên,kết quả tập hợp, phân loại xử lý thông tin nhằm phục vụ nhu cầu độc giả vàthực hiện mục đích truyền thông xác định
Đề tài trong xuất bản không phải là ý muốn chủ quan của biên tập viên
mà là kết quả nghiên cứu, xử lý thông tin từ cuộc sống, từ độc giả, từ tác giả và
cơ quan truyền thông đại chúng trên tinh thần chủ động, sáng tạo của ngườitruyền bá văn hóa cho xã hội
Đề tài đúng là đề tài phù hợp với nhiệm vụ và định hướng của Đảng; nhucầu của thị trường, nhu cầu của xã hội và đặc biệt phải phù hợp với nhiệm vụ,chức năng của NXB đã được phân công
Đề tài hay là đề tài có nhiều tính mới mẻ, sáng tạo và độc đáo, thực hiệnnhiệm vụ công tác tư tưởng sắc sảo được đảm bảo bởi các tác giả có chất lượngcao và cơ sở vật chất đầy đủ Là đề tài có khả năng thực hiện chắc chắn, hứa hẹnđạt hiệu quả cao, hiệu quả về kinh tế, văn hóa trong công tác xuất bản
Cơ cấu đề tài bao gồm: tên đề tài (đây là yếu tố quan trọng đầu tiên cầnphải xác định rõ, phải phản ánh đúng nội dung, tên đề tài có thể thay thế trongquá trình biên tập); tên tác giả; thuyết minh nội dung bản thảo ( thuyết minh về
Trang 6loại thông tin tri thức, phạm vi và góc độ sáng tạo được đề cập trong nội dungbản thảo); xác định mục đích, tôn chỉ bản thảo; lí do xuất bản; xác định rõ đốitượng sử dụng bản thảo; dự kiến thời gian hoàn thành bản thảo và thời gian xuấtbản.
2 Kế hoạch đề tài và công tác kế hoạch đề tài
2.1 Kế hoạch đề tài
Kế hoạch đề tài là bản dự kiến khoa học về nhiệm vụ các đề tài xuất bảnphẩm với các chỉ tiêu về số lượng, chất lượng, thời gian cụ thể mà NXB cần tiếnhành trong một thời gian nhất định Nó được xây dựng bởi nhiều trí tuệ tập thểcủa nhiều bộ phận như: ban giám đốc, các phòng ban biên tập, bộ phận sản xuất,phòng phát hành Trong đó, các phòng ban biên tập là trung gian quan trọngtrong khâu kế hoạch đề tài
Kế hoạch đề tài là sự kết hợp hữu cơ của một loạt đề tài có liên quan trựctiếp với nhau, ảnh hưởng lẫn nhau Phân theo thời gian có các loại kế hoạch đềtài như:
Kế hoạch đề tài dài hạn ( từ 5 – 10 năm), có sự đầu tư lớn mang tính chấtđịnh hướng mục tiêu, thường là kế hoạch chuyên ngành đặt ra để xuất bản cuốnsách lớn, thể hiện tính chất, quy mô và thương hiệu của NXB Đây là bản thiết
kế tổng thể chung cho một số năm, tính chất lâu dài, nên được gọi là “quy hoạch
đề tài”
Kế hoạch hàng năm là kế hoạch được đề xuất hàng năm của NXB Loại
kế hoạch này thường phải có đủ khả năng cân đối hiện thực, bảo đảm sự tồn tại
và phát triển của NXB Do vậy, yêu cầu của loại kế hoạch này phải được xâydựng trên cơ sở nắm chắc nhu cầu xã hội, nguồn bản thảo và có đầy đủ các điềukiện xã hội khác Nhìn chung , kế hoạch hàng năm thường được xây dựng dựatrên những bản thảo đã có sẵn trong tay, hoặc các bản thảo chắc chắn sẽ đượchoàn thành trong năm Việc đăng ký đề tài sẽ được diễn ra vào ngày cuối cùngcủa năm Tuy nhiên, do sự cạnh tranh khốc liệt của các NXB khác nhau nên dẫnđến tính khả thi của kế hoạch hàng năm đạt kết quả không cao
Trang 7Kế hoạch đột xuất là kế hoạch diễn ra theo những sự kiện của đất nước(có thể diễn ra 5 hoặc 6 tháng) Các NXB thực hiện kế hoạch này nhiều vì nóđem lại lợi nhuận nhiều cho NXB.
2.2 Công tác kế hoạch đề tài
Công tác kế hoạch đề tài là chỉ hoạt động đề xuất đề tài của biên tập viên,quá trình xây dựng, quyết định điều chỉnh kế hoạch đề tài của NXB nhằm đảmbảo hoạt động của NXB đạt chất lượng và hiệu quả cao
Theo từ điển thuật ngữ xuất bản – in, phát hành sách, thư viện bản quyền,
NXB Từ điển Bách khoa, định nghĩa: “Công tác kế hoạch đề tài là một khâu
công tác trong nghiệp vụ biên tập xuất bản, gồm việc đề xuất được những đề tài đáp ứng nhu cầu bạn đọc, phù hợp tôn chỉ mục đích của nhà xuất bản, và xây dựng được kế hoạch tổ chức khoa học để thực hiện thành công việc biên soạn các đề tài đó”.
Công tác kế hoạch đề tài là khâu mở đường của hoạt động biên tập xuấtbản Quá trình xác lập kế hoạch đề tài chính là quá trình thể hiện chức năng,nhiệm vụ của NXB Nó thể hiện tính tự giác, tự chủ của NXB trong việc nắmvững yêu cầu của xã hội và độc giả, tìm ra phương án để đáp ứng tốt nhu cầunày Kế hoạch đề tài biểu hiện trình độ khoa học trong việc tổ chức sản xuất,kinh doanh của NXB, đảm bảo hiệu quả cao về văn hóa xã hội và kinh tế hoạtđộng xuất bản Bên cạnh đó, khâu “ mở đường” này cũng là công cụ quản lí vi
mô và vĩ mô của nhà nước
3 Biên tập viên
Hoạt động xuất bản là một quá trình bao gồm ba khâu: biên tập, in, pháthành Đây là một quy trình đồng bộ, hoàn chỉnh, dây chuyền liên tục Biên tậpxuất bản là hoạt động biên tập các xuất bản phẩm trong các nhà xuất bản, chủyếu là biên tập sách Đó là công việc khai thác, lựa chọn, tổ chức bản thảo; giacông sữa chữa, hoàn chỉnh bản thảo để sẵn sàng nhân bản thành xuất bản phẩm,
Trang 8nhằm đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của xã hội Trong quá trình này takhông thể không nhắc tới vai trò to lớn của những người biên tập Họ là “bà đỡ”cho các tác phẩm, các công trình nghiên cứu của tác giả; họ là “người gác cổng”cho xã hội.
Theo Từ điển thuật ngữ xuất bản – in, phát hành sách, thư viện bảnquyền, NXB Từ điển Bách khoa, định nghĩa về khái niệm biên tập viên như sau:
“ Biên tập viên là những người làm công việc biên tập ở các nhà xuất bản và các cơ quan thông tin – báo chí Biên tập viên phải là những người am hiểu kiến thức khoa học chuyên ngành mà sách đề cập cho mình phụ trách; có tri thức và
kĩ năng, kĩ xảo biên tập; có phẩm chất đạo đức tốt Sự nhạy cảm chính trị, năng lực chuyên môn khoa học, năng lực tổ chức, khả năng thể hiện bằng văn tự là những phẩm chất nghề nghiệp cơ bản của người biên tập Trong cơ chế thị trường, người biên tập còn phải có tri thức về kinh tế thị trường, kinh tế xuất bản, biết kinh doanh xuất bản phẩm hiệu quả.”
Như vậy có nghĩa là, người biên tập phải là người có kiến thức, có sự amhiểu sâu sắc về các lĩnh vực trong đời sống xã hội; có khả năng sáng tạo trongngôn ngữ và trong xây dựng các kế hoạch xuất bản Giám đốc NXB Trẻ NguyễnMinh Nhựt đã từng nói: “BTV là linh hồn và tài sản của NXB Thời nào cũngvậy, BTV cần có một cái vỏ là bằng cấp, trình độ, ngoại ngữ… nhưng điều làmnên sự khác biệt là một tâm hồn yêu cái đẹp và niềm vui sướng được biên tậpsách.”
II Vai trò của biên tập viên trong công tác kế hoạch đề tài
1 Vai trò tìm kiếm đề tài
Biên tập viên là người phát hiện ra đề tài, dưới sự điều tra nghiên cứu,tuân theo nhu cầu thị trường, đáp ứng đúng nhu cầu của độc giả cần có và manglại thành công cho NXB Trách nhiệm của biên tập viên trong NXB là biết pháthiện, lựa chọn những đề tài hay, đề tài đúng Muốn thế biên tập viên phải hiểu
Trang 9được yêu cầu có tính nguyên tắc của đề tài, để từ đó định hướng được cho bước
kế hoạch của hoạt động biên tập
Trước hết, biên tập viên xác định độc giả và mục đích của đề tài Yêu cầunày rất quan trọng bởi có xác định được độc giả thì mới có thể hướng tới loạiđộc giả cơ bản, thường xuyên hay tiềm năng Cơ cấu độc giả luôn thay đổi trong
xã hội hiện đại rất phong phú, nhóm độc giả luôn đan xen vào nhau và luôn có
sự thay đổi Do vậy, người biên tập luôn phải đi sâu nghiên cứu độc giả, điều tracặn kẽ để tìm hiểu nhu cầu của độc giả về xuất bản phẩm, phân tích nhu cầu của
họ Xác định đúng công việc này, biên tập viên sẽ tìm được những bản thảo cónội dung phù hợp giáo dục chính trị tư tưởng, truyền bá tri thức văn hóa khoahọc, hay để phục vụ nhu cầu giải trí của bạn đọc cụ thể
Tiếp theo, đề tài mà người biên tập tìm kiếm luôn có tính vượt trước Điều
đó có nghĩa là, mỗi một biên tập viên phải có con mắt nhìn xa trông rộng, có thể
dự đoán được tình hình thị trường sắp tới hướng về vấn đề gì Bởi lẽ, mỗi đề tài
từ khi trên thiết kế đến khi xuất bản đòi hỏi một thời gian nhất định Nếu khôngbiết tính toán và hiểu độc giả sẽ cần gì thì sẽ rất khó trong việc xác định một đềtài hợp lý và sẽ dẫn tới hậu quả lớn cho NXB, như: không bán được hàng, bị lỗvốn hoặc mất uy tín đối với khách hàng… Vì thế, khi xây dựng một kế hoạch đềtài, biên tập viên phải tăng cường tính dự báo, phải đi trước thời gian, nhìn thấynhu cầu bạn đọc trong thời gian gần và cả thời gian lâu dài Hơn nữa, biên tậpviên còn biết nắm bắt tình hình hiện tại vầ đề tài mà mình đang nghiên cứu, xem
đã có NXB nào thực hiện hay chưa, lượng tiêu thụ và nhu cầu có cao hay không
Từ đó tạo và chớp thời cơ xuất bản hợp lý
Một đề tài hay là đề tài phải có tính sáng tạo và khả thi, đó là điều mà mỗingười biên tập phải để tâm tới Sáng tạo không chỉ là yêu cầu của sản xuất vậtchất mà còn là đòi hỏi có tính đặc thù của sản xuất tinh thần Tính sáng tạo củabiên tập được thể hiện ngay từ bước đầu tiên của hoạt động xuất bản, đó chính làviệc thiết lập kế hoạch đề tài Vận dụng cách nhìn mới,phương pháp nghiên cứumới để tìm ra được những sáng tạo mới mẻ trong những đề tài Sự sáng tạo ở
Trang 10đây không có nghĩa là phải giật gân, câu khách, càng không phải là những thứquá xa vời vời thực tế đương đại Sáng tạo của người biên tập luôn đòi hỏi phảibắt đầu từ cuộc sống, từ yêu cầu và sự tiến bộ của nhân loại Bên cạnh sự sángtạo ấy, biên tập viên phải xem xét đề tài ấy có những cơ sở đáng tin cậy để cóthể xuất bản hay không
Đọc hồi ký về “ Chân dung tự họa: Từ mục đồng đến Kim Đồng” của nhàvăn Bùi Hồng – người đã gắn với NXB Kim Đồng trong suốt 30 năm, làm côngviệc của một biên tập cho đến khi lên chức Tổng biên tập, đi hết con đường đam
mê của mình dành cho trẻ thơ, tôi mới thực sự thấu những điều khó khăn màmột người biên tập phải trải qua và phải cố gắng biết chừng nào
2 Biên tập viên trực tiếp xây dựng kế hoạch đề tài cụ thể
Công tác kế hoạch đề tài là một dạng lao động tinh thần phức tạp Đó làcông sức của cả tập thể, dược tiến hành một cách khoa học, theo một trình tựnhất định, theo chu kỳ thống nhất từ trên xuống dưới và từ dưới lên trên
Lãnh đạo NXB gửi thông báo văn bản về định hướng, căn cứ xây dựng kếhoạch đề tài, trong đó gợi ý các phòng ban, các biên tập viên cần chú trọng vàovấn đề gì, có trọng tâm, trọng điểm Từ khung tổng thể đó, các đơn vị tham gialàm sách sẽ xây dựng kế hoạch cụ thể Từng biên tập viên sẽ đề xuất ra các đềtài theo khả năng tổ chức của biên tập viên Phòng ban có chức năng tham mưu,tổng hợp theo mẫu, nhận xét và góp ý đề tài Sau đó sẽ trình lên hội đồng biêntập xét duyệt và hoàn chỉnh đề tài Đây là tổng quát về các bước lập kế hoạch đềtài Để đạt được hoàn chỉnh một đề tài thì biên tập viên cần có những hoạt động
cụ thể hơn
Đầu tiên muốn có được đề tài biên tập viên phải điều tra nghiên cứu trên
cả hai mức độ vi mô và vĩ mô Điều tra vĩ mô để nắm vững thông tin vĩ mô vềtình hình dân số; giáo dục quốc dân, sức mua của nhân dân, xu thế phát triển củathị trường xuất bản phẩm, xu hướng xuất nhập khẩu xuất bản phẩm và tình hìnhcạnh tranh của các đơn vị xuất bản trên thị trường Đây là việc làm cần sự huy
Trang 11động của lực lượng cả NXB Điều tra vi mô (điều tra góc độ hẹp hơn) thường docác biên tập viên tiến hành Biên tập viên nghiên cứu về nhu cầu, thị hiếu, thóiquen đọc sách của độc giả và xu thế phát triển của nó; tình hình các xuất bảnphẩm cùng loại… để tìm chọn, đề xuất đề tài, lựa chọn tác phẩm và tác giả chomỗi đề tài.
Sau khi đã chọn được đề tài thích hợp, biên tập viên phải đưa ra nhữngluận chứng của kế hoạch đề tài Luận chứng là bước quyết định để đảm bảo chấtlượng kế hoạch đề tài được xây dựng Có những đề tài qua nhiều lần luận chứngmới được chính thức cho vào kế hoạch Các khía cạnh cần luận chứng như sau:
Phân tích tính đặc sắc của đề tài, bao gồm phân tích nội dung, so sánh cácloại sách đã được xuất bản hay chưa, đề tài có những giá trị nào: giá trị tư tưởng,giá trị học thuật, giá trị nghệ thuật hay giá trị tư liệu Để khẳng định giá trị của
đề tài, biên tập viên cần phải phân tích ở những điểm : trong những cuốn sách
đã xuất bản có đề tài nào tương tự hay chưa, thời gian xuất bản, số lượng in, nộidung cơ bản, đặc điểm chủ yếu và khả năng tiêu thụ trên thi trường; nếu có thì
đề tài mới đưa ra có những gì đặc biệt, mới hơn so với đề tài đã xuất bản; giá trịvăn hóa của nó, hiệu quả tư tưởng của đề tài đó như thế nào, nói rõ những giá trịmới và ưu thế của đề tài
Luận chứng về tính khả thi của đề tài Biên tập viên cần xem xét lựclượng biên tập, trình độ, khả năng của tác giả, điều kiện in ấn, điều kiện về vốn
và phát hành có đáp ứng được hay không và đáp ứng tới đâu; những khả nănggặp rủi ro trong quá trình thực hiện
Biên tập viên lựa chọ tác giả cho đề tài cần phải lưu ý: tác giả phải phùhợp với đề tài, có trình độ chuyên môn, có liên quan đến học thuật hay không,
có những kết quả nghiên cứu sáng tác được xã hội thừa nhận, chú ý đặc điểmphong cách sáng tác của tác giả, chú trọng những tác giả mới Điều đặc biệt lànên lựa chọn hai tác giả tránh trường hợp tác giả lựa chọn có việc gấp hoặc cónhững trục trặc không thể viết bài cho NXB, dẫn tới không có bản thảo Bêncạnh đó, biên tập cũng phân tích lực lượng biên tập của NXB có đủ khả năng
Trang 12chuyên môn để tổ chức biên tập hay không, có cần thuê cộng tác viên thẩm địnhhay không.
Phần kết cấu hình thức của trang sách cũng rất quan trọng, vì thế biên tậpcần xác định cỡ chữ, hình thức trang trí bìa sách thế nào cho hợp lý, bắt mắt Dựđoán có khó khăn gì xảy ra trong việc in ấn và làm sách hay không Đưa ra bảngtiến độ thời gian thực hiện đề tài: thời gian giao nộp bản thảo, thời gian in, thờigian ra sách
Qua việc phân tích những yếu tố trên, biên tập viên đánh giá tổng hợp vềtiêu thụ đề tài, dự đoán hiệu quả kinh tế, khả năng cạnh tranh của đề tài Phântích đối tượng độc giả là ai, có bao nhiêu nhóm độc giả, số lượng độc giả thực tế
và số lượng độc giả tiềm năng; nội dung đề tài có ổn định hay không, đề tài cóthể bán được trong thời gian bao lâu; dự kiến in lần đầu bao nhiêu, có khả năngtái bản hoặc nối bản hay không; dự tính lượng tồn lớn nhất; kênh phát hành vàhình thức quảng cáo cho sản phẩm Biên tập viên cần nêu ra yêu cầu tuyêntruyền trong những thời gian khác nhau, phương thức tuyên truyền cần sử dụng
và phương tiện liên lạc chi tiết, hoàn chỉnh Xác định chiến lược kinh doanh,đặcđiểm, vị trí của đề tài, tiếp thị, giá bán và xúc tiến bán hàng…
Trang 13Chương hai: Thực trạng biên tập viên trong công tác xây dựng kế hoạch đề tài mảng sách văn học thiếu nhi ở NXB Kim Đồng
I Đôi nét về NXB Kim Đồng
Nhà xuất bản Kim Đồng thuộc Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh làNhà xuất bản tổng hợp có chức năng xuất bản sách và văn hóa phẩm phục vụthiếu nhi và các bậc phụ huynh trong cả nước, quảng bá và giới thiệu văn hóaViệt Nam ra thế giới Được thành lập vào ngày 17 tháng 6 năm 1957 với tiềnthân là NXB Thanh niên, Giám đốc đầu tiên là nhà văn Nguyễn Huy Tưởng TênNXB bắt nguồn từ ý tưởng của nhà văn Tô Hoài: kế thừa và phát huy Tủ sáchKim Đồng đã được phát hành trong thời kì kháng chiến chống Pháp, trụ sởchính ở 55 Quang Trung, Hà Nội NXB Kim Đồng là NXB tổng hợp có chứcnăng xuất bản sách và văn hóa phẩm phục vụ thiếu nhi và các bậc phụ huynhtrong cả nước, nhằm cung cấp các kiến thức cần thiết trong cuộc sống, nhữngtinh hoa của tri thức nhân loại, góp phần giáo dục và hình thành nhân cách thế
hệ trẻ; đồng thời góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra toàn thế giới Khi mớithành lập, NXB Kim Đồng trải qua bao khó khăn, đến nay NXB đã trở thànhNXB sách lớn nhất dành cho trẻ em Việt Nam Với hơn 1.000 tựa đề sách đượcxuất bản hàng năm thuộc nhiều thể loại như văn học, khoa học, truyện tranh…,phục vụ nhu cầu đọc của trẻ em và cả người lớn
Trang 14NXB có các khối chuyên môn rõ ràng, cụ thể: Khối sản xuất: Gồm các
ban biên tập (chia theo thể loại ấn phẩm: Sách Comic, Sách Tranh, Sách Khoahọc, Sách Văn học, Sách Miền núi, Tạp chí) + Ban Kĩ Mĩ Thuật (chịu tráchnhiệm về trình bày, thiết kế, mĩ thuật, in ấn…) + Ban Bản quyền (Khai thác đề
tài trong và ngoài nước); Khối kinh doanh: Gồm Phát hành + Quản lí kho bãi +
Tài chính Kế toán + Hệ thống các cửa hàng sách trực thuộc NXB; Khối hỗ trợ:Gồm Truyền thông (phụ trách quảng bá, truyền thông của NXB) + Quản lí in(hỗ trợ trực tiếp cho khối sản xuất) + Hành chính trị sự + Công nghệ thông tin
Hơn nửa thế kỉ qua, sách Kim Đồng đã góp phần bồi dưỡng, đào tạonhững người chủ tương lai của đất nước bằng những xuất bản phẩm có đề tàiphong phú, thể loại đa dạng, nội dung trong sáng và lành mạnh, đậm đà bản sắcdân tộc, chứa đựng nhiều tri thức văn hoá, khoa học phản ánh nhiều mặt củacuộc sống đất nước trong lịch sử, trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm cũngnhư trong cuộc sống mới công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Từ 8 cuốnsách ra đời trong năm đầu mới thành lập rồi tăng dần lên 50-80 đầu sách vàonhững năm 1980, và 200 đầu sách trong thập kỉ 90 của thế kỉ trước
NXB Kim Đồng có những tủ sách: Tủ sách Vàng, Thơ và Tuổi thơ, Vănhọc thế giới, Tuổi mới lớn, Giải thưởng văn chương… Trong các tủ sách đó đầusách văn chương dành cho tuổi thơ này, không những trẻ em thích đọc, màngười lớn cũng bị hấp dẫn khó có thể cưỡng được Không ngẫu nhiên, bạn đọctrẻ em và người lớn Việt suốt hàng nửa thế kỷ nay đã đặc biệt thích đọc vănchương của Tủ sách Vàng, vốn được NXB dày công tuyển chọn hơn 350 tácphẩm xuất sắc, gắn nhiều nhất với tên tuổi lớn nhất của văn chương Việt từ xưađến nay Mỗi năm xuất bản hoặc tái bản là mỗi lần NXB chủ trương làm mới nộidung và hình thức cho sách văn chương, nhằm đáp ứng nhu cầu và sự tiến bộcủa thời đại Đặc biệt, trong thập niên đầu của thế kỷ 21, Tủ sách Vàng tăngcường đổi mới việc xuất bản sách văn học, nhằm phù hợp với tiết tấu sôi độngnhanh gọn của đời sống CNH – HĐH đất nước Việt Nam đang phát triển bềnvững trong hội nhập quốc tế toàn cầu Phải kể đến những tác phẩm nổi tiếng và
Trang 15gắn với tuổi thơ của NXB như : Dế mèn phiêu lưu ký, Con chuột mù của nhàvăn Tô Hoài , Đất rừng Phương Nam của Đoàn Giỏi, Lá cớ thêu sáu chữ vàngcủa Nguyễn Huy Tưởng …
Quả thật là văn xuôi Việt có những tác giả mê viết cho trẻ em và trẻ emcũng rất mê đọc những con chữ nhấp nhánh của họ, viết chỉ cốt để cho tuổi thơđọc trong niềm hạnh phúc và sung sướng của cái đọc những tác giả thườngxuyên viết cho thiếu nhi như: Tô Hoài, Võ Quảng, Phạm Hổ, Xuân Sách, rồitrước đó, là các tác giả lừng lẫy tiếng tăm của văn học Việt thời kỳ 30-45: ThạchLam, Nguyễn Công Hoan, Bùi Hiển, Nam Cao… với những truyện ngắn kinhđiển đều đã được NXB Kim Đồng ấn hành và trở thành tác giả yêu mến của các
em thiếu nhi ham đọc mà không chỉ thời bấy giờ Sau này nối tiếp thế hệ nhàvăn lão thành ấy, là những nhà văn nhất là nhà văn thời kỳ đổi mới đã cùnghướng tới người đọc thiếu nhi, hiến cho Tủ sách Vàng những tác phẩm hay:Trần Hoài Dương, Nguyễn Nhật Ánh, Trần Đăng Khoa … Như thế, vào thậpniên đấu thế kỷ 21, NXB Kim Đồng đã mở rộng quan niệm về Tủ Sách Vàng và
đã cho sách xuất bản những đầu sách là tuyển thơ, truyện và cả sách dịch, vớinhững cuốn sách dịch được coi là “kinh điển” cho thiếu nhi như chúng ta đãbiết
Bên cạnh Tủ sách Vàng nghiêng hẳn về văn xuôi, là Tủ sách Thơ cũngvới cách lựa chọn tinh tế, hầu như không bỏ sót thi sĩ tiêu biểu nào của thơ Việt
Từ thi sĩ - nhà vua kiệt xuất Trần Nhân Tông, đến Đại thi hào Nguyễn Du, đếnnhững nhà thơ hiện đại như: Lâm Thị Mỹ Dạ, Nguyễn Khoa Điềm, Trần ĐăngKhoa … Thơ dành cho trẻ em là những vần điệu trầm bổng, dễ nhập tâm và đễthuộc lòng hơn so với văn xuôi nửa thế kỷ qua, một trong những công việc sánggiá nhất của NXB Kim Đồng là đã bắc được cây cầu cho bạn đọc thiếu nhi và cảbạn đọc đã là người lớn về với tuổi thơ của mình Không thể không kể đến vaitrò của Ban lãnh đạo và những biên tập viên trong NXB Kim Đồng
Thành tựu mà NXB Kim Đồng đã đạt được: Số đầu sách, số bản, số trangsách, kết quả về tài chính đều tăng so với các thời kỳ trước, năm sau tăng hơn