Trong thời gian gần đây, Đảng ta và nhất là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc đấu tranh, phòng, chống tham nhũng, ủy ban Kiểm tra Trung ương đã vào cuộc, tiến hành kiểm tra ở các bộ, ngành, như Bộ Công Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường và ở các tỉnh, thành phố như: Hà Tĩnh, Đà Nẵng, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh... và đã xử lý kỷ luật một số cán bộ lãnh đạo được dư luận xã hội đồng tình, ủng hộ. Công tác phòng chống tham nhũng đã được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bài bản, đi vào chiều sâu, có bước tiến mạnh, đạt nhiều kết quả cụ thể rất quan trọng, toàn diện, rõ rệt, để lại dấu ấn tốt, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội và thực sự “đã trở thành phong trào, xu thế”, được cán bộ, đảng viên và nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao, được quốc tế ghi nhận.
Trang 1BÀI THU HOẠCH
LỚP CAO CẤP LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
TÊN MÔN HỌC: NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT VIỆT NAM
TÊN BÀI THU HOẠCH:
THỰC TIỄN, QUAN ĐIỂM, CÁC ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LIÊN HỆ VIỆC PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN XUÂN LỘC, TỈNH ĐỒNG NAI
ĐIỂM TRUNG BÌNH CHUNG Bằng số Bằng chữ
TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2022
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN I: MỞ ĐẦU 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
1.Lý luận về phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam 2
1.1 Khái niệm tham nhũng 2
1.2.Khái niệm và đặc điểm phòng, chống tham nhũng 2
1.2.1 Khái niệm phòng, chống tham nhũng 2
1.2.2 Đặc điểm của phòng, chống tham nhũng 3
1.3.Vai trò của phòng, chống tham nhũng 4
1.4.Phương thức và các điều kiện đảm bảo phòng, chống tham nhũng
5 1.4.1 Phương thức phòng, chống tham nhũng 5
1.4.2 Các điều kiện đảm bảo phòng, chống tham nhũng 5
2.Thực tiễn phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam 6
2.1.Những thành tựu 6
2.2.Những hạn chế 7
3.Quan điểm và định hướng phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
8 3.1.Quan điểm về phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam 8
3.2.Các định hướng và các giải pháp nâng cao phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam 9
4.Kết quả công tác phòng, chống tham nhũng tại huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai 11
5.Nhiệm vụ công tác phòng, chống tham nhũng; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2022 tại huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai 15
6 Liên hệ bản thân về phòng, chống tham nhũng 18
PHẦN III: KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 3PHẦN I: MỞ ĐẦU
Trong thời gian gần đây, Đảng ta và nhất là Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng
đã lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc đấu tranh, phòng, chống tham nhũng, ủy banKiểm tra Trung ương đã vào cuộc, tiến hành kiểm tra ở các bộ, ngành, như BộCông Thương, Bộ Tài nguyên và Môi trường và ở các tỉnh, thành phố như: HàTĩnh, Đà Nẵng, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và đã xử lý kỷluật một số cán bộ lãnh đạo được dư luận xã hội đồng tình, ủng hộ
Công tác phòng chống tham nhũng đã được lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, bàibản, đi vào chiều sâu, có bước tiến mạnh, đạt nhiều kết quả cụ thể rất quan trọng,toàn diện, rõ rệt, để lại dấu ấn tốt, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏa mạnh mẽ trongtoàn xã hội và thực sự “đã trở thành phong trào, xu thế”, được cán bộ, đảng viên
và nhân dân đồng tình, ủng hộ, đánh giá cao, được quốc tế ghi nhận
Tuy nhiên hiện nay, những hành vi tham nhũng ngày càng tinh vi, phức tạp,
vì vậy việc phát hiện và xử lý tham nhũng gặp nhiều khó khăn Việc tự kiểm tra,phát hiện tham nhũng trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn rất yếu, một sốtrường hợp chưa xử lý triệt để, muốn xử lý nhẹ, xử lý nội bộ, không muốnchuyển cơ quan chức năng xem xét để xử lý theo quy định pháp luật Một số vụviệc đình chỉ vụ án, đình chỉ bị can, miễn trách nhiệm hình sự chưa đúng quyđịnh của pháp luật
Để nâng cao kiến thức, tham gia tuyên truyền, giáo dục về phòng, chốngtham nhũng; góp phần chung tay thực hiện công tác phòng, chống tham nhũng,
bản thân chọn chủ đề “ Thực tiễn, quan điểm, các định hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay Liên hệ việc phòng, chống tham nhũng trên địa bàn huyện Xuân Lộc, tỉnh Đồng Nai” làm bài thu hoạch môn Nhà nước và Pháp luật Việt Nam.
Trong khuôn khổ chủ đề đặt ra, với sự vận dụng lý luận của bản thân sẽkhông tránh khỏi những thiếu sót nhất định về trình bày bố cục bài thu hoạch,nội dung lý luận chưa trọng tâm…, rất mong nhận được sự hướng dẫn và góp ý
từ quý thầy, quý cô để hoàn thiện hơn./
Trân trọng cảm ơn!
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG
1 Lý luận về phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
1.1 Khái niệm tham nhũng
Tham nhũng là một hiện tượng tồn tại tất yếu, khách quan trong xã hội cóphân chia giai cấp, có nhà nước, nên tham nhũng là một phạm trù mang tính lịch
sử Tham nhũng tồn tại ở mọi quốc gia, hiện diện trên các lĩnh vực khác nhau củađời sống xã hội, không phân biệt chế độ chính trị, trình độ phát triển
Hành vi tham nhũng là hành vi do người có chức vụ, quyền hạn cố ý thựchiện, xâm hại tới các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ và gây ra những hậuquả xấu cho xã hội
Tóm lại: Tham nhũng là hành vi vi phạm pháp luật do người có chức vụ,
quyền hạn cố ý thực hiện, đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn của mình để vụ lợi vàgây ra những hậu quả xấu cho xã hội
1.2 Khái niệm và đặc điểm phòng, chống tham nhũng
1.2.1 Khái niệm phòng, chống tham nhũng
Phòng tham nhũng là việc Đảng đưa ra chủ trương, đường lối, nghị quyết
về phòng tham nhũng; chỉ đạo, lãnh đạo các cơ quan nhà nước và toàn xã hộiphòng ngừa hành vi tham nhũng; Nhà nước ban hành các văn bản quy phạm phápluật để phòng ngừa tham nhũng, lãnh đạo các cơ quan nhà nước có thẩm quyền,các cán bộ, công chức tiến hành các hoạt động kiểm tra, giám sát để phòng ngừaviệc tham nhũng; các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức và mọi công dân tiếnhành các hoạt động giám sát, phản biện xã hội, tuyên truyền, vận động quầnchúng nhân dân tham gia vào việc phòng ngừa tham nhũng với phương châm
“phòng là chính”
Chống tham nhũng là việc Đảng đưa ra các chủ trương, nghị quyết vềchống tham nhũng Xây dựng hệ thống cơ quan để trực tiếp chống tham nhũng,như hệ thống cơ quan Nội chính từ trung ương tới địa phương, hệ thống cơ quankiểm tra Đảng từ trung ương tới địa phương để tiến hành các hoạt động thanh tra,kiểm tra đối với các tổ chức, đảng viên nhằm phát hiện ra các hành vi tham nhũng
và kịp thời xử lý Các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã ban hành các văn bảnquy phạm pháp luật như Luật Phòng, chống tham nhũng, Bộ luật Hình sự, v.v để
Trang 5Tóm lại: Phòng, chống tham nhũng bao gồm các hoạt động của hệ thống
chính trị, các tổ chức và toàn thể nhân dân, dựa vào chủ trương, đường lối củaĐảng và căn cứ vào pháp luật để phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi thamnhũng, nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp của Nhà nước, các tổ chức và của công dân,góp phần vào việc giữ ổn định và phát triển của toàn xã hội
1.2.2 Đặc điểm của phòng, chống tham nhũng
Thứ nhất, chủ thể tham gia vào phòng, chống tham nhũng rất đa dạng,
phong phú, đó là hệ thống cơ quan đảng từ trung ương tới địa phương
Thứ hai, đối tượng của phòng, chống tham nhũng có số lượng khá lớn Đó
là một số cán bộ, công chức, viên chức có chức vụ, quyền hạn trong bộ máy nhànước; trong các doanh nghiệp nhà nước hoặc đại diện cho Nhà nước trong một sốdoanh nghiệp; sĩ quan, hạ sĩ quan có chức vụ, quyền hạn trong lực lượng vũ trang,như: công an, quân đội; cán bộ, công chức trong các tổ chức chính trị-xã hội, v.v
Thứ ba, phạm vi phòng, chống tham nhũng rất rộng, được tiến hành trên
cả nước gồm bộ máy nhà nước ở trung ương, như: Chính phủ, các bộ, cơ quanngang bộ, v.v ; bộ máy nhà nước ở địa phương gồm: tỉnh, huyện, xã và các cơquan, cá nhân, tổ chức tham mưu, giúp việc cho hệ thống cơ quan này
Thứ tư, lĩnh vực phòng, chống tham nhũng rất lớn, bao gồm tất cả các lĩnh
Trang 6vực của đời sống xã hội, như: đất đai, tài nguyên môi trường, đầu tư xây dựng, tàichính, ngân hàng, tín dụng, khoa học công nghệ, y tế, đầu tư trong nước, đầu tư ranước ngoài, an ninh quốc phòng, v.v
Thứ năm, tính chất và mức độ phòng, chống tham nhũng tùy theo từng vụ
việc mà có sự khác nhau Đối với những vụ việc tham nhũng đã xảy ra và đãđược phát hiện thì phải đấu tranh quyết liệt, phải xử lý dứt điểm với những chếtài, biện pháp nghiêm khắc, không nương nhẹ Đối với những vụ việc mới manhnha thì tuyên truyền, vận động, ngăn ngừa kịp thời không để xảy ra tham nhũng,
đề cao việc phòng ngừa trong phòng, chống tham nhũng
Thứ sáu, phòng, chống tham nhũng sử dụng nhiều hình thức, biện pháp
khác nhau, như: Đảng đề ra các chủ trương, đường lối, nghị quyết về phòng,chống tham nhũng; Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật ngăn chặn và xử lýcác hành vi tham nhũng; tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục nhằm phòng ngừa vàngăn chặn các hành vi tham nhũng; sử dụng các phương tiện thông tin đại chúngnhư báo chí, đài truyền hình, Đài tiếng nói Việt Nam để tham gia vào phòng,chống tham nhũng
1.3 Vai trò của phòng, chống tham nhũng
Thứ nhất, phòng, chống tham nhũng có vai trò thực hiện chủ trương,
đường lối của Đảng về phòng, chống tham nhũng
Thứ hai, phòng, chống tham nhũng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ
tài sản, các lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân
Thứ ba, phòng, chống tham nhũng góp phần quan trọng trong việc giữ
vững an ninh chính trị, bảo vệ các thành quả của cách mạng xã hội chủ nghĩa
Thứ tư, phòng, chống tham nhũng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ
Nhà nước và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước
Thứ năm, phòng, chống tham nhũng có vai trò quan trọng trong việc ngăn
ngừa, xử lý các hành vi tham nhũng của những người có chức vụ, quyền hạntrong các cơ quan nhà nước, tổ chức kinh tế, tổ chức xã hội
Thứ sáu, phòng, chống tham nhũng có vai trò quan trọng trong việc thực
hiện các cam kết về phòng, chống tham nhũng mà Việt Nam đã ký kết với nhiều
Trang 7nước trên thể giới và mở rộng hợp tác quốc tế
1.4 Phương thức và các điều kiện đảm bảo phòng, chống tham nhũng
1.4.1 Phương thức phòng, chống tham nhũng
Một là, Đảng đề ra các chủ trương, đường lối, nghị quyết về phòng, chống
tham nhũng để các cán bộ, đảng viên học tập, nghiên cứu, quán triệt vấn đềphòng, chống tham nhũng, thấy rõ được tác hại và hậu quả của tham nhũng, từ đó
mà không tham nhũng Đồng thời, dựa vào đường lối của Đảng để lãnh đạo, chỉđạo cơ quan, đơn vị minh phụ trách và lãnh đạo, chỉ đạo cơ quan, cá nhân cấpdưới về việc phòng, chống tham nhũng
Hai là, xây dựng, ban hành và sử dụng các quy phạm pháp luật để đấu
tranh phòng, chống tham nhũng nhằm răn đe, phòng ngừa và xử lý đối với cáchành vi tham nhũng
Ba là, mở các Ịớp tập huấn, các lớp đào tạo, bồi dưỡng trung hạn, ngắn
hạn về phòng, chống tham nhũng cho các cán bộ, công chức có chức vụ, quyềnhạn Đây là một phương thức rất ưu việt, bởi vì qua các lớp tập huấn, các lớp đàotạo, bồi dưõng sẽ nâng cao kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, côngchức, viên chức có chức vụ, quyền hạn về phòng, chống tham nhũng
Bốn là, thường xuyên tổ chức giáo dục, tuyên truyền về phòng, chống
tham nhũng trong toàn thể nhân dân Nhà nước tổ chức các đợt tuyên truyền rộngrãi cho toàn thể nhân dân về tác hại của tham nhũng Bên cạnh đó, làm cho nhândân thấy được vai trò quan trọng của việc phòng, chống tham nhũng, từ đó huyđộng toàn thể nhân dân tham gia vào hoạt động phòng, chống tham nhũng
1.4.2 Các điều kiện đảm bảo phòng, chống tham nhũng
Thứ nhất, điều kiện về chủ trương, đường lối và sự lãnh đạo của Đảng:
Phải đề ra các chủ trương, đường lối, các quan điểm về phòng, chống thamnhũng
Thứ hai, điều kiện về pháp luật nói chung và pháp luật phòng, chống tham
nhũng nói riêng: là công cụ hiệu nghiệm bậc nhất trong phòng, chống thamnhũng
Thứ ba, điều kiện về cơ quan chuyên trách phòng, chống tham nhũng: là
phải có một cơ quan chuyên trách phòng, chống tham nhũng trong bộ máy nhà
Trang 86
Trang 9Thứ tư, điều kiện về đội ngũ cán bộ, công chức đấu tranh phòng, chống
tham nhũng: cần phải có những con người cụ thể, những cán bộ, công chức cụthể Phải xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đấu tranh phòng, chống thamnhũng có trình độ năng lực, hiểu biết sâu sắc nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế,chính trị, văn hóa, xã hội; phải có phẩm chất đạo đức tốt, có bản lĩnh chính trịvững vàng, dám đương đầu với những nguy hiểm trong công cuộc đấu tranhphòng, chống tham nhũng
Thứ năm, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực tài chính:
cơ sở vật chất trang thiết bị và nguồn lực tài chính là điều kiện không thể thiếucho công tác phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
2 Thực tiễn phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
2.1 Những thành tựu
Thứ nhất, về thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan,
tổ chức, đơn vị Từng bước tạo điều kiện thuận lợi để người dân, doanh nghiệp,các cơ quan, tổ chức nắm bắt thông tin, tham gia kiểm tra, giám sát hoạt động của
cơ quan nhà nước góp phần phòng, chống tham nhũng
Thứ hai, về xây dựng và thực hiện các chế độ, định mức, tiêu chuẩn Thực
hiện Luật Phòng, chống tham nhũng, các bộ, ngành, địa phương đã đẩy mạnh việc
rà soát để sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy định về chế độ, định mức, tiêuchuẩn trong các lĩnh vực, nhằm phòng ngừa tham nhũng
Thứ ba, về minh bạch tài sản, thu nhập của cán bộ, công chức Minh bạch
tài sản và thu nhập là một trong những giải pháp quan trọng trong phòng, chốngtham nhũng và đang được triển khai rộng rãi trong các cơ quan của Đảng, Nhànước, tổ chức chính trị - xã hội, doanh nghiệp nhà nước, lực lượng vũ trang
Thứ tư, tiến hành xử lý trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức,
đơn vị khi để xảy ra tham nhũng Điều này có tác dụng trong việc nâng cao ý thứctrách nhiệm của người đứng đầu trong phòng ngừa tham nhũng, phát hiện và xử
lý tham nhũng thuộc cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý, phụ trách
Thứ năm, về việc đổi mới công nghệ quản lý và phương thức thanh toán
Trang 10nhằm phòng ngừa tham nhũng Chương trình phần mềm quản lý, đăng ký tài sảnnhà nước đã được xây dựng và triển khai thực hiện thống nhất trên cả nước.
Thứ sáu, về công tác xử lý các vụ việc tham nhũng: Tịch thu, sung công
tài sản tham nhũng, tài sản có nguồn gốc từ tham nhũng
Trong những năm qua, nhiều vụ việc, vụ án tham nhũng nghiêm trọng,phức tạp đã được phát hiện và đưa ra xét xử, đã xử lý nghiêm minh theo đúng cácquy định của pháp luật, được dư luận xã hội đồng tình ủng hộ, đánh giá cao
Thứ bảy, về công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đấu tranh phòng,
chống tham nhũng Nhiều hình thức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục được thựchiện qua đó đã góp phần nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm của các cấp ủy,
tổ chức đảng, cơ quan, đơn vị, đảng viên, cán bộ, công chức, nhân dân đối vai tròcông tác phòng, chống tham nhũng
Thứ tám, công tác phòng chống tham những đã được lãnh đạo, chỉ đạo
quyết liệt, bài bản, đi vào chiều sâu, có bước tiến mạnh, đạt nhiều kết quả cụ thểrất quan trọng, toàn diện, rõ rệt, để lại dấu ấn tốt, tạo hiệu ứng tích cực, lan tỏamạnh mẽ trong toàn xã hội
2.2 Những hạn chế
Bên cạnh những thành tựu đạt được, đấu tranh phòng, chống tham nhũngvẫn còn tồn tại một số bất cập, hạn chế:
Thứ nhất, đến nay, quyền tiếp cận thông tin của người dân, doanh nghiệp
chưa được bảo đảm
Thứ hai, việc kê khai tài sản, thu nhập còn nặng về hình thức; hầu hết các
bản kê khai chưa được kiểm tra, xác minh, kiểm chứng; chưa giúp cho các cơquan chức năng kiểm soát được những biến động về tài sản của người có chức vụ,quyền hạn
Thứ ba, số người đứng đầu bị xử lý trách nhiệm khi để xảy ra tham nhũng
ở các cơ quan, đơn vị còn ít so với số vụ việc tham nhũng được phát hiện
Thứ tư, việc thu hồi tài sản do tham nhũng còn gặp rất nhiều khó khăn.
Đặc biệt, một số vụ án tiền, tài sản tham nhũng thu hồi được nhỏ hơn rất nhiều sovới tổng số thiệt hại do các đối tượng chiếm đoạt; việc thu hồi tài sản tham nhũng
Trang 11về cho Nhà nước là rất khó, hạn chế và tỷ lệ không cao.
Thứ năm, nội dung tuyên truyền, giáo dục về phòng, chống tham nhũng
chưa thật sự phong phú, đa dạng, hấp dẫn Một bộ phận cán bộ, công chức, viênchức nhận thức về công tác phòng, chống tham nhũng chưa đồng đều, thiếu tựgiác trong tuyên truyền phòng, chống tham nhũng
3 Quan điểm và định hướng phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
3.1 Quan điểm về phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam
Thứ nhất, đấu tranh phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam hiện nay phải
quán triệt các quan điểm, chủ trương của Đảng về phòng, chống tham nhũng
Kế thừa và bổ sung các quan điểm của Đảng về phòng, chống tham nhũng,Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã khẳng định: “Xâydựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng hệ thốngchính trị trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, tiếp tụcđẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực”;
“Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố,xét xử, thi hành án, phát hiện sớm, xử lý nghiêm minh các vụ việc, vụ án thamnhũng, lãng phí kịp thời xử lý, thay thế cán bộ lãnh đạo, quản lý khi có biểuhiện tham nhũng, lãng phí nâng cao hiệu quả phát hiện và xử lý tham nhũng,lãng phí” “Triển khai đồng bộ, có hiệu quả quy định pháp luật về phòng, chốngtham nhũng Nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng, bảo đảm đúng phápluật Thực hiện quyết liệt, nghiêm minh có hiệu quả cuộc đấu tranh phòng, chốngtham nhũng Khẩn trương xây dựng cơ chế phòng ngừa, cơ chế răn đe để kiểmsoát tham nhũng”
Thứ hai, phòng, chống tham nhũng cần có trọng tâm, trọng điểm.
Ở Việt Nam hiện nay, trọng tâm, trọng điểm để phòng, chống tham nhũng
là những người có chức vụ, quyền hạn cao trong bộ máy nhà nước và bộ máyđảng, các doanh nghiệp nhà nước, các tập đoàn kinh tế, những người làm công tácbảo vệ pháp luật Vì vậy, trước mắt, phòng, chống tham nhũng cần phải có trọngtâm, trọng điểm tập trung vào những vấn đề lớn gây bức xúc cho dư luận và xãhội, gây thiệt hại lớn cho tài sản của nhà nước, tổ chức và nhân dân
Thứ ba, người đứng đầu trong phòng, chống tham nhũng phải liêm khiết