Nhiều người, không hiểu mấy về những dân tộc khác trên thế giới, thậmchí những dân tộc ngay trong khu vực mình sinh sống, nhưng nhờ có nguồnthông tin bẳng hình ảnh, trước hết là ảnh báo
Trang 1Phần nội dung
A Một vài nét về ảnh báo chí
1 Vai trò của ảnh báo chí
1.1 Ảnh báo chí – phương tiện nhận thức trực tiếp, hiệu quả
Nói về vai trò là một phương tiện nhận thức trực tiếp, hiệu quả của ảnhbáo chí, giáo sư Bozban Todorov trường đại học Sophia ( bungari ) cho biết: “nhiếp ảnh sử dụng một thứ ngôn ngữ mà mọi người đều hiểu Không như sựthông tin bằng lời nói, chữ viết, ảnh có thể vượt qua mọi hàng rào về chủngtộc, ngôn ngữ, qua đó mở ra một cánh cửa mới để đi đến tri thức.”
Xem ảnh, độc giả như tự mình được sống cùng sự kiện, được trực tiếpchứng kiến sự kiện, sự việc đang xảy ra mà không cần có mặt tại hiện trường ,không phải bỏ nhiều công sức, thì giờ đọc một bài báo
Trong quan hệ xã hội quan hệ với cộng đồng, ảnh báo chí còn có khảnăng vượt qua những hàng rào về ngôn ngữ, chủng tộc để đi đến tri thức Ảnhbáo chí là phương tiện thông tin bằng thị giác, nên nó hoàn toàn có khả nănggiúp con người đi đến sự nhận thức nhanh nhất, ngắn nhất và cũng dễ tiếp thunhất Nhiều người, không hiểu mấy về những dân tộc khác trên thế giới, thậmchí những dân tộc ngay trong khu vực mình sinh sống, nhưng nhờ có nguồnthông tin bẳng hình ảnh, trước hết là ảnh báo chí, người ta sẽ dần thấy quenthuộc với những gì đặc thù về chủng tộc, xã hội, chính trị về những quốc giađó
Như vậy, có thể thấy, với đặc trưng ngôn ngữ của ảnh, nhiếp ảnh báo chí đãgóp phần nâng cao tầm hiểu biết cho độc giả, thúc đẩy quá trình tự nhận thức
Trang 2của họ, tạo cho họ những rung cảm thực thụ, giúp họ sống tốt đẹp hơn, ngườigần người hơn.
1.2 Ảnh báo chí tham gia hướng dẫn dư luận, định hướng tư tưởng
Ảnh báo chí tham gia hướng dẫn dư luận, định hướng tư tưởng nghĩa là
nó phải làm chuyển biến hoặc thay đổi nhận thức của con người theo chiềuhướng tích cực, có lợi cho Đảng, cho nhân dân, cho cách mạng
Với đặc trưng ghi hình trực tiếp, tạo hình trong một thời điểm, ảnh báochí có khả năng rất lớn trong việc phản ánh sự vận động của đối tượng, sựkiện Nó tác động mau lẹ vào đông đảo quần chúng nhân dân lao động, nhằmtạo nên sự định hướng xã hội tích cực
Nội dung của tính định hướng trước hết là khả năng nhận thức, phântích,đánh giá sự kiện, hiện tượng của nhà báo Mỗi sự kiện, hiện tượng, mỗitiến trình hoạt động của con người có vô vàn những hình thức, tính chất khácnhau Nên yêu cầu đặt ra cho nhà báo nhiếp ảnh là không chỉ dừng lại ở việc
mô tả, ghi chép số lượng các sự kiện, sự việc cũng như quá trình biến đổi của
nó, mà cao hơn là phải biết phát hiện những nhân tố mới
Như vậy, có thể chứng tỏ lượng thông tin chứa đựng trong hình ảnh, đặcbiệt là thông tin theo chiều sâu, thông tin định hướng vô cùng lớn Nó đã cungcấp cho người xem những nội dung xác thực, những ý tưởng sáng chói để họ
có thể tự thắp lên chính kiến của mình
1.3 Ảnh báo chí góp phần giáo dục và hình thành nhân cách con người trong xã hội
Giáo dục là một trong những chức năng có tính mục đích trong hoạt động
tư tưởng của báo chí nói chung và nhiếp ảnh báo chí nói riêng Mỗi hình ảnh
Trang 3được phản ánh trên tác phẩm , dù là thể loại nào thì cũng là những nhân tốchứng minh về hiện thực đời sống đang tồn tại.
Trong mỗi tác phẩm ảnh báo chí đều chứa 2 nội dung: nội dung ngữ nghĩa
và nội dung thẩm mỹ Nội dung ngữ nghĩa ở đây lả chính nội dung mà hìnhảnh phản ánh, là sự thật cần thông báo và những đặc điểm cơ bản gắn liền vớiđối tượng và bối cảnh nhất định Nội dung thẩm mỹ là cái đẹp của tác phẩm,
nó giúp người xem dễ dàng tiếp nhận nội dung mà bức ảnh thông báo, tạo cho
họ có một thái độ cụ thể trước sự vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng
Ví dụ như, bức ảnh chụp sự quan tâm của các đồng chí lãnh đạo Đảng,Nhà nước đối với các bà mẹ Việt Nam anh hùng, với các gia đình thươngbinh liệt sỹ, những gia đình có công với cách mạng, hay chụp các tổ chức xãhội đã cưu mang, chăm sóc, tạo công ăn việc làm cho những đối tượng cóhoàn cảnh đặc biệt…chắc chắn qua đó sẽ là trường học giáo dục đầy hiệu lực
để cải biến những tư tưởng sai lệch, hun đúc những nhân cách tốt đẹp ở mỗicon ngưởi
1.4 Ảnh báo chí phổ cập các giá trị văn hóa thẩm mỹ
Nói văn hóa thẩm mỹ là nói tới cái đẹp được biểu hiện trong đời sống vănhóa do con người sáng tạo ra Nói ảnh báo chí truyên truyền cho cái đẹp, gópphần phổ cập các giá trị văn hóa thẩm mỹ có nghĩa là ảnh phải tái hiện, phảikhám phá và phổ biến cái đẹp, đưa cái đẹp đến với công chúng, hướng côngchúng vươn tới đỉnh cao “ chân , thiện, mỹ “
Cũng nhờ có nhiếp ảnh báo chí, con người từ già tới trẻ, từ vùng cao tớiđồng bằng, ai cũng như được chiêm ngưỡng quảng trường Ba Đình uy nghitráng lệ, nơi Bác Hồ đọc bản Tuyên ngôn độc lập, chính thức công bố vớinhân dân thế giới sự có mặt của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa độc lập
Trang 4Tuy không thu nhận được đầy đủ như khi chúng ta trực tiếp với đối tượng,hiện thực, nhưng dù sao chúng ta cũng có thể thấy lượng thông tin chứa đựngtrong những bức ảnh vẫn rất lớn
Rõ ràng, sự nhận biết ấy có công đóng góp tích cực và quan trọng củanhiếp ảnh báo chí
Như vậy, hiểu theo một khía cạnh nào đó, nhiếp ảnh báo chí đã gớp phầnquốc tế hóa và dân chủ hóa nghệ thuật
1.5 Ảnh báo chí – vũ khí sắc bén trên mặt trận đấu tranh chính trị, đấu tranh tư tưởng của Đảng
Chủ tich Hồ Chí Minh, người sáng lập ra nền báo chí cách mạng ViệtNam từng nói: “ Nhà báo cũng là nhà chiến sỹ cách mạng, trang giấy là vũ khisắc bén của nó.”
Là công dân Việt Nam, chúng ta lại không một lần biết đến “ tù binh
Mỹ trong chiến tranh” của Văn Bảo Bức ảnh vừa hàm chứa lượng thông tincao, tính chiến đấu sắc bén, vừa mang đầy tính nhân đạo của một dân tộc ViệtNam “ đánh kẻ chạy đi chứ không ai đánh kẻ quay đầu lại”
Bên cạnh những việc làm tốt, những năm gần đây, các tệ nạn thamnhũng, thoái hóa biến chất trong một số cán bộ đảng viên, kể cả những người
có chức có quyền , đã làm ảnh hưởng không nhỏ tới một bộ phận công chúngtrong xã hội, thậm chí gây mất lòng tin với Đảng, với Nhà nước
Việc đưa các vụ việc tiêu cực công khai trên báo chí và các phương tiệnthông tin đại chúng đã có tác dụng mạnh mẽ Nó tác động và được đông đảonhân dân ủng hộ Đặc biệt, là những bức ảnh mang tính phê phán là một liều
Trang 5thuốc cực kỳ hữu hiệu Vì tính xác thực cũng như độ tin cậy cơ học củanhững bức ảnh báo chí cao
1.6 Ảnh báo chí lưu giữ tư liệu làm minh chứng cho lịch sử
Với những đặc điểm tự nhiên và xã hội, ảnh báo chí có thế mạnh đặcbiệt , đó là tính xác thực, tính biên bản và tính chân thực của sự kiện “ trămnghe không bằng một thấy “, cái gì chứng kiến bằng mắt thường được dễ lưulâu trong ký ức con người
Vì thế , khi đọc ảnh, đọc thêm cả phần chú thích, độc giả có thể hiểu vàhình dung rõ hơn những gì bài viết đang miêu tả một cách cụ thể, chân thực
và sống động nhất
Tuy nhiên, ảnh báo chí không chỉ có tác dụng như thế, mà chúng ta cònthừa nhận giá trị trường tồn và sức sống lâu bền của tác phầm so với chiều dàilịch sử Nếu không vậy, bức ảnh chỉ còn mang tính minh họa để trang trí chứkhông hơn không kém
1.7Ảnh báo chí làm tăng sức hấp dẫn, tạo sự thu hút đối với độc giả
Nếu sáu nội dung trên là sức mạnh và giá trị bên trong của ảnh báo chí,thì đây là sự hấp dẫn, khả năng thu hút sự chú ý cũng như mức độ tác động vềmặt hình thức của nó đối với độc giả
Ngày nay, trong cuộc sống sôi động của xã hội, đặc biệt là trong sự pháttriển như vũ bão của công nghệ tin học, đòi hỏi báo chí phải thường xuyên đổimới để đáp ứng nhu cầu của công chúng Xét về mặt tính chất và độ nhanhnhạy thì không có tờ báo nào có thể đua kịp với các kênh phát sóng củatruyền hìn Bởi vậy, hơn lúc nào hết, báo in phải tìm cho mình một khoảngtrời và thế mạnh riêng mà truyền hình không thể lấn át
Trang 6Như vậy, có thể thấy, nâng cao chất lượng ảnh trên báo chí là một vấn đềhết sức quan trọng, và là điều cần thiết Vì bên cạnh những giá trị về nghệthuật, thẩm mỹ, ảnh còn có vai trò to lớn trong việc truyền tải thông tin tớicông chúng Báo in đã biết nắm lấy và sử dụng những thế mạnh của ảnh, dùngảnh để truyền thông tin rất hiệu quả.
Tiêu chí để đánh giá một bức ảnh báo chí là tốt:
Ảnh báo chí là một trong những hình thức thông tin của báo chí thôngqua việc phản ánh các hoạt động thực tiễn của đời sống xã hội, bằngnhững hình ảnh cụ thể chân thực và sinh động Nhằm mang lại chongười xem một lượng thông tin, một lượng giá trị tư tưởng và thẩm mỹnhất định và ít nhất phải biết được 4 đặc điểm cơ bản sau:
- Đó là sự thông tin bằng hình ảnh, sự gắn kết giữa yếu tố thông tinvới yếu tố nghị luận
- Ảnh báo chí là sự tác động tương hỗ giữa ngôn ngữ hình ảnh vàngôn ngữ văn tự
- Phản ánh con người sự kiện, sự việc ở trạng thái vận động
- Ảnh báo chí mang tính chất tài liệu sát thực
2 Ví dụ về một vài bức ảnh tốt
Trang 7Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu, vào ngày 11- 6-1963
Diễn viên Minh Hương - vai Đặng Thùy Trâm - cho biết, hai tháng làm phim
là kỷ niệm lớn mà cô không quên trong suốt cuộc đời
Trang 8Khoảnh khắc nghỉ trưa của bác xích lô
Lao động mang lại niềm vui cho con người
Trang 9B Khảo sát cách thức sử dụng ảnh trên một số tờ báo
1 Báo Thanh Niên – Số 140 (5262), ra thứ năm, ngày 20/05/2010.
1.1 Số lượng và phân loại ảnh.
- Tờ báo Thanh Niên - số 140 (5262) , ra thứ năm, ngày 20/05/2010 gồm có
+ Chuyên mục: Tiền tệ - Chứng khoán là 1 ảnh
+ Chuyên mục: Thanh niên và giáo dục là 3 ảnh
+ Chuyên mục:Thanh niên và cuộc sống là 4 ảnh
+ Chuyên mục: Khoa học - Đời sống là 8 ảnh
+ Chuyên mục: Sức khỏe ẩm thực là 2 ảnh
+ Chuyên mục: Bạn đọc là 3 ảnh
+ Chuyên mục: Văn hóa - Nghệ thuật là 8 ảnh
+ Chuyên mục: Thể thao là 3 ảnh
Trang 10+ Chuyên mục: 24 giờ qua là 6 ảnh
+ Chuyên mục: Quốc tế là 6 ảnh
I.2 Nhận xét chung
Nhìn chung trên báo Thanh Niên – Số 140 (5262), ra thứ năm,ngày 20/05/2010, ở tất cả các trang, các bài viết hầu như đều có ảnh đểminh họa, nó góp phần làm tăng chất lượng thông tin trên các bài viết Tuy nhiên ta có thể thấy số lượng ảnh trên các thể loại là quáchênh lệch nhau, nhiều nhất là ảnh Khoa học đời sống ( 8 ảnh) và ảnhVăn hóa – Nghệ thuật ( 8 ảnh) Ít nhất là ảnh về Tiền tệ - Chứng khoán( 1 ảnh) Sự chênh lệch về ảnh giữa các thể loại trên một tờ báo nó sẽlàm mất cân bằng về ảnh trên tờ báo đó
Báo Thanh niên là Diễn đàn của hội liên hiệp thanh niên ViệtNam, báo mang thông điệp riêng so với các tờ báo khác vì vậy mà nộidung thông tin mà báo Thanh niên đề cập đến chủ yếu là thông tinnhắm thể hiện thông điệp của tờ báo mình, do đó, ảnh trên báo Thanhniên tuy mang tính minh họa cho bài viết, nhưng đều chân thực, sốngđộng
Các ảnh đăng kèm theo chuyên mục thời sự, hay như những vấn đềnóng, vấn đề đang diễn ra, thường có ảnh kèm theo,minh họa một cách
cụ thể, làm người đọc có thể dễ dàng hình dung sự kiện đang diễn ra
Bố cục ảnh tốt,biết nhấn mạnh vào điểm chinh cần tập trung trongảnh, vì thế, ảnh thường có giá trị minh họa cao Tuy nhiên, có một sốảnh, chỉ đúng là mang “ tính minh họa”, góc chụp cũng như cách thức
bố cục chưa được hợp lý cho lắm
Trang 111.3.Ví dụ về bức ảnh tốt
Hàng ngàn người dân hiếu kỳ đến xem cá voi
Nhận xét: - Có thể thấy, bố cục của bức ảnh hoàn toàn hợp lý, tác giả đãhướng ống kính từ trên cao xuông, vừa lấy được toàn bộ chiều dài con cá voi,cộng với nhiểu người dân xung quanh tới xem cá voi
- Bức ảnh cũng làm nổi bật lên “nhân vật chính “ của bài viết là con cávoi nặng 10 tấn., được bắt tại bờ biển Bình Định Nó làm tăng tính chânthực cho bài viết, khẳng định đây là sự kiện hoàn toàn có thật, đang thuhút sự quan tâm của nhiều người Ánh sáng hợp lý, chuẩn
- Lời chú thích và bức ảnh đã làm tăng lên rất nhiều giá trị thông tin củabài viết, dễ lấy được lòng tin của công chúng bạn đọc hơn Bức ảnh cònchứng tỏ, tác giả có măt tại hiện trường, ghi lại không khí, cũng nhưhình dáng “khổng lồ” của con cá voi
Trang 12I.3 Ví dụ về bức ảnh chưa tốt
ảnh Nguyễn Đức Nghĩa bị bắt
Nhận xét: - Bức ảnh này chưa được tôt bởi, tuy là chụp ảnh ban tối, nhưngvẫn có cách để làm cho nền ảnh bớt đậm màu như thế này Nếu có góc chụptốt, bức ảnh sẽ đẹp hơn
- Như chúng ta có thể thấy vụ án mạng “xác chết không đầu “ xảy ra gầnđây đã khiến dư luận xã hội đặc biệt quan tâm Có thể thấy, đây là vụ
Trang 13Một số bức ảnh tốt của báo Thanh niên
Quốc hội thông qua dự án đường sắt cao tốc
Tranh luận quyết liệt về dự án đường sắt cao tốc
Trang 14Tổng bí thư Nông Đức Mạnh trao cúp lưu niệm cho đại biểu Nguyễn Công Hùng- đại diện cho 20 đại biểu tiêu biểu tham dự đại hộ
Trang 15II Báo tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh
1 Báo Tuổi trẻ - Số 138/2010 (6178) ISSN 1859 – 1108, ra thứ tư, ngày 26/05/2010.
1.1 Số lượng và phân loại ảnh.
- Báo Tuổi trẻ - Số 138/2010 (6178) ISSN 1859 – 1108, ra thứ tư, ngày26/05/2010 có 41 ảnh
- Phân loại ảnh: Trong số 41 ảnh được chia ra thành nhiều thể loại khác
+ Ảnh Thế giới muôn màu là 5 ảnh
+ Ảnh Thế giới hôm nay là 3 ảnh
Trang 161.2 Nhận xét
Tuổi trẻ là một trong những tờ báo lớn của nước ta Ngay từ khi mới rađời và từng bước trưởng thành, đội ngũ phóng viên, biên tập viên của báo tuổitrẻ ngày càng lớn mạnh, kinh nghiệm đầy mình
Hòa theo xu hướng phát triển của thế giới, cộng với sự cạnh tranh ngàycàng khốc liệt của các phương tiện truyền thông đại chúng, Tuổi trẻ khôngngừng đầu tư, xây dựng tờ báo ngày càng lớn mạnh
Nhận đinh rõ được vai trò và tầm quan trọng to lớn của những bức ảnhtrong tác phẩm báo chí, Tuổi trẻ đã luôn có những bài viết, kèm theo ảnhminh họa một cách chân thực, phong phú
Tuổi trẻ có một đội ngũ phóng viên ảnh nhiều kinh nghiệm, thường đikèm với phóng viên viết, vì thế, chất lượng ảnh của báo tuổi trẻ tương đốiđồng đều Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bức ảnh có bố cục chưa thực sự rõ rang,chưa thực sự tốt, để có thể truyền đạt hết nội dung của thông tin
Trong số này của báo Tuổi trẻ ở các trang, các lĩnh vực đều có ảnh đểminh họa cho các bài viết tiêu biểu, nhưng nó vẫn có sự chênh lệch nhau về
số lượng ảnh trong các lĩnh vực, nhiều nhất là ảnh trong lĩnh vực Nhịp sốngtrẻ và lĩnh vực Thể thao ( 6 ảnh), ít nhất là ảnh trong lĩnh vực Sống khỏe và
lĩnh vực Đầu tư tài chính ( 1 ảnh)
Tuy nhiên, xét về mặt bằng chung thì Tuổi trẻ luôn có chất lượng bài vàảnh đồng đều, hỗ trợ cho nhau, nhằm lấy được lòng tin từ phía độc giả Nóinhư thế, không có nghĩa là ảnh trên Tuổi trẻ hoàn toàn tốt Xét trên 4 tiêu chílàm nên bức ảnh tốt trình bày ở trên, ta có thể đưa ra cụ thể và nhận xét rõràng những bức ảnh tiêu biểu, tốt và chưa được tốt trên báo Tuổi trẻ , số rangày 26-5-2010:
Trang 17- Màu sắc bức ảnh thật, không quá sáng, phù hợp.Bức ảnh đã giúp người đọc hiểu và cảm giác như đang chứng kiến tận mắt sự ô nhiễm của dòng sông, do nguồn nước thải chưa qua sử lý từ trang trại nuôi heo ở
xã Minh Lộc ( Thanh Hóa)
Trang 18và lời chú thích là đã phần nào hiểu được nội dung bài viết.
- Ở góc phải của bức ảnh, quan sát kỹ sẽ nhận thấy một chi tiết rất buồn cười và chúng ta khó mà đoán rat rang phục của nam vương Triệu Thế Khương này
Trang 19Một số bức ảnh tốt của báo “ Tuổi trẻ thành phố Hồ Chí Minh”
Niềm vui chiến thắng của Đồng Tháp trước Đà Nẵng chiều 19-5 - Ảnh: D.Hải
Trần Văn Ban tại phiên tòa - Ảnh: Quang Phương