Bài tiểu luận XÃ HỘI HỌC ĐỀ TÀI: KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM. KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM TRONG THỰC HIỆN BÀI TẬP NHÓM

 Định nghĩa: - Kỹ năng làm việc nhóm: là khả năng thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác tích cực với các thành viên khác, nhiều người cùng nhau kết hợp các ưu điểm của mình để thực

HỌC VIỆN TÀI CHÍNH

BÀI TIỂU LUẬN

XÃ HỘI HỌC

ĐỀ TÀI:

KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM

KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM TRONG

THỰC HIỆN BÀI TẬP NHÓM

Tên người thực hiện: NGUYỄN THỊ THU THẢO

Lớp tín chỉ: CQ57/15.3_LT2 – Số thứ tự: 05

Thời gian thực hiện: Từ 13:30 – 06/06/2020 đến 15:30 – 09/06/2020

HÀ NỘI – 2020

A PHẦN MỞ ĐẦU

 Tính cấp thiết của đề tài:

Con người là một sinh vật xã hội, điều đó có nghĩa là chúng ta không thể sống và làm việc một mình Ngay từ khi sinh ra, chúng ta đã gắn mình với một nhóm cơ bản nhất: Gia đình Sau đó khi lớn hơn, bước vào nhà trường chúng ta sẽ có những người bạn và nếu phù hợp sẽ tạo thành các nhóm bạn

Bản thân chúng ta với năng lực và tính cách sẽ có những ảnh hưởng lên nhóm, đồng thời cũng chịu những tác động của bạn bè cả về điều tốt lẫn xấu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng” Nhờ các hoạt động trong nhóm, chúng ta vừa phát triển những kỹ năng cá nhân, thu nạp những kiến thức, kinh nghiệm cho bản thân, đồng thời góp phần vào các hoạt động đem lại những giá trị về vật chất và tinh thần cho tập thể, cộng đồng Ngay từ xưa, ông bà ta cũng có câu: “Một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”

“Khi đơn độc chúng ta làm rất ít, cùng nhau chúng ta có thể tạo ra nhiều thứ” Tinh thần đồng đội và kỹ năng làm việc nhóm là một trong những yếu tố dẫn lối thành công Chúng ta có thể không phải là một cá nhân giỏi, nhưng chúng ta có thể tạo ra một tập thể mạnh nếu biết cách phát huy thế mạnh của làm việc nhóm, và khơi dậy tiềm năng của mỗi người

Trong công việc hay cuộc sống, làm việc nhóm luôn là kỹ năng rất quan trọng với mỗi

chúng ta Chính vì vậy, “Kỹ năng làm việc nhóm Kỹ năng làm việc nhóm trong thực

hiện bài tập nhóm” – là đề tài tôi chọn cho bài tiểu luận môn Xã hội học của mình

 Kết cấu của đề tài:

 A Phần mở đầu

 B Phần nội dung

- Phần 1: Lý luận chung về kỹ năng làm việc nhóm

(1) Lý luận về Nhóm xã hội:

 Định nghĩa nhóm xã hội

 Phân biệt nhóm xã hội với đám đông

 Các loại nhóm xã hội

 Vai trò của nhóm đối với cá nhân

(2) Lý luận về kỹ năng làm việc nhóm:

 Khái quát về kỹ năng làm việc nhóm

 Tiêu chuẩn đánh giá nhóm làm việc hiệu quả

 Các yếu tố tác động đến hiệu quả của làm việc nhóm

 Các kỹ năng cần có để làm việc nhóm

 Ý nghĩa của làm việc nhóm

- Phần 2: Kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm

(1) Lý luận chung về kỹ năng làm việc nhóm trong học tập

(2) Thực trạng kỹ năng làm việc nhóm trong học tập của sinh viên Học viện Tài chính

 C Phần kết luận

B PHẦN NỘI DUNG

I Phần 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM

1 Lý luận về Nhóm xã hội

 Định nghĩa: Nhóm xã hội là tập hợp người có liên hệ với nhau theo một kiểu nhất định

Nói cách khác, nhóm xã hội là một tập hợp người có liên hệ với nhau về vị thế, vai trò, những nhu cầu lợi ích và những định hướng giá trị nhất định

 Nhóm xã hội và đám đông

Nhóm xã hội và đám đông có sự khác biệt cơ bản:

-Là tập hợp người xác định, được hình

thành trên cơ sở quan hệ xã hội hiện có

-Là tập hợp người ngẫu nhiên, được hình thành trên cơ sở các yếu tố tâm lý đồng nhất

-Có cơ cấu xác định và có những mối liên

hệ chặt chẽ bên trong

-Không có cơ cấu xác định và không có những mối liên hệ bên trong

-Hành vi có cơ cấu xác định, nó luôn

hướng tới các vai trò trên thực tế xác định,

vì vậy cơ cấu của hành vi hoàn toàn có thể

xác định được

-Hành vi bột phát, không theo quy tắc xác định, do đó cơ cấu của hành vi không thể đoán trước

 Các loại nhóm xã hội cơ bản

Nhóm xã hội được phân chia thành nhiều loại, dựa trên các cơ sở phân chia khác nhau

- Căn cứ vào quy mô tồn tại của nhóm (số lượng thành viên trong nhóm), người ta phân chia nhóm xã hội thành hai loại: Nhóm nhỏ và nhóm lớn

+ Nhóm nhỏ là tập hợp xã hỗi ít người mà trong đó các thành viên có quan hệ trực tiếp

và tương đối ổn định với nhau

Nói cách khác, nhóm nhỏ là nhóm liên kết một số hữu hạn người trong không gian

và thời gian nhất định

+ Nhóm lớn là sự liên kết của nhiều người không rõ về không gian và thời gian cụ thể Nói cách khác, nhóm lớn là tập hợp các cộng đồng nhóm, được hình thành trên cơ

sở các dấu hiệu xã hội chung có liên quan trước hết đến đời sống trên cơ sở của một hệ thống quan niệm xã hội hiện có

- Căn cứ vào hình thức biểu hiện mối liên hệ giữa các thành viên trong nhóm có nhóm chính thức và nhóm không chính thức

+ Nhóm chính thức là nhóm được tổ chức chính thức thông qua một quyết định thành lập nào đó

Nhóm này có cơ chế vận hành thông qua luật pháp, hiến pháp, đạo luật thành văn

và các sơ đồ, kế hoạch Hoạt động của các thành viên và vai trò cá nhân được xác định qua những điều lệ và qui tắc nhất định

+ Nhóm không chính thức là nhóm được hình thành từ các quan hệ tự phát, các thành viên của nhóm có thủ lĩnh riêng và quan hệ theo những luật lệ không thành văn nhưng được họ tán đồng, tự nguyện và trung thành

Nói cách khác, nhóm không chính thức là nhóm được thành lập theo các quy định không thành văn

- Căn cứ vào tính chất liên kết, nhóm được chia thành nhóm sơ cấp (cấp 1) và nhóm thứ cấp (nhóm cấp 2)

+ Nhóm sơ cấp: Các thành viên liên hệ trực tiếp với nhau theo truyền thống, tình cảm,

sở thích

+ Nhóm thứ cấp: Các thành viên liên hệ một cách gián tiếp thông qua các quy định và các điều lệ chung do nhóm đặt ra hoặc do áp lực từ bên ngoài

- Căn cứ vào cách thức gia nhập của thành viên, có nhóm tự nguyện và nhóm áp đặt, nhóm tự phát và nhóm có tổ chức, nhóm tự do và nhóm phụ thuộc…

 Tóm lại: Có nhiều cách phân loại nhóm khác nhau để thấy rõ bản chất liên kết khác

nhau của từng loại nhóm đó Có bao nhiêu dấu hiệu xã hội đặc thù thì có bấy nhiêu nhóm

 Vai trò của nhóm đối với cá nhân

Nhóm xã hội chi phối toàn diện đến các cá nhân trong đời sống xã hội hàng ngày

- Thứ nhất, nhóm là nơi thỏa mãn nhu cầu giao tiếp của các thành viên

- Thứ hai, nhóm còn là nơi các cá nhân trao đổi tình cảm cho nhau nhằm tạo dựng niềm

vui và hạnh phúc trong cuộc sống

- Thứ ba, nhóm xã hội là nơi các cá nhân trao đổi các kinh nghiệm xã hội, các tri thức

khoa học và kỹ năng sống, kỹ năng lao động để các cá nhân nâng cao bản lĩnh sống

của mình

- Thứ tư, nhóm xã hội còn tạo ra cảm giác sức mạnh cho các cá nhân

 Tóm lại, Nhóm xã hội có ý nghĩa lớn đối với các cá nhân, là chỗ dựa cả về mặt vật

chất và tinh thần cho các thành viên trong xã hội, là cầu nối giữa cá nhân với xã hội và

là nơi các cá nhân thể hiện giá trị xã hội của chính mình

2 Lý luận về Kỹ năng làm việc nhóm

 Khái quát về kỹ năng làm việc nhóm

 Định nghĩa:

- Kỹ năng làm việc nhóm: là khả năng thiết lập và duy trì mối quan hệ hợp tác tích cực

với các thành viên khác, nhiều người cùng nhau kết hợp các ưu điểm của mình để thực hiện tốt một nhiệm vụ và hướng đến hoàn thành tốt đẹp các mục tiêu chung Cách làm việc này sẽ giúp các cá nhân bổ sung những thiếu sót cho nhau và hoàn thiện bản thân mình Để công việc của nhóm đạt kết quả cao nhất, các thành viên phải có các kỹ năng làm việc nhóm thuần thục

 Quá trình phát triển của làm việc nhóm:

Có 4 giai đoạn chính trong sự hình thành và phát triển của làm việc theo nhóm, đó là: Hình thành, Sóng gió, Chuẩn hóa và Thể hiện

- Hình thành: Các cá nhân rời rạc tham gia vào và hình thành nhóm làm việc Tập hợp

của các cá nhân khác biệt này giống thời kỳ khởi đầu của quan hệ tình cảm xã hội Tâm

lý thường thấy là háo hức, kỳ vọng, nghi ngờ, lo âu…

- Sóng gió: Công việc bắt đầu được triển khai một cách chậm chạp, đầy trắc trở Các cá

nhân bộc lộ tính cách, thói quen, sở thích và bắt đầu va chạm mạnh với nhau Mâu

thuẫn nảy sinh và thậm chí dẫn tới xung đột đe dọa sự đổ vỡ của nhóm Mức độ không hài lòng tăng dần, cảm giác bất mãn tăng lên Các cá nhân có hành vi không thể chấp nhận được phải bị đào thải chính trong giai đoạn này

- Chuẩn hóa: Các mâu thuẫn và vấn đề đang tồn tại được dàn xếp và giải quyết Các

quan hệ đi vào ổn định Các tiêu chuẩn được hình thành và hoàn thiện Các cá nhân chấp nhận thực tại của nhau Quan hệ bạn bè, đồng đội thực sự hình thành trong giai đoạn này Sự chân thành, tin tưởng trở nên rõ nét hơn

- Thể hiện: Đây là giai đoạn phát triển cao nhất của làm việc theo nhóm Cảm giác tin

tưởng, hòa nhập, gắn kết mạnh mẽ Sự háo hức thể hiện rõ Mức độ cam kết về công việc cao Cảm giác trưởng thành thực thụ ở tất cả các thành viên của nhóm

Trong giai đoạn sau đó, nếu việc duy trì tốt, nhóm tiếp tục thể hiện tốt, nếu không, sẽ

đi vào giai đoạn Tan rã Việc kết thúc dự án cũng đưa làm việc theo nhóm bước vào giai đoạn này

 Các hình thức làm việc nhóm:

Có 2 hình thức làm việc nhóm gồm: Nhóm chính thức và nhóm không chính thức

- Nhóm chính thức: là nhóm có tổ chức ổn định, có chức năng nhiệm vụ rõ ràng, thường

tập hợp những người cùng chung chuyên môn hoặc có chuyên môn gần gũi nhau, tồn tại trong thời gian dài

- Nhóm không chính thức: thường được hình thành theo những yêu cầu nhiệm vụ đột

xuất, có thể là tập hợp của những người có chuyên môn không giống nhau và ở nhiều lĩnh vực khác nhau Nhóm không chính thức có nhiệm vụ giải quyết nhanh một hoặc một số vấn đề trong thời gian ngắn

Đa số các tổ chức đều xuất hiện cả nhóm chính thức và nhóm không chính thức

 Tiêu chuẩn đánh giá nhóm làm việc hiệu quả

- Nhóm làm việc hiệu quả là nhóm có sự đồng thuận cao trong cả nhóm Mỗi thành viên

hiểu rõ mục tiêu công việc, trách nhiệm cá nhân và nguyên tắc làm việc;

- Các thành viên trong nhóm đều có chuyên môn phù hợp với nội dung và yêu cầu làm

việc của nhóm;

- Kết quả cuối cùng của nhóm thỏa mãn được mục tiêu công việc, đúng tiến độ, chi phí

tiết kiệm nhất;

- Kết thúc chương trình làm việc, các thành viên đều thu nhận được nhiều giá trị tích cực

từ sự tham gia hoạt động nhóm của mình

Dựa trên những yêu cầu công việc cụ thể với các điều kiện khác nhau sẽ hình thành những tiêu chí khác nhau Trong phạm vi tiểu luận này tôi chỉ giới thiệu một số tiêu chí đánh giá nhóm làm việc hiệu quả cơ bản sau:

- Cụ thể hóa các tiêu chí đánh giá hiệu quả nhóm trên cơ sở sự cam kết làm việc hiệu quả của mỗi thành viên, mỗi người sẽ là một chủ thể trong nhóm Các thành viên chủ

động hoàn thành nhiệm vụ của mình trong nhóm, chủ động đưa ý kiến và ra quyết định;

- Mọi vấn đề kết luận cuối cùng đều có sự thỏa thuận thông qua nhất trí hoặc biểu quyết, hạn chế ý kiến cá nhân Trường hợp có xung đột phải được giải quyết dựa trên sự nhất trí của đa số các thành viên Xung đột và sáng tạo đảm bảo lành mạnh Xung đột là sự

thúc đẩy sáng tạo Xung đột phải được kiểm soát tránh dẫn đến tác động tiêu cực;

- Mọi quyết định và chiến lược hành động không bị chị phối bởi một cá nhân Nhóm

hiệu quả là nhóm luôn tạo tiền đề cho sự sáng tạo và thành quả cao;

- Giao tiếp trong nhóm hiệu quả phải nhằm kích thích tinh thần trách nhiệm và cách cư

xử của mỗi thành viên và giúp họ hiểu rõ cách cư xử, ý kiến và hành động của nhau Chấp nhận cả những ý kiến tiêu cực và tích cực Sẵn sàng cộng tác dựa trên nỗ lực

chung và chia sẻ thông tin;

- Nhóm hiệu quả luôn có sự chia sẻ quyền lực Các thành viên đều nhận thức được vai trò của mình, đều có cảm giác là người gây ảnh hưởng, kích thích thành viên ra quyết

định và thực thi quyết định Nhờ đó kích thích phát triển năng lực, cá nhân và sở thích;

- Một tiêu chí quan trọng nữa để xác định nhóm làm việc hiệu quả là giữa các thành viên

có sự chia sẻ tầm nhìn, chia sẻ trách nhiệm, chia sẻ mức độ đáp ứng

 Các yếu tố tác động đến hiệu quả của làm việc nhóm

- Yếu tố nội tại: Là yếu tố có tính chủ quan, bao gồm trình độ và sự hợp tác của các

thành viên trong nhóm, sự tuân thủ những quy chế làm việc nhóm của các thành viên, khả năng điều hành của trưởng nhóm, mục tiêu của nhóm, điểm mạnh và điểm yếu của nhóm…

- Yếu tố ngoại tại: Bao gồm bối cảnh làm việc, môi trường và điều kiện làm việc, quy

mô nhóm, sự đánh giá của tổ chức đối với kết quả làm việc của nhóm, những thuận lợi

và khó khăn từ yếu tố khách quan đối với công việc của nhóm…

 Các kỹ năng cần có để làm việc nhóm

- Lắng nghe người khác: Khi đã là một đội bạn biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến của

người khác, bởi trong chúng ta không ai hoàn hảo cả Những ý kiến có hay tới đâu cũng

sẽ có những thiếu sót, chúng ta là những người lắng nghe phải phát hiện ra thiếu sót đó

để góp ý giúp cho ý tưởng được hoàn thiện hơn Lắng nghe còn giúp các thành viên trong nhóm hiểu nhau hơn, biết được điểm yếu của nhau để cùng góp ý sửa chữa Do vậy, khi tham gia làm việc nhóm bạn hãy luyện cho mình kỹ năng lắng nghe nhé

- Kỹ năng tổ chức công việc: Kỹ năng tổ chức công việc là nhiệm vụ của trưởng nhóm,

người trưởng nhóm phải có khả năng giao việc và giải quyết các vấn đề phát sinh trong nhóm, đảm bảo sự đồng đều giữa các thành viên với nhau để công việc không bị giám đoạn vì bất kỳ lý do gì Ngoài ra kỹ năng làm việc nhóm là phải biết cách tổ chức công việc Đây cũng là nhiệm vụ của các thành viên trong nhóm, khi được giao việc các thành viên phải biết cách tiến hành công việc thế nào cho khoa học, không để tiến trình công việc quá chậm so với những thành viên khác, đảm bảo công việc được hoàn thành đúng tiến độ và thời gian

- Trợ giúp và tôn trọng lẫn nhau: Trong cùng một nhóm các thành viên phải biết trợ

giúp lẫn nhau trong công việc, nếu đồng đội của mình gặp khó khăn hãy sẵn sàng chia

sẻ, giúp đỡ họ Việc làm này sẽ tạo nên sự gắn kết giữa các thành viên trong nhóm lại với nhau Bên cạnh đó các thành viên cần tôn trọng lẫn nhau, không nên nghĩ rằng mình giỏi hơn người khác, tự đề cao mình và xem thường các thành viên khác Việc giúp đỡ và tôn trọng lẫn nhau giữa các thành viên trong nhóm chính là động lực lớn nhất để cùng làm việc và hướng tới mục đích chung cuối cùng

- Có trách nhiệm với công việc được giao: Làm việc một mình hay nhóm bạn cũng cần

luyện cho mình kỹ năng có trách nhiệm với công việc Khi làm việc một mình, kết quả không tốt thì chỉ bạn là người chịu trách nhiệm, nhưng làm việc nhóm thì khác Nếu bạn ỷ lại hoặc không hoàn thành nhiệm vụ được giao nghĩa là bạn đang làm ảnh hưởng

đến cả tập thể Khi đó công lao của những người cố gắng làm tốt cũng bị phủ nhận tất

cả, bởi kết quả cuối cùng mới là thước đo kết quả công việc chứ không phải chỉ một phần công việc được hoàn thành

- Khuyến khích và phát triển cá nhân: Đây là kỹ năng dành cho người trưởng nhóm,

một thủ lĩnh có bản lĩnh và năng lực là một thủ lĩnh biết cách khuyến khích, tạo động lực , điều kiện cho các thành viên trong nhóm phát triển cá nhân ngay trong nhóm của mình Khi một cá nhân được khuyến khích và tạo điều kiện để phát triển chính là động lực để thành viên đó cố gắng hơn trong công việc và thấy giá trị của bản thân được nâng cao hơn

- Gắn kết: Hãy biết cách gắn kết lại với các thành viên khác trong nhóm nếu không bạn

sẽ thấy lẻ loi, đôi khi cảm thấy mình không được trọng dụng trong nhóm, nhưng đó chỉ

là do bạn tưởng tượng mà thôi Hãy học cách sát lại với mọi người, chỉ có sự gắn kết mới cho các bạn một nhóm hoàn hảo nhất Bởi khi đó các thành viên sẽ cởi mở hơn trong việc chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau trong công việc cũng như cuộc sống

- Tạo sự đồng thuận: Nếu không có kỹ năng làm việc nhóm rất dễ gây ra mâu thuẫn do

có những ý kiến trái chiều giữa các thành viên trong nhóm Lúc này việc tạo được sự đồng thuận là rất quan trọng để nhóm cùng hướng đến lợi ích chung Đây không phải

là kỹ năng dễ, bởi để có được sự đồng thuận các thành viên ngoài việc nêu ý kiến phải biết lắng nghe và tôn trọng ý kiến của người khác, biết cách phân tích đúng, sai và thuyết phục được đồng đội của mình

- Vô tư, ngay thẳng: Khi làm việc nhóm bạn hãy bỏ qua hết sự ích kỷ cá nhân, không

chấp nhất những chuyện nhỏ, tỵ nạnh với đồng đội của mình, trách va chạm, mâu thuẫn… với thành viên khác Nếu gặp tình huống thấy không hợp lý hãy thẳng thắn góp ý ngay Nếu làm được việc này chắc chắn bạn sẽ được các thành viên trong nhóm tin tưởng và nể trọng, đồng thời góp phần xây dựng sự đoàn kết trong nhóm, tạo động lực để cả nhóm cùng tiến lên

 Ý nghĩa của làm việc nhóm

- Tăng tính hiệu quả và có những ý tưởng đột phá trong công việc: Ý nghĩa đầu tiên

khi nhắc đến làm việc nhóm chính là giảm thiểu áp lực trong khi giải quyết một vấn

đề Sự hỗ trợ, hợp tác của các thành viên còn lại giúp bạn tự tin hơn, cởi mở trong công việc Ngoài ra, còn giúp các thành viên trong nhóm bổ sung các khiếm khuyết cho nhau

vì vậy mà công việc hoàn thành tốt hơn khi tận dụng được sức mạnh của nhiều người

- Cùng nhau phát triển và đi đến thành công cuối cùng: Ý nghĩa tuyệt vời nhất của

làm việc nhóm chính là tinh thần đồng đội Việc hỗ trợ lẫn nhau tạo nên một thể thống nhất không thể tách rời cho nên kết quả cuối cùng luôn cao nhất Hoạt động nhóm còn giúp bạn học hỏi thêm nhiều điều hay ho từ bạn bè khi được hỗ trợ kiến thức lẫn nhau

và không bị tụt hậu kiến thức Đây chính là cơ hội để bạn phát triển tư duy, ý thức cũng như hành động bản thân hiệu quả

- Xu hướng làm việc nhóm đang dần hình thành tại các công ty, doanh nghiệp: Đặc

biệt, khi làm việc độc lập thì người ta thường đi theo con đường lực chọn các giải pháp

an toàn, tuy nhiên khi hoạt động nhóm thì các ý tưởng, độc đáo luôn là tâm điểm của kết quả cuối cùng

 Tóm lại, trong khi làm việc nhóm thì bạn sẽ thấy được điểm yếu của bản thân từ đó từ

từ nâng cao và cải thiện kỹ năng trong các lĩnh vực Chính vì vậy, cách làm này đang được đánh giá và áp dụng trong công việc rất cao

II Phần 2: KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM TRONG THỰC HIỆN BÀI TẬP

NHÓM

1 Lý luận chung về kỹ năng làm việc nhóm trong học tập

 Thế nào là kỹ năng làm việc nhóm trong học tập

Làm việc nhóm trong học tập là một phương pháp học tập trong đó các thành viên cùng phối hợp chặt chẽ với nhau để giải quyết một vấn đề học tập cụ thể nhằm hướng đến một mục tiêu chung; sản phẩm của nhóm là sản phẩm của trí tuệ tập thể Kỹ năng làm việc nhóm trong học tập là kỹ năng tương tác giữa các thành viên trong một nhóm, nhiều người cùng nhau kết hợp các ưu điểm của mình nhằm thúc đẩy hiệu quả học tập, phát triển tiềm năng của tất cả thành viên trong nhóm học tập Trong học tập, nhóm có thể được thành lập

do sự phân công của giáo viên hay do một số bạn có cùng một mối quan hệ, tìm hiểu về một chủ đề chung nào đó mà tự kết hợp thành nhóm để cùng tìm hiểu, nghiên cứu vấn đề, trao đổi, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau nhằm đạt được kết quả học tập tốt hơn

 Các phương pháp làm việc nhóm trong học tập

- Chia nhóm nhỏ cùng thảo luận: Chia học viên thành các nhóm nhỏ tùy chọn số lượng

để thảo luận về một khía cạnh xoay quanh một vấn đề nào đó Sau 20 phút thảo luận,

mỗi nhóm nhỏ cử một thành viên trình bày ý kiến của cả nhóm trước tập thể lớp

- Chia nhóm theo sở thích: Chia thành các nhóm tùy chọn số lượng học viên cùng làm một nhiệm vụ được giao ở bên ngoài trong cùng một thời gian nhất định Trong lần thảo luận tiếp theo với giáo viên, các nhóm hoặc đại diện mỗi nhóm phải trình bày kết

quả cho cả lớp

- Chia nhóm đánh giá: Một nhóm chịu trách thảo luận một chủ đề nào đó và một nhóm khác có trách nhiệm phê bình đưa ra các quan sát, nhận xét và đánh giá bài trình bày

của nhóm kia

- “Giảng – Viết – Thảo luận”: cuối mỗi bài học, học viên phải trả lời những câu hỏi ngắn

và chứng minh câu trả lời của mình Sau khi mỗi cá nhân xử lý các câu hỏi thì so sánh với học viên khác Sau đó, giáo viên tổ chức một buổi thảo luận để kiểm tra các câu trả

lời hợp lý

Thảo luận có phê bình, đóng vai, tranh luận và nghiên cứu là những phương pháp làm việc nhóm trong học tập hiệu quả nhằm khơi dậy sự nhiệt tình của học viên và khuyến khích học viên tham gia học nhóm Học viên theo đó cũng có cơ hội học tập trong môi trường không bị kiểm soát nhưng vẫn “an toàn” (vì được giáo viên hoặc các nhóm khác đánh giá) Ngoài ra, học viên cũng tập phản ứng với những tình huống phức tạp và “có

thật” sẽ gặp trong cuộc sống thực tế

2 Thực trạng kỹ năng làm việc nhóm trong học tập của sinh viên Học viện Tài chính

 Tình hình làm việc nhóm trong học tập của sinh viên Học viện Tài chính hiện nay

Học viện Tài chính là một trường đại học đa ngành đào tạo theo hệ thống tín chỉ Chính

vì vậy, để nâng cao chất lượng đào tạo thì mỗi giờ lên lớp của giảng viên phải là những giờ học có hiệu quả Hình thức làm việc nhóm đang được các giảng viên vận dụng trong mỗi tiết dạy của mình Với một hình thức mang tính tập thể và tính hợp tác cao, mỗi sinh viên cần phải trang bị cho mình những kỹ năng làm việc nhóm cần thiết để có thể lĩnh hội

tri thức một cách sâu sắc Vậy, trên thực tế sinh viên Học viện Tài chính đã thực sự có kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm hay chưa?

Chủ yếu sinh viên thể hiện kỹ năng làm việc nhóm ở mức độ khá Trong quá trình thực hiện bài tập nhóm, sinh viên thể hiện tốt nhất là kỹ năng sáng tạo, bên cạnh đó ở kỹ năng liên kết, phối hợp các thành viên trong nhóm chỉ được đánh giá ở mức độ khá, sinh viên chưa thực sự thể hiện tốt ở kỹ năng này, mức độ liên kết, phối hợp giữa các thành viên trong nhóm còn rời rạc, chưa đủ chặt chẽ

Sinh viên thể hiện kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm ở mức độ tốt

và rất tốt đạt được ở tất cả các kỹ năng chỉ chiếm tỉ lệ rất nhỏ, chỉ xuất hiện ở một vài cá nhân tiêu biểu

Vẫn còn một bộ phận số sinh viên có kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm ở mức độ kém Thấp nhất là kỹ năng phản hồi tích cực, kỹ năng tổ chức, phối hợp các thành viên trong nhóm ở mức thể hiện kém

Giải thích cho sự yếu kém của kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm này là nguyên nhân chủ quan thuộc về sinh viên Trong môi trường tập thể đòi hỏi sinh viên phải biết cách phối hợp và liên kết hoạt động với nhau, hay nói cách khác, sinh viên phải có kỹ năng làm việc nhóm Tuy nhiên, trên thực tế, sinh viên lúng túng khi phân chia các công việc cho từng thành viên trong nhóm, sinh viên chưa có khả năng điều phối quá trình làm việc nhóm có hiệu quả Một bộ phận không nhỏ sinh viên ỷ lại, thụ động, không

tự tin nên dẫn đến quá trình làm việc nhóm chỉ tập trung ở một số sinh viên khá, giỏi Kết quả là không khách quan khi cho điểm từng thành viên trong nhóm Đây cũng chính là hạn chế của hình thức làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm ở trường đại học Song, bên cạnh đó là nguyên nhân khách quan, chiếm vị trí đầu tiên là do chưa có một quy trình rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm hợp lý Đây là nguyên nhân đứng đầu, chiếm

tỉ lệ cao nhất Đây là điều dễ hiểu vì sao chất lượng các giờ làm việc nhóm chưa cao, sinh viên còn lúng túng về các kỹ năng làm việc nhóm Tiếp đến là nguyên nhân là do số lượng sinh viên trong lớp học quá đông Đây chính là hạn chế thường thấy của một giờ thảo luận Thông thường, để thảo luận hiệu quả giảng viên có thể chia thành các nhóm nhỏ từ 6 – 8 sinh viên một nhóm Nhưng do số lượng sinh viên quá đông nên giảng viên phải chia thành các nhóm lớn từ 10 – 12 sinh viên một nhóm Và khi nhóm có đông thành viên thì sẽ xảy

ra tình trạng ỷ lại vào nhau, người làm người chơi, không gắn kết với nhau trong làm việc nhóm Tiếp theo là do nội dung môn học khó có thể tổ chức giờ thảo luận, không phải môn học nào, chương bài nào cũng có thể tổ chức tốt giờ làm việc nhóm Có những môn học mà giảng viên cho rằng rất khó để xây dựng giờ làm việc nhóm hiệu quả cho sinh viên Tóm lại, có rất nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến hiệu quả của quá trình rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm trong thực hiện bài tập nhóm của sinh viên Để khắc phục được những nguyên nhân này đòi hỏi phải có những giải pháp đồng bộ và toàn diện từ phía nhà trường, giảng viên và sinh viên

 Một số trở ngại thường gặp và biện pháp xử lý để nâng cao hiệu quả của làm việc

nhóm trong học tập

Làm việc nhóm là một kỹ năng cực kỳ quan trọng mà ai cũng cần chuẩn bị, nhưng

có vẻ như quá trình phát triển kỹ năng này trên ghế giảng đường không được suôn sẻ lắm với những “nỗi khổ” không hồi kết mà sinh viên nào cũng phải đối mặt không biết bao nhiêu lần

Thầy cô luôn kỳ vọng bài tập nhóm giúp sinh viên chủ động hơn, tăng khả năng hợp tác và tự tìm tòi Thế nhưng, ngoài lợi ích ra, mỗi lần làm bài tập nhóm là một lần sinh viên lặp đi lặp lại những nỗi khổ không có hồi kết này

Rất nhiều thế hệ sinh viên đã truyền cho nhau một kinh nghiêm xương máu: Ở đại học, học giỏi là chưa đủ, bạn cần có những teamates (bạn cùng nhóm) tốt Làm việc nhóm cùng những người thiếu trách nhiệm thực sự rất đáng sợ

Nếu là lần ghép nhóm đầu tiên khi mới vào đại học, ai cũng sẽ chọn ngẫu nhiên một vài người để cùng làm Nhưng nếu năm 2, năm 3 mà bạn vẫn phải đi tìm nhóm mỗi lần được thầy cô giao bài tập thì rất nan giải đấy Các nhóm làm chung bài tập một cách tâm đầu ý hợp thường sẽ sớm được hình thành, và mỗi lớp sẽ dư ra một vài người nào đó không thuộc bất kỳ một nhóm nào, thường sẽ là những người không hòa đồng trong lớp hoặc không có trách nhiệm với công việc chung Vậy nên các nhóm sẽ không sẵn sàng chào đón thêm một thành viên bị dư ra như vậy

 Cả nhóm ai cũng “lầy lội”

Nước đến chân mới nhảy là tình trạng không hiếm ở các nhóm làm bài tập Trước một tháng, ai cũng ung dung vì còn khá nhiều thời gian mà Trước 2 tuần, các nhóm chợt nhận

ra sắp đến lượt thuyết trình nhưng vẫn chưa gấp lắm Và cứ thế, có nhóm chỉ chuẩn bị trước 3 ngày, thậm chí là làm slides cả đêm ngay trước giờ trình bày

Thành viên trong nhóm thì ai cũng có lý do cho sự chậm trễ: trùng nhiều môn một lúc, bận đi làm, hay đơn giản là deadline chưa ở trên đỉnh đầu thì vẫn chưa có động lực bắt tay vào làm bài Một sản phẩm được tạo ra vội vàng chắc chắn sẽ không có kết quả tốt

"Cân team" là tình trạng mà nhóm nào cũng có, dù ít hay nhiều Một nhóm mà các thành viên đều có trách nhiệm thì có thể làm việc được chung nhiều lần Ngược lại, nếu một nhóm ỷ lại hết vào nhóm trưởng, chắc chắn không có nhóm trưởng nào dám quay lại thêm một lần nữa

Nỗi niềm một mình làm nhưng cả nhóm được hưởng là nỗi bức xúc không của riêng ai nhưng chẳng có một đáp số chung nào cho các nhóm cả Cách duy nhất là quy định sòng phẳng mọi đóng góp thành điểm cá nhân mà thôi

 Nhiều môn dồn vào một lúc

Có những kỳ học, sinh viên phải làm bài tập nhóm cho hầu hết các môn nên không có

gì bất ngờ nếu một tuần bạn phải nộp bài hay thuyết trình liên tiếp 3, 4 lần

Với sinh viên, những đêm thức trắng để "cày cuốc" đã chẳng còn gì xa lạ nữa Nhưng cũng nhờ vậy mà sau mỗi học kỳ, ai cũng bản lĩnh hơn nhiều, bài tập hay deadline chẳng còn quá đáng sợ