Tieu luan tac pham bao chi nang cao phản ÁNH TRONG tác PHẨM báo CHÍ

Với vai trò, trách nhiệm là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân, báo chí nước ta đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận và có nhiều đóng góp trên các mặt thúc

MỞ ĐẦU

Báo chí là một kênh thông tin quan trọng, hằng ngày, hằng giờ cung cấp thông tin cho công chúng Là một người đóng vai trò đem đến cái mới cho công chúng, báo chí luôn phải tự hoàn thiện mình để phát triển Khác với nhiều sự vật, hiện tượng khác, khi cái cũ mất đi thì cái mới xuất hiện Nhưng đối với báo chí, thì khác, từ buổi đầu ra đời cho đến nay, báo chí đã lần lượt có trong mình cả thảy 4 loại hình: báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo mạng điện tử Các loại hình báo chí này tồn tại song song với nhau, không phủ nhận nhau mà đang cùng nhau vươn lên tạo thành một bức tranh đa sắc

Ngày nay, báo chí đã trở thành một nhu cầu tất yếu thường ngày của người dân, nó phản ánh trình độ dân trí, nếp sống văn hóa của nhân dân Xã hội càng phát triển, con người càng văn minh thì nhu cầu thông tin càng phức tạp và đa dạng Rất nhiều người đã có thói quen mở máy tính để đọc báo điện tử mỗi ngày để đọc nhưng vẫn còn không ít người

đổ dồn về các sạp báo để đón nhận tin tức trong nước, quốc tế liên quan đến các vấn đề chính trị, văn hoá, kinh tế, xã hội, các thông tin giải trí, tìm kiếm việc làm

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “Cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng Cây bút, trang giấy là vũ khí sắc bén của họ” Chính Người đã phát triển và vận dụng sáng tạo câu nói nổi tiếng của Lê-nin vào thực tiễn Việt Nam: “Báo chí là người tuyên truyền, người cổ động, người tổ chức chung, người lãnh đạo chung Vì vậy, nhiệm vụ của người làm báo là quan trọng và vẻ vang”

Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có những diễn biến phức tạp, kẻ thù luôn tìm cách kích động, chống phá, nếu chúng ta

lơ là, thiếu cảnh giác sẽ rất dễ sa vào cạm bẫy của chúng Với vai trò, trách nhiệm là cơ quan ngôn luận của Đảng, Nhà nước, là diễn đàn của nhân dân, báo chí nước ta đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận và

có nhiều đóng góp trên các mặt thúc đẩy sản xuất và đời sống; đảm bảo dân chủ và kỷ cương, pháp luật; nói đi đôi với làm, không ngại khó, ngại khổ; kịp thời phát hiện, biểu dương các phong trào thi đua yêu nước; đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, bảo vệ lợi ích chính đáng của nhân dân; chủ động đấu tranh chống các thông tin, quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc; giữ vững môi trường hoà bình, ổn định, hợp tác để xây dựng đất nước

Chúng ta cần “Hướng tới xây dựng nền báo chí vững mạnh, tiến

bộ và chuyên nghiệp” Đảng, Nhà nước tiếp tục quan tâm thường xuyên đến công tác báo chí, khắc phục những hạn chế, yếu kém, không để xảy

ra tình trạng khuyết điểm kéo dài Các cơ quan nhà nước và cơ quan chủ quản cần chủ động cung cấp thông tin kịp thời, chính xác cho báo chí

Trong suốt những năm qua, báo chí không ngừng phát hiện và phản ánh cái mới, ủng hộ và đề cao cái tích cực, tiến bộ, đề cao những tấm gương người tốt việc tốt, phát huy tính tiên phong trong đấu tranh chống tiêu cực Luôn giữ vững tôn chỉ, mục đích, phản ánh khách quan hiện thực, góp phần đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ THUYẾT CHUNG

Phản ánh là gì? Theo Giáo trình triết học Mác – Lê Nin ( NXB

Chính trị Quốc gia, 2002), phản ánh là sự tái tạo những đặc điểm của dạng vật chất này ở dạng vật chất khác trong quá trình tác động qua lại lẫn nhau giữa chúng Phản ánh thì có nhiều loại như phản ánh vật lý, hoá học; sinh học; tâm lý; năng động, sáng tạo

Phát hiện là gì? Phát hiện là nhận ra vật thể hoặc quy luật xã hội

vốn tồn tại tự nhiên ngoài ý thức con người

Tác phẩm báo chí là gì? Theo cuốn Tác phẩm báo chí tập 1, “tác

phẩm báo chí là một chỉnh thể chuyển tải nội dung thông tin mang tính thời sự với hình thức tương ứng”Nội dung tác phẩm báo chí là một phạm

vi, một lát cắt của cuộc sống được phản ánh thông qua lăng kính tâm hồn

của nhà báo “Hình thức của tác phẩm báo chí là: kết cấu, thể loại, ngôn

ngữ, các biện pháp sáng tạo tác phẩm báo chí”

Tác phẩm báo chí có vai trò phát hiện, phản ánh nêu gương người tốt, việc tốt đồng thời đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu để bài trừ nó ra khỏi đời sống xã hội như: tham ô, tham nhũng, tệ quan liêu, hay lối sống suy thoái của một bộ phận cán bộ, đảng viên

Những năm qua, báo chí cũng đã tập trung phản ánh một số nhiệm

vụ cấp bách mà Đảng, Nhà nước đang chỉ đạo như tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước, tài chính tiền tệ, giá cả thị trường, quản lý và sử dụng đất đai, xuất khẩu hàng hóa, xóa đói giảm nghèo

Bên cạnh đó, những vấn đề nóng của nền kinh tế được cả xã hội quan tâm như sự phá sản của nhiều doanh nghiệp; nợ thuế và nợ ngân hàng của các đơn vị kinh tế tư nhân được báo chí phản ánh với thái độ khách quan, thận trọng, không gây bức xúc trong xã hội Báo chí cũng

đã đưa ý kiến của nhiều chuyên gia, nhà chuyên môn đánh giá, dự báo trên tinh thần khách quan, xây dựng, góp phần xử lý những khó khăn, vướng mắc trong sản xuất và đời sống

Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ THUỘC DIỆN PHẢN ÁNH, PHÁT HIỆN

CỦA BÁO CHÍ

2.1 Báo chí phản ánh kịp thời chủ trương của Đảng với nhân dân và là cầu nối giữa Đảng và nhân dân

Những năm qua, báo chí có vai trò quan trọng của họ trong công tuyên truyền, phổ biến trong cán bộ, đảng viên và nhân dân đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước Đồng thời phản ánh tâm tư, nguyện vọng của dân với những chính sách của Đảng

Đặc biệt phải kể đế những tờ báo Đảng như: Nhân dân, Dangcongsan.vn, Tạp chí Tuyên giáo đã có công rất lớn trong hoạt động tuyên truyền các nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước một cách sinh động hơn, hấp dẫn hơn, đột phá hơn; mặt khác phải hết sức chú ý việc phản ánh các khát vọng, kiến nghị của nhân dân với Đảng, Nhà nước Từ đó, Đảng và Nhà nước nắm bắt rõ hơn, sâu sắc hơn tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để có những quyết sách hợp lòng dân hơn nữa nhằm góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển

2.2 Báo chí phục vụ đắc lực cho công tác phòng chống tham nhũng

Đặc biệt, báo chí có vai trò quan trọng trong công tác phát hiện, đấu tránh phòng chống tham nhũng Phòng, chống tham nhũng ở nước ta

có đường lối thể hiện rất rõ trong nghị quyết của Đảng và pháp luật về phòng, chống tham nhũng mà vai trò của báo chí có vị thế rất quan

trọng Báo cáo chính trị tại Đại hội XI của Đảng nêu: "Các phương tiện truyền thông đưa tin chủ yếu về các vụ việc, vụ án tham nhũng; tỉ lệ tin bài nêu gương điển hình trong phòng, chống tham nhũng và tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách về phòng, chống tham nhũng số lượng và thời lượng thông tin tỉ lệ rất thấp; số báo, đài chuyên trang, chuyên mục về phòng, chống tham nhũng còn ít và chưa duy trì thường xuyên

Quyết tâm của Đảng rất cao nhưng tổ chức thực hiện trong Đảng thì yếu kém, mờ nhạt Các vụ tham nhũng lớn, nhỏ hầu hết không do tổ chức Đảng hay Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng các cấp phát hiện

mà chủ yếu do quần chúng tố cáo, phát giác và các phương tiện truyền thông đưa ra Rất nhiều công dân lặn lội cơm đùm, cơm nắm từ các miền quê về Thủ đô và các điểm tiếp công dân đều nói: "Bây giờ chỉ còn biết tin vào báo chí, trông chờ báo chí

Tuy nhiên, cũng phải nhìn nhận rằng, có bài báo, tờ báo thông tin sai sự thật, thiếu kiểm chứng, không khách quan, mang tính một chiều Đơn cử, liên quan vụ cưỡng chế, thu hồi đất ở Tiên Lãng (Hải Phòng) mặc dù đã được Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông 4 lần nhắc nhở, định hướng nhưng có một số tờ báo vẫn thông tin dồn dập, quá liều lượng cần thiết, mất cân đối với những vấn đề quan trọng khác của đất nước Đáng lưu ý, trong khi nhấn mạnh sai phạm của chính quyền ở Tiên Lãng, Hải Phòng, lại thông tin “nương nhẹ” về những vi phạm, sai phạm của ông Đoàn Văn Vươn theo kết luận của Bộ Tài nguyên và Môi trường và các cơ quan chức năng Một số báo thông tin, bình luận có tính suy diễn, cho rằng, gốc của vấn đề, vụ việc là do sở hữu toàn dân về đất đai trong khi thực ra, nguyên nhân chủ yếu do nhận

thức, thực hiện sai các quy định pháp luật đất đai về cho thuê đất, thu hồi đất, cưỡng chế đất cũng như do các quy định về quản lý đất đai thiếu đồng bộ, chống chéo, phức tạp

Báo chí là kênh thông tin đặc biệt quan trọng trong tuyên truyền công tác đấu tranh phòng chống tội phạm Thực tiễn cho thấy, báo chí

là kênh thông tin đặc biệt quan trọng trong tuyên truyền công tác đấu tranh phòng chống tội phạm; bằng hoạt động tác nghiệp của mình, báo chí phát hiện, phản ánh chính xác về tình hình phức tạp của tội phạm, các vi phạm pháp luật về an ninh trật tự, an toàn xã hội

Nhờ khả năng phát hiện, phản ảnh của mình, báo chí đã làm tốt việc đấu tranh phản bác các quan điểm, thông tin sai trái của các thế lực thù địch và những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ cán bộ, đảng viên Thông tin trên báo chí đã góp phần quảng bá hình ảnh đất nước và con người Việt Nam, thành tựu đổi mới của nhân dân ta với bạn bè quốc tế và đồng bào ta sinh sống ở nước ngoài

Đối với các vụ việc nhạy cảm, phức tạp, báo chí đã thể hiện sự chấp hành đúng các quy định của pháp luật; sự chỉ đạo và cung cấp thông tin của các cơ quan chức năng, tạo được những thông tin chính xác, kịp thời góp phần ổn định dư luận xã hội

Đấu tranh chống tiêu cực là mảng đề tài lớn luôn được nhiều cơ quan báo chí theo đuổi, bởi đây là một trong những nhiệm vụ cao cả mà toàn xã hội đã giao cho các nhà báo Không ít vụ tham nhũng, tiêu cực

đã được phanh phui, đưa ra công khai trước công luận mà trong đó có đóng góp lớn của báo chí Khi mà các mặt trái của kinh tế thị trường lộ

rõ, sự xuất hiện nhiều lợi ích nhóm thì báo chí hiện đại càng thể hiện rõ hơn vai trò này

Dư luận vẫn còn nhớ như in vụ tham nhũng của Lã Thị Kim Oanh

ở Công ty tiếp thị thương mại nông nghiệp - công nghiệp thực phẩm hay

vụ PMU 18 cũng đã ghi dấu sự vào cuộc của báo chí trong chống tiêu cực Và gần đây là vụ việc liên quan đến quản lý đất đai ở Tiên Lãng, theo thống kê của Cục Báo chí, có tới 1.200 bài báo phản ánh về diễn tiến của sự việc

Nhiều chuyên gia trong xã hội cũng nhấn mạnh đến kinh nghiệm, bài học trong khai thác thông tin báo chí rằng, vụ việc ở Tiên Lãng có thể sẽ bị xoay sang hướng khác nếu như báo chí không tìm hiểu thông tin cẩn trọng và có lập trường khách quan Không những thế, báo chí đã giúp cho khán giả, độc giả có thêm thông tin, huy động giám sát của hàng triệu người dân Có nhiều sự việc nếu không có báo chí đưa ra công luận thì không biết sẽ đi về đâu

Trong số các tờ báo đi đầu trong công tác chống tham nhũng, phải

kể đến Báo Người cao tuổi với những cây viết khỏe, giàu sức chiến đấu như Nghiêm Thị Hằng, Kim Quốc Hoa Hàng loạt vụ tham nhũng, tiêu cực nghiêm trọng được Báo Người cao tuổi chống thành công, dư luận

xã hội, nhân dân khắp nơi hoan nghênh như cuộc đấu tranh với tiêu cực, tham nhũng ở Bà Rịa - Vũng Tàu, Đồng Nai, TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Hà Tĩnh, Khánh Hòa, Bình Thuận, Nghệ An, Thanh Hóa, Quảng Ninh, Long An, Kiên Giang, Bắc Kạn, Thái Bình, Thái Nguyên, Hà Giang, Tập đoàn Điện lực, Vinashin, Sabeco v.v Đặc biệt, một số vụ Báo nêu vô cùng gian nan, nghiệt ngã bởi những áp lực quyết liệt, sự

chống trả quyết liệt, nhiều lúc tưởng phải "bó tay" như các vụ tiêu cực ở Bến Tre, Hà Giang, vụ giám đốc Công an Thái Bình; một ĐBQH (Khóa XII), vụ một "ông Chủ tịch tỉnh 8 năm không sinh hoạt chi bộ", vụ án Hoàng Kim Đồng, vụ ông Hiệu trưởng Trường Đại học TDTT Bắc Ninh,

vụ Tiên Lãng - Hải Phòng, vụ ĐBQH Đặng Thị Hoàng Yến

Trong những vụ "nảy lửa" đó, Tổng Biên tập và tòa soạn thường phải chịu trận, nhận sức ép từ nhiều phía, sự đe dọa, khủng bố từ đối phương, sự khuyên nhủ của đồng nghiệp "đừng dại húc đầu vào đá", lời đay nghiến của gia đình Một số kẻ đe dọa "cho vào tù", "cho bài học",

"cho bay cái ghế Tổng biên tập ngay ngày mai”.v.v Có kẻ phỉ báng:

"Chấp gì cái báo lá cải" Hàng loạt tin nhắn, hàng trăm trang fax, những lời đe dọa, khủng bố để rồi phải thay đổi số điện thoại, luôn luôn nơm nớp lo, luôn luôn nín thở, chịu đựng Lại nữa, có những đồng nghiệp viết ngược, gây nhiễu Rồi tuần nào, tháng nào cũng phải bò ra làm báo cáo giải trình theo công văn của cơ quan quản lí bởi khiếu nại của đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân Nhưng rất may, rất thuận lợi là trong tất cả các vụ việc "nảy lửa" ấy, Báo Người cao tuổi luôn luôn được lãnh đạo cơ quan chủ quản đồng tình, ủng hộ Tập thể Ban Thường vụ và người đứng đầu Trung ương Hội NCT Việt Nam khẳng định: "Báo thấy đúng, cứ làm Tổng Biên tập chịu trách nhiệm trước luật pháp Lãnh đạo ủng hộ việc chống tham nhũng chứ không can thiệp" Đó là yếu tố quan trọng nhất để Báo làm chỗ dựa vững chắc tuyên chiến với tệ nạn tham nhũng, tiêu cực xã hội Song, ở góc độ quản lí Nhà nước, hình như các cơ quan chức năng rất ít biểu dương nhà báo can đảm chống tham nhũng, tiêu cực thậm chí có khi còn tìm chi tiết đề xử phạt hành chính Tuy nhiên,

cũng có nguồn cổ vũ, khích lệ lớn là đông đảo bạn đọc tin tưởng, kính trọng

2.3 Báo chí mới phát hiện trẻ bị lạm dụng, bạo hành

Gần như 100% các vụ trẻ bị lạm dụng, bạo hành chỉ được phát hiện khi có thông tin của báo chí chứ khi các đoàn chức năng đi kiểm tra thì không thấy, đến khi phát hiện thì xử lý cũng rất khó khăn vì không đủ chứng cứ

Không ngày nào trên báo người ta không thấy những vụ xâm hại, lạm dụng và bạo hành trẻ em một cách đau xót Tiêu biểu nhất phải kể đến vụ bé Hào Anh ở Đầm Dơi – Cà Mau bị đánh đập dã man Chính

nhờ báo chí mà cuộc đời của em đã được sang trang mới

2.4 Báo chí phát hiện và biểu dương kịp thời gương người tốt việc tốt

Bên cạnh việc chấn chỉnh, uốn nắn, phê phán những khuyết điểm, lệch lạc trong đời sống xã hội, báo chí đã nêu gương người tốt việc tốt bằng những bài báo, các chương trình phát thanh – truyền hình cổ vũ phong trào thi đua yêu nước

Xin lấy ví dụ tờ báo Người Cao tuổi làm ví dụ Năm 2011, Báo đăng tải gần 600 điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt nhưng cũng đưa ra hơn 300 vụ việc tham nhũng, tiêu cực lớn nhỏ, có những vụ "nảy lửa",

"động trời" nhưng cơ bản đều đúng, bảo đảm chính xác Đó là hàng loạt bài điều tra, phản ánh về tình trạng tha hóa của một bộ phận cán bộ có chức, có quyền vì lợi ích nhóm, lợi ích cá nhân, gây nên tình trạng mất dân chủ trầm trọng, thực hiện sai đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quyết định thu hồi đất, cưỡng chế thu hồi

đất, đền bù thiệt hại không bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho người dân; tòa án xét xử không theo cán cân công lí, áp bức, chà đạp người dân

ở cơ sở, v.v

Báo chí địa phương cũng góp phần quan trọng trong công tác nêu gương người tốt, việc tốt nhằm tuyên truyền, tôn vinh, cổ vũ các phong trào thi đua yêu nước, gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến ở các địa phương, đơn vị; khơi dậy và phát huy sức mạnh tổng hợp của khối đại đoàn kết dân tộc

Nội dung của các tác phẩm tập trung vào các điển hình tiên tiến trong lao động sản xuất, kinh doanh, vượt khó làm giàu, vượt khó học tập, công tác, những tấm lòng nhân ái, hảo tâm; những gương dũng cảm

vì mọi người gắn với việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trong phong trào toàn dân chung sức xây dựng nông thôn mới Nhiều tác phẩm khai thác được nét mới, độc đáo, bất ngờ trong các lĩnh vực của cuộc sống, tạo sức lan tỏa rộng lớn đối với xã hội

KẾT LUẬN