TIỂU LUẬNMÔN: LỊCH SỬ LÝ LUẬN BÁO CHÍ VIỆT NAMĐỀ TÀI: Câu 1: Vấn đề Blog và quản lý Blog hiện nay Câu 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng Việt Nam... Những người làm báo cần ph
Đặt ấn đề
Internet là kho kiến thức mà không một thư viện, một bộ bách khoa toàn thư hay một hệ thong thư viện nào có the so sánh được Thương mại điện tử trên Internet cũng là môi trường kinh doanh hiệu quả và tiện lợi Trong bối cảnh toàn cầu hoá và quốc tế mạnh mẽ như hiện nay, rất nhiều người sẽ không hình dưng nổi mình sẽ ra sao nếu một ngày thiếu Internet Internet có vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống xã hội; xu hướng các phương tiện truyền thông đều tập trung trên mạng Internet đã hình thành và đang phát triển ngày càng sâu rộng, nhu truyền hình internet, báo mạng điện tử, blog
Internet có tính hai mặt, như con dao hai lưỡi Nêu không quản lý tốt thông tin trên mạng, sẽ gây tác động xấu; nhiều thế lực lợi dụng lợi thế này để truyền bá thông tin xấu, hình ảnh đồi truỵ, thông tin chống phá quốc gia; tội phạm công nghệ cao cũng là vấn đề bức xúc, đang là thách thức không chỉ với một quốc gia, dân tộc mà là phạm vi khu vực và trên toàn thế giới. Đặc biệt, nhật ký trực tuyến (blog), một mặt nó là nơi mỗi cá nhân bày tỏ quan điểm của mình ; một mặt, nó cho phép người khác xem và có thể cho ý kiến để nhiều người khác biết tới Do khả năng tự động nhận diện bạn bè trên các mạng xã hội blog có sức lan tỏa nhanh và tạo ra dư luận xã hội mạnh mẽ không kém báo chí chính thống, thậm chí còn nhanh hơn và mạnh hơn. Một bài báo về một kẻ xấu có thể làm nhiều người đọc phẫn nộ, nhưng một bài viết trên blog về kẻ xấu này tạo cơ hội để mọi người bày tỏ ý kiến trực tiếp, thông tin thêm từ nhiều nguồn và phơi bày luôn cả những chi tiết không hề liên quan đến vụ việc Đó là chưa kể đến đa số blogger lợi dụng blog để đưa thông tin xuyên tạc, phản động, lừa đảo, trục lợi truyền bá văn hóa đồi trụy
Vì thế, blog đang thực sự trở thành một vấn đề thời sự cần nghiên cứu,quản lý Tuy nhiên quản lý "xã hội ảo" này thực sự không đơn giản, thậm chí có những ý kiến bi quan còn cho rằng quản lý blog rất khó thậm chí là không thể! Đế định hướng và tạo hành lang pháp lý cho Internet và blog phát triển một cách về quản lý, cưng cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin điện tử trên Internet.
Cùng với Quyết định số 27/2002/QĐ-BVHTT ngày 10-10-2002 của Bộ Văn hoá - Thông tin ban hành Quy che quản lý và cấp pháp cung cấp thông tin, thiết lập trang thông tin điện tử trên Internet, Nghị định 97/NĐ-CP là cơ sở pháp lý nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực này, chấn chỉnh lại tình trạng phát triển tự phát, tràn lan, thiếu lành mạnh của các trang thông tin điện tử trên mạng Internet; khen thưởng, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật liên quan đến Internet và các dịch vụ Internet, trong đó có blog.
Xung quanh Internet và blog, từ trước đến nay có nhiều bài viết của các nhà nghiên cứu, nhà báo, nhiều bài trả lời phỏng vấn của những quan chức có trách nhiệm Mỗi bài viết, mỗi bài trả lời phỏng vấn đều mổ xẻ, nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau Tuy nhiên, nhìn tổng thể, các bài viết này đều tập trưng ở 3 nội dung cơ bản, đó là: sự ra đời phát triển và vai trò củaInternet và blog ở Việt Nam, cùng những vấn đề đặt ra cho công tác quản lýInternet và blog ở nước ta hiện nay.
Sự ra đời và phát triển của blog
Blog, gọi tắt của weblog (tiếng Anh, "nhật ký web", nhật ký trực tuyến (online diary), là một dạng nhật ký trực tuyến, bùng nổ từ cuối thập niên
1990 Các blogger (người viết blog), có thể là cá nhân hoặc nhóm, đưa thông tin lên mạng với mọi chủ đề, thông thường có liên quan tới kinh nghiệm hoặc ý kiến cá nhân, chủ yếu cưng cấp thông tin đề cập tới những chủ đề chọn lọc, không giống như các báo truyền thống Được phần mềm hỗ trợ, dễ sử dụng, blog phổ biến rất nhanh và ai cũng có thể dễ dàng tạo ra một blog cho mình
Có nhiều quan niệm về blog, nhưng trong thực tế có thể hiểu blog là sự những quan niệm của cá nhân đê tất cả mọ i người cùng có điều kiện trao đổi lại sau khi đọc và chiêm nghiệm Nó chính là Wchsite của cá nhân, để người ta có thể đăng các bài viết, các sự kiện theo dòng thời gian Những người khác có thể viết, gửi email bình luận về các bài mình đã viết ra.
Blog là một hiện tượng xã hộ i có ảnh hưởng to lớn, không cần phải bàn cãi Nó không còn là nhật ký trực tuyên mang tính cá nhân thuần túy kể từ năm 1994 với 360 o , Yahoo đã biến blog thành trò chơi phổ biến của thanh thiếu niên Blog cũng phát triển với tốc độ không tưởng: Năm 1997, chỉ có khoảng 100 nhật ký trực tuyến, nhưng đến tháng 12-2005, đã có tới 20 triệu blog Theo ước tính từ Bộ Thông tin và truyền thông, hiện ở Việt Nam (tháng 7-2011) có khoảng hơn 3 triệu blog và số lượng không ngùng tăng lên.
Sự phát triển của blog là do đặc điểm kết sức tự nhiên của nó, bởi mỗi người đều muốn bày tỏ quan điểm của mình, và muốn ý kiến đó được nhiều người khác biết tới Theo Patsi Krakoff - chủ nhân của The Blog Squad: Mỗi người có cơ hội chứng tỏ mình là ai mình quan tâm tới vấn đề gì theo cách thức không thể áp dựng với một website thông thường Xét từ yếu tố chi phí, cách thức "quảng bá" này càng hấp dẫn hơn ở chỗ nó chẳng hề tốn kém.
Thiết lập dễ dàng, chỉ mất chút thời gian mà chẳng mất tiền, nhưng lại rất hữu dụng và tác động lan tỏa lại rất lớn Nhiều blogger hoạt động chẳng khác gì phóng viên, họ được mệnh danh là những "nhà báo công dân", Còn trang blog của họ chẳng khác gì trang báo mạng điện tử, được định danh là
"báo chí công dân" Sau thảm họa sóng thần Ở Nhật Bản (3-201 1), thế giới có được nhiều hình ảnh và thông tin cập nhật về tình hình thiên tai là nhờ blog chứ không phải các hãng tin lớn hay các đài truyền hình Khi Mỹ tiêu diệt trùm khủng bố Bin la-đen (5-2011), thông tin sớm nhất đến với toàn cầu cũng là từ weblog Blogger thường vạch rõ ranh giới giữa họ với giới báo chí chính thống trong khi nhiều nhà báo dùng blog như một kênh khác để họ thông tin.Một số blog phát triển mạnh thậm chí còn trở thành đối tác của các hãng tin lớn, chẳng hạn như trường hợp giữa Global Voices và Reuters Xét về góc độ báo chí, blog đang thực sự tạo ra một cuộc cách mạng về cái gọi là toàn dân làm báo.
Nhiều blogger chi bình luận về các sự bện nhưng cũng có những blogger thực sự đưa tin và cách họ đưa tin thì khác hẳn với kiểu đưa tin truyền thống Xét cho cùng, đa số các blogger không phải là nhà báo và họ không được đào tạo về các kỹ năng đưa tin truyền thống Nhưng cách blogger kể chuyện cũng khá hấp dẫn và rất có tính cách Có một thực tế là: Một Số blogger quá vội vã công bố những thông tin họ nắm được, chẳng cần biết hậu quả của điều đó ra sao, chẳng cần thẩm định tính chính xác của nó Đôi khi việc đăng tin cẩu thả như thế gây tác tác hại nghiêm trọng Tuy nhiên, các blogger lại lập luận rằng trong thời buổi hiện nay, độc giả thừa đủ thông minh để phân tích, vì thế chỉ cần cung cấp thông tin dưới dạng "thô" mà thôi Nếu chờ "đánh bóng ' tin thì tính nhanh nhạy sẽ bị giảm và trong một số trường hợp các tin tức này thậm chí có phần méo mó hơn so với nguyên bản Một lập luận khác của họ là nếu đưa tin sai thi đinh chính Với các blogger, chuyện xin lỗi xem ra rất đơn giản và họ thực hiện rất nhanh chóng chứ không rắc rối vì lo ngại giảm uy tín như chuyện đính chính trên báo chính thống.
Blog được xem là con dao hai lưỡi trong việc thu thập thông tin cá nhân: một mẩu đối thoại một đoạn chai vu vơ, câu nói vui trong lúc hứng khởi tại một bữa tiệc rất có thể xuất hiện chi vài chục phút sau trên một blog nào đó dưới dạng một câu phát ngôn chinh thức về một vấn đề nhất định Kiểu lấy thông tin này khiến người dùng Internet nghi ngờ tính tin cậy của các thông tin động trên blog cũng như việc các blogger xâm phạm đời tư của người khác
Tác động của blog ở Việt Nam
Blog được "du nhập" vào Việt Nam từ năm 2005, cho đến nay đã có khoảng hơn 3 triệu blog và số lượng không ngừng tăng lên, chủ yếu trên 3 trang dịch vụ nên là: 3600.yahoo, 360plus chiếm trên 900/0' Khi mới ra đời, mạnh mẽ của nó đã khiến cho blog phát triển thành một loại hình báo chí mới
"báo chí công dân" Những trang viết bằng tiếng Việt với những quan sát tinh tế của Joseph Ruelle, một người Canada đến Việt Nam chi mới ba năm, đã thu hút gần 3 triệu lượt người truy cập Nhờ viết blog, Joseph, tên gọi thân mật là Joe đã trở thành MC của đài VTV6 và cộng tác viên của báo Lao Động Không chi truyền tin, các bloggers đã giúp chỉ ra sự tắc trách, những sai sót của báo chí chuyên nghiệp, không chỉ ở Việt Nam.
Với số lượng hơn 3 triệu blog Việt, có nhiều blog có hơi hướng báo chí, nhưng chưa thấy blog nào nổi lên theo đúng khía cạnh báo chí, và cuộc đua nóng bỏng gnxa blog và báo chí chính thống trên thế giới vẫn đang nguội lạnh trên các blog Việt Có một số weblog "chất lượng" của một số nhà báo, nhà văn, nhà nghiên cứu như nhà sử học Dương Trung Quốc, nhà văn Nguyễn Quang Lập, nhà báo Huy Đức (ôsin'blog), nhà báo Vũ Mạnh Cường và cả những cá nhân bình thường song chủ yếu là đăng các bài nhận định, bình luận.
Từ trê em cho đến người lớn; từ người dân thường đến ca sĩ và cả đại biểu Quốc hội nhưng phần lớn các blog Việt chỉ dừng ở việc nêu ý kiến cá nhân dưới dạng bình phẩm mà thôi Nhưng điều cũng cần phải bàn là bên cạnh những quan điểm cá nhân nghiêm túc và những câu chuyện riêng khá hấp dẫn đăng trên blog Việt thì có rất nhiều bài có thể coi là "rác" Không ít người coi blog như một công cụ đề họ thể hiện mình Blog vốn là nhật ký cá nhân trực tuyến, nhưng nhiều người viết ra không phải đáp ứng nhu cầu bày tỏ ý bến của bản thân mà là cho người khác đọc Sự gia tạo đang tràn lan, và do tính kết nối của Internet, nó cũng có tác động lớn tới cộng đồng
Blog phát triển tự phát và đã vượt khỏi tầm kiểm soát Bằng chứng là số lượng các blog đáng tin cậy quá nhỏ so với những trang nhật ký điện tử giả dạng báo chí đang nở rộ Do khả năng ty động nhận diện bạn bè trên các mạng xã hội, blog có sức lan tỏa nhanh và tạo ra dư luận xã hội mạnh mẽ không kém báo chí chính thống, và trong một số trường hợp có thể thì thậm chí còn lớn hơn Chúng ta còn chưa quên và sập cầu Cần Thơ kinh hoàng hồ i tháng 1 1-2007, 'khi đỏ cộng đồng blog đã làm cư dân mạng xúc động với hàng loạt những bài viết, hình ảnh từ vụ tai nạn; cố vũ và làm dấy lên phong trào quyên góp ủng hộ chia sẻ với các nạn nhân Năm 2007, blog của một số bệnh nhân ung thư, chạy thận nhân tạo cũng tạo tiếng vang, làm bao trái tim thốn thức và rơi lệ khi họ viết và đăng trên blog những tâm sự, những khổ đau, dằn vặt về bệnh tật nhưng vẫn ngời sáng niềm lạc quan, tin yêu vào cuộc sống Đến nay cơ quan chức năng vẫn chưa thể thống kê biết đã có bao nhiêu công dân Việt Nam thiết lập blog Nhiều người Việt Nam, chắc chắn, đa số là bạn trẻ, vào blog như đi vào chính ngô i nhà của mình Số lượng bạn bè phát triển qua blog tăng lên mỗi ngày Mức độ tiếp nhận thông tin, giao lưu và chia sẻ tình cảm thông qua blog là không thể nào đo đếm được Thế giới blog đang làm giàu đời sống tinh thần của giới trẻ.
Và việc có không ít người mạo danh những người nổi tiếng để thiết lập blog Các blog mang tên: Thủ tướng, Người Tiền Nhiệm, Chủ tịch Quốc hội Chủ tịch Nước, vừa xuất hiện đã có hàng chục nghìn lượt truy cập ngay Cộng đồng bloggers, từ ngạc nhiên, tìm thấy ở đó sự gần gũi Thật không có gì thu vị bằng, khi những công dân trê tuổi có thể "comment" một cách trực tuyến với các nhà lãnh đạo thuộc một thế hệ khác Gần đây, một diễn viên múa được nhiều người biết đến, cô Linh Nga, cũng có một blog riêng mà không hiểu do ai lập ra Blog có tên, Linh Nga Dancer Theo Linh Nga thì blog này đăng tải nhiều hình ảnh, bài viết về cô Cũng chưa có gì quá đáng được post lên Linh Nga blog Nhưng, Linh Nga trả lời phỏng vấn trên Dân Trí nói rằng,người lập blog còn dừng tên cô để "comment" với khán giả Cô cho biết: "Tôi không thoải mái chút nào khi liên tục phải đính chính chuyện này Hay, số bện người mẫu Xuân Lan đòi khởi kiện phóng viên tờ Tiếp thị & Gia đình về việc sử dụng thông tin trên blog làm tài liệu báo chí đã tạo nên một finh này, cũng có hai luồng dư luận, người đồng tình, kẻ phản đối, và đến nay cũng chưa có được những thống nhất mang tính pháp lý.
Sự bừng nổ của blog trong thời gian vừa qua gây nhiều bất cập Các blog tồn tại tự do và vượt ngoài sự kiểm soát Trong khi đó, các qui định, nguyên tắc dành cho phương thức truyền thông cá nhân mới mẻ này chưa có chế tài điều chỉnh Mấy năm gần đây, xuất hiện hiện tượng một số văn nghệ sĩ, nhà báo, chuyên gia, nhà quản lý lập blog cá nhân và nổi tiếng từ blog với lượng truy cập không kém gì báo điện tử Tuy nhiên, không ít người đã để cho blog của mình trở thành nơi phát tán những luồng gió độc, gây hại cho xã hội và cộng đồng Đơn giản và dễ dàng như một trang ghi chép cá nhân trên Internet, lại có thể đưa được nhiều bào ảnh, phim, nhạc, tạo diễn đàn blog có sức hút rất lớn Song cũng chính từ đây, đã có không ít blog đã trở thành nơi phát đi những luồng gió độc Bên cạnh những bài có nội dung tốt có không ít bài với nội dung xấu, thiếu đúng đắn cả về lập trường chính tả văn hóa; lời lẽ có khi không khác một tờ báo hải ngoại phản động Một nhà thơ khá nổi tiếng lập ra một blog với 13 chuyên mục khác nhau, có nhiều thông tin rất đáng đọc, nhiều bài khá hay Nhưng thật tiếc, thỉnh thoảng trong vườn hoa nhiều sắc màu ấy lại len lỏi những cây nấm độc Có khi là một bài báo kích động hận thù dân tộc, có khi lại là một bức thư ngỏ kèm lời bênh vực một nhân vật phạm pháp, thậm chí có cả những bài với nội dung rất xấu độc được "copy" về từ một trang wch hải ngoại.
Những Blogger kiểu như trên, có người hiện van đang công tác tại các cơ quan Nhà nước, đoàn thể xã hội hoặc tác cơ quan báo chí Đáng buồn hơn, có người là nhà báo, bình thường vẫn tác nghiệp, viết bài theo chuẩn mực chính thống cho đăng lên báo của mình Qua blog cá nhân, chính họ lại có những bài viết khác, bộc lộ những thông tin với quan điểm hoàn toàn trái ngược, thậm chí cả những "bí mật" mà lẽ ra với lương tâm, trách nhiệm, đạo đức nghề nghiệp, họ không nên công bố Không ít người, bản chất vốn không phải là người xấu và cũng không hề có quan hệ với các thế lực phản động nhưng chỉ vì sĩ diện cá nhân, muốn được nổi tiếng thông qua blog, muốn blog của mình cũng có "số má ' bằng lượng truy cập lên tới hàng triệu lượt nên đã cố finh tìm kiếm, đưa những thông tin giật gân, hậu trường chính là lá cải mà không lường hết hậu quả của chúng.
Thật đáng tiếc hơn, các diễn đàn phản động từ nước ngoài, các thế lực thù địch đã lợi dụng sự nở rộ của các kiểu blog này và lập tức quảng bá, giới thiệu một loạt danh sách các blog hốt ' từ Việt Nam Trong danh sách mà chúng cho là "cùng hộ cong thuyền" đó, thật đáng buồn có cả những văn nghệ sĩ, nhà báo, nhà khoa học nổi tiếng trong nước Từ đó, phát ra các dư luận rất phức tạp cho cả người có tên, người quản lý và những người quen biết, liên quan
Bài học quản lý
Mặc dù Chính phủ đã ban hành Nghị định số 97/2008/NĐ-CP ngày 28- 8-2008 về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet, trong đó có các quy định rõ đối với việc quản lý blog và cũng đã có một vài chủ blog phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về các hành vi vi phạm pháp luật nhưng thế giới blog hiện vẫn là "miền cỏ hoang" cần thanh lọc hơn nữa Vẫn biết rằng, blog là mô i trường mang tính tự do cá nhân cao và hoạt động của các văn nghệ sĩ, nhà khoa học cũng đòi hỏi tư duy độc lập sáng tạo, mang đậm dấu ấn phong cách cá nhân nhưng không thể vì thế mà để blog trở thành nơi tùy tiện phát đi những nộ i dung xấu độc Hiện nay, van còn nhiều "lỗ hổng" xung quanh vấn đề này Ỡ Việt Nam, có tới 700/0 người dùng sử dụng blog từ nhà cưng cấp Yahoo và hiện nay, một số lượng lớn khác sử dụng từ nhà cung cấp Google Tuy nhiên, hai nhà cung cấp này lại đều là nhà cung cấp nước ngoài chưa phải chịu những cam kết phối hợp quản lý chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong nước.
Có thể tham khảo kinh nghiệm quản lý từ những nước từng quản blog
"rất chặt" như Trung Quốc và Malaysia, họ đều yêu cầu chủ nhân blog công bố danh tính, nơi ở cùng nhiều quy định chặt chẽ khác Gan đây, đã có bạn chức năng báo cáo của blog 360plus để báo cáo về những blog này, nhưng cả
5 lần thực hiện đều không thấy phản hồi mà nhà cung cấp lại gửi bản tin tự động yêu cầu phái báo cáo bằng tiếng Anh và theo luật pháp của Singapore, do nhóm phát triển dịch vụ nằm ở Singapore Đó là điều vô lý vì yahoo plus là một sản phẩm chỉ dùng cho thị trường Việt Nam, do Yahoo Việt Nam quản lý thì phải tuân thủ đầy đủ luật pháp của Việt Nam Không thể để các nhà cung cấp đứng ngoài cuộc và thiếu trách nhiệm như vậy!
TS Nguyễn Tử Quảng, Giám đốc Trung tâm an ninh mạng BKIS từng cho biết, về mặt kỹ thuật hoạt động của những chủ nhân blog trong nước, nếu tham gia những việc phạm pháp, dù tinh vi đến đâu cũng đều có the bị phát hiện nhờ biện pháp kỹ thuật Thế nhưng, với những blog có "rác đen", "nấm độc" mà chúng tôi đề cập trong bài viết này, ranh giới giữa vi phạm pháp luật và vi phạm đạo đức nghề nghiệp, trái lương tâm, đạo lý đôi khi là khá mong manh Có thể có những sai phạm do vô anh, có thể có những sai sót chưa đến mức độ truy cứu pháp luật Vì vậy, điều quan trọng nhất là mỗi chủ nhân blog, nhất là với danh dự, uy tín của người nổi tiếng, càng phải đề cao trách nhiệm trước cộng đồng, trước xã hội cũng như trước cơ quan, đơn vị nơi mình đang công tác Chỉ có sự tự giác "tự thanh lọc" của họ mới là điều kiện tiên quyết và quan trọng nhất giúp blog không còn "nấm độc".
Về phía các cơ quan, đoàn thể, hội nghề nghiệp cũng cần phải quan tâm hơn trong việc quản lý blog cá nhân thành viên trong đơn vị mình, nhất là khi có nội dung liên quan trực tiếp đến lĩnh vực quản lý Ở một khía cạnh khác, cùng với xử lý, ngăn chặn cái xâu thì đã đến lúc biểu dương, khen thưởng những blogger nổi tiếng và có đóng góp tích cực cho cộng đồng, nhân lên nhiều blog hay và đẹp cũng là việc cần làm Với nhiều vấn đề nảy sinh hiện nay trên blog liên quan đến các yếu tố chính trị pháp lý, văn hoá đặt ra yêu cầu đối với việc kiểm soát blog thông qua một phương thức hợp lý Vấn đề đặt ra là kiểm soát nhưng vẫn phải tôn trọng quyền tự do và ý kiến cá nhân Kiểm soát là đặt ra một khuôn khổ, phạm vi hợp lý cũng như định hướng để blog phát triển lành mạnh, có hiệu quả Cho nên, trước mắt, chỉ có thể kêu gọi lương tâm và trách nhiệm ở các blogger.
Câu 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng Việt Nam