kế toán vừa được coi là một nghề, một công việc, vừa được coi là một công cụ quản lý, giám sát chặt chẽ, có hiệu quả mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ, trung thực, kịp thời, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lý điều hành của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Chính vì vậy, ở bất kỳ nơi nào, lúc nào xã hội đều đòi hỏi người làm công tác kế toán phải có đạo đức nghề nghiệp. Đạo đức nghề nghiệp chính là tài sản vô hình” quý giá của người hành nghề, nhất là đối với người làm công tác kế toán trong các cơ quan nhà nước, bởi nghề nghiệp của họ có liên quan mật thiết đến việc sử dụng tiền từ ngân sách nhà nước, các loại tài sản do Nhà nước đầu tư. Do đó, sự vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp của cán bộ kế toán trong các cơ quan nhà nước dù ở mức độ nào cũng sẽ khiến cho lợi ích của Nhà nước, của tập thể, của nhân dân bị xâm phạm.
Trang 1TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ TÀI CHÍNH
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH KẾ TOÁN VIÊN TẠI TRƯỜNG BỒI DƯỠNG CÁN BỘ TÀI CHÍNH
(Từ ngày 12 tháng 5 năm 2021 đến ngày 1 tháng 8 năm 2021)
TIỂU LUẬN TÌNH HUỐNG
tiền ngân sách nhà nước ở Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh X
Họ và tên học viên: Phan Thành Long
Chức vụ: Nhân viên kế toán
Đơn vị công tác: Trung tâm khuyến nông Quảng Bình
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU 1
PHẦN I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 3
1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống 3
1.2 Mô tả tình huống 3
PHẦN II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 5
2.1 Mục tiêu phân tích tình huống 5
2.2 Cơ sở lý luận 5
2.3 Phân tích diễn biến tình huống 6
2.4 Nguyên nhân xảy ra tình huống 8
2.4.1 Nguyên nhân khách quan 8
2.4.2 Nguyên nhân chủ quan 9
2.5 Hậu quả của tình huống 10
PHẦN III XỬ LÝ TÌNH HUỐNG 11
3.1 Mục tiêu xử lý tình huống 11
3.2 Đề xuất phương án xử lý tình huống 11
3.3 Lựa chọn phương án xử lý tình huống và lập kế hoạch thực hiện 13
PHẦN IV KIẾN NGHỊ 16
4.1 Đối với Đảng 16
4.2 Đối với Nhà nước 16
PHẦN V KẾT LUẬN 18
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
Sự tiến bộ của xã hội đòi hỏi người hành nghề trong bất cứ lĩnh vực nàocũng phải tuân thủ đạo đức về nghề nghiệp Trong đó, kế toán vừa được coi làmột nghề, một công việc, vừa được coi là một công cụ quản lý, giám sát chặtchẽ, có hiệu quả mọi hoạt động kinh tế, tài chính, cung cấp thông tin đầy đủ,trung thực, kịp thời, công khai, minh bạch, đáp ứng yêu cầu tổ chức, quản lýđiều hành của cơ quan nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân Chính vìvậy, ở bất kỳ nơi nào, lúc nào xã hội đều đòi hỏi người làm công tác kế toánphải có đạo đức nghề nghiệp Đạo đức nghề nghiệp chính là tài sản vô hình” quýgiá của người hành nghề, nhất là đối với người làm công tác kế toán trong các
cơ quan nhà nước, bởi nghề nghiệp của họ có liên quan mật thiết đến việc sửdụng tiền từ ngân sách nhà nước, các loại tài sản do Nhà nước đầu tư Do đó, sự
vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp của cán bộ kế toán trong các cơ quan nhànước dù ở mức độ nào cũng sẽ khiến cho lợi ích của Nhà nước, của tập thể, củanhân dân bị xâm phạm
Trung tâm Khuyến nông là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở Nôngnghiệp và PTNT tỉnh, được nhà nước đảm bảo kinh phí hoạt động Theo đó, kếtoán có nhiệm vụ quản lý tài chính trong việc thu, chi; sử dụng và quản lý ngânsách nhà nước ở cơ quan nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động được thực hiện
Mặc dù kế toán được đánh giá là một trong số những nghề nghiệp có khảnăng mang lại thu nhập nhưng chỉ đúng với môi trường làm việc tại các doanhnghiệp tài chính (khu vực tư), người làm công tác kế toán thường được trả lươngcao hơn, được đối xử trọng vọng hơn Nhưng tại các cơ quan nhà nước, mứclương của họ được trả theo hệ thống thang bảng lương của cán bộ, công chức,viên chức – vốn được đánh giá là còn thấp so với nhiều nước trên thế giới, chưa
đủ để đảm bảo cuộc sống khi xã hội ngày càng phát triển với những đòi hỏi vềnhu cầu vật chất, văn hoá, tinh thần ngày càng cao Chính điều này đã khiến cho
Trang 4chất lượng công việc của những người làm công tác kế toán trong các cơ quannhà nước nói chung, tại Trung tâm Khuyến nông tỉnh nói riêng chưa cao, thậmchí trong không ít trường hợp còn xảy ra tham nhũng, lãng phí, làm thất thoát tàisản của Nhà nước, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của nhân dân vào cơquan bảo vệ pháp luật hay tình trạng làm việc chân trong, chân ngoài” như ởmột số cơ quan nhà nước, tổ chức đơn vị hành chính sự nghiệp khác.
Chính vì vậy, quản lý hoạt động kế toán tại Trung tâm Khuyến nông tỉnh
là vấn đề có tính cấp thiết nhằm tìm ra những giải pháp cho việc quản lý tốt tàisản, sử dụng hiệu quả các nguồn kinh phí do Nhà nước cung cấp Với những gì
đặt ra, tiểu luận tiếp cận vấn đề “ Xử lý nhân viên kế toán lập chứng từ khống
để hưởng tiền ngân sách nhà nước ở Trung tâm Khuyến nông cấp tỉnh X”
làm nội dung chính để viết bài tiểu luận tình huống quản lý nhà nước lớp bồidưỡng ngạch kế toán viên cuối khoá
Trang 5PHẦN I NỘI DUNG TÌNH HUỐNG 1.1 Hoàn cảnh ra đời của tình huống
Ở nước ta, kế toán trong các cơ quan nhà nước nói chung, Trung tâmKhuyến nông cấp tỉnh nói riêng là một công việc đòi hỏi người kế toán phải cóđạo đức công vụ rất cao để tránh được các cám dỗ vật chất có thể thu được từ sự
vi phạm quy tắc đạo đức nghề nghiệp trong quản lý các đối tượng kế toán.Người kế toán là người thực thi công vụ Nhà nước trong lĩnh vực kế toán, hoạtđộng của họ chịu sự điều chỉnh của pháp luật Tuy nhiên, hiện nay, các quy địnhpháp luật về lĩnh vực này còn chưa hoàn thiện, công tác quản lý còn nhiều hạnchế, tình trạng tham ô, tham nhũng, lãng phí, hối lộ, nhũng nhiễu, cửaquyền diễn ra nhiều nơi, ý thức chạy theo lợi ích vật chất của nhiều bộ phậncán bộ, công chức, viên chức đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc giữ gìn đạo đứcnghề nghiệp của những người làm công tác kế toán Đây chính là những điềukiện chính trị, pháp lý, kinh tế-xã hội làm nảy sinh tình huống vi phạm pháp luậtcủa cán bộ làm công tác kế toán tại Trung tâm Khuyến nông tỉnh X
1.2 Mô tả tình huống
Tốt nghiệp trường Đại học kinh tế TP.HCM, Nguyễn Văn T (quê T ởhuyện CT, tỉnh X) được nhận về công tác tại Phòng Kế toán của Trung tâmKhuyến nông tỉnh X Là thanh niên chưa có gia đình, sống xa nhà nên T thường
tụ tập chơi bời cùng một số thanh niên tại nơi tạm trú nên nợ nần chồng chất,tiền lương không đủ trả nợ
Ở phòng Kế toán, T được giao nhiệm vụ sử dụng kinh phí của cơ quan đểchi mua văn phòng phẩm và quyết toán kinh phí công tác Ngày 20/5/2017, đểcung cấp văn phòng phẩm cho cán bộ công tác trong quý II, T đã đến Đại lý Mchuyên bán buôn các loại văn phòng phẩm để đặt mua cho Trung tâm Khuyếnnông tỉnh X một số lượng hàng hoá gồm: giấy in, mực dấu, bút bi, bút đánh dấu,bút xoá, bút chì, thước kẻ, tẩy, sổ công tác Các hàng hoá T đều lấy loại rẻ
Trang 6nhưng khi lập bảng kê mua hàng hoá thì khai là loại tốt, giá thành cao hơn thực
tế là 1.500.000 đồng Lợi dụng thời gian Kế toán trưởng vắng mặt do phải đi đàotạo nghiệp vụ dài ngày, T đã yêu cầu quyết toán số hàng hoá đó cho cơ quan và
đã biến thủ được số tiền trên để trả nợ
Tiếp đó, ngày 30/5/2017, T tiếp tục dùng thủ đoạn để lập bảng kê thanhtoán công tác phí, tiến hành kê khai và lập các loại giấy tờ khống, tẩy xoá, giảmạo chữ ký của cán bộ trong cơ quan để thanh toán kinh phí công tác và đã rútđược hơn 5.000.000 đồng chi tiêu Qua theo dõi các biểu hiện của T, lãnh đạoTrung tâm Khuyến nông tỉnh X đã tiến hành kiểm tra và ngoài việc phát hiệncác sai phạm trên còn xác định T đã lập bảng kê chi tiền cho những người tham
dự hội thảo, hội nghị trong tháng 4/2017 không để chiếm dụng một khoản tiền là3.500.000 đồng Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đã yêu cầu T báo cáolại toàn bộ sự việc, tiến hành kiểm điểm, buộc T phải khắc phục về mặt nghiệp
vụ và trả lại các khoản tiền đã chiếm dụng nói trên Nhưng T đã không trả lại mà
tự ý bỏ việc về quê tại huyện CT tỉnh T Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh
X tiến hành họp xét kỷ luật T nhưng T vẫn tiếp tục trốn ở quê, không đến cơquan
Trang 7PHẦN II PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG 2.1 Mục tiêu phân tích tình huống
Mục tiêu của việc phân tích tình huống trên là nhằm làm sáng tỏ những |
vi phạm và các quy định về trách nhiệm kỷ luật của cán bộ, công chức vi phạm |theo quy định của pháp luật hiện hành Đồng thời, thông qua đó cần có biệnpháp để khắc phục, quản lý cán bộ, nhất là cán bộ làm công tác tài chính-kế toán
ở các đơn vị sự nghiệp công lập như Trung tâm Khuyến nông tỉnh X
2.2 Cơ sở lý luận
Thực hiện chính sách của Đảng về phát triển cán bộ, công chức, viên chức
và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức “vừa hồng, vừa chuyên” theo
kế hoạch học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong tình hìnhmới Đồng thời, trên cơ sở các quy định của các văn bản quy phạm pháp luật doNhà nước ban hành như:
Các văn bản của Quốc hội bao gồm: Luật kế toán được Quốc hội thôngqua ngày 20/11/2015; Luật viên chức được Quốc hội thông qua ngày15/11/2010; Các văn bản của cơ quan hành pháp như: Nghị định 174/2016/NĐ-
CP hướng dẫn thi hành Luật kế toán năm 2015 Nghị định số 27/2012/NĐ-CPngày 06 tháng 04 năm 2012 của Chính phủ về việc quy định xử lý kỷ luật viênchức và trách nhiệm bồi thường, hoàn trả của viên chức Nhằm xác định và xử
lý trách nhiệm kỷ luật đối với cán bộ, công chức trong thực thi công vụ ở cơquan nhà nước; đơn vị hành chính sự nghiệp;
Đối tượng kế toán thuộc hoạt động hành chính, sự nghiệp, hoạt động củađơn vị, tổ chức có sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước gồm có tiền và cáckhoản tương đương tiền; Vật tư và tài sản cố định; Nguồn kinh phí, quỹ; Cáckhoản thanh toán trong và ngoài đơn vị kế toán, Thu, chi và xử lý chênh lệchthu, chi hoạt động; Đầu tư tài chính, tín dụng nhà nước; Các tài sản khác liênquan đến đơn vị kế toán
Trang 8Như vậy, Trung tâm Khuyến nông tỉnh X là một cơ quan nhà nước có sửdụng kinh phí ngân sách Nhà nước Các nội dung công tác kế toán, tổ chức bộ
máy kế toán, người làm kế toán của Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đềuphải tuân thủ các quy định của pháp luật về kế toán, trong đó chủ yếu là Luật kếtoán năm 2015 và Nghị định số 174/2016/NĐ-CP
2.3 Phân tích diễn biến tình huống
Hành vi của Nguyễn Văn T đã tác động đến các đối tượng kế toán theochiều hướng tiêu cực, vi phạm các quy định của pháp luật về kế toán, xâm phạmđến lợi ích của tập thể mà cụ thể là các khoản tiền mà Nhà nước giao cho Trungtâm Khuyến nông tỉnh X sử dụng phục vụ cho các hoạt động sự nghiệp
Các vi phạm của T là xâm phạm đến chế độ kế toán hành chính sự nghiệp
ở mục thứ nhất là hệ thống chứng từ kế toán về chỉ tiêu vật tư, chỉ tiêu tiền tệ.Theo quy định thì mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính liên quan đến hoạt động củaTrung tâm Khuyến nông tỉnh X đều phải lập chứng từ kế toán Chứng từ kế toánchỉ lập một lần cho một nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh Nội dung chứng
từ phải rõ ràng, trung thực với nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh T
đã có nhiều hành vi không trung thực với nội dung nghiệp vụ kinh tế, tài chínhphát sinh
Thái độ của T đối với công tác kiểm tra của lãnh đạo Trung tâm Khuyếnnông tỉnh X là bất cần vì cố tình chiếm dụng các khoản tiền công Theo quy địnhcủa Luật phòng, chống tham nhũng năm 2005 thì những hành vi của T là thamnhũng Mặt khác, việc khôn; chấp hành các quy định của pháp luật và của lãnhđạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh I, tự ý bỏ việc chứng tỏ I đã cố tình vi phạm
kỷ luật, không chấp hành pháp luật của Nhà nước, quyết định của cấp trên.Đồng thời, vi phạm đạo đức của cán bộ, công chức, viên chức, vi phạm đạo đứcnghề nghiệp kế toán Các hành vi này phải bị xử lý theo quy định của pháp luật
Trang 9I là một viên chức của ngành nông nghiệp, theo quy định tại Luật viênchức năm 2010, thì T phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, chỉ công vô tư tronghoạt động công vụ Hoạt động công vụ của cán bộ, công chức, viên chức là việcthực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ, công chức, viên chức theo quy địnhcủa pháp luật và phải bảo đảm nguyên tắc bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền,lợi ích hợp pháp của tổ chức, công dân T không những vi phạm pháp luật, đạođức công vụ, đạo đức nghề nghiệp mà còn vi phạm kỷ luật, cần phải có biệnpháp xử lý một cách nghiêm minh Đối với hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnhvực tài chính ngoài việc phải bị xử lý trách nhiệm pháp lý hình sự (nếu đủ mứcphải truy cứu trách nhiệm hình sự) thì T phải chịu trách nhiệm kỷ luật theo quyđịnh tại Điều 8 Nghị định số 35/2005/NĐ-CP của Chính phủ, ngày 17/3/2005:
“Cán bộ, công chức vi phạm các quy định của pháp luật thì phải chịu một trongcác hình thức kỷ luật sau: (1) Khiển trách; (2) cảnh cáo; (3) hạ bậc lương, (4)
Hạ ngạch; (5) Cách chức; (5) Buộc thôi việc” Xét những biểu hiện mà tinhhuống nêu, sau khi T bị phát hiện và những hành vi vi phạm pháp luật thì đã cóthái độ như bỏ công tác về quê, do đó cần áp dụng mức xử lý nghiêm khắcnhất theo quy định trên Mặt khác, cần xử lý trách nhiệm vật chất đối với kế toán
T nhằm khắc phục lại số tiền ảo T đã biến thủ theo quy định tại khoản 2 Điều 3,Nghị định số 118/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 10/10/2006 về xử lý tráchnhiệm vật chất đối với cán bộ, công chức: * (2) cán bộ, công chức vi phạm kỷ
luật để xảy ra thiệt hại về tài sản của cơ quan, tổ chức, đơn vị, ngoài việc xử lý
kỷ luật theo quy định của pháp luật, còn phải bị xử lý trách nhiệm vật chất theo quy định tại Nghị định này”.
Về phía Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đã không quản lý cán bộ củamình một cách chặt chẽ, đặc biệt là không quan tâm đến lối sống và đạo đức củacán bộ Khi phát hiện vi phạm của I đã không xử lý nghiêm minh ngay từ đầukhiển cho I coi thường kỷ cương, pháp luật và trong một thời gian ngắn đã tiếpdưới quyền tại Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đã không được thực hiện tốt
Trang 10Việc sử dụng cán bộ, viên chức của lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đãkhông dựa trên phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực thi hành công vụ Vìvậy, đã không bảo vệ, quản lý và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài sản nhà nướcđược giao mà còn tạo cơ hội cho T thực hiện nhiều vi phạm.
Khi các vi phạm của I đã trở thành hệ thống, lãnh đạo Trung tâm Khuyếnnông tỉnh Xvẫn tiếp tục có hướng xử lý nương nhẹ bằng biện pháp hành chínhnội bộ Nhưng đã không còn có ý thức tôn trọng tập thể nữa, coi thường côngviệc của mình và đã có hành vi tiêu cực tiếp theo là bỏ việc Như vậy, các hướng
xử lý của lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh X là chưa hợp lý, cần phải cóbiện pháp khắc phục
2.4 Nguyên nhân xảy ra tình huống
Nguyên nhân xảy ra tình huống trên gồm có nguyên nhân khách quan vànguyên nhân chủ quan
2.4.1 Nguyên nhân khách quan
Nguyên nhân khách quan làm nảy sinh tình huống trên bao gồm:
Thứ nhất, những tác động của mặt trái nền kinh tế thị trường đến nhu cầu
và lối sống của một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức trong đó có một thanhniên được đào tạo tại một trường đại học có danh tiếng ở Việt Nam, được tuyểndụng vào công tác tại một đơn vị hành chính - sự nghiệp, nhưng T đã khôngnhận thức được vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công việc mà mình làm, không
có chí hướng phấn đấu, không có lý tưởng để vươn lên mà ăn chơi, đua đòi đểđến mức phải nợ nần và tìm cách vi phạm pháp luật, vi phạm kỷ luật, hy sinhtương lai và sự trong sạch của mình để lấy tiền của công, coi thường lợi ích củaNhà nước
Thứ hai, thiếu người có trách nhiệm và năng lực quản lý hoạt động kếtoán - tài chính Việc người kế toán trưởng vắng mặt do phải đi đào tạo dài ngàycũng là một yếu tố khách quan dẫn đến mảng công việc này không được kiểm
Trang 11soát chặt chẽ Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông tỉnh X đã không bố trí người
có trách nhiệm, có năng lực, có đạo đức phụ trách và chịu trách nhiệm kiểm soátcác hoạt động kế toán tại cơ quan trong thời gian này, khiến cho I có cơ hội đểtiến hành các hoạt động vi phạm Điều đó cho thấy công tác quản lý tiên, cáckhoản chi tài chính từ nguồn ngân sách nhà nước tại Trung tâm Khuyến nôngtỉnh X như vậy là chưa có hiệu quả, dẫn đến chế độ kiểm soát chi đã không đượcthực hiện tốt, trình tự luân chuyển và kiểm tra chứng từ kế toán chưa được thựchiện đúng
Thứ ba, các quy định pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kếtoán chưa được 1 nhận thức một cách đầy đủ Chuẩn mực đạo đức quy định cácnguyên tắc, nội dung, tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp của người làm kế toánbao gồm kế toán viên, phụ trách kế toán, kế toán trưởng trong các doanh nghiệp,
cơ quan, tổ chức và những người hành nghề kế toán theo luật định Các nguyêntắc, nội dung, tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp được quy lại thành những tiêu chí
về đạo đức, mà người làm nghề kế toán phải có và là thước đo đánh giá, nhậnxét về đạo đức nghề nghiệp của họ Tuy nhiên, trên thực tế, người làm kế toánchỉ chú trọng đến nghiệp vụ chứ không mấy chú ý đến việc giữ gìn những tiêuchí cơ bản của chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán Ngay trong chính Trungtâm Khuyến nông tỉnh I, từ lãnh đạo cho đến cán bộ, công chức của Trung tâmcũng đã không coi đó là cơ sở để lựa chọn, sử dụng cán bộ kế toán của cơ quanmình
2.4.2 Nguyên nhân chủ quan
Nguyên nhân chủ quan làm nảy sinh tình huống trên là do I bị phối hoặc
bị tác động bởi lợi ích vật chất do các đối tượng kế toán mang lại khi vi phạmcác quy định của nghề nghiệp Các lợi ích vật chất đó đã làm ảnh hưởng đến sựtrung thực, khách quan và độc lập nghề nghiệp của T, khiến I rơi vào cám dỗ vậtchất, vốn dĩ thuộc về lối sống tầm thường của T Bên cạnh đó, các vi phạm của