Giáo án ôn tập và kiểm tra giữa kì 2 ngữ văn 6 sách cánh diều

Giáo án ôn tập và kiểm tra giữa kì 2 ngữ văn 6 sách cánh diều Giáo án ôn tập và kiểm tra giữa kì 2 ngữ văn 6 sách cánh diều

GIÁO ÁN ÔN TẬP VÀ KIỂM TRA GIỮA KÌ 2

Ngày soạn:

Ngày dạy:

ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ II

I MỤC TIÊU

1 Năng lực:

-Trình bày, hệ thống lại kiến thức, kĩ năng cơ bản đã học trong bài 6 – 7 – 8, gồm các kĩ năng đọc hiểu, viết, nói và nghe; các đơn vị kiến thức tiếng Việt, văn học

- Thực hành đọc hiểu văn bản truyện đồng thoại, văn bản thơ có yếu

tố tự sự, miêu tả; viết bài văn tự sự kể lại một trải nghiệm đáng nhớ

- Góp phần phát triển các năng lực chung: tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, sáng tạo

2 Về phẩm chất:

- Chăm chỉ, trách nhiệm, tự giác, tích cực trong học tập và làm việc nhóm

- Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc và lòng nhân ái, trân trọng con người, trân trọng cuộc sống

II PHƯƠNG TIỆN VÀ THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Máy tính, máy chiếu, máy chiếu vật thể

- Các văn bản thơ lục bát ngoài SGK

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

* Hoạt động 1 Hệ thống kiến thức cơ bản

a Mục tiêu:HS hệ thống được các nội dung kiến thức, kĩ năng (văn

học và ngôn ngữ) đã được hình thành trong bài 6 – 7 – 8

b Nội dung:GV hướng dẫn HS làm việc nhóm, trình bày sản phẩm

đã được giao (ở nhà) để ôn lại các nội dung kiến thức đã học

c, Sản phẩm:Bảng thống kê, sơ đồ tư duy, ppt trình chiếu kết quả

làm việc nhóm của HS theo hướng dẫn của GV

d, Tổ chức thực hiện:

- GV giao nhiệm vụ, hướng dẫn HS thực hiện các nhiệm vụ trước và trong giờ học

+ Giao nhiệm vụ, hướng dẫn HS thực hiện nhiệm vụ ở nhà: GV chia lớp thành 6 nhóm, giao nhiệm vụ cho các nhóm tổng kết kiến thức, kĩ năng

về văn bản truyện đồng thoại (nhóm 1,2); văn bản thơ có yếu tố tự sự, miêu

tả (nhóm 3,4); viết bài văn kể lại một trải nghiệm đáng nhớ (nhóm 5,6)

+ Trong giờ học: Các nhóm lần lượt trình bày sản phẩm, kết quả thảo luận của nhóm

- HS thực hiện nhiệm vụ theo hướng dẫn của giáo viên

- GV gọi các nhóm lần lượt lên trình bày kết quả, sản phẩm làm việc nhóm theo phân công và tự điều hành tiếp nhận, phản hồi ý kiến của các thành viên trong lớp về chủ đề được phân công thảo luận

- GV tham gia định hướng (nếu cần); yêu cầu các nhóm chỉnh sửa sản phẩm, tập hợp thành tài liệu ôn tập cho cả lớp

*Dự kiến sản phẩm

1 Văn bản truyện đồng thoại, văn bản thơ có yếu tố tự sự, miêu tả

Văn

Truyệ

n đồng

thoại

- Là loại truyện

thường lấy loài

vật làm nhân

vật

- Các con vật

trong truyện

đồng thoại được

nhà văn miêu

tả, khắc họa như

con người

- Đầu tiên, cần xác định được các sự việc chínhđược kể

- Sau đó chỉ ra những nhân vật là loài vật đã được miêu

tả, trong đó xác định nhân vật chính

- Tiếp theo, đi sâu tìm hiểu hình dáng, điệu bộ, cử chỉ, ngôn ngữ, tính cách của các nhân vật trong truyện

- Phát hiện bài học mà truyện muốn gửi thông điệp, liên hệ

Dế Mèn phiêu lưu kí

- Tô Hoài, Anh Cút lủi

- Võ Quảng,

…

bài học ấy với cuộc sống của bản thân em

Thơ có

yếu tố

tự sự,

miêu

tả

Nội dung bài

thơ thường kể

lại sự việc và

miêu tả sự vật,

qua đó thể hiện

thái độ, cảm

xúc, tư tưởng

của tác giả

- Đọc kỹ văn bản thơ và xác định câu chuyện được kể trong bài thơ

- Nhận biết những yếu tố tự

sự, miêu tả trong văn bản và chỉ ra tác dụng của những yếu

tố ấy

- Chỉ ra một số nét đặc sắc về hình thức nghệ thuật của bài thơ

- Suy nghĩ về ý nghĩa của bài thơ và những nhận thức, tình cảm của em sau khi học

Đêm nay Bác không ngủ - Minh Huệ, Lượm – Tố Hữu, Gấu con chân vòng kiềng – U-sa-chốp,…

2 Viết bài văn

MỘT SỐ KIỂU BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM

- Những trải nghiệm

vui vẻ, hạnh phúc:

một chuyến thăm quê

vui vẻ cùng những

người thân, một

chuyến du lịch đến

vùng đất mới, một

buổi dã ngoại cùng

các bạn trong lớp,

một việc làm tốt…

- Những trải nghiệm buồn, tiếc nuối: một

sự việc gây ra lỗi lầm để cha mẹ buồn lòng, một chuyện bị hiểu lầm khiến em

có những cư xử đáng tiếc, một buổi chia tay bạn chuyển trường…

- Những trải nghiệm khiến em thay đổi và trưởng thành hơn: tận mắt chứng kiến một câu chuyện khiến bản thân tự thấy xấu hổ, một hành trình khám phá điều mới

mẻ, thú vị, một sự việc gây ra hậu quả đáng tiếc khiến em ân hận, day dứt…

QUY TRÌNH VIẾT BÀI VĂN KỂ LẠI MỘT TRẢI NGHIỆM

bị

- Lựa chọn trải nghiệm đảm bảo đúng yêu cầu của đề bài

- Thu thập tài liệu:

+ Nhớ và ghi chép lại sự việc và những diễn biến chính của

sự việc đó

+ Nhớ lại những người tham gia sự việc là ai, có những việc làm, lời nói, hành động nào trong câu chuyện

+ Hỏi lại người thân/ bạn bè… những chi tiết liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến sự việc

2 Tìm ý

và lập

dàn ý

a Tìm ý bằng cách trả lời các câu hỏi sau:

- Trải nghiệm định kể là gì? Xảy ra trong hoàn cảnh nào? (thời gian? địa điểm?)

- Những ai có liên quan đến trải nghiệm đó? Họ đã nói và làm gì?

- Có những sự việc nào đã xảy ra: sự việc mở đầu? các sự việc tiếp theo? sự việc kết thúc?

- Trải nghiệm ấy đã đem lại cho em cảm xúc, ấn tượng gì?

Vì sao em có những thay đổi trong nhận thức, thái độ?

- Từ trải nghiệm em tự rút ra cho mình bài học như thế nào?

b Lập dàn ý:

- Mở bài: Giới thiệu khái quát về trải nghiệm sẽ kể

- Thân bài: Kể chi tiết cụ thể về trải nghiệm

+ Tình huống/hoàn cảnh (địa điểm, thời gian) xảy ra trải nghiệm

+ Diễn biến của trải nghiệm: sự việc mở đầu  các sự việc tiếp diễn  sự việc cao trào  sự việc kết thúc

+ Điều đặc biệt khiến em ấn tượng, thay đổi bản thân…

- Kết bài: cần nêu được ý nghĩa của trải nghiệm đối với bản thân hoặc bài học rút ra từ trải nghiệm đó

3 Viết

bài

Từ dàn ý đã chuẩn bị, bám sát để viết thành bài văn theo yêu cầu, khi viết cần lưu ý như sau:

- Nhất quán về ngôi kể: đảm bảo thống nhất xưng “tôi”,

“em” xuyên suốt bài viết.

- Đảm bảo mạch kể theo diễn biến sự việc, đặc biệt tập trung vào sự việc chính

- Khi kể sự việc cần thông qua các hành động, lời thoại… của nhân vật

- Kết hợp các yếu tố miêu tả (không gian, cảnh vật, nhân vật…), thể hiện cảm xúc của người viết đối với sự việc được kể…

4 Kiểm

tra,

chỉnh

sửa

Đánh giá và chỉnh sửa bài viết theo theo rubric, bảng kiểm

* Hoạt động 2 Luyện tập

a Mục tiêu:HS vận dụng những kiến thức, kĩ năng đã được học, ôn

tập, thảo luận để thực hành làm đề ôn luyện

b Nội dung:GV hướng dẫn HS thực hành cách làm bài, trả lời câu

hỏi bằng hệ thống đề ôn luyện

c, Sản phẩm:Câu trả lời, bài viết của HS.

d, Tổ chức thực hiện:

- GV phát đề ôn luyện, cho HS thực hành phần đọc – hiểu ở lớp, gợi

ý, định hướng thực hành phần viết ở nhà

- HS thực hiện cá nhân phần đọc hiểu ở lớp trong thời gian 30 phút

và phần viết ở nhà theo hướng dẫn của GV

- GV gọi 4 HS lên bảng viết câu trả lời cho các câu hỏi đọc hiểu của

đề ôn luyện; HS khác theo dõi, nhận xét bài làm của các bạn (Nội dung, cách trình bày, chính tả, ngữ pháp, diễn đạt,…)

- GV kiểm tra, đánh giá, nhận xét, khắc sâu kĩ năng làm bài, trả lời câu hỏi của HS đối với bài kiểm tra định kì 2 kĩ năng đọc và viết

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA KÌ 2 NGỮ VĂN 6

* Đề kiểm tra mẫu:

* Ma trận đề

Mức độ

NLĐG

Nhận biết Thông hiểu

Vận dụng Thấp

Vận dụng cao

Tổng

I Đọc- hiểu

Ngữ liệu: văn bản

tự sự

Tiêu chí lựa chọn

ngữ liệu:

Một đoạn trích văn

bản tự sự tương

đương với một

đoạn văn bản được

học chính thức

trong chương trình;

có đề tài, chủ đề

quen thuộc, đảm

bảo tính giáo dục

Nhận biết

về ngôi kể, nhân vật, biện pháp xây dựng câu

chuyện trong văn bản; chủ ngữ trong câu

Hiểu được nội dung văn bản, biết tóm tắt văn bản

tự sự theo yêu cầu;

hiểu được cấu tạo của chủ ngữ trong câu

Liên hệ hành động của nhân vật với thực

tế cuộc sống để nhận ra cách ứng

xử phù hợp

Câu

Điểm

Tỉ lệ %

C1+ C2 +

Ý 1 C4 1,5 15%

C2+ Ý 2 C4

2,5 25%

C5

1,0 10%

5

5 50%

II Viết

Viết bài văn kể lại

một trải nghiệm

đáng nhớ của thân

Hoặc: Viết bài văn

trình bày suy nghĩ

về một vấn đề bản

thân quan tâm

Tạo lập văn bản hoàn chỉnh theo yêu cầu

Câu

Điểm

C6 5,0

1 5,0

Tỉ lệ % 50% 50%

Tổng số câu

Số điểm toàn bài

Tỉ lệ % điểm cả

bài

2,5 câu 1,5 15%

1,5 câu 2,5 25%

1 1,0 10%

1 5,0 50%

6 10 100%

Phần I Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi:

… Mấy hôm sau, Mèo Con đã thuộc tất cả các ngóc ngách từ trên nhà xuống bếp, từ trong sân đến ngoài vườn Đến chỗ nào cũng có những cuộc gặp gỡ, những câu chuyện làm cho Mèo Con ngẫm nghĩ Cả ngày, chú chạy chơi cho đến lúc nào nghe Bống gọi: “Miu Miu về ăn cơm”

Bữa trưa ấy, Mèo Con lại nằm lim dim mắt sưởi nắng trên thềm nhà

Mẹ Bống đang xay cối thóc ù ù, rào rào Mấy chú gà con kêu chiêm chiếp, xúm xít đến nhặt những hạt thóc vãi

Bỗng trong chuồng gà nghe quác một tiếng thật to Quác quác, Gà

Mẹ từ trong chuồng kêu thất thanh, xòa cánh nhảy tót ra ngoài, kêu te tái Mèo Con vút một cái đã băng mình đến

“Quác quác, chết chết” Gà Mẹ mắt long lên, đuôi và cánh xù to, cuống quýt Mèo Con bỗng lạnh người Một con rắn đang bạnh to cổ, lắc

lư cất cao cái đầu, trườn mình lên ổ trứng gà đang ấp

“Quác quác! Cậu Miu ơi! Cậu Miu cứu lấy ổ trứng của tôi!”

Miu không kịp suy nghĩ gì, nhảy chồm lên giữa mình Hổ Mang Phịch, cả hai con rơi xuống đất

Hổ Mang cổ càng bạnh to, mắt như hai hòn lửa, lưỡi thè ra hằn học:

“Thằng ranh, mày muốn chết sẽ được chết”

Vút, cái đầu rắn lao thẳng tới

Mèo Con quật đuôi, nhảy sang bên tránh được: “Phì, tao sẽ bẻ gãy xương sống mày” Mèo Con thấy phun dữ tợn, lông dựng đứng lên, răng nanh nhe ra, vuốt nhọn thủ sẵn ở cả bốn chân Vút, rắn lại lao cái nữa, Mèo Con lại vừa vặn tránh được

“Quác quác, cậu phải nhảy vòng tròn thì nó mới không mổ kịp” Gà

Mẹ ở ngoài, kêu to lên Mèo Con được mách nước, cứ chồm chồm nhảy

tròn xung quanh Hổ Mang cố xoay theo, cái đầu lắc lư, nhưng nó không mổ được cái nào nữa

Bỗng chát một tiếng, Hổ Mang gục đầu xuống, quằn quại định chuồn

đi Chát một tiếng nữa, Hổ Mang đã gãy sống lưng nằm thẳng đờ Mẹ Bống tay cầm cái đòn gánh nện cho cái nữa giập đầu con rắn độc Hổ Mang hết ngọ ngoạy

“Cục te cục tác Ối giời, thôi thoát rồi Cám ơn cậu Miu nhé!”

Gà Mẹ lục cục nhảy lên chuồng, xem ổ trứng có việc gì không

Bống ở trên nhà chạy xuống, bế Mèo Con lên:

– Úi chào, tí nữa rắn nó mổ chết Miu của chị

Mẹ Bống bảo:

– Con Miu này thế mà gan, nó đánh nhau mãi với con rắn đấy!

(Nguyễn Đình Thi, Cái tết của mèo con –

Cuộc chiến với rắn hổ mang)

Câu 1 Xác định ngôi kể và tên các nhân vật trong đoạn trích.

Câu 2 Câu chuyện được kể trong đoạn trích là gì? Tóm tắt nội dung

đó trong khoảng 3 dòng

Câu 3 Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì để xây dựng câu

chuyện?

Câu 4 Tìm chủ ngữ trong câu sau và cho biết các chủ ngữ được cấu

tạo như thế nào:

Mấy chú gà con kêu chiêm chiếp, xúm xít đến nhặt những hạt thóc vãi.

Câu 5 Em có đồng ý với hành động đánh nhau với Hổ Mang của

Mèo Con trong đoạn trích không? Vì sao? (Viết trong khoảng 3 – 5 dòng)?

Phần II Viết (5 điểm)

Câu 6 Học sinh chọn 1 trong 2 đề sau:

Đề 1 Em đã từng trải qua những chuyến đi xa, được khám phá và

trải nghiệm biết bao thắng cảnh, di tích lịch sử văn hóa, học tập được bao

điều mới lạ… Hãy kể lại một chuyến đi và trải nghiệm đáng nhớ của bản thân

Đề 2 Viết bài văn, trình bày ý kiến của em về một vấn đề (học tập,

môi trường, tệ nạn xã hội, ) trong đời sống mà em quan tâm

HƯỚNG DẪN CHẤM

1

HS trả lời rõ 2 ý sau:

- Ngôi kể: ngôi thứ ba

- Các nhân vật: Mèo con, gà mẹ,

Hổ Mang, Bống, mẹ Bống

- 0,5 điểm: trả lời đầy đủ, chính xác như đáp án

- 0,25 điểm: trả lời được 1 ý

so với đáp án

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

2

HS trả lời 2 ý sau:

- Đoạn trích kể về việc Mèo Con

chiến đấu với Hổ Mang để cứu ổ

trứng của Gà Mẹ

- Gợi ý tóm tắt: Mèo Con đang

nằm sưởi nắng thì nghe tiếng kêu

cứu của Gà Mẹ, chú vội lao đến

và nhảy chồm lên chiến đấu với

Hổ Mang Được sự trợ giúp của

Mẹ Bống, Hổ Mang bị giết chết,

ổ trứng của Gà Mẹ được bảo vệ

an toàn.

- 1,5 điểm: trả lời đảm bảo đủ

2 ý như đáp án

- 1,0 điểm: trả lời được cả 2 ý nhưng còn thiếu sót

- 0,5 điểm: chỉ trả lời được 1

ý như đáp án

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

3 Biện pháp nghệ thuật: nhân hóa.

- 0,5 điểm: trả lời đúng biện pháp nghệ thuật

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

4 HS cần trả lời được:

- Chủ ngữ:Mấy chú gà con

- Cấu tạo:Cụm danh từ

- 1,5 điểm: nêu đúng 2 ý như đáp án

- 1,0 điểm: trả lời được 2 ý

nhưng còn thiếu sót so với đáp án

- 0,5 điểm: chỉ nêu đúng 1 ý

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

5

HS có thể lựa chọn cách trả lời

đồng ý/ không đồng ý và lí giải

hợp lí:

- Đồng ý Vì đó là hành động

dũng cảm, sẵn sàng cứu giúp khi

người khác gặp khó khăn, nguy

hiểm

- Không đồng ý Vì đó là hành

động liều lĩnh, đặt bản thân vào

tình thế nguy hiểm (Cần hành

động bình tĩnh, có thể tìm kiếm

sự trợ giúp từ người khác)

- 1,0 điểm: trả lời đúng như định hướng của đáp án

- 0,5 điểm: chỉ nêu được lựa chọn nhưng lí giải chưa thuyết phục

- 0,25 điểm: chỉ nêu được lựa chọn

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

6

1 Đảm bảo cấu trúc của bài văn:

có đầy đủ mở bài, thân bài, kết

bài

0,25 điểm

b Xác định đúng vấn đề tự sự/

c Triển khai nội dung: Học sinh

có nhiều cách viết khác nhau

nhưng có thể triển khai theo các

nội dung theo trình tự như sau:

* Đề 1.

- Mở bài: giới thiệu sơ lược về

trải nghiệm đáng nhớ của bản

thân

- Thân bài:

+ Trình bày chi tiết về thời gian,

không gian, hòa cảnh xảy ra câu

- Từ 3,5 - 4,0 điểm: bài làm đáp ứng đầy đủ các yêu cầu

về nội dung như đáp án

- Từ 2,5 - 3,25 điểm: bài làm đáp ứng đa số các nội dung như đáp án

- Từ 1,5 - 2,25 điểm: bài làm đáp ứng được ½ nội dung yêu cầu của đáp án

- Từ 0,5 - 1,25 điểm: bài làm đáp ứng được một phần nhỏ

+ Trình bày chi tiết những nhân

vật liên quan

+ Trình bày các sự việc theo

trình tự hợp lý, rõ ràng

+ Kết hợp kể và miêu tả, biểu

cảm

- Kết bài: Nêu ý nghĩa của trải

nghiệm đối với bản thân

* Đề 2.

- Mở bài: giới thiệu được hiện

tượng và quan điểm về hiện

tượng ấy

- Thân bài: Lần lượt trình bày ý

kiến theo một trình tự nhất định

để làm sáng tỏ vấn đề đã nêu ở

phần mở bài Tùy vào ý kiến của

HS để trình bày lý lẽ và bằng

chứng

+ Đưa ra được ít nhất hai lí lẽ cụ

thể để lí giải cho ý kiến của

người viết

+ Các lí lẽ được sắp xếp theo

trình tự hợp lí Người viết có thể

sử dụng các từ ngữ để giúp người

đọc nhận ra mạch lập luận

+ Người viết cần đưa ra được

bằng chứng thuyết phục để làm

sáng tỏ lí lẽ

- Kết bài: Khẳng định lại vấn đề

và đưa ra những đề xuất

của so với nội dung yêu cầu

- 0 điểm: không làm bài hoặc làm sai hoàn toàn yêu cầu đề

d Sáng tạo: HS có cách kể

chuyện độc đáo, linh hoạt; cách

0,25 điểm

diễn đạt tốt, gây ấn tượng cho

người đọc

e Chính tả, dùng từ, đặt câu,

đảm bảo chuẩn ngữ pháp, ngữ

nghĩa TV

0,25 điểm

HƯỚNG DẪN CHẤM

1

HS trả lời rõ 2 ý sau:

- Ngôi kể: ngôi thứ ba

- Các nhân vật: Mèo con, gà mẹ,

Hổ Mang, Bống, mẹ Bống

- 0,5 điểm: trả lời đầy đủ, chính xác như đáp án

- 0,25 điểm: trả lời được 1 ý

so với đáp án

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai

2

HS trả lời 2 ý sau:

- Đoạn trích kể về việc Mèo Con

chiến đấu với Hổ Mang để cứu ổ

trứng của Gà Mẹ

- Gợi ý tóm tắt: Mèo Con đang

nằm sưởi nắng thì nghe tiếng kêu

cứu của Gà Mẹ, chú vội lao đến

và nhảy chồm lên chiến đấu với

Hổ Mang Được sự trợ giúp của

Mẹ Bống, Hổ Mang bị giết chết,

ổ trứng của Gà Mẹ được bảo vệ

an toàn.

- 1,5 điểm: trả lời đảm bảo đủ

2 ý như đáp án

- 1,0 điểm: trả lời được cả 2 ý nhưng còn thiếu sót

- 0,5 điểm: chỉ trả lời được 1

ý như đáp án

- 0 điểm: không trả lời hoặc trả lời sai