- Trắc nghiệm ngắn: + Xác định từ/cụm từ sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic, phong cách + Xác định đối tượng không cùng nhóm: từ, tác giả, tác phẩm + Điền từ/cụm từ thích hợp vào chỗ trốn
Trang 1TÀI LIỆU GIẢNG DẠY ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC 2022 ĐH QUỐC GIA HÀ NỘI
Team luyện thi đánh giá năng lực Thầy Văn Hoa
ĐÁP ÁN CHI TIẾT ĐỀ MINH HỌA NĂM 2021 ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC ĐẠI HỌC QGHN
BỘ MÔN: TƯ DUY ĐỊNH LƯỢNG
TÀI LIỆU: HƯỚNG DẪN ĐÈ MH 2021
NGƯỜI TRÌNH BÀY: THẦY VĂN HOA
Câu 1: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Hình vẽ dưới đây mô tả số người nhiễm Covid-19 đang được
điều trị ở Việt Nam tính từ ngày 23/01/2020 đến ngày 13/02/2021
S t gt với t là thời gian tính bằng giây (s) kể từ lúc vật bắt đầu rơi, S là quãng đường tính bẳng mét (m), G=9,8m/s2 Vân tốc tức thời của vật tại thời điểm t=4s là:
Trang 23x 6 3
253
8
xx
Trang 3Câu 5: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trên mặt phẳng Oxy, gọi M, N, P theo thứ tự là các điểm biểu
diễn các số phức z1 3 2 , i z2 5 10 , i z3 10 3 i Tọa độ trọng tâm của tam giác MNP
A B C G
M và vuông góc với trụ Oy có phương trình là
A y=3 B y=2 C y=4 D y=−3
Hướng dẫn:
y y
Chọn D
Câu 7: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong không gian Oxyz, cho điểm M(1;2;3) Tìm tọa độ điểm
M’ đối xứng với M qua trục Oz
A M’(1;-2;3) B M’(-1;2;-3) C M’(-1;-2;3) D M’(-1;-2;-3)
Tư duy:
M’(-1;-2;3)
Trang 4mm
+ 0 − || + || −
Trang 5Câu 10: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Một người làm việc cho một công ty Theo hợp đồng, trong
năm đầu tiên, tháng lương thứ nhất là 6 triệu đồng và lương tháng sau cao hơn tháng trước là
200 ngàn đồng hỏi theo hợp đồng tháng thứ 7 người đó nhận được lương là bao nhiêu?
A 7,0 triệu B 7,3 triệu C 7,2 triệu D 7,4 triệu
Trang 6Bài này có thể dùng máy tính Tuy nhiên máy tính chỉ nên sử dụng bài phức tạp, không biết cách
làm tự luận thì mới thử nghiệm
Chọn C
Câu 12: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho hàm số f(x) có bảng biến thiên như hình vẽ:
Tìm điều kiện của tham số m để m f x ( ) x2 với mọi x 1;2
A m f (2) 4 B m f (1) 1 C m f (2) 4 D m f (1) 1
Tư duy:
Dùng đạo hàm để khảo sát hàm số f x( )x2trên đoạn (1;2) từ đó tính được khoảng của m
Bài này chú ý việc lấy dấu bằng Vì hàm số không có dấu bằng nên m < ta lấy dấu bằng cận dưới
Hướng dẫn:
Đặt h x( ) f x( )x2 h' f x' 2x0 x 1;2
h(x) đồng biến trên khoảng (1;2)
2 (1;2)
min ( )(1) 1
Câu 13: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Một chất điểm chuyển động thẳng với vận tốc v(t)=2t+3 (m/s),
với t là thời gian tính bằng giây (s) từ lúc chất điểm bắt đầu chuyển động tính quãng đường
chất điểm đi được trong khoảng thời gian từ giây thứ nhất đến giây thứ năm
Trang 7Câu 14: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Một thiêt bị trong năm 2021 được định giá 100 triệu đồng
Trong năm tiếp theo, mỗi năm giá trị thiết bị giảm 6% so với năm trước vằ từ năm thứ 6 trờ đi,
mỗi năm giá trị thiết bị giảm 10% so với năm trước Hỏi bắt đầu từ năm bao nhiêu thì giá trị
thiết bị nhỏ hơn 50 triệu đồng?
;2 3
Trang 8;33
Trang 9Sử dụng máy tính cầm tay
Chọn D
Câu 19: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Xét các số phức z thỏa mãn z 2 i z i Tập hợp
điểm biểu diễn các số phức z là đường thẳng có phương trình
Câu 20: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, cho tam giác ABC có tọa độ các
đỉnh là 2;3 , (5;0) ( 1;0) A B C Tìm tọa đọ điểm M thuộc cạnh BC sao cho diện tích tam
giác MAB bằng hai lần diện tích tam giác MAC
Trang 10Ta có:
22
10
m m
Câu 21: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trên mặt phẳng tọa độ Oxy, cho đường tròn
Cm : x2 y2 6x 2 my 6 m 16 0 với m là tham số thức khi m thay đổi, bán kính
đường tròn Cm đạt giá trị nhỏ nhất bằng bao nhiêu?
Trang 11Mặt phẳng (P) vuông góc với mặt phẳng (Q) nên n Q uP
, MN
cũng là một chỉ phương của (P) Từ đây, dễ dàng viết được phương trình của (P) khi đã biết 2 chỉ phương và 1 điểm thuộc (P)
Câu 23: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho khối nón có bán kính đáy bằng 3 và diện tích xung quanh
bằng 12π Hỏi thể tích của khối nón đã cho bằng bao nhiêu?
Câu 24: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Tháp được thiết kế gồm thân tháp có dạng hình trụ và phần
mái phía trên dạng hình nón Không gian tòa tháp được minh họa theo hình vẽ với đường kính
đáy hình trụ và đường kính đáy của hình nón đều bằng 19 m, chiều cao hình trụ 20 m, chiều
cao hình nón là 5 m
Thể tích toàn bộ không gian bên trong tháp nước Hàng Đậu gần nhất với giá trị nào sau đây?
Trang 12T n
Rhh
Câu 25: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho lăng trụ ABC.A’B’C’ có đáy ABC là tam giác vuông cân
tại C Gọi M là trung điểm cạnh AB Biết rằng A’CM là tam giác đều cạnh a và nằm trong mặt
phẳng vuông góc với mặt phẳng đáy ( minh họa như hình vẽ) Thể tích của khối trụ
ABC.A’B’C’ bằng
33 4
a
C
33 6
a
D
33 2 a
Tư duy:
Tam giác A’CM nằm trong mặt phẳng vuông góc với đáy nên đường cao hạ từ A’ xuống CM chính
là chiều cao của lăng trụ
Trang 13Câu 26: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành Gọi
M là điểm thuộc cạnh SD sao cho 2
D 3
SM S ( minh họa như hình vẽ) mặt phẳng chứa AM
và song song với BD cắt cạnh SC tại K Tỷ số SK
Tư duy:
Bước 1: Dựng hình
- Lấy N thuộc SB sao choSN SM
SB SD thì MN//BD mặt phẳng chứa AM và song song với BD mặt phẳng (AMN)
- Giao điểm mặt phẩng (AMN) với SC chính là giao điểm của (AMN) với (ASC) Tìm giao điểm I
của MN và (SAC) thì tìm được K AISC
Bước 2: Tính SK
SC
Trang 14Với dạng bài tính tỷ số các cạnh trong hình học, ta nghĩ đến dùng định lý Ceva hoặc Menelaus
Trong bài toán này, ta sử dụng định lý Menelaus cho tam giác SOC
Hướng dẫn:
Gọi O là tâm của hình bình hành ABCD, SBD SO MN: I , (SAC) :AISC K
23
SISO
( ) : C x 1 y 3 z 2 1 và hai điểm A(2;1;0), B(0;2;0) Khi điểm S thay đổi
trên mặt cầu (C), thể tích của khối chóp S.OAB có giá trị lớn nhất bằng bao nhiều?
Để thể tích S.OAB lớn nhất thì S thuộc đường thẳng qua I vuông góc với (OAB)
Khoảng cách lớn nhất: d S OAB ,( )max r d I OAB ,( ) 1 2 3
Mặt khác: 2;1;0
(0;2;0)
OAOB
Trang 15Câu 28: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong không gian Oxyz, gọi d’ là hình chiếu vuông góc của
x y
Trang 16Câu 30: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A(4;0;4) và B(2;4;0)
Điểm M di dộng trên tia Oz, điểm N di động trên tia Oy Đường gấp khúc AMNB có độ dài
nhỏ nhất bằng bao nhiêu? ( kết quả làm tròn đến hàng phần chục)
Trang 17f x có n điểm cực trị dương f x có 2n+1 điểm cực trị
Bài toán xác định f(x) có 1 điểm cực trị dương f x có 2 điểm cực trị TM: x x1 2 0 c 0
4
04
Trang 19Câu 34: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Một ngân hàng đề thi có 20 hạng mục, mỗi hạng mục có 10
câu hỏi đề thi có 20 câu hỏi tương ứng 20 hạng mục sao cho mỗi hạng mục có đúng 1 câu hỏi
Máy tính chọn từ ngân hàng ngẫu nhiêu 2 đề thi thỏa mãn tiêu chí trên Tìm xác xuất để 2 đề
thi có ít nhất 3 câu hỏi trùng nhau ( kết quả làm tròn đến hàng phần nghìn)
Tư duy:
Bài này nếu tính trực tiếp sẽ rất phức tạp, ta sẽ tính qua biến cố đối
Hướng dẫn:
Không gian mẫu chọn 2 đề là 10 1020 20
2 Đề thi khônng có câu hỏi trùng: 10 920 20
2 Đề thi có 1 câu hỏi trùng : 20 19 1
Câu 35: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Lấy M,N lần lượt là trung điểm các cạnh SB, SD; K là giao
điểm của mặt (AMN) và SC Gọi V1 là thể tích của khối chóp S.AMKN, V2 là thể tích khối đa
diện lồi AMKNBCD Tính 1
2
V V
Tư duy:
Trang 20V V
Hướng dẫn:
2
121
2
113
SAMKN SABCD
SMxSBSNy
SD
zSASKtSC
Trang 21Câu 38: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng
P : 2 x 2 y z 1 0 Khoảng cách từ gốc tọa độ O đến mặt phẳng (P) bằng bao nhiêu?
Câu 39: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Hỏi có bao nhiêu cách xếp sao cho 2 học sinh lớp 10 đứng ở
hàng phía trước và 2 học sinh lớp 12 đứng ở hàng phía sau?
Đáp án:……
Hướng dẫn:
Có 3 2 cách xếp 2 học sinh lớp 10 đứng hàng phía trước
Có 3 2 cách xếp 2 học sinh lớp 12 đứng hàng phía sau
Còn 2 vị trí còn lại cho 2 học sinh lớp 11 là 2 cách xếp
f x x
( ) 2 lim
( 1) ( ) 1x
f x x
hữu hạn nên
( ) 2 1
f x x
Trang 22Câu 41: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Một vật được ném lên trên cao và độ cao của nó so với mặt
đất được cho bởi công thức h t ( ) 3 10 t 2 ( ) t m2 , với t là thời gian tính bằng giây (s) kể
từ lúc bắt đầu ném Độ cao cực đại mà vật đó có thể đạt được so với mặt đất bằng bao nhiêu
4x ( ) x f x d
Trang 23Câu 44: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho hàm số f(x) có bảng biến thiên như sau:
Phương trình f x ( 2 1) 1 0 có bao nhiêu nghiệm thực?
Đáp án:……
Tư duy:
Đặt tx2 Từ các khoảng nghiệm của t suy ra số nghiệm của x 1
Trang 242 2
2 3
2 4
Câu 45: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Biết rằng tập hợp điểm biểu diễn các số phức z thỏa mãn
1 i z 5 i 1 là đường tròn tâm I(a;b) Tính a + b
Trang 25Câu 46: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho hình hộp chữ nhật ABCD.A’B’C’D’ có đáy ABCD là
hình vuông cạnh a 2, cạnh bên AA’=a ( minh họa như hình vẽ) góc giữa hai mặt phẳng
(A’BD) và (C’BD) bằng bao nhiêu độ?
Trang 26Câu 47: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong không gian Oxyz, gọi M’ là điểm đối xứng của điểm
I I I
Trang 27Đáp án: 1/5
Câu 49: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Cho hình lăng trụ tam giác đều ABC.A’B’C’ có độ dài cạnh
đáy AB=8, cạnh bên bằng 6 ( minh họa như hình vẽ) Gọi M là trung điểm cạnh A’C’
khoảng cách từ B’ đến mặt phẳng (ABM) bằng bao nhiêu?
Trang 28Câu 50: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Người ta cần chế tạo các món quà lưu niệm bằng đồng có
dạng khối chóp tứ giác đều, được mạ vàng bốn mặt bên và có thể tích bằng 16cm3 Diện tích
mạ vàng nhỏ nhất của khối chóp bằng bao nhiêu cm2? ( kết quả làm tròn đến hàng đơn vị)
Trang 30BỘ MÔN: TƯ DUY ĐỊNH TÍNH BIÊN SOẠN: TS ĐẶNG NGỌC KHƯƠNG - CHUYÊN NGOẠI NGỮ - ĐHGNN- ĐHQGHN
Đề minh họa năm 2015, 2016 chỉ tập trung ở 2 dạng bài chính với 4 nhóm câu hỏi:
- Trắc nghiệm đọc hiểu: Bao gồm 4 ngữ liệu đọc hiểu 2 ngữ liệu trong SGK và 2 ngữ liệu ngoài SGK Mỗi ngữ liệu có 5 câu hỏi nhỏ
- Trắc nghiệm ngắn:
+ Xác định từ/cụm từ sai về ngữ pháp, ngữ nghĩa, logic, phong cách + Xác định đối tượng không cùng nhóm: từ, tác giả, tác phẩm + Điền từ/cụm từ thích hợp vào chỗ trống
Đề minh họa năm 2021 vẫn giữ những nhóm câu hỏi nói trên, tuy nhiên đã có sự điều chỉnh, bổ sung ở cả phương diện cấu trúc tổng thể và từng bộ phận cấu thành:
Về cấu trúc tổng thể, có thêm 1 nhóm câu hỏi trắc nghiệm (ngữ liệu dài) là các câu hỏi lấy ngữ liệu là 1 trích đoạn văn xuôi hoặc thơ trong chương trình SGK Ngữ văn 11,12 (phạm
vi này chủ yếu) và ngoài Sách giáo khoa (chiếm khoảng 2-3 câu/15 câu) Dạng câu hỏi này, tuy
ngữ liệu dài nhưng người ra đề chỉ yêu cầu học sinh trả lời 1 ý liên quan đến các phương diện
nội dung và nghệ thuật của đoạn trích
Về phương diện bộ phận, đề có những điều chỉnh cụ thể như sau: tỉ lệ câu hỏi chọn tác giả, tác phẩm không cùng nhóm giảm; câu hỏi chọn từ có cấu tạo không cùng nhóm (có trong
đề minh họa 2014,2015) không còn trong đề minh họa 2021 Bên cạnh đó tỉ lệ các câu hỏi cũng
được phân bổ đều hơn
Nhìn chung, những điều chỉnh, bổ sung trong đề minh họa, phần Tư duy Định tính - môn Ngữ văn, kì thi Đánh giá năng lực năm 2021 của Đại học Quốc gia Hà Nội vừa cho thấy
tính kế thừa vừa thể hiện sự đổi mới trong trong việc xây dựng ngân hàng câu hỏi phục vụ cho
Trang 31kì thi Đánh giá năng lực nhằm hướng đến một kì thi chất lượng, hiệu quả, phục vụ tốt cho công
tác tuyển sinh của Nhà trường và các đơn vị có liên quan
PHẦN B: PHÂN TÍCH ĐÁP ÁN – RÚT KINH NGHIỆM
ĐỀ MINH HỌA 2021 Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 1 đến 5:
(1) “Con sóng dưới lòng sâu (2) Con sóng trên mặt nước (3) Ôi con sóng nhớ bờ (4) Ngày đêm không ngủ được (5) Lòng em nhớ đến anh (6) Cả trong mơ còn thức”
< Xuân Quỳnh, Sóng, Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2014>
Câu 1: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Trong câu (3), cụm từ “con sóng” thể hiện biện pháp tu từ
Phân biệt ẩn dụ và hoán dụ:
- Ẩn dụ là lấy A chỉ B trên cơ sở A và B có nét tương đồng (giống nhau) Ẩn dụ chỉ là
chuyển nghĩa tạm thời Nghĩa là trong trường hợp này A chỉ B, nhưng trong trường hợp khác A lại có thể chỉ C
(A) mặt trời (2) ẩn dụ chỉ em bé – đứa con (C)
- Hoán dụ: Lấy A chỉ B trên cơ sở A và B có nét tương cận (liên quan)
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
Trang 32 Giếng nước gốc đa là hoán dụ chỉ làng quê vì đây là đặc điểm thường thấy ở làng quê
(liên quan – tương cận)
- Nhân hóa:
+ Lấy đặc điểm của người để tả sự vật
+ Lấy tên gọi dành cho người gọi vật
+ Xưng hô với vật như người
Cần phân biệt rõ các biện pháp tu từ Trong đề có rất nhiều câu hỏi liên quan Xem tài liệu
“Các biện pháp tu từ trong tiếng Việt”
Chọn A
Câu 2: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Những câu thơ nào cho biết tác giả nhấn mạnh nỗi nhớ trong
tình yêu từ phương diện thời gian?
Câu 3: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Những câu thơ nào trong đoạn thơ cho biết tác giả nhấn mạnh
nỗi nhớ trong tình yêu từ phương diện không gian?
Câu 4: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Chủ đề nổi bật trong đoạn trích là gì?
A Nỗi nhớ trong tình yêu
B Niềm tin trong tình yêu
C Nỗi buồn trong tình yêu
D Niềm vui trong tình yêu
Trang 33A Nỗi nhớ đắm say, buồn bã
B Nỗi nhớ đằm thắm, thiết tha
C Nỗi nhớ cuồng nhiệt, sôi nổi
D Nỗi nhớ mông lung, vô định
Tư Duy:
Với câu này chỉ cần nắm chắc đặc điểm tâm hồn người phụ nữ trong bài thơ “Sóng” (vừa hồn
nhiên trực cảm, vừa dự cảm, lo âu) và kết hợp với việc phân tích ý tứ, từ ngữ trong khổ thơ thì
sẽ xác định được đáp án
Chọn C
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 6 đến 10:
“Giữa các dân tộc, chúng ta không thể tự hào là nền văn hóa của ta đồ sộ, có những cống hiến lớn lao cho nhân loại, hay có những đặc sắc nổi bật Ở một số dân tộc, hoặc là một tôn
giáo, hoặc là một trường phái triết học, một ngành khoa học, một nền âm nhạc, hội họa, phát
triển rất cao, ảnh hưởng phổ biến và lâu dài đến toàn bộ văn hóa, thành đặc sắc văn hóa của dân
tộc đó, thành thiên hướng văn hóa của dân tộc đó Ở ta, thần thoại không phong phú - hay là có
nhưng một thời gian nào đó đã mất hứng thú lưu truyền? Tôn giáo hay triết học cũng đều không
phát triển Người Việt Nam không có tâm lí kiền thành (cung kính, thành khẩn), cuồng tín tôn
giáo, mà cũng không say mê tranh biện triết học Các tôn giáo đều có mặt, nhưng thường là
biến thành một lối thờ cúng, ít ai quan tâm đến giáo lí Không có một ngành khoa học, kĩ thuật,
giả khoa học (các bộ môn bề ngoài giống như khoa học, nhưng không phải là khoa học) nào
phát triển đến thành có truyền thống Âm nhạc, hội họa, kiến trúc đều không phát triển đến tuyệt
kĩ (khéo léo đến cực đỉnh) Trong các ngành nghệ thuật, cái phát triển nhất là thơ ca Hầu như
người nào cũng có thể, cũng có dịp làm dăm ba câu thơ Nhưng số nhà thơ để lại nhiều tác phẩm
thì không có.”
<Trần Đình Hượu, Nhìn về vốn văn hóa dân tộc, NXB Giáo dục Việt Nam, Ngữ văn 12, tập
một, 2014>
Chú ý các văn bản nhật dụng (khái niệm “nhật dụng” để phân biệt với những văn bản nghệ
thuật (là các tác phẩm thơ, văn xuôi)
Trang 34Câu 6: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo tác giả đoạn trích, người Việt Nam có “sở trường” nhất
Câu này thuộc dạng nhận biết Cần đọc kĩ ngữ liệu
Chú ý câu văn: “Trong các ngành nghệ thuật, cái phát triển nhất là thơ ca.”
Chọn C
Câu 7: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Phong cách ngôn ngữ của đoạn trích là gì?
A Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
B Phong cách ngôn ngữ chính luận
C Phong cách ngôn ngữ hành chính
D Phong cách ngôn ngữ khoa học
Tư Duy:
- PCNN nghệ thuật: văn bản thơ, truyện, kí, kịch, tiểu thuyết
- PCNN chính luận: nhật dụng bàn về 1 vấn chính trị - xã hội nào đó
- PCNN hành chính: Rất ít ra => Vì nếu ra sẽ không biết hỏi cái gì tiếp theo
- PCNN khoa học: thuật ngữ khoa học
Đọc kĩ tài liệu “Lí thuyết đọc hiểu” thầy đã gửi để phân biệt phong cách ngôn ngữ với thao
tác lập luận, cách thức lập luận (hay còn gọi là cách trình bày) và phương thức biểu đạt
Chọn B
Câu 8: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo lập luận của tác giả, văn hóa Việt Nam thể hiện rõ nhất
đặc điểm nào dưới đây
A Không có lĩnh vực nào bị cấm đoán
B Không có lĩnh vực nào phát triển đến đỉnh cao
C Không có lĩnh vực nào bị kỳ thị
D Không có tôn giáo nào phát triển đến đỉnh cao
Tư Duy:
Đây là dạng câu thông hiểu Cần bao quát được ý của cả ngữ liệu mới trả lời chính xác
A Không nhắc đến trong bài
B Ý bao quát toàn bài
Trang 35C Không nhắc đến trong bài
D Ý nhỏ trong bài
Chọn B
Câu 9: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Đoạn trích bàn về vấn đề gì?
A Văn hóa Việt Nam
B Kiến trúc Việt Nam
C Khoa học Việt Nam
D Tôn giáo Việt Nam
Tư Duy:
Thực chất là hỏi về chủ đề của đoạn Đáp án thường rơi vào ý bao quát nhất Tuy nhiên vẫn
cần đọc kĩ ngữ liệu để xác định cho đúng Chú ý từ khóa ở câu chủ đề
- Giải thích: làm rõ khái niệm, thuật ngữ, đối tượng
- Phân tích: chia nhỏ vấn đề để xem xét
- Chứng minh: lấy dẫn chứng
- Bình luận: nhận xét, đánh giá mang tính chủ quan
Lưu ý: Hỏi thao tác chính thi trắc nghiệm chỉ lời 1 thao tác
Đọc kĩ tài liệu “Lí thuyết đọc hiểu” thầy đã gửi để phân biệt các thao tác lập luận Trong
tài liệu có ví dụ minh họa
Chọn B
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 11 đến 15:
Các loài động vật sống dưới nước có những chiến thuật tự vệ khác nhau Trong các rặng san
hô của vùng biển nhiệt đới, có loài cá có vẻ ngoài như một trái bóng Bình thường, chúng chỉ
to bằng bàn tay con người Nhưng trong cơ thể chúng có một túi khí nhỏ, khi gặp kẻ thù, trong
nháy mắt, túi khí phình to như một trái bóng Lúc này, thể tích toàn thân của chúng tăng lên
gấp 20 lần, đủ để các con cá lớn không nuốt nổi Còn cá nóc gai có bề ngoài giống với cá nóc
thường, chỉ có điều, ngoài da của chúng có rất nhiều gai nhọn Khi bị tấn công, cá nóc gai nhanh
chóng hớp vài ngụm không khí hoặc nước vào bụng, mình chúng phồng to và những chiếc gai
Trang 36nhọn lúc này sẽ dựng đứng lên tua tủa như lông nhím đủ để kẻ thù phải e ngại, lùi bước Một
số loài động vật khác còn học được "phép phân thân" Điển hình trong số này là loài hải sâm
và loài cua Khi bị tấn công, hải sâm nhanh chóng đẩy toàn bộ phần nội tạng vừa dài vừa dính
ra khỏi cơ thể, bản thân chúng thì nhờ vào lực phản hồi để bắn mình ra xa, trốn thoát Sau khi
bị mất cơ quan nội tạng, tính mạng của chúng không hề bị nguy hiểm Chỉ sau 50 ngày, chúng
lại tái sinh cơ quan nội tạng mới Loài cua cũng vậy, khi gặp nguy hiểm, chúng cũng nhanh
chóng tự ngắt càng hoặc chân để đánh lừa con mồi và bảo toàn mạng sống Những cơ quan này
sau đó sẽ lại tái sinh
<Trần Thuật Bành - Trần Thiện Dư, Bí ẩn sinh tồn ở sinh vật, NXB Thanh niên, 200 3, trang
185 - 187>
Đây là câu hỏi phải đầu tư nhiều thời gian nhất
Câu 11: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo đoạn trích, ý nào sau đây KHÔNG nói đến cách thức để
tự vệ của một số loài động vật sống dưới nước?
A Bắn mình ra xa để trốn thoát
B Những chiếc gai nhọn dựng đứng lên tua tủa
C Đánh lừa con mồi
D Làm cho thể tích cơ thể to lên
Tư Duy:
Đánh lừa con mồi: Đây là mục đích chứ không phải cách thức
Đây là câu nhận biết Chú ý đọc kĩ ngữ liệu
Chọn C
Câu 12: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Ý nào sau đây KHÔNG được nói đến trong đoạn trích?
A Cá nóc gai có nhiều gai nhọn ngoài da còn cá nóc thường thì không có
B Hải sâm vẫn sống được sau khi bị mất nội tạng
C Nhờ lực phản hồi của nước, những chiếc gai nhọn của cá nóc dựng đứng lên tua tủa
D Sau khi cua bị mất càng và chân, càng và chân của nó sẽ mọc lại
Trang 37- Quy nạp: Câu khái quát ở cuối
- Diễn dịch: Câu chủ đề ở đầu
- Móc xích: Ý này nối tiếp ý kia bằng việc nhắc lại các từ khóa ở câu trước
- Tổng - phân - hợp: Câu chủ đề ở đầu - câu khái quát ở cuối
- Song hành: Các ý được trình bày song song Không có câu chủ đề, cũng không có câu
khái quát
Lưu ý: Móc xích, song hành đi thi ít ra
+ Phân biệt câu khái quát và câu chủ đề
+ Chủ đề đứng ở đầu câu nêu bao quát vấn đề
+ Khái quát đứng ở cuối vừa bao quát lại vấn đề vừa có thể phát triển, mở rộng
“Trình bày theo cách nào” giống như “cách thức lập luận” hay “cách trình bày” Cứ tìm
xem có câu chủ đề (ở đầu), câu khái quát (ở cuối) không thì ra Đọc lại “Lí thuyết đọc hiểu”
Chọn B
Câu 14: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Từ “lúc này” (gạch chân, in đậm) trong đoạn trích được dùng
chỉ khoảng thời gian nào?
A Lúc túi khí nhỏ của con cá sắp phình to
B Lúc cơ thể con cá tăng lên gấp 20 lần
C Lúc con cá bắt đầu gặp kẻ thù
D Lúc túi khí của con cá đã phình to
Tư Duy:
Từ khóa đặt đầu câu chú ý đọc câu trước đó:
“Nhưng trong cơ thể chúng có một túi khí nhỏ, khi gặp kẻ thù, trong nháy mắt, túi khí phình
to như một trái bóng Lúc này, thể tích toàn thân của chúng tăng lên gấp 20 lần, đủ để các
con cá lớn không nuốt nổi.”
Mức độ nhận biết nhưng dễ nhầm lẫn Cần đọc kĩ
Chọn D
Câu 15: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Từ “chúng” (gạch chân, in đậm) trong đoạn trích được dùng
để nói về loài nào?
Trang 38Từ khóa đặt đầu câu chú ý đọc các câu trước đó:
“Khi bị tấn công, hải sâm nhanh chóng đẩy toàn bộ phần nội tạng vừa dài vừa dính ra khỏi
cơ thể, bản thân chúng thì nhờ vào lực phản hồi để bắn mình ra xa, trốn thoát Sau khi bị mất
cơ quan nội tạng, tính mạng của chúng không hề bị nguy hiểm Chỉ sau 50 ngày, chúng lại
tái sinh cơ quan nội tạng mới”
Mức độ nhận biết nhưng dễ nhầm lẫn Cần đọc kĩ
Chọn A
Đọc đoạn trích sau đây và trả lời các câu hỏi từ 16 đến 20:
Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến
hấp dẫn của nhiều luồng di cư Luồng thứ nhất bao gồm những thành phần tinh hoa của đất
nước Họ là những người có năng lực, học vấn và vốn liếng, được tuyển dụng hoặc tự tìm đến
chốn kinh kỳ để phát triển và thi thố với đời Luồng thứ hai là những người dân cùng khổ từ
các vùng nông thôn, do lao dịch, thuế má, thất bát, dịch bệnh và bóc lột, bị đẩy đến tình trạng
bần cùng Họ đổ về Thăng Long tìm cơ hội thay đổi cuộc đời và tạo nên những khu cư trú tồi
tàn của người lao động vùng ngoại ô Luồng di cư thứ ba là của những người nước ngoài đủ
mọi thành phần sắc tộc và chủng tộc, từ những thương nhân, nhà truyền giáo, nhà ngoại giao
cho đến những người lao động nghèo hèn Họ di chuyển vào thành phố lớn để tìm kiếm cơ hội
phát triển sự nghiệp hoặc chỉ đơn giản là để tìm kế sinh nhai Bên cạnh luồng di cư đến thành
phố, cũng có luồng di cư ra khỏi thành phố dù là tự nguyện hay cưỡng bức Đặc biệt, các cuộc
chiến tranh binh lửa, xung đột và cướp bóc đẫm máu thường là nguyên nhân làm cho số lượng
cư dân khu vực đô thị giảm đi nhanh chóng Chính sách của nhà nước ở mỗi thời kỳ cũng
khuyến khích hoặc ngăn chặn các luồng di dân vào thành phố làm cho dân số khu vực đô thị
thay đổi thất thường Tuy nhiên, hiện tượng nổi bật của các biến động dân số khu vực đô thị
chính là các dòng di cư
<Nguyễn Văn Chính, Cấu trúc và giải cấu trúc bản sắc văn hóa Hà Nội, Khoa Lịch sử: Một
chặng đường nghiên cứu (2006 - 2011), NXB Thế giới, 2011, trang 163 – 192>
Câu 16: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Ý chính của đoạn trích là gì?
A Di cư là một hiện tượng nổi bật của các biến động dân số ở Thăng Long - Hà Nội
B Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến hấp dẫn
C Có ba luồng di cư cơ bản vào đô thị Thăng Long - Hà Nội
D Thăng Long - Hà Nội cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới
Trang 39Tư Duy:
Cần đọc kĩ câu đầu và câu cuối để tìm ra đáp án bao quát nhất
“Cũng giống như nhiều đô thị trên thế giới, Thăng Long - Hà Nội luôn luôn là một điểm đến
hấp dẫn của nhiều luồng di cư.” “Tuy nhiên, hiện tượng nổi bật của các biến động dân số
khu vực đô thị chính là các dòng di cư.”
Chọn A
Câu 17: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo đoạn trích, nguyên nhân nào làm cho dân số Hà Nội có
chiều hướng biến động không bình thường?
A Quá trình di cư đến Hà Nội của những người lao động bần cùng
B Việc di cư và lưu trú ở Hà Nội cho thành phần tinh hoa của đất nước
C Chính sách di cư của nhà nước ở mỗi thời kỳ
D Sự di cư đến Hà Nội của những người đa sắc tộc, đa chủng tộc
Tư Duy:
Dạng câu nhận biết Ý có trong ngữ liệu Đọc kĩ sẽ phát hiện ra đáp án
Chú ý câu: “Chính sách của nhà nước ở mỗi thời kỳ cũng khuyến khích hoặc ngăn chặn các
luồng di dân vào thành phố làm cho dân số khu vực đô thị thay đổi thất thường.”
Chọn C
Câu 18: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo đoạn trích, luồng di cư của những đối tượng nào tạo nên
những đặc trưng riêng về mặt cư trú?
A Người di cư ra khỏi thành phố
B Tầng lớp tinh hoa
C Người nông thôn
D Tầng lớp lao động
Tư Duy:
Đây là câu thông hiểu Cần có tư duy phân tích mới xác định đúng đáp án
Chú ý câu: “Luồng thứ hai là những người dân cùng khổ từ các vùng nông thôn Họ đổ về
Thăng Long tìm cơ hội thay đổi cuộc đời và tạo nên những khu cư trú tồi tàn của người lao
động vùng ngoại ô.”
Chọn C
Câu 19: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Theo đoạn trích, luồng di cư của đối tượng nào đa dạng hơn
cả về thành phần?
A Những người dân cùng khổ từ các vùng nông thôn
B Những người nước ngoài
Trang 40C Những người nông dân
D Những thành phần tinh hoa của đất nước
Tư Duy:
Đây là câu thông hiểu Cần có tư duy phân tích mới xác định đúng đáp án
Chú ý câu: “Luồng di cư thứ ba là của những người nước ngoài đủ mọi thành phần sắc tộc
và chủng tộc”
Chọn B
Câu 20: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Từ "tinh hoa" (in đậm, gạch chân) trong đoạn trích gần nghĩa
hơn cả với từ ngữ nào?
Từ “tinh hoa”: phần tinh tuý, tốt đẹp nhất, quan trọng nhất
Cần lưu ý đến từ có nghĩa bao quát nhất
Từ “thiết lập” sai về ngữ nghĩa
Chú ý đến động từ, tình từ nếu trong câu có gạch chân những từ loại đó
Chọn D
Câu 22: [ĐGNL QGHN – TEAM TVH] Xác định một từ/ cụm từ SAI về ngữ pháp/ hoặc ngữ nghĩa/
logic/ phong cách: