môn thi kinh doanh xuất nhập khẩu

tài liệu môn thi kinh doanh xuất nhập khẩu thực trạng xuất khẩu các ngành nông lâm ngư nghiệp ở nước ta hiện nay . Giải pháp nhằm gia tăng kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng nông sản, lâm sản và thuỷ sản trong bối cảnh 3 năm gần nhất

UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN KHOA TÀI CHÍNH – KẾ TOÁN

TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU

GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY SỰ GIA TĂNG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU NHÓM HÀNG NÔNG, LÂM, THUỶ SẢN Ở VIỆT

NAM

Họ tên sinh viên: VÕ THỊ HOÀNG YẾN Ngày sinh: 02/12/2000

Mã số SV: 3118420527 Lớp: DTN1182

Mã nhóm thi: 842113

TP HCM, 24 THÁNG 12 NĂM 2021

ĐIỂM TIỂU LUẬN CUỐI KỲ MÔN KINH DOANH XNK

Mục lục

LỜI MỞ ĐẦU 1

Mục đích của đề tài: 1

Phạm vi nghiên cứu: 1

Phương pháp nghiên cứu: 1

Kết cấu bài gồm 3 chương: 1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP Ở VIỆT NAM NĂM 2020-2021 1

1 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM: 1

1.1 Năm 2020: 1

1.2 Năm 2021: 3

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU NÔNG, LÂM VÀ THUỶ SẢN TẠI BA THỊ TRƯỜNG CHỦ LỰC 5

1 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU NÔNG SẢN: 5

1.1 Tại Hoa Kỳ: 5

1.2 Tại Trung Quốc: 8

1.3 Tại các nước EU: 9

2 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU LÂM SẢN: 11

2.1 Tại Hoa Kỳ: 11

2.2 Tại Trung Quốc: 13

2.3 Tại các nước EU: 14

3 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU THUỶ SẢN: 15

3.1 Tại Hoa Kỳ 15

3.2 Tại Trung Quốc 16

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIA TĂNG THÚC ĐẨY GIA TĂNG KIM NGẠCH XUẤT KHẨU NÔNG, LÂM VÀ THUỶ SẢN Ở VIỆT NAM 19

1 Cơ hội và thách thức đối với ngành xuất khẩu nông, lâm và thuỷ sản ở Việt Nam: 19 1.1 Cơ hội: 19

1.2 Thách thức: 20

1.3 Giải pháp gia tăng kim ngạch xuất khẩu các ngành nông, lâm và thuỷ sản ở Việt Nam: 21

Kết luận 22

Tài liệu tham khảo 24

LỜI MỞ ĐẦU

Hiện nay, tiến trình hội nhập của Việt Nam đang được triển khai tích cực trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động Tuy nhiên, tình hình sản xuất các ngành nông, lâm và ngư nghiệp đang bị ảnh hưởng rất nhiều vào thời điểm dịch Covid-19 Dưới tác động của dịch Covid - 19, kim ngạch xuất khẩu của các mặt hàng nông, lâm và thuỷ sản đang phải chịu thiệt hại ở mức tương đối lớn Khó khăn do thiếu nguyên liệu và nhu cầu chững lại tại các thị trường khiến doanh nghiệp phải đối mặt với khó khăn trong sản xuất Là sinh viên trường Đại học Sài Gòn, em đã nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề này và tiến hành vào nghiên cứu đề tài: “ Giải pháp thúc đẩy sự gia tăng kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng nông, lâm, thuỷ sản ở Việt Nam.”

Mục đích của đề tài:

Đề tài phân tích tình hình sản xuất nông lâm ngư nghiệp ở nước ta trong năm

2020-2021 cũng như thực trạng xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm và thuỷ sản ở Việt Nam Những khó khăn mà nước ta gặp phải trong quá trình đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu để đưa ra một số khuyến nghị, giải pháp phù hợp

Phạm vi nghiên cứu:

Bài tiểu luận của em sẽ tập trung vào những khó khăn Việt Nam đang gặp phải khi xuất khẩu các mặt hàng nông, lâm và thủy sản sang ba thị trường chủ lực là Hoa Kỳ, Trung Quốc và các nước Châu Âu

Phương pháp nghiên cứu:

Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong bài bao gồm: phương pháp thống

kê, tổng hợp, phấn tích, đối chiếu các số liệu và so sánh Các phương pháp này được sử dụng đan xe trong bài tiểu luận

Kết cấu bài gồm 3 chương:

Chương 1: Khái quát tình hình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp ở Việt Nam năm

2020-2021

Chương 2: Thực trạng xuất khẩu nông, lâm và thuỷ sản tại ba thị trường chủ lực: Hoa

kỳ, Trung Quốc và các nước Châu Âu năm 2020-2021

Chương 3: Giải pháp thúc đẩy gia tăng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm và thuỷ sản ở Việt Nam

1

CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG, LÂM, NGƯ NGHIỆP

Ở VIỆT NAM NĂM 2020-2021

1 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở VIỆT NAM:

1.1 Năm 2020:

- Về nông nghiệp:

• Năm 2020 là năm khu vực nông nghiệp đối mặt với những thách thức chưa từng

có, điển hình là đại dịch Covid-19, thiên tai khốc liệt, dịch bệnh nguy hiểm cấp độ khu vực và toàn cầu có nguy cơ bùng nổ, đe dọa nghiêm trọng đến sản xuất nông nghiệp mà đáng kể nhất là dịch tả lợn châu Phi Năm 2020 là một năm vô cùng khó khăn, thách thức, đòi hỏi sự cố gắng cao độ để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ mà Chính phủ đề ra cho ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn

• Được sự chỉ đạo kịp thời của Trung Ương Đảng, Quốc hội và Chính phủ, toàn ngành đã nỗ lực vượt bậc, sáng tạo, giám sát chặt chẽ thực tiễn, sâu sát và quyết liệt hành động với các giải pháp cơ cấu lại ngành, đổi mới mô hình tăng trưởng, khơi thông nguồn lực đầu tư của toàn xã hội Nhờ đó, năm 2020 ngành nông nghiệp vẫn duy trì được đà tăng trưởng khá cao, hoàn thành và vượt kế hoạch 4/5 chỉ tiêu Kết quả đạt được các chỉ tiêu tổng hợp năm 2020 cụ thể là: Tốc độ tăng trưởng GDP đạt 2,65%; Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 41,25 tỷ USD; Trên 62%

số xã đạt chuẩn nông thôn mới; Tỷ lệ che phủ rừng đạt 42%; Thu nhập của người dân nông thôn đạt 43 triệu đồng/người/năm

• Tại thời điểm 01/7/2020, cả nước có 5.910 trang trại trồng trọt, chiếm 28,67% tổng số trang trại; 11.688 trang trại chăn nuôi, chiếm 56,71% Cũng tại thời điểm này cả nước có 4.346 xã có cửa hàng cung cấp giống cây trồng, chiếm 52,38% tổng số xã trên địa bàn nông thôn, tăng 2,71 điểm phần trăm so với thời điểm 01/7/2016; 1.757 xã có cửa hàng cung cấp giống vật nuôi, chiếm 21,18% tổng số

xã, tăng 1,50 điểm phần trăm

• Ngành sản xuất nông nghiệp đã đi qua một năm đầy bản lĩnh và thắng lợi toàn diện trên tất cả các lĩnh vực, hoàn thành tốt 4 chỉ tiêu đặt ra, đặc biệt nêu cao kết quả xuất khẩu tăng mạnh với xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ nổi bật, kim ngạch xuất khẩu gạo lần đầu tiên đạt trên 3 tỷ USD (vượt cả Thái Lan, gạo ST25 tiếp tục giữ

vị trí cao trên thế giới)

- Về lâm nghiệp:

• Trong 6 tháng đầu năm 2020, diện tích rừng trồng mới giảm, trong khi đó, diện tích rừng bị thiệt hại do cháy lại tăng Để duy trì mức tăng trưởng của lĩnh vực sản xuất lâm nghiệp là điều không hề dễ, nhất là trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp Vì thế, đến hết tháng 6/2020, diện tích rừng trồng mới của cả nước (tập trung và phân tán) đều giảm so với cùng kỳ năm 2019 Cụ thể, diện tích rừng trồng mới tập trung của cả nước ước đạt 73,7 nghìn ha, giảm 0,9% Số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 22,8 triệu cây, giảm 3,8%

2

• Cả nước có 1.304ha rừng bị thiệt hại, tăng 43,8% so với cùng kỳ năm trước; trong

đó, diện tích rừng bị cháy là 975,6ha, tăng 71,9% so với cùng kỳ năm 2019 Hiện nay, thời tiết ngày càng diễn biến cực đoan, nắng nóng kéo dài đang gây ra nguy

cơ cháy rừng cao Đây cũng là thách thức đối với ngành sản xuất lâm nghiệp trong

nỗ lực duy trì mức tăng trưởng

• Ngay từ đầu năm 2020, toàn ngành lâm nghiệp đặt chỉ tiêu, tốc độ tăng giá trị sản xuất lâm nghiệp khoảng 5 - 5,5%, giá trị xuất khẩu đồ gỗ và lâm sản đạt từ 12,5 tỷ USD, tăng 10% so với năm 2019; khai thác rừng trồng tập trung đạt 20,5 triệu m3… Trước những diễn biến bất lợi đối với hoạt động sản xuất, đặc biệt là ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19 và hạn hán diễn ra trên diện rộng, kéo dài, ngành lâm nghiệp đã khẩn trương triển khai nhiều giải pháp để ứng phó Trong đó, công tác phòng, chống cháy rừng được ngành đặc biệt chú trọng

• Năm 2020 các quy định hạn chế hạn ngạch đánh bắt nhằm đảm bảo tính bền vững tiếp tục được áp dụng ở hầu hết các ngư trường và được áp đặt, kiểm soát chặt hơn Ngày càng có nhiều ngư trường thực hiện tốt quy định này Trong khi đó quy định IUU của EU cũng được giám sát rất chặt khiến cho sản lượng thủy sản khai thác toàn cầu bền vững hơn và khó tăng

• Diện tích nuôi thủy sản của cả nước là 1,3 triệu ha và 10.000.000 m3 nuôi lồng (7.500.000 m3 lồng nuôi mặn lợ và 2.500.000 m3 nuôi ngọt); Sản lượng nuôi 4,56 triệu tấn Trong đó, tôm nuôi 950.000 tấn (tôm sú đạt 267,7 nghìn tấn, tôm chân trắng 632,3 nghìn tấn, tôm khác 50.000 tấn), cá tra 1.560.000 tấn Cả nước có 2.362 cơ sở sản xuất giống tôm nước lợ (1.750 cơ sở giống tôm sú và 612 cơ sở giống tôm chân trắng) Sản xuất được là 79,3 triệu con tôm giống (tôm sú 15,8 triệu con; tôm chân trắng 64,1 triệu con Riêng khu vực ĐBSCL có khoảng 120 cơ

sở sản xuất giống cá tra bố mẹ, gần 4.000 ha ương dưỡng cá tra giống; sản xuất được khoảng 2 tỷ cá tra giống Diện tích nuôi biển 260 nghìn ha và 7,5 triệu m3 lồng; sản lượng đạt 600 nghìn tấn Trong đó nuôi cá biển 8,7 nghìn ha và 3,8 triệu m3 lồng, sản lượng 38 nghìn tấn; nhuyễn thể 54,5 nghìn ha, 375 nghìn tấn; tôm hùm 3,7 triệu m3 lồng, 2,1 nghìn tấn; rong biển 10.150 ha, 120 nghìn tấn; còn lại

là cua biển và các đối tượng nuôi khác: cá nước lạnh (cá hồi, cá tầm…đạt 3.720 tấn, cao hơn 2 lần so với năm 2015 (1.585 tấn)

• Diện tích rau màu khoảng 1,12 triệu hecta; sản lượng đạt 18,6 triệu tấn, tăng 325,5 nghìn tấn so với năm 2020 Diện tích 1,18 triệu hecta, tăng 44,8 nghìn hecta so với năm 2020; sản lượng và chất lượng các loại cây ăn quả có lợi thế của cả nước và từng vùng đều tăng; một số cây ăn quả chủ lực sản lượng tăng từ 5-19%

• Trong lĩnh vực chăn nuôi, đã có sự chuyển biến rõ nét về tổ chức sản xuất, chăn nuôi trang trại, gia trại, tập trung theo chuỗi sạch, hữu cơ, an toàn sinh học Sản lượng thịt các loại đạt 6,69 triệu tấn, tăng 3,2% so với năm 2020; sữa tươi đạt trên 1,2 triệu tấn, tăng 10,5%; trứng 17,5 tỉ quả, tăng 5,1% Đồng thời, thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả công tác phòng, chống dịch bệnh trên gia súc, gia cầm

• Năm 2021, cả nước thành lập mới 1.250 hợp tác xã nông nghiệp, nâng tổng số hợp tác xã nông nghiệp lên 19.100 hợp tác xã Lực lượng doanh nghiệp nông nghiệp ngày càng lớn mạnh và tâm huyết đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn hơn, đang trở thành nòng cốt trong chuỗi giá trị nông sản Đến hết năm 2021, cả nước có 5.614 xã (68,2%) đạt chuẩn nông thôn mới Thêm 3 tỉnh, thành phố với 100% đơn

vị cấp huyện đạt chuẩn NTM (Thái Bình, Cần Thơ, Hải Dương), đang hoàn thiện thủ tục trình Thủ tướng Chính phủ công nhận cấp tỉnh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới Định hướng ngành nông nghiệp có nhiều điều mới, chuyển

từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, tích hợp đa giá trị và phát triển xanh

4

- Về lâm nghiệp:

• Trong năm 2021, hợp tác quốc tế về lâm nghiệp phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu, qua đó góp phần phát triển sản xuất và thúc đẩy thị trường xuất khẩu lâm sản Hệ thống rừng đặc dụng và phòng hộ với diện tích, cơ cấu đáp ứng cơ bản yêu cầu về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học; phát huy hiệu quả chức năng phòng hộ đầu nguồn, phòng hộ ven biển, chống xói mòn đất đai, sa mạc hóa

và giảm nhẹ thiên tai; đóng góp tích cực vào bảo đảm an ninh nguồn nước, an ninh môi trường Đồng thời, việc chuyển mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác được kiểm soát chặt chẽ

• Giữ vị trí cao nhất trong sản lượng 3 ngành , dự báo đến hết tháng 12.2021, tổng giá trị xuất khẩu đồ gỗ và các loại lâm sản ước đạt tới 15,87 tỉ USD, vượt 20% kế hoạch đề ra và tăng 20% so với năm 2020 Mức xuất siêu là 12,94 tỉ USD (tăng 21,2% so với năm 2020), tiếp tục lập kỷ lục mới, đưa Việt Nam tiếp tục đứng đầu khối ASEAN, đứng thứ hai Châu Á và thứ 5 thế giới về xuất khẩu gỗ và lâm sản

• Giá trị xuất khẩu gỗ và lâm sản chiếm trên 30% tổng giá trị kim ngạch xuất khẩu của ngành hàng nông, lâm, thủy sản và là một trong 7 mặt hàng có giá trị xuất khẩu trên 10 tỉ USD trong năm 2021 Dự kiến đến hết năm 2021, tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 15,6 tỉ USD - là mặt hàng có giá trị kim ngạch xuất khẩu cao nhất trong nhóm nông, lâm, thủy sản

• Ước tính 4 tháng đầu năm, diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước đạt 62 nghìn ha, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước; số cây lâm nghiệp trồng phân tán đạt 35 triệu cây, tăng 2,8%; sản lượng gỗ khai thác đạt 4.159,9 nghìn m3, tăng 4,9%; sản lượng củi khai thác đạt 6 triệu ste, bằng cùng kỳ năm trước Tuy nhiên,

số liệu báo cáo cũng cho thấy, trong tháng 4/2021, cả nước có 118,7 ha rừng bị thiệt hại, giảm 17,9% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm diện tích rừng bị cháy là 18,9 ha, giảm 78,2%, tuy nhiên vẫn xảy ra cháy rừng nhiều ở một số địa phương như Kon Tum 13 ha, Lạng Sơn 2,14 ha, Quảng Nam 1,47 ha; diện tích rừng bị chặt phá là 99,8 ha, tăng 72,5%, một số tỉnh có diện tích rừng bị chặt phá cao là Đắk Lắk 46 ha, Đắk Nông 11,7 ha, Bắc Kạn 5,8 ha, Nghệ An 5,2 ha Tính chung 4 tháng đầu năm, diện tích rừng bị thiệt hại là 483,6 ha, tăng 19,5% so với cùng kỳ năm trước, bao gồm diện tích rừng bị cháy là 134 ha, giảm 21,2%; diện tích rừng

bị chặt phá là 349,5 ha, tăng 49%

- Về ngư nghiệp:

• Theo báo cáo của Tổng cục Thủy sản, ước năm 2021, tốc độ tăng giá trị sản xuất thủy sản đạt 3,01% so với năm 2020, tổng sản lượng đạt 8,73 triệu tấn, tăng 1% so với năm 2020 (8,64 triệu tấn), trong đó sản lượng khai thác đạt 3,92 triệu tấn, tăng 0,9% với năm 2020 (3,88 triệu tấn), nuôi trồng đạt 4,8 triệu tấn, tăng 1% với năm

2020 (4,76 triệu tấn) Kim ngạch xuất khẩu thủy sản năm 2021 ước đạt 8,89 tỷ USD, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm 2020 (8,41 tỷ USD), đạt 104,6% so kế hoạch (8,5 tỷ USD) Nếu tính cả bột cá và thức ăn thủy sản (685,2 triệu USD), tổng giá

vì giãn cách xã hội và quy định sản xuất “3 tại chỗ” để phòng, chống dịch

Covid-19 Từ đầu tháng 10, Nghị quyết 128/NQ-CP ngày 11/10/2021 của Chính phủ với quyết sách chống dịch thích ứng, linh hoạt, đã mang đến luồng sinh khí mới, giúp sản xuất và xuất khẩu thủy sản nhanh chóng hồi phục

• Các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản có điều kiện sản xuất thuận lợi, tận dụng cơ hội thị trường, đã hồi phục và bứt phá trong quý cuối năm XK thủy sản trong tháng 10 hồi phục gần tương đương cùng kỳ và tháng 11 tăng mạnh 23%, tăng với tất cả các sản phẩm chính và sang các thị trường chính Xu hướng này dự kiến sẽ tiếp tục trong tháng 12, đưa kết quả xuất khẩu cả năm cán đích trên 8,8 tỷ USD

• Tuy nhiên, tình hình dịch bệnh Covid-19 vẫn còn diễn biến phức tạp với việc xuất hiện các biến chủng mới Việc giao thương giữa các quốc gia vẫn còn khó khăn, giá cước vận chuyển quốc tế chưa có xu hướng giảm Yêu cầu ngày càng cao về

an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc của các thị trường, thẻ vàng của EC chưa được tháo gỡ Các quy định mới của Luật Thủy sản 2017 về quản lý khai thác theo hướng bền vững, hiệu quả, có trách nhiệm đang được triển khai thực hiện tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần có thời gian để thực hiện

6

• Hệ thống phân phối nông sản tại Hoa Kỳ phát triển đa dạng, nhiều cấp, nhiều kênh, hiện đại, mở ra nhiều cơ hội tiêu thụ Tại Mỹ, hoa quả nhập khẩu được bán ở các chuỗi siêu thị lớn, các cửa hàng thực phẩm đơn lẻ tại các khu thương mại, hệ thống nhà hàng, khách sạn và các kênh bán hàng trực tuyến, giao tận nhà tính đa dạng và cởi mở trong văn hóa Mỹ luôn khiến người tiêu dùng muốn trải nghiệm sản phẩm mới, mở ra cơ hội cho các hoa quả, đặc sản từ vùng nhiệt đới của Việt Nam Ngoài yếu tố cung cầu, có lẽ đây cũng là một phần lý do mà trái cây nhập khẩu đáp ứng tới 2/3 nhu cầu thị trường Mỹ

• Trong 10 tháng năm 2020, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ đạt 73,9 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam đạt 62,3 tỷ USD, Tính lũy kế đến tháng 9/2020, Hoa Kỳ xếp thứ 11/138 quốc gia và vùng lãnh thổ có FDI tại

Việt Nam với 1.063 dự án và tổng vốn đăng ký là 9,4 tỷ USD

- Năm 2021:

• Theo tổng cục Hải quan, Ước tính tháng 4/2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 25,5 tỷ USD, giảm 14% so với tháng trước và tăng 44,9% so với cùng kỳ năm trước Tính chung 4 tháng đầu năm 2021, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước tính đạt 103,9 tỷ USD, tăng 28,3% so với cùng kỳ năm trước Trong đó, nhóm hàng nông, lâm sản đạt 7,33 tỷ USD, tăng 8,8% Nhóm hàng thủy sản đạt 2,39 tỷ USD, tăng 6,1% Tháng 4/2021, Hoa Kỳ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 30,3 tỷ USD, tăng 50,1% so với cùng kỳ năm trước; tiếp đến là Trung Quốc đạt 16,8 tỷ USD, tăng 32,4%; thị trường EU đạt 12,6 tỷ USD, tăng 18,1%; thị trường ASEAN đạt 8,8 tỷ USD, tăng 13,3%; Hàn Quốc đạt 6,9 tỷ USD, tăng 12,1%; Nhật Bản đạt 6,5 tỷ USD, tăng 1,5%

• Trong tháng 3/2021, xuất khẩu NLTS Việt Nam sang thị trường Hoa Kỳ có những biến chuyến tích cực so với tháng trước đó Giá trị xuất khẩu tất cả các mặt hàng nông sản sang thị trường này đều tăng trưởng mạnh mẽ Thức ăn gia súc và nguyên liệu là mặt hàng tăng mạnh nhất so với tháng 2/2021 tăng 122,17%; thấp nhất là mặt hàng chè tăng 14,41% Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm trước bên cạnh một số mặt hàng có giá trị xuất khẩu tăng cao như cao su tăng 147,99%; sản phẩm mây tra đan tăng 129,90%; gỗ và sản phẩm từ gỗ tăng 93,37% một số mặt hàng

từ châu Á đến Bờ Đông nước Mỹ ở mức 6,306 USD/FEU Như vậy, giá của cả hai tuyến này đều gần mức cao nhất mọi thời đại Theo công ty Xeneta, giá cước vận chuyển của các hợp đồng vận chuyển tuyến châu Á đến bờ Tây nước Mỹ đang được đàm phán trong năm nay ở mức cao hơn năm ngoái khoảng 30% -50% Trong khi đó, con số của Poskus đưa ra cao gấp đôi Xeneta, mức tăng giá cố định hơn 100% trên tuyến châu Á đến bờ Tây nước Mỹ và khoảng 75% tuyến châu Á đến bờ Đông nước Mỹ Ngoài ra, hầu hết mọi giá hợp đồng đều phải chịu phụ phí mùa cao điểm (PSS), vì vậy giá cũng không cố định một cách chính xác Cuộc khủng hoảng công suất trên tuyến vận chuyển châu Á - Bắc Mỹ đang trở nên tồi tệ hơn Các nhà nhập khẩu ở Mỹ phải đối mặt với sự chậm trễ nghiêm trọng hơn trước khi công suất của các hãng vận tải container đã ở mức tối đa tháng Năm được dự báo sẽ là tháng tồi tệ nhất Vì một số chủ hàng sẽ phải xếp hàng chờ đợi

để đặt được chỗ do tình trạng tồn đọng hàng hóa ngày càng tăng ở châu Á, điều sắp xảy ra là một số nhà nhập khẩu thậm chí sẽ không thể có chỗ để vận chuyển hàng

• Hiện giao dịch gạo trên thị trường nội địa Hoa Kỳ tương đối trầm lắng do nguồn cung hạn chế cũng như người nông dân đang tập trung vào việc bắt đầu trồng vụ mùa mới Theo USDA, hiện bang Texas đã bắt đầu xuống giống tuy nhiên tiến độ chậm hơn so với năm ngoái khi hiện mới chỉ gieo trồng được khoảng 70% diện tích, thấp hơn so với mức 90% của cùng kỳ năm ngoái Ước tính việc gieo trồng

có thể hoàn thành trong vòng 2 tuần nữa nếu không có sự bất lợi bất thường nào

về thời tiết diễn ra Tình trạng gieo trồng với tiến độ chậm cũng diễn ra tương tự ở khu vực đồng bằng Mississippi (gồm Louisiana và Arkansas), tuy nhiên dự kiến việc gieo trồng sẽ sớm được đẩy mạnh trở lại cho đến tháng 5/2021

8

1.2 Tại Trung Quốc:

- Năm 2020:

• Tổng kim ngạch xuất khẩu nông, thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc năm

2020 đạt 8,1 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 16,6 % trong tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang thị trường này Mặc dù lâu nay Trung Quốc vẫn là một trong những thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, nhưng khi xuất khẩu sang nước này, các doanh nghiệp, thương lái Việt Nam vẫn thường phải chấp nhận nhiều rủi ro, chưa

kể giá bán cũng rẻ hơn khi xuất sang các quốc gia khác

• Dù mang về hàng tỷ USD, nhưng tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu hàng nông sản của Việt Nam sang Trung Quốc hàng năm không ổn định Việt Nam vẫn chủ yếu xuất khẩu nông sản thô nên giá trị gia tăng thấp Xuất khẩu một khối lượng lớn nông sản nhưng hiệu quả thu được còn nhỏ khi so sánh với các nước khác như Thái Lan

• Nhóm mặt hàng nông, thủy sản xuất khẩu qua thị trường Trung Quốc trong năm

2020 chỉ đạt 6,85 tỷ USD, giảm 3,38% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 14,02% trong kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tới Trung Quốc và chiếm 27,4% trong tổng giá trị xuất khẩu nông sản của Việt Nam ra thế giới Nguyên nhân là do phía Trung Quốc tăng cường thực thi chính sách pháp luật đối với hoạt động xuất nhập khẩu; áp dụng các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, nhãn mác, đồng thời kiểm soát chặt về tiêu chuẩn chất lượng hàng hóa, vệ sinh an toàn thực phẩm đối với mặt hàng nông, thủy sản nhập khẩu từ Việt Nam…

- Năm 2021:

• Trung Quốc là thị trường nhập khẩu hàng rau quả lớn thứ 3 trên thế giới, với trị giá nhập khẩu trong quý I/2021 đạt 5,27 tỷ USD, tăng 32,3% so với quý I/2020, chiếm 7,5% tổng trị giá nhập khẩu hàng rau quả thế giới Tỷ trọng nhập khẩu hàng rau quả từ Việt Nam chiếm 6,8% tổng trị giá nhập khẩu mặt hàng này của Trung Quốc trong quý I/2021, giảm 2,4 điểm phần trăm so với quý I/2020 Tính đến thời điểm hiện tại, chỉ có 9 loại quả tươi của Việt Nam được phép xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Trung Quốc bao gồm: Thanh long, xoài, dưa hấu, vải, nhãn, chuối, mít, chôm chôm, măng cụt Bên cạnh đó, Trung Quốc đã đồng ý phương án cho xuất khẩu tạm thời hai mặt hàng là khoai lang và sầu riêng Thị trường Trung Quốc hiện nay đòi hỏi rất cao về chất lượng, mẫu mã, bao bì, quy cách đóng gói, đặc biệt là Trung Quốc rất chú trọng mã số vùng trồng Yêu cầu này bắt buộc đối

9

với hàng hóa của tất cả các quốc gia Để xuất khẩu bền vững sang thị trường lớn này, cần đẩy mạnh xây dựng các mã số vùng trồng nhằm đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc, đảm bảo minh bạch, an toàn đối với hàng rau quả của Việt Nam

• Theo Tổng cục Hải quan, số liệu cụ thể về kim ngạch cả 9/11 nhóm mặt hàng xuất khẩu 11 tháng đầu năm 2021 tăng so với cùng kỳ năm 2020 bao gồm: rau quả đạt 1,75 tỷ USD, tăng 3,6%; gạo đạt 494,7 triệu USD, tăng 14,6%; hạt điều đạt 563,1 triệu USD, tăng 24,8%; cà phê đạt 113,7 triệu USD, tăng 40,7%; chè đạt 13,7 triệu USD, tăng 28,1%; cao su đạt 1,96 tỷ USD, tăng 26,3%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 1,36 tỷ USD, tăng 26,6%; sắn và sản phẩm sắn đạt 994 triệu USD, tăng 25,5%; thức ăn gia súc đạt 330,7 triệu USD, tăng 75,6% Hai mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu giảm so với cùng kỳ năm 2020: thủy sản đạt 862,8 triệu USD, giảm 21,6%; sản phẩm mây tre, cói, thảm đạt 7,8 triệu USD, giảm 23,1%

• Riêng đối với mặt hàng rau quả, theo Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong tháng 11/2021 đạt 261,5 triệu USD, tăng 9% so với tháng 10 Lũy kế 11 tháng, giá trị xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt 3,2 tỷ USD, tăng 9%

so với cùng kỳ năm 2020 Trong đó, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc đạt 1,75

tỷ USD, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm 2020, chiếm 54% kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định, đà tăng trưởng của ngành hàng rau quả đang bị cản trở bởi thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam là Trung Quốc siết chặt kiểm soát dịch Covid-19 theo chiến lược "zero Covid" Theo ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xuất khẩu rau quả sang Trung Quốc gặp khó ít nhất trong 3-6 tuần dịp Tết Nguyên đán 2022

• Trong khi đó, từ đầu tháng 8/2021, phía Trung Quốc tạm dừng nhập khẩu thanh long Việt Nam qua cặp cửa khẩu Kim Thành (Lào Cai, Việt Nam) - Bắc Sơn (Hà Khẩu, Trung Quốc) cũng với lý do kiểm soát chặt chẽ dịch Covid-19 Ông Hà Đức Thuận, Phó Ban quản lý Khu kinh tế tỉnh Lào Cai cho biết: Việc doanh nghiệp Trung Quốc tạm dừng nhập khẩu thanh long qua cặp cửa khẩu Kim Thành - Bắc Sơn đã khiến kim ngạch xuất khẩu giảm mạnh Tính trong thời gian một tuần trước khi dừng xuất khẩu thanh long so với thời gian một tuần sau thời điểm dừng xuất khẩu thanh long, kim ngạch xuất khẩu giảm 37%, số lượng phương tiện giảm 26%, gây khó khăn lớn cho việc tiêu thụ thanh long cho nông dân các tỉnh, thành phố ở miền trung và miền nam

1.3 Tại các nước EU:

EU vẫn ở mức thấp so với tiềm năng XK của Việt Nam, cũng như nhu cầu NK của

10

EU Trong bảng xếp hạng của EU về những đối tác thương mại nông sản, Việt Nam xếp thứ 12 với khả năng cung ứng 2,2% nhu cầu tiêu thụ nông sản của thị trường EU (Báo Hà Nội mới, ra ngày 8/7/2019) Về phía Việt Nam, thị trường EU

là thị trường XK lớn thứ 3 của ngành hàng nông sản Khi EVFTA có hiệu lực từ tháng 8 năm 2020, XKNS của Việt Nam sang EU đã có sự gia tăng rõ rệt Tuy nhiên, với 2,2% thị phần cho thấy giá trị và kim ngạch XK hàng nông sản của Việt Nam sang EU vẫn ở mức thấp so với tiềm năng XK của Việt Nam, cũng như nhu cầu NK của EU

• Hiệp định EVFTA được thực thi sẽ tạo ra nhiều cơ hội cho XK hàng hóa của Việt Nam nói chung và hàng nông sản nói riêng EU là thị trường lớn thứ 3 với tỷ trọng

XK dao động từ 11% - 19% tổng kim ngạch XKNS của Việt Nam và giá trị XK khoảng trên 3 tỷ USD/năm Việt Nam đã XKNS tới hầu hết thành viên của EU, trong đó thị trường XK tập trung chủ yếu vào một số nước gồm Đức, Hà Lan, Italia, Tây Ban Nha, Bỉ, Pháp, Balan Hàng nông sản của Việt Nam chiếm 2,2% thị trường NK nông sản của EU Năm 2020, do tác động của đại dịch Covid-19, kim ngạch XK nông sản của Việt Nam sang thị trường EU chỉ đạt 2,91 tỷ USD, giảm 4,7% so với năm 2019 Những sản phẩm XK chính sang EU bao gồm: cà phê, trái cây, hạt tiêu, hạt điều Tỷ trọng XK của nhóm này chiếm hơn 80% kim ngạch XKNS của Việt Nam sang EU

- Năm 2021:

• Xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường EU sau khi Hiệp định EVFTA có hiệu lực và đi vào thực thi đã đạt được kết quả tích cực Trong 11 tháng 2021, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang EU đạt 173 triệu USD, tăng 7,6% so với cùng kỳ năm 2020 Các chủng loại rau quả xuất khẩu chủ yếu sang EU là: mã HS

20098999 - Các loại nước ép trái cây (kể cả hèm nho) và nước rau ép, chưa lên men và chưa pha thêm rượu, đã hoặc chưa pha thêm đường hoặc chất tạo ngọt