Trong nghiên cứu này, tác giả nghiên cứu thực trạng, khó khăn mà sinh viên thuộc 03 mã ngành, gồm: ngành cử nhân ngôn Ngữ Anh, Luật thương mại quốc tế, Luật chất lượng cao gặp phải khi học tiếng Anh pháp lý tại trường ĐHLHN, từ đó đề xuất một số giải pháp để giải quyết khó khăn và góp phần nâng cao hiệu quả học tập tiếng Anh pháp lý.
Trang 1NHỮNG KHÓ KHĂN VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HỌC TIẾNG ANH PHÁP LÝ ĐỐI VỚI SINH VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ
NỘI – NGHIÊN CỨU DƯỚI GÓC ĐỘ NGƯỜI HỌC
Cao Nguyễn Hải Yến*
Trường Đại học Luật Hà Nội
*Tác giả liên lạc: yenmunny@gmail.com
TÓM TẮT
Trong nghiên cứu này, tác giả nghiên cứu thực trạng, khó khăn mà sinh viên thuộc 03 mã ngành, gồm: ngành cử nhân ngôn Ngữ Anh, Luật thương mại quốc tế, Luật chất lượng cao gặp phải khi học tiếng Anh pháp lý tại trường ĐHLHN, từ đó đề xuất một số giải pháp để giải quyết khó khăn và góp phần nâng cao hiệu quả học tập tiếng Anh pháp lý Tác giả sử dụng phương pháp điều tra khảo sát thông qua bảng hỏi An két và phương pháp phỏng vấn các sinh viên thuộc 03 mã ngành nói trên Kết quả thu được đã phản ánh về thái độ, mức độ yêu thích của sinh viên đối với môn học tiếng Anh pháp lý, và nhận thức của sinh viên về tầm quan trọng của Tiếng Anh pháp lý Đồng thời, nghiên cứu chỉ ra những khó khăn cụ thể xuất phát từ nội dung chương trình học, kiến thức nền về ngành luật, năng lực sử dụng ngôn ngữ tiếng Anh hay một số yếu tố khác ảnh hưởng tới việc học tiếng Anh pháp lý Những kết quả tìm được là cơ sở khoa học để tác giả mạnh dạn để xuất các hướng giải pháp về phía người học cũng như người dạy với mong muốn góp phần hoàn thiện cơ sở lý luận về việc tiếp cận chuyên ngành tiếng Anh pháp lý; nâng cao hiệu quả trong học tập tiếng Anh pháp lý tại trường Đại học Luật Hà Nội
Từ khóa: Giải pháp, khó khăn, sinh viên đại học Luật Hà Nội, tiếng Anh pháp lý
CHALLENGES AND PROPOSALS TO ENHANCE THE STUDY OF LEGAL
ENGLISH OF STUDENTS IN HANOI LAW UNIVERSITY
Cao Nguyen Hai Yen*
Hanoi Law University
*Corresponding author: yenmunny@gmail.com
ABSTRACT
This research studied the challenges of studying legal English of students from Faculty of Legal English, International Trade Law and Fast- track Law training program, from which some useful solutions were drawn up to overcome these difficulties and improve the effectiveness of studying legal English The research was conducted with the method of survey questionnaires to students of three above programs The results indicated the students’ perspectives and awareness of the importance of learning legal English/ learning English for legal purpose Besides, the study also clarified difficulties arising from the content of the current curriculum, legal background knowledge, general English skills or some other factors affecting the learning of legal English These findings lay a scientific foundation for suggesting some solutions to complement theories of access to legal English and practical applications for students and lecturers to improve the learning as well as teaching methods
Key words: Challenge, legal English, solution, student of Hanoi Law University
TỔNG QUAN
Hiện nay, tiếng Anh nói chung và tiếng Anh
pháp lý nói riêng có vai trò rất quan trọng để
đáp ứng những yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn
trong quá trình hội nhập kinh tế, xây dựng và
phát triển đất nước Tiếng Anh pháp lý trở
nên cần thiết đối với người học luật và cả các
chuyên gia trong lĩnh vực pháp lý Tuy
nhiên, một người có trình độ tiếng Anh và trình độ chuyên môn về ngành luật tốt nhưng khi tiếp xúc với tiếng Anh pháp lý vẫn còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế nhất định.Làm thế nào để trở thành nguồn nhân lực pháp lý chất lượng cao có thể công tác trong các lĩnh vực pháp lý về thương mại, hình sự, tư pháp, công pháp quốc tế là vấn đề chưa có hồi kết
Trang 2trong những năm gần đây Đối với sinh viên
ngành ngôn Ngữ Anh, Thương Mại Quốc Tế,
Chất lượng cao tại trường Đại học Luật Hà
Nội, tiếng Anh pháp lý là môn học bắt buộc
trong chương trình học đào tạo Trường Đại
học Luật Hà Nội chính thức triển khai
chương trình đào tạo hệ đại học chính quy
ngành Ngôn Ngữ Anh chuyên ngành tiếng Anh Pháp lý là một bước tiến quan trọng nhằm “tạo” ra một thế hệ mới có trình độ chuyên môn cao về tiếng Anh pháp lý đáp ứng những yêu cầu, đòi hỏi của nghề luật trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế
Hình 1 Ngành ngôn ngữ Anh - chuyên ngành tiếng Anh pháp lý trường ĐHLHN
Tuy nhiên, tiếng Anh pháp lý là một môn học
tương đối mới mẻ đối với sinh viên Luật với
sự đặc trưng về mặt thuật ngữ cũng như ngữ
pháp Điều này khiến việc tiếp cận môn học
này của sinh viên còn gặp phải nhiều khó
khăn Hơn nữa dưới góc độ nghiên cứu của
người học, tại trường ĐHLHN chưa có đề tài
nào tìm hiểu về những khó khăn, cách khắc
phục khó khăn và phương pháp học tập có
hiệu quả đối với tiếng Anh pháp lý Do đó,
nghiên cứu đánh giá về thực trạng học tập
môn học tiếng Anh pháp lý tại trường là một
yêu cầu cấp thiết Mục tiêu của nghiên cứu
này là làm rõ những khó khăn mà sinh viên
gặp phải khi tiếp cận chuyên ngành tiếng
Anh pháp lý, cũng như đề xuất những giải
pháp để giải quyết những khó khăn ấy nhằm
nâng cao hiệu quả học tập tiếng Anh pháp lý
Kết quả của nghiên cứu này có thể là tài liệu
tham khảo cho người học – sinh viên ngành
ngôn ngữ Anh, Luật thương mại quốc tế,
Luật chất lượng cao nhằm cải thiện thực
trạng học tập của bản thân cũng như cơ sở
cho người dạy hoàn thiện phương pháp giảng
dạy và nâng cao hiệu quả giảng dạy tiếng
Anh pháp lý
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP
Để thực hiện mục đích và nhiệm vụ của
đề tài, tác giả sử dụng phương pháp điều tra
là phương pháp chính yếu Tác giả tiến hành
xây dựng bảng hỏi An két với 32 câu hỏi
nhằm thu thập các dữ liệu liên quan tới thông
tin của người thực hiện khảo sát, thái độ khi tiếp cận môn học tiếng Anh pháp lý của người học, khó khăn mà người học gặp phải khi tiếp cận môn học tiếng Anh pháp lý và giải pháp để có thể khắc phục những khó khăn đó Các câu hỏi bao gồm câu hỏi mở, câu hỏi đóng và một số câu hỏi hỗn hợp Đối tượng được lựa chọn tham gia điều tra là sinh viên thuộc sinh viên theo học ngành ngôn ngữ Anh, Luật chất lượng cao, Luật thương mại quốc tế tại trường ĐHLHN Đây đều là nhóm đối tượng có những điểm chung như: Đều tiếp cận chuyên ngành tiếng Anh pháp
lý từ 2 năm trở lên; phần lớn đều học tiếng Anh từ 8 năm trở lên; đều gặp phải những khó khăn khi học tiếng Anh pháp lý; được giảng dạy môn học tiếng Anh pháp lý bởi các giảng viên thuộc bộ môn tiếng Anh trường ĐHLHN Đồng thời, tác giả còn sử dụng phương pháp bổ trợ là tiến hành phỏng vấn (phỏng vấn bán cấu trúc- semi structured interview) dựa theo bảng câu hỏi mẫu để khai thác thông tin từ phía người học tiếng Anh pháp lý để làm rõ hơn các dữ liệu trong phiếu điều tra Lựa chọn phương pháp phỏng vấn này tác giả có thể linh hoạt trong việc thu thập số liệu từ người trả lời phỏng vấn Trong khi tiến hành phỏng vấn tác giả và người được phỏng vấn có thể đi sâu vào những vấn đề cần quan tâm mà khi lên kế hoạch chuẩn bị câu hỏi phỏng vấn tác giả không thể lường tới được Cụ thể, vào tuần cuối cùng của năm học 2016-2017, tác giả
Trang 3tiến hành khảo sát sinh viên thuộc 3 mã
ngành ngôn ngữ Anh, Luật chất lượng cao,
Luật thương mại quốc tế của trường ĐHLHN
thông qua bảng câu hỏi đã chuẩn bị từ trước
Người thực hiện đề tài đã trực tiếp phân phát
các bảng câu hỏi cho toàn bộ sinh viên và
đưa ra những giải thích về mục đích của bảng
hỏi cũng như những thắc mắc đối với các vấn
đề trong bảng hỏi Sau đó, các câu trả lời của
sinh viên 3 ngành nói trên, gồm 210 phiếu trả
lời chia đều cho mỗi ngành được thu thập,
tổng hợp và phân tích Bên cạnh việc thu
thập dữ liệu thông qua bảng câu hỏi điều tra,
tác giả còn tiến hành thực hiện phỏng vấn
một số bạn sinh viên thuộc 3 ngành Ngôn
Ngữ Anh, Luật Chất lượng cao, Luật Thương
mại quốc tế để đảm bảo tính linh hoạt, trung
thực, khách quan trong quá trình thu thập dữ
liệu cũng như làm rõ thêm những vấn đề có
liên quan Những sinh viên tham gia được
yêu cầu lựa chọn các câu trả lời về các vấn
đề liên quan Đồng thời, một số sinh viên
tham gia khảo sát sẽ được phỏng vấn về nội
dung chương trình đã được học cũng như
cảm nhận về độ khó, dễ của bộ môn tiếng
Anh pháp lý và điều mong muốn của sinh
viên khi học môn học này Những thông tin
được sử dụng từ những tài liệu tham khảo
cũng như từ các phiếu trả lời của sinh viên và
thông tin thu được khi phỏng vấn là nền tảng
quan trọng để người thực hiện đề tài hoàn
thành phần nghiên cứu của mình Sau đó, tác
giả tiến hành xử lí số liệu đã được khảo sát từ
phiếu khảo sát thông qua quá trình thống kê,
tổng hợp, phân tích và đánh giá Đề tài
nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích
dữ liệu định lượng Sau khi thu thập 210
phiếu trả lời bảng câu hỏi điều tra, tác giả
phân tích kết quả dựa trên thống kê dữ liệu
qua các câu trả lời của người tham gia khảo
sát Trong đó các số liệu thống kê mô tả như
tần suất, tỷ lệ phần trăm, phương tiện và độ
lệch chuẩn được sử dụng Các bảng và số
liệu được sử dụng để tóm tắt các dữ liệu định
lượng được lấy từ bảng câu hỏi của 210 sinh
viên Các dữ liệu thu thập được tập trung vào
các chủ đề liên quan tới các nội dung chính
sau: (1) Thái độ khi tiếp cận môn học tiếng
Anh pháp lý, (2) Những khó khăn gặp phải
khi học tập tiếng Anh pháp lý, (3) Các giải
pháp khắc phục khó khăn này và nâng cao
hiệu quả học tiếng Anh pháp lý Việc phân
tích số liệu, thông tin của quá trình phỏng vấn cũng được tác giả tiến hành đồng thời với việc phân tích dữ liệu từ bảng hỏi
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Từ những số liệu thống kê và phân tích dựa trên phiếu khảo sát của 210 sinh viên khóa
39, 40 ngành Ngôn Ngữ Anh, ngành Luật Chất Lượng Cao, Ngành Luật Thương Mại Quốc Tế của trường ĐHLHN, tác giả tổng hợp ra các kết quả sau liên quan tới cách nhìn nhận cũng như khó khăn gặp phải và mong muốn của sinh viên trong quá trình học tập tiếng Anh pháp lý tại trường
THÁI ĐỘ CỦA SINH VIÊN ĐỐI VỚI
MÔN HỌC TIẾNG ANH PHÁP LÝ
Phần lớn sinh viên tham gia điều tra khảo sát vẫn không thực sự thỏa mãn với những gì được học trong suốt quá trình học Tiếng Anh pháp lý ở trường cũng như cách phân chia nội dung giảng dạy của bộ môn Mặc dù vậy,
đa số sinh viên được khảo sát đều rất yêu thích môn học này với trên 80% (168/210) sinh viên trả lời thích và 20% (42/210) sinh viên không thích môn học này Những đối tượng tham gia khảo sát đều tự ý thức được tầm quan trọng của Tiếng Anh pháp lý trong quá trình học tập tại trường và cho công việc tương lai sau này Điều này được thể hiện rõ trong hình 2 Cũng theo khảo sát, tất cả sinh viên đều nhận định rằng những người học Luật bắt buộc phải có kiến thức về Tiếng Anh pháp lý và ngược lại Có thể khẳng định qua các câu trả lời, sinh viên nhận thức được tầm quan trọng của tiếng Anh pháp lý đối với người học Luật nói chung và những người hành nghề Luật sau này.Mặc dù ý thức được tầm quan trọng của chuyên ngành nhưng đối với 210 sinh viên được khảo sát, đa số đều đánh giả Tiếng Anh pháp lý là một môn học với nhiều thách thức Qua quá trình phân tích
và tổng hợp, nghiên cứu đã nắm được một số yếu tố gây khó khăn cho sinh viên trong suốt quá trình học và tiếp thu môn học này
Khó khăn do nội dung chương trình học
Kiến thức ngữ pháp về tiếng Anh pháp lý bao gồm các các thuật ngữ pháp lý xuất phát từ tiếng Latin, cụm giới từ, cụm động từ, từ đa nghĩa, câu bị động, khái niệm, từ vựng là những nội dung gây khó khăn cho sinh viên
Trang 4Hình 2 Mức độ cần thiết của Tiếng Anh pháp lý đối với sinh viên Bảng 1 Kiến thức ngữ pháp gây khó khăn cho sinh viên
Nội dung
Mức độ Rất dễ Dễ thường Bình Khó Rất khó
Các thuật ngữ pháp lý xuất
phát từ tiếng Latin
0%
(0/210)
1%
(2/210)
12.8%
(27/210)
37.1%
(78/210)
50.5% (106/210 )
Cụm giới từ sau động từ, cụm
động từ
0%
(0/210)
4.3%
(9/210)
16.7%
(35/210)
41.4%
(87/210)
37.6% (79/210)
Từ đa nghĩa (mang nghĩa khác
trong Tiếng Anh pháp lý)
0%
(0/210)
1.4%
(3/210)
14.8%
(31/210)
53.8%
(113/210)
30% (63/210)
(0/210)
6.2%
(13/210 )
20%
(42/210)
33.8%
(71/210)
40% (84/210)
Khái niệm, từ vựng pháp lý 0%
(0/210)
2.4%
(5/210)
10%
(21/210)
44.2%
(93/210)
42% (88/210)
Hình 3 Các yếu tố tác động tiêu cực tới việc học tiếng Anh pháp lý
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
Không cần thiết Bình thường Khá cần thiết Cần thiết Rất cần thiết
26%
14%
37%
18%
5%
Yếu tố tác động tiêu cực đến việc học TAPL
Trình độ Tiếng Anh còn yếu
Tài liệu tham khảo hạn chế
Chưa có phương pháp học
Chương trình học còn nhiều vấn đề phức tạp
Nội dung khác
Trang 5Khó khăn xuất phát từ kiến thức nền về
ngành luật
Kiến thức pháp luật khó nhất là việc so sánh
hệ thống pháp luật Việt Nam với hệ thống
pháp luật thế giới bởi số lượng sinh viên
đánh giá ở mức độ rất khó và khó chiếm tới
93.4% trên tổng số Thứ hai là các quy định
trong các ngành luật của các nước trên thế
giới với 83.36% sinh viên đánh giá ở 2 mức
độ khó này Tiếp đó là hệ thống Pháp luật thế
giới (80% sinh viên đánh giá) Ở vị trí cuối
cùng là mô tả sự khác biệt về hệ thống pháp
luật của các nước trên thế giới
Khó khăn xuất phát từ các kỹ năng thực
hành
Số lượng lớn sinh viên ngành ngôn ngữ Anh
ngành Luật chất lượng cao, ngành Luật
thương mại quốc tế đều có chung quan điểm
rằng kỹ năng Viết sử dụng Tiếng Anh pháp
lý là một trong những kỹ năng có yêu cầu
cao và khó thực hành một cách hoàn hảo nhất
với hơn 40% lượt bình chọn Ở vị trí tiếp
theo là kỹ năng đọc hiểu tài liệu Tiếng Anh
pháp lý và kỹ năng nghe audio liên quan tới
Giải pháp nâng cao hiệu quả học tiếng
Anh pháp lý từ phía người dạy
tiếng Anh pháp lý với hơn 20% lựa chọn và
cuối cùng là kỹ năng nói
Khó khăn do các yếu tố chủ quan và
khách quan
Yếu tố chủ quan bao gồm: Thời gian dành
cho việc học tiếng Anh pháp lý của sinh viên;
Tần suất tiếp cận tiếng Anh pháp lý qua các
nguồn thông tin Yếu tố khách quan được thể
hiện ở Hình 3 Trên cơ sở nghiên cứu, đề tài
làm rõ những khó khăn, hạn chế còn gặp phải
trong quá trình tiếp cận chuyên ngành của
sinh viên Từ đó, tác giả đề xuất hướng giải
pháp góp phần khắc phục những khó khăn và
nâng cao hiệu quả học tập đối với chuyên
ngành quan trọng này
GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ
HỌC TIẾNG ANH PHÁP LÝ TỪ PHÍA
NGƯỜI HỌC
Thứ nhất, sinh viên cần xác định thái độ, mục
tiêu, động lực học tập rõ ràng, Có phương
pháp học đúng đắn cũng như sắp xếp và bố
trí thời gian, môi trường học tập hợp lý Cụ
thể, về phương pháp học theo chiều dọc:
trong phạm vi cùng loại vấn đề, cùng chuyên
môn, lĩnh vực tiếng Anh pháp lý hoặc theo
chiều ngang: trong phạm vi những chương mục, môn học khác như Luật dân sự, Luật thương mại, Luật hình sự, Luật quốc tế có liên quan chặt chẽ đến tiếng Anh pháp lý
Thứ hai, sinh viên cần nâng cao các kiến thức
liên quan tới tiếng Anh pháp lý: kiến thức về tiếng Anh tổng quát; kiến thức nền về ngành Luật; kiến thức về tiếng Anh pháp lý (bao gồm kiến thức về từ vựng, thuật ngữ, ngữ pháp tiếng Anh pháp lý; kiến thức về kỹ năng nghe - nói - đọc - viết - biên phiên dịch pháp lý)
Giảng viên cần đáp ứng đủ các yêu cầu thiết
về trình độ chuyên môn cao, nghiệp vụ sự phạm tốt Sự yêu nghề, tâm huyết với công tác giảng dạy, cũng là yếu tố không thể thiếu Việc tuyển chọn, thu hút người bản xứ có chuyên môn về Tiếng Anh pháp lý, am hiểu tiếng Việt; những người đã từng học tập, làm việc trong lĩnh vực luật pháp ở những nước
sử dụng tiếng Anh về giảng dạy cho sinh viên tại trường ĐHLHN cũng cần được xem xét và ưu tiên Về phương pháp giảng dạy, ngoài những buổi học lý thuyết, giảng viên nên thường xuyên tổ chức những buổi làm việc theo nhóm, thảo luận, tranh luận, giải quyết các vụ án có yếu tố nước ngoài, có sử dụng tiếng Anh pháp lý dành cho sinh viên Giảng viên cần khuyến khích sinh viên vận dụng và tiếp xúc với tiếng Anh pháp lý nhiều
hơn nữa trong quá trình học Luật
Giải pháp nâng cao hiệu quả học tiếng Anh pháp lý từ phía nhà trường
Về mặt cơ chế, chính sách, nhà trường cần đưa ra những chương trình học phù hợp với sinh viên sao cho các nội dung học không quá thiên về lý thuyết gây nhàm chán mà phải kết hợp xen kẽ với thực hành, ngoại khóa để tạo cảm hứng cho sinh viên cũng như tạo điều kiện cho sinh viên có thể học tập thêm những kiến thức chuyên sâu về chuyên ngành Luật
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
Tiếng Anh pháp lý là một chuyên ngành mới
mẻ nhưng đóng vai trò hết sức quan trọng Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, nghiên cứu tài liệu, đánh giá thực tế thực trạng cũng như khó khăn khi học tiếng Anh pháp lý của sinh viên và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả học tập tiếng Anh pháp lý Dựa trên những kết quả nghiên cứu ở đề tài
Trang 6này, những nghiên cứu tiếp theo có thể
hướng tới các đối tượng nghiên cứu như vấn
đề soạn thảo pháp lý, biên phiên dịch pháp lý
hoặc mở rộng phạm vi nghiên cứu ở quy lớn
với tất cả các sinh viên học Tiếng Anh pháp
lý trên phạm vi cả nước như ở trường Đại học Luật TP.HCM
TÀI LIỆU THAM KHẢO
LIGHTBOWN, P.M (2000) Classroom SLA research and second language teaching
Applied Linguistics, 21 (4): 431-462 Anniversary article
MELLINKOFF, D (2004) The Language of the Law 2004 Wipf & Stock Publishers
TARKOVA, L (2007) Challenges of teaching and learning Legal English Russian
University of Economics named after G.V Plekhanov, Moscow