Bài giảng môn Đại số lớp 7 - Bài 3: Nhân, chia số hữu tỉ

Bài giảng môn Đại số lớp 7 - Bài 3: Nhân, chia số hữu tỉ được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh nắm được quy tắc và tính chất của phép nhân, phép chia số hữu tỉ; hiểu được phép nhân số hữu tỉ cũng có các tính chất của phép nhân phân số; biết xác định dấu của tích và rút gọn trước khi nhân số hữu tỉ;... Mời quý thầy cô và các bạn học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

TR ƯỜ NG THCS THÀNH PH  B N TRE Ố Ế

Năm h c: 2021 ­ 2022 ọ

GV: NGUYỄN THỊ MỸ DUNG

 1) Mu n c ng, tr  hai s  h u t  ta làm sao? ố ộ ừ ố ữ ỉ

Đ a v  c ng, tr  hai phân s  có cùng m u  ư ề ộ ừ ố ẫ

d ươ ng

H I L I BÀI CŨ Ỏ Ạ

 2) Nêu quy t c “chuy n v ” trong Q? ắ ể ế

Khi chuy n m t s  h ng t  v  này sang v  kia  ể ộ ố ạ ừ ế ế

c a m t đ ng th c, ta ph i đ i d u s  h ng  ủ ộ ẳ ứ ả ổ ấ ố ạ đó.

S A BÀI T P V  NHÀ TI T TR Ử Ậ Ề Ế ƯỚ C 10/10 SGK: Cho bi u th cể ứ

A � = � − + � � � � − + − � � � � − − + � �

Hãy tính giá tr  c a A theo hai cách:ị ủ

Cách 1: Trước h t, tính giá tr  c a t ng bi u th c trong ngo c.ế ị ủ ừ ể ứ ặ

Cách 2: B  d u ngo c r i nhóm các s  h ng thích h p. ỏ ấ ặ ồ ố ạ ợ

Gi i:ả

A � = � − + � � � � − + − � � � � − − + � �

Cách 1: Tr c h t, tính giá tr  c a t ng bi u th c trong ngo c.ướ ế ị ủ ừ ể ứ ặ

36 4 3 30 10 9 18 14 15

35 31 19

6 6 6

= − − 35 31 19 15 5

Gi i:ả

A � = � − + � � � � − + − � � � � − − + � �

Cách 2: B  d u ngo c r i nhóm các s  h ng thích h p.ỏ ấ ặ ồ ố ạ ợ

= − + − − + − + −

( 6 5 3 ) 2 5 7 1 3 5

3 3 3 2 2 2

= − − + − − + � � � + + − �

2 0

� �

= − + + − � � = −

� �

§3 NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ

Do s  h u t  là s  vi t đố ữ ỉ ố ế ược 

dướ ại d ng phân s , nên:ố

Đ  c ng, tr  hai s  h u t  ta ể ộ ừ ố ữ ỉ

đ a v  c ng, tr  hai phân s  ư ề ộ ừ ố

Tương t  đ  nhân, chia hai s  ự ể ố

h u t  ta cũng đ a v  nhân, ữ ỉ ư ề

chia hai phân s ố

     Đ  nhân, chia hai s  h u t   ể ố ữ ỉ

ta đ a v  nhân, chia hai phân  ư ề

s   ố

a x

b

=

V i      ,       ta có         ớ

c y

d

=

x y = a c .

b d

.

a c

b d

= :

x y = a c :

b d

.d c

a b

=

a d

b c

=

( y 0)

* T ng quát:  ổ (ph n 1, ph n 2  ầ ầ trang 11 SGK) 

Vì nhân,chia hai s  h u t  có th  áp d ng  ố ữ ỉ ể ụ

quy t c nhân, chia phân s  nên: ắ ố

 * Phép nhân s  h u t  cũng có các tính ch t c a  ố ữ ỉ ấ ủ

phép nhân phân s   ố

1) Giao hoán:

2) K t h p:ế ợ

3) Nhân v i s  1:ớ ố

a c c a

b d = d b

.

a c m a c m

b d n b d n

� � = � �

.1 1.

a a a

b = b = b (b 0)

( ,b d 0)

( , ,b d n 0)

4) Tính phân ph i c a phép ố ủ

nhân đ i v i phép c ng:ố ớ ộ . . .

a c m a c a m

b d n b d b n

� + � = +

( , ,b d n 0)

 HS lưu

ý:

a b

b a

1

a b

S  ngh ch đ o c a       là         sao cho:   ố ị ả ủ

* M i s  h u t  khác 0 đ u có m t s  ngh ch  ỗ ố ữ ỉ ề ộ ố ị

đ o ả

VD: Tìm s  ngh ch đ o c a      ,        ,    ố ị ả ủ 2

3

7 8

− − 0, 2

+ S  ngh ch đ o c a       là      , vì      ố ị ả ủ 2

3

3 2

2 3 1

3 2 =

+ S  ngh ch đ o c a         là      , vì      ố ị ả ủ 7

8

7

8 7

� �� � =

� �� �

� �� � + S  ngh ch đ o c a      là      , vì      ố ị ả ủ 1

0, 2

5

− = − − 5 1 5 ( ) 1

5

− − =

Nh  r ng:  ớ ằ

Hai s  ngh ch đ o nhau luôn cùng d u và có tích b ng  ố ị ả ấ ằ

1

Hai s  đ i nhau thì th  nào? ố ố ế

Hai s  đ i nhau luôn trái d u và có t ng b ng 0  ố ố ấ ổ ằ

§3 NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ

     Đ  nhân, chia hai s  h u t   ể ố ữ ỉ

ta đ a v  nhân, chia hai phân  ư ề

s   ố

* T ng quát:  ổ (ph n 1, ph n 2  ầ ầ trang 11 SGK) 

* L u ý:  ư Phép nhân s  h u t  có các  ố ữ ỉ tính ch t c a phép nhân phân s   ấ ủ ố

M i s  h u t  khác 0 đ u có m t s   ỗ ố ữ ỉ ề ộ ố ngh ch đ o ị ả  

?

2 )3,5 1

5

a ��− ��

Tính:

7 . 7

2 5

� �

� �

49 10

= −

4,9

= −

§3 NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ

( )

5 b) : 2 23

.

23 2

� �

5 46

=

HS đ c Chú ý trang 11 SGKọ

Chú ý: Thương c a phép chia ủ

s  h u t  x cho s  h u t  y  ố ữ ỉ ố ữ ỉ

       g i là t  s  c a hai s  ọ ỉ ố ủ ố

x và y, kí hi u là       hay      ệ

(y 0)

x

y x y :

0, 2

5

0, 2

1

5

− 0,2 : 1

5

−

VD: T  s  c a      và       làỉ ố ủ

hay

* Chú ý: (SGK/11)

§3 NHÂN, CHIA SỐ HỮU TỈ

( )

5 b) : 2 23

.

23 2

� �

5 46

=

* Chú ý: (SGK/11)

T  s  c a x và y là      ỉ ố ủ x

y

V y t  s  c a y và x là gì?     ậ ỉ ố ủ

Là        y

x

?

y = x  Không b ngằ

x y

y x

Khi tìm t  s  c a hai s  ỉ ố ủ ố

ph i l u ý th  t       ả ư ứ ự

KIẾN THỨC CƠ BẢN

TRONG BÀI

1) Bi t nhân, chia s  h u t ; Bi t áp d ng các tính  ế ố ữ ỉ ế ụ

ch t c a phép nhân đ  tính nhanh; bi t tìm s   ấ ủ ể ế ố ngh ch đ o c a m t s  h u t  khác 0 đ  áp  ị ả ủ ộ ố ữ ỉ ể

d ng t t vào phép chia ụ ố

2) Bi t tìm t  s  c a hai s  h u t ế ỉ ố ủ ố ữ ỉ

Bài 11/12 SGK: Tính

2 21

)

7 8

a − = 1.3

1.4

4

= −

3 d) : 6

25

� − � =

3 1

.

25 6

� − �

1.1 25.2

50

= −

khi nhân

Bài 13/12 SGK: Tính

3 12 25

)

a − ��− ��=

1.3.5 1.1.2

2

= −

Bài 14/12 SGK: Điền các số hữu tỉ thích hợp vào ô trống

:

x

x

=

=

=

= =

-1 2 -8

4

=

x

-1 32

-2

1 256

-1 128 16

-1 8

HS tự điền bằng bút chì vào sách trong 2

phút.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

số hữu tỉ Cộng, trừ, nhân, chia số thập phân

(Ôn lại Giá trị tuyệt đối của một số

nguyên; các phép tính về số nguyên)