Bộ đề thi vào lớp 10 ngữ văn lớp 9 chất lượng

Bộ đề thi vào lớp 10 ngữ văn lớp 9 chất lượng Tài liệu ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ văn 9

Phần I (7,0 điểm):

Trong văn bản “Những ngôi sao xa xôi”, kể về một lần phá bom của Phương Định, tác

giả Lê Minh Khuê viết:

(…) “Vắng lặng đến phát sợ Cây còn lại xơ xác Đất nóng Khói đen vật vờ từng cụm trong không trung, che đi những gì từ xa Các anh cao xạ có nhìn thấy chúng tôi không? Chắc có, các anh ấy có những cái ống nhòm có thể thu cả trái đất vào tầm mắt Tôi đến gần quả bom Cảm thấy có ánh mắt các chiến sĩ dõi theo mình, tôi không sợ nữa Tôi sẽ không đi khom Các anh ấy không thích cái kiểu đi khom khi có thể cứ đàng hoàng mà bước tới.”

(Trích Ngữ văn 9, tập II, trang 117, NXB Giáo dục)

1 Nêu hoàn cảnh ra đời của văn bản “Những ngôi sao xa xôi” (0,5 điểm)

2 Hãy ghi lại một câu văn có sử dụng thành phần biệt lập trong đoạn trích trên và gọi tên

thành phần biệt lập đó (1,0 điểm)

3 Phá bom là nhiệm vụ nguy hiểm của Phương Định và đồng đội Theo em, điều gì

khiến các nhân vật hoàn thành được nhiệm vụ đó? (1,0 điểm)

4 Em hãy viết một đoạn văn theo cách lập luận tổng hợp- phân tích- tổng hợp (khoảng

12 câu) phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của Phương Định trong một lần phá bom Trong đoạn có sử dụng hợp lí một câu trần thuật đơn có từ “là” và một phép thế (gạch chân và chú thích rõ) (4,0 điểm)

5 Kể tên một tác phẩm khác trong chương trình Ngữ văn lớp 9 cũng ca ngợi thế hệ trẻ

Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ; ghi rõ tên tác giả (0,5 điểm)

Phần II (3,0 điểm):

Trong bài thơ “Mây và sóng”, Ra-bin-đra-nát Ta-go có viết:

(…) Trong sóng có người gọi con:

“Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn Bọn tớ ngao du nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”.

Họ nói: “Hãy đến rìa biển cả, nhắm nghiền mắt lại, cậu sẽ được làn sóng nâng đi” Con bảo: “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà đi được?” Thế là họ mỉm cười, nhảy múa lướt qua.

(Trích Ngữ văn 9, tập II, trang 87, NXB Giáo dục)

1 Chỉ ra một câu có sử dụng hàm ý trong đoạn trích trên và nêu cách hiểu của em về

hàm ý ấy? (0,5 điểm)

2 Ngoài ý nghĩa ngợi ca tình mẫu tử, bài thơ “Mây và sóng” còn có thể gợi cho em suy

ngẫm thêm điều gì nữa? Kết hợp với hiểu biết xã hội, em hãy viết một đoạn văn khoảng

2/3 trang giấy thi làm rõ một trong những suy ngẫm đó.(2,5 điểm)

……… Hết………….

(Giám thị coi thi không giải thích gì thêm)

HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ KIỂM TRA KÌ II

MÔN: Ngữ văn - LỚP: 9

Thời gian làm bài: 90 phút

M PHẦN I (7,0 điểm)

- HS ghi lại đúng câu văn có sử dụng thành phần biệt lập

- HS gọi đúng tên thành phần biệt lập.

0,5 0,5

Câu 3

(1,0

điểm)

HS nêu được phẩm chất khiến các nhân vật hoàn thành nhiệm vụ:

- Họ có tinh thần trách nhiệm cao

HS hoàn thành đoạn văn tổng-phân- hợp khoảng 12 câu với những yêu

cầu sau: * Về hình thức (đúng mô hình đoạn):

- Mở đoạn: Câu nêu khái quát chủ đề toàn đoạn

- Thân đoạn: Triển khai nội dung đã được khái quát ở câu mở đoạn

- Kết đoạn:Tổng hợp lại nội dung toàn đoạn

0,5

2

Câu 4

(4,0

điểm)

* Về nội dung: Học sinh biết bám vào ngữ liệu, khai thác hiệu quả các

tín hiệu nghệ thuật (cách kể chuyện, cách khắc họa tâm lí nhân vật,

cách sử dụng kiểu câu đơn ngắn, câu rút gọn, câu đặc biệt …) có dẫn

chứng, lí lẽ để làm rõ diễn biến tâm trạng và hành động của Phương

Định trong một lần phá bom, đảm bảo được các nội dung sau:

+ Khi bước chân lên cao điểm:Thoáng sợ, căng thẳng (bởi khung

cảnh và không khí) Cảm thấy “các anh lính cao xạ” đang dõi theo từng

động tác, cử chỉ của mình => không sợ nữa => không đi khom mà đàng

hoàng bước tới => tinh thần dũng cảm được kích thích bởi lòng tự

trọng

+ Khi ở bên quả bom: Giác quan trở nên sắc nhọn hơn (1 tiếng động

sắc…; vỏ quả bom nóng); bình tĩnh thực hiện các thao tác thành thục,

cẩn thận (đào hố nhỏ; đặt mìn)

+ Khi chạy về chỗ nấp: Căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom

=> nép người vào bức tường đất, nhìn đồng hồ; có nghĩ tới cái chết

nhưng mờ nhạt Ngay sau đó lại nghĩ: Liệu mìn có nổ, bom có nổ

không? Không thì làm cách nào để châm mìn lần thứ hai? => luôn luôn

lo nghĩ để hoàn thành nhiệm vụ

=>Nổi bật phẩm chất dũng cảm, tinh thần trách nhiệm cao => là nữ

anh hùng phá bom trên tuyến đường Trường Sơn

+ Có sử dụng một câu trần thuật đơn có từ “là” (gạch dưới và chú

thích)

+ Có sử dụng một phép thế (gạch dưới và chú thích)

* Cho điểm:

- Giáo viên linh hoạt trong cách cho điểm: Nếu học sinh viết đúng mô

hình đoạn, đảm bảo nội dung, diễn đạt tốt giáo viên chấm cho điểm tối

đa; tùy vào chất lượng từng bài để cho điểm phù hợp.

- Nếu đoạn văn quá dài (từ 15 câu trở lên), quá ngắn (từ 8 câu trở

xuống) thì trừ 0,5 điểm Nếu không đúng mô hình đoạn tổng-phân-hợp

thì không cho điểm hình thức đoạn văn

2,5

0,5 0,5

- Nêu đúng tên tác giả

Ví dụ: Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật).

0,25 0,25 PHẦN II (3,0 điểm)

Câu 1 - HS chỉ ra đúng một trong hai câu chứa hàm ý dưới đây: 0,25

(0,5

điểm)

+ “Bọn tớ ca hát từ sáng sớm cho đến hoàng hôn Bọn tớ ngao du

nơi này nơi nọ mà không biết từng đến nơi nao”.

+ “Buổi chiều mẹ luôn muốn mình ở nhà, làm sao có thể rời mẹ mà

* Đây là dạng câu hỏi mở, HS có thể có những liên tưởng riêng,

miễn là liên tưởng xuất phát từ văn bản Chẳng hạn:

(1) Con người trong cuộc sống vẫn thường gặp những cám dỗ và

quyến rũ Muốn khước từ chúng, cần có điểm tựa vững chắc mà tình

mẫu tử là một trong những điểm tựa ấy

(2) Bài thơ đã chắp cánh cho trí tưởng tượng của tuổi thơ song

cũng nhắc nhở mọi người rằng, hạnh phúc không phải những điều gì

xa xôi bí ẩn, do ai ban cho mà ở ngay trên trần thế và do chính con

người tạo dựng

(3) Bài thơ cho thấy mối quan hệ giữa tình yêu và sự sáng tạo…

(Lưu ý: HS phải trả lời tối thiểu được 2 ý mới cho điểm tối đa)

* Viết đoạn nghị luận xã hội: Học sinh phải đảm bảo những yêu cầu

về:

- Nội dung: có những hiểu biết đúng đắn về một điều HS suy

ngẫm được, nêu được ý nghĩa và biểu hiện của điều suy ngẫm đó; từ

đó thấy được trách nhiệm của bản thân và có những liên hệ cần

thiết…

(Ví dụ: HS viết về hướng khai thác (1) thì các em cần:

Hiểu thế nào là những cám dỗ?

Những cám dỗ dễ mắc phải hiện nay?

Cần phải làm gì để chiến thắng được những cám dỗ đó?

Liên hệ bản thân

(Lưu ý: HS cần chỉ rõ được điểm tựa (động lực) nào là quan trong

nhất khiến con người chiến thắng cám dỗ)

+ Hình thức: là một đoạn văn, có sự kết hợp các phương thức biểu

đạt, diễn đạt sinh động, độ dài theo qui định…

Lưu ý: Khuyến khích học sinh có những suy nghĩ riêng, tuy nhiên lí

giải phải hợp lí, thuyết phục Phần nêu trách nhiệm cần chân thành.

Không cho điểm đoạn văn có suy nghĩ lệch lạc, tiêu cực Nếu đoạn

văn quá dài hoặc quá ngắn trừ 0,5 điểm.

0,5

1,5

0,5

4

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc kĩ văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Trong xã hội có muôn vàn những việc làm đẹp, những hành động đẹp, là sự sẻ chia thămđậm tình người với đạo lý “thương người như thể thương thân” Ngày nay, chúng ta khôngkhó bắt gặp nhiều hoạt động tử tế giúp đỡ những người khó khăn, Với những manh áomỏng bớt đi cái lạnh của mùa đông, những tô cháo, hộp cơm chứa chan biết bao tìnhngười mà các nhà hảo tâm cung cấp miễn phí ở một số bệnh viện trong cả nước hay sứclan tỏa của phong trào hiến máu tình nguyện đã thu hút đông đảo người tham gia Thậmchí có những cái chết nhưng vẫn lưu lại sự sống bằng việc hiến tạng, là truyền thống tốtđẹp của đất nước ta từ nhiều đời nay Truyền thống ấy luôn tồn tại và không ngừng pháttriển dưới nhiều hình thức khác nhau

Thật cảm động trước những nghĩa cử cao đẹp của các tổ chức, cá nhân đã và đang thựchiện các hoạt động từ thiện này Họ đến từ nhiều thành phần trong xã hội, là những nhàMạnh Thường Quân, tổ chức tôn giáo, người tu hành, người dân bình thường và cả nhữngngười từng có quá khứ lỗi lầm Họ cùng nhau, người góp công sức, người góp tiền của,cho dù nhiều người chưa hẳn đã có cuộc sống dư dả về vật chất, song họ đều có một mụcđích chung là giúp đỡ người khác, giúp đỡ những hoàn cảnh bất hạnh vượt qua khó khăn

và bệnh tật

Với những bệnh nhân nghèo, hộp cơm, tố cháo, đồng tiền mà họ nhận được từ các nhàhảo tâm đã mang đến những nụ cười và cả những giọt nước mắt hạnh phúc của cả ngườicho và người nhận, Thứ hạnh phúc mà chính những người trong cuộc cũng khó có thể bày

tỏ hết bằng lời, nó là động lực thôi thúc sự sẻ chia và cảm thông, Để rồi ai cũng muốn cho

đi, cho dù chỉ là nụ cười và cùng nhau đón nhận những giá trị của việc cho đi, cho đi làcòn mải, đó chính là tình người!

(Theo Khắc Trường, dangcongsan.vn)

Câu 1 (1.0 điểm): Từ tử tế trong văn bản có nghĩa là gì

Câu 2 (1.0 điểm): Tìm các từ sắp xếp thành một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ

vựng đó trong câu: “Họ đến từ nhiều thành phần trong xã hội, là những nhà Mạnh ThườngQuân, tổ chức tôn giáo, người tu hành, người dân bình thường và cả những người từng cóquá khứ lỗi lầm ”

Câu 3 (0,50 điểm): Theo tác giả, các nhà hảo tâm có cùng một mục đích chung là gì? Câu 4 (0,50 điểm): Tìm một câu ca dao hoặc tục ngữ hoặc thành ngữ nói về sự tương thân

tương ái của dân tộc

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Từ hồi về thành phố quen ánh điện cửa gương vầng trăng đi qua ngõ như người dưng qua đường Thình lình đèn điện tắt phòng buyn-đinh tối om vội bật tung cửa sổ đột ngột vầng trăng tròn Ngửa mặt lên nhìn mặt

có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừng Trăng cứ tròn vành vạnh

kể chi người vô tình

6

ánh trăng im phăng phắc

đủ cho ta giật mình

TP Hồ Chí Minh, 1978(Ngữ văn 9, Tập một, NXBGD 2005, trang 155-156)

GỢI Ý ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Câu 1 (1.0 điểm): Từ tử tế trong văn bản có nghĩa là: những việc làm đẹp, những hành

động đẹp, là sự sẻ chia thăm đậm tình người với đạo lý “thương người như thể thươngthân”

Câu 2 (1.0 điểm): Tìm các từ sắp xếp thành một trường từ vựng và đặt tên cho trường từ

vựng đó trong câu: “Họ đến từ nhiều thành phần trong xã hội, là những nhà Mạnh ThườngQuân, tổ chức tôn giáo, người tu hành, người dân bình thường và cả những người từng cóquá khứ lỗi lầm ”

Các từ sắp xếp thành một trường từ vựng "thành phần tổ chức từ thiện": mạnh thườngquân, tổ chức tôn giáo, người tu hành, người dân bình thường, người từng có quá khứ lỗilầm

Câu 3 (0,50 điểm): Theo tác giả, các nhà hảo tâm có cùng một mục đích chung: giúp đỡ

người khác, giúp đỡ những hoàn cảnh bất hạnh vượt qua khó khăn và bệnh tật

Câu 4 (0,50 điểm): Câu ca dao hoặc tục ngữ hoặc thành ngữ nói về sự tương thân tương ái

- Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ

- Thương người như thể thương thân

- Dân ta nhớ một chữ đồng:

Đồng tình, đồng sức, đồng lòng, đồng minh

- Một cây làm chẳng nên non

Ba cây chụp lại nên hòn núi cao

- Bầu ơi thương lấy bí cùng

Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn

- Nhiễu điều phũ lấy giá gương

Người trong một nước phải thương nhau cùng

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Câu 1 (2.0 điểm):

Tham khảo đoạn văn sau:

Nếu ví cuộc đời này là một trường ca bất tận thì có lẽ, lối sống sẻ chia, cho đi là còn mãi làmột nốt trầm sâu lắng chứa đựng giá trị nhân sinh sâu sắc về cách ứng xử của con ngườitrong cuộc sống Cho đi là cách ta sẻ chia, giúp đỡ ai đó về mặt vật chất hoặc tinh thần.Cho đi làm cho chúng ta hạnh phúc hơn, yêu đời hơn, làm cho chính bản thân ta hoàn thiệnhơn, cảm nhận cuộc đời này có ý nghĩa hơn Không chỉ vậy cuộc sống là một ngọn núi, cólúc dốc, có lúc bằng phẳng khác nhau, bởi vậy luôn cần đến những con người biết chia sẻ,biết cho đi mà không nghĩ đến việc nhận lại Cuôc sống này còn nhiều những mảnh đời bấthạnh, họ cần lắm một ánh lửa sẻ chia từ chúng ta, đôi khi chỉ là cái nắm tay thật chặt, cái

vỗ vai, lời an ủi, động viên cũng phần nào giúp họ Nhắc đến lẽ sống đẹp này, chúng ta lạinhớ đến câu chuyện về chàng thanh niên Nguyễn Hữu Ân đã chia sẻ chiếc bánh thời giancủa mình để giúp đỡ những người bệnh ung thư giai đoạn cuối Trái với hành động đẹp biếtsống cho đi, cần lên án những người chỉ biết sống ích kỉ, luôn lo sợ nhận lại ít hơn cho đi.Chúng ta cần phải biết mỗi ngày sống là một trải nghiệm, được yêu thương, được sẻ chia làđiều hạnh phúc nhất Cuộc sống sẽ tuyệt vời biết bao khi mỗi con người sẵn sàng cho đi, sẻchia đối với những người xung quanh mình Chính vì vậy, bạn trẻ ơi “Còn gì đẹp trên đờihơn thế Người với người sống để yêu nhau” (Tố Hữu)

Câu 2 (5,0 điểm):

+ Mở bài

– Ánh trăng là đề tài quen thuộc của thi ca, là cảm hứng sáng tác vô tận cho các nhà thơ– Nguyễn Duy, một nhà thơ tiêu biểu cho thế hệ trẻ sau năm 1975 cũng góp vào mảng thơthiên nhiên một “Ánh trăng”

– Với Nguyễn Duy, ánh trăng không chỉ là niềm thơ mà còn được biểu đạt một hàm nghĩamới, mang dấu ấn của tình cảm thời đại: Ánh trăng là biểu tượng cho quá khứ trong mỗiđời người

– Đối diện trước vầng trăng, người lính đã giật mình về sự vô tình trước thiên nhiên, vôtình với những kỉ niệm nghĩa tình của một thời đã qua Bài thơ “Ánh trăng” giản dị nhưmột niềm ân hận trong tâm sự sâu kín ấy của nhà thơ

+ Thân bài

Những câu đầu tiên của bài thơ tác giả đang hồi ức lại những ngày thơ bé sống ở vùng quê,nơi có những kỷ niệm tuổi thơ trong vắt Ánh trăng vì thế trong mắt tác giả cũng mangmàu sắc trong trẻo, nên thơ

“Hồi nhỏ sống với rừng Với sông rồi với biển”

“trần trụi với thiên nhiên hồn nhiên như cây cỏ”

8

Trong những câu thơ này thể hiện tác giả là người có lối sống giản dị, lớn lên từ nhữngmiền quê và có cuộc sống gắn liến với sống biển Ánh trăng trong kí ức của tác giả mà mộtmàu trong veo, nên thơ của cuộc sống.

“Hồi chiến tranh ở rừng Vầng trăng thành tri kỉ Trần trụi với thiên nhiên Hồn nhiên như cây cỏ Ngỡ không bao giờ quên Cái vầng trăng tình nghĩa”

– Ánh trăng gắn bó với những kỉ niệm không thể nào quên của những người lính khi sốngtrong rừng, khi không có đèn không có điện chỉ có ánh trăng soi đường

- Dọc đường hành quân đi chiến đấu người lính hát cùng ánh trăng, làm thơ cùng ánhtrăng, tâm sự cùng ánh trăng Ánh trăng đã thân thuộc gần gũi nhưng là người thân của tácgiả

+ Cảm nghĩ về vầng trăng hiện tại

Từ hồi về thành phố Quen ánh điện cửa gương Vầng trăng đi qua ngõ Như người dưng quađường

– Vầng trăng tri kỉ ngày nào nay đã trở thành “người dưng” – người khách qua đường xalạ

+ Sự thay đổi của hoàn cảnh sống- không gian khác biệt, thời gian cách biệt, điều kiệnsống cách biệt

-Tác giả vội vàng "bật của sổ" như thể mời một vị khách quý tới nhà, sợ mình chậm trễngười khách sẽ bỏ về

– Câu thơ dưng dưng – lạnh lùng – nhức nhối, xót xa miêu tả một điều gì bội bạc, nhẫntâm vẫn thường xảy ra trong cuộc sống Vì những con người trong cuộc sống hiện tạidường như bị giá trị vật chất cuốn mình đi,.Con người quên đi giá trị tinh thần và ngàycàng lạnh lùng, thờ ơ với nhau

– Trăng và con người đã gặp nhau trong một giây phút tình cờ Vầng trăng xuất hiện vẫnmột tình cảm tràn đầy, không mảy may sứt mẻ – Vầng trăng vẫn là một vầng trăng trònđầy như hồi thơ bé tác giả nhìn thấy nhưng chỉ con người là đã thay đổi

- Tác giả và vầng trăng như một người bạn tri kỷ, hình ảnh ánh trăng tròn đầy tỏa sáng đãkhiến cho chúng ta những con người đang quay quần trong cuộc sống thường nhật phảibừng tỉnh nhìn lại chính mình

- Tác giả đã vô cùng xúc động khi gặp lại ánh trăng một hình ảnh quen thuộc gắn bó từ khicòn nhỏ

– Lúc này những câu thơ dường như hối hả hơn khiến cho người đọc cũng cảm thấy nghẹnngào trong từng câu chữ

- Niềm vui khôn tả tác giả cảm giác mình đang được trở về hồi thơ bé

* Liên hệ bản thân em và bài học em rút ra được

+ Kết

- Ánh trăng là một bài thơ hay của tác giả Nguyễn Duy nó mang tính triết lý sâu sắc

- Nó ngầm nhắc nhở chúng ta cần sống chung thủy trước sau như một tránh bị những giátrị vật chất làm lu mờ ý chí

I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau:

BÀI TẬP VỀ NHÀ ĐẦY NHÂN VĂN

Đó là bài tập về nhà cuối năm học của thầy Đỗ Đức Anh (giáo viên bộ môn ngữ vănTrường THPT Bùi Thị Xuân, Q.1, TP.HCM) dành cho học sinh lớp mình chủ nhiệm -10A9 Đáng chú ý, bài tập về nhà này lại được thầy Đức Anh soạn và đựng trong nhữngbao thư, gửi phụ huynh trong buổi họp cuối năm để phụ huynh trao cho học sinh Bài tập

về nhà đặc biệt gồm có 6 bài tập nhỏ, đó không phải là những bài tập làm văn thầy ĐứcAnh vẫn thường ra mà là những lời dặn dò, nhắn nhủ của thầy dành cho học sinh lớp mình

Cụ thể, bài số 1: Hãy để ai đó trong gia đình ôm em nếu kết quả học tập vừa rồi khôngđược như ý; bài số 2: Hãy tận hưởng mùa hè của mình với tất cả năng lượng tuổi trẻ; bài số3: Hãy tranh thủ trau dồi ngoại ngữ và các kỹ năng mềm cần thiết; bài số 4: Các bạn namhãy luôn biết cách vượt qua giông bão cuộc đời với tinh thần của một chiến binh Các bạn

nữ hãy đứng dậy, tô thêm son, mỉm cười và kiêu hãnh tiến về phía trước Bởi vì, nếu emkhông phải là một cái cây thì chẳng lý gì chúng ta lại cứ phải đứng im một chỗ; bài số 5:Một buổi tối nào đó trong đời, nếu em cảm thấy cô đơn hay buồn tủi, hãy hồi tưởng lạinhững ký ức dịu dàng của thầy trò mình Hoặc lúc nào đó muốn một ai đó lắng nghe nỗithất vọng cùng cực của mình, hãy cứ gọi cho thầy, thầy vẫn luôn ở đây; bài số 6: Hãy luôn

là một người tử tế và hạnh phúc, nghe

Thời gian nộp bài dành cho bài tập về nhà đặc biệt này lại được thay bằng lời căn dặn: Em

sẽ có rất nhiều thời gian để hoàn thành 6 bài tập về nhà đặc biệt này, hãy cứ thong thả,đừng vội nộp bài Bởi thầy biết, có những bài tập mà các em phải mất cả tuổi trẻ, thậm chí

cả cuộc đời mới có thể làm xong

Cuối bài tập về nhà, thầy Đức Anh không quên nhắn nhủ học sinh: “Người ta thường nói, trưởng thành không phải là lúc ta làm được những điều lớn lao mà là lúc ta hiểu

10

được những điều nhỏ bé Con đường trưởng thành sẽ luôn có sự rời xa theo cách này hay cách khác Nhưng hãy tin, lời tạm biệt thực ra không phải là lời từ biệt mà là một lời hứa hẹn gặp lại Thầy rất vui vì những năm tháng tuổi trẻ chúng ta đã gặp nhau”.

( ) Theo thầy Đức Anh, một năm học không chỉ kết thúc bằng một lễ tổng kết mà ngườigiáo viên sẽ vẫn có thể dạy học sinh những bài học về sự tử tế và chân thành, bằng cáchnày hay cách khác “Bài tập đầu tiên về cái ôm, tôi cũng chia sẻ với phụ huynh rằng hãytạo điều kiện và cùng con hoàn thành bài tập đó Phụ huynh đọc xong rất cảm xúc Về phíahọc sinh, tôi tin rằng các em sẽ thực hiện những điều mình nhắn gửi”, thầy Đức Anh bàytỏ

(Yến Hoa – Báo “Giáo dục” – Thứ tư, 3/6/2019)

Thực hiện các yêu cầu:

Câu 1 Chỉ ra 02 phép liên kết cấu và từ ngữ dùng để thực hiện các phép liên kết ấy trong

phần in đậm của văn bản trên

Câu 2 Theo em, vì sao thầy Đức Anh không trực tiếp giao bài tập cho học sinh mà lại

đựng bài tập trong những bao thư và gửi phụ huynh trong buổi họp cuối năm để phụ huynhtrao cho học sinh?

Câu 3 Trong 6 bài tập của thầy Đức Anh, em tâm đắc với bài tập nào nhất? Vì sao? (Trả

Câu 2 (5,0 điểm) Cảm nhận vẻ đẹp của người chiến sĩ lái xe trong đoạn thơ sau:

Không có kính không phải vì xe không có kính

Bom giật bom rung kính vỡ đi rồi

Ung dung buồng lái ta ngồi,

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng

Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa thư ùa vào buồng lái,

Không có kính, ừ thì có bụi,

Bụi phun tóc trắng như người già

Chưa cần rửa, phì phèo châm điếu thuốc

Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha

(Trích “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” – Phạm Tiến Duật, SGK Ngữ Văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2013, tr.131)

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019 Câu 1: Phép nối: Nhưng

Phép lặp: Trưởng thành

Câu 2:

Thầy Đức Anh không trực tiếp giao bài tập cho học sinh mà lại đựng bài tập trong nhữngbao thư và gửi phụ huynh trong buổi họp cuối năm để phụ huynh trao cho học sinh vì tạothêm sự gần gũi, thân quen “Không phải là những bài tập nặng nề về kiến thức mà lànhững bài tập thiên về cảm xúc, kỹ năng Quan trọng nhất là bài tập về nhà này sẽ tác độngđến mặt tâm lý của học sinh” để dạy học sinh những bài học về sự tử tế và chân thành,bằng một cách khác

Câu 3.

Các em có thể lựa chọn một trong 6 bài tập mà các em thấy tâm đắc

Gợi ý: Bài tập số 1 về cái ôm để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất bởi nó không chỉ là mộtcái ôm chia sẻ về việc kết quả học tập không như ý mà nó còn là thêm động lực cho cácbạn học sinh trong tương lai mà nó cũng là một cách động viên tốt nhất mà bố mẹ dànhcho người con của mình

- Biểu hiện của người sống tử tế:

+ Luôn sẵn sàng mở lòng giúp đỡ những người xung quanh Cho đi mà không yêu cầu đềnđáp

+ Sống trung thực, không gian dối, vụ lợi

+ Sống đúng lương tâm, suy nghĩ, cảm xúc của bản thân

- Ý nghĩa của lối sống tử tế:

+ Luôn được mọi người kính trọng, nể phục

+ Bản thân có được sự thanh thản trong tâm hồn

12

- Tại sao trước hết phải là người tử tế?

+ Sự tử tế chính là biểu hiện của niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp Vì thế tử tế cũng chính làbiết yêu cuộc sống này, có như vậy bạn mới có thể sống một cách tốt nhất

+ Khi bạn biết đối xử tử tế với mọi người cũng là lúc bạn nhận được sự tử tế từ xã hội.Như vậy tử tế sẽ khiến cho các mối quan hệ trở nên tốt đẹp hơn

+ Sự tử tế là biểu hiện của sự thiện tâm, đức độ Khi con người biết làm đẹp tâm của mình,khi đó họ mới trở thành người thực sự có giá trị

- Phê phán những con người sống ích kỉ, giả dối

- Liên hệ bản thân: Em đã thể hiện sự tử tế của mình trong cuộc sống như thế nào?

Tổng kết lại vấn đề: Sự tử tế là nguồn cội cho những điều tốt đẹp, hãy trân trọng và phát

huy nó

Câu 2

I Mở bài: Giới thiệu về tác giả, tác phẩm

- Phạm Tiến Duật là nhà thơ được rèn luyện, trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống

Mĩ gian khổ và oanh liệt của dân tộc

- Trích dẫn 3 đoạn thơ: hình ảnh người lính lái xe ở Trường Sơn trong thời kì chống Mỹvới tư thế, tinh thần hiên ngang bất khuất

II Thân bài

Khổ 1: Nguồn cảm hứng của bài thơ bắt nguồn từ hiện thực “chiếc xe không có kính” vàcàng bất ngờ, gây ấn tượng mạnh mẽ vì không chỉ một chiếc xe thôi mà là cả một “tiểu đội

xe không kính” Hình ảnh những chiếc xe đó được nhấn mạnh trong câu thơ đầu tiên

Không có kính không phải vì xe không có kính

Câu thơ thoạt nghe như lời kể lể, giải bày Với ngôn ngữ giản dị, mộc mạc, giống như mộtlời nói của người chiến sĩ kể lể chiếc xe yêu quý mà mình đang sử dụng Xe vốn thường cókính và chiếc xe có kính là chuyện bình thường, không có gì đáng nói, đáng quan tâm.Chi tiết tả thực “không có kính” mới gây sự chú ý, bất ngờ và là một thực tế có sức khơigợi mạch thơ Nếu vế đầu của câu thơ có tính chất phủ định thì vế sau của câu thơ lại nhằmkhẳng định, nhấn mạnh “không phải vì xe không có kính” À, thì ra trước kia chiếc xe vẫnnguyên vẹn, lành lặn với các bộ phận đấy chứ

Vậy tại sao lại có sự không bình thường đó, vì sao cả một “tiểu đội xe không kính”? Nhàthơ vào tư thế, vị trí của người chiến sĩ lái xe để trả lời:

Bom giật, bom rung kính vỡ đi rồi

Thì ra lí do, nguyên nhân cũng tại chiến tranh mà ra cả Điệp ngữ “bom” kết hợp với cácđộng từ “giật, rung” đã tái hiện lại không khí, tính chất khốẹ liệt, gay go của cuộc chiếnđấu giữa ta và giặc, phơi bày và tố cáo bản chất hung bạo, ngông cuồng của quân giặc

“Mưa bom, bão đạn” của chúng dội xuống đường Trường Sơn thật dữ dội, ác liệt Bọnchúng định dùng sức mạnh với các vũ khí hiện đại dể chặn đường tiếp tế, tiến công của ta,làm lung lay ý chí, tinh thần chiến đấu của người chiến sĩ Sức ép của bom đạn khi nổ,

những mảnh bom, đạn trúng vào khiến “kính vỡ đi rồi” Lời thơ vẫn nhẹ nhàng thể hiện sựbình thản của người cầm lái Đối lập với thực tế khó khăn, khắc nghiệt về điều kiện bởinhững chiếc xe bị hư hại là thái độ của người chiến sĩ lái xe.

Ung dung buồng lái ta ngồi

Từ “Ung dung” đặt trong phép dảo ngữ diễn tả thái độ tự tin, bình tĩnh, không một chútnao núng, run sợ của người chiến sĩ Bất chấp mọi trở ngại, gian khổ, mặc kệ những hiểmnguy, người lính vẫn vững vàng ngồi vào buồng lái để làm nhiệm vụ Thái độ đó xuất phát

từ phẩm chất gan dạ, anh hùng Từ chiếc xe không kính người chiến sĩ đã quan sát cảnh vậtbên ngoài

Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng

Câu thơ viết theo nhịp 2-2-2 thật cân đối Nó thể hiện sự nhịp nhàng, thăng bằng của chiếc

xe dang lăn bánh và nhất là thái độ tự tin, bình tĩnh của người cầm lái Điệp ngữ “nhìn” đãnhấn'mạnh, khắc sâu vẻ đẹp từ cách quan sát của người chiến sĩ Một vẻ đẹp xuất phát từtâm hồn, tấm lòng của anh Cách nhìn chăm chú đó biểu lộ niềm yêu thương của anh với thiên nhiên, cuộc sống và sự quyết tâm, vững vàng trong nhiệm

vụ Anh “nhìn đất” để thêm gắn bó yêu thương con đường Trường Sơn hào hùng, thânthuộc, để dẫn đưa chiếc xe đi an toàn, mau đến đích Anh “nhìn trời” để tâm hồn thêm lạcquan, bay bổng, thêm tin tưởng vào tương lai Anh “nhìn thẳng” là nhìn về phía trước, nhìnvào con đường trước mặt cần vượt qua, nhìn vào nhiệm vụ đầy gian khổ, thử thách củamình để thêm cương quyết, tích cực mà sẵn sàng đối phó, đương đầu với bao hiểm nguy,gian khổ Bởi thế, mặc cho bom đạn gào thét, anh vẫn cứ tiến lên Anh chiến sĩ lái xe thậtdũng cảm, hào hùng biết bao!

Chiếc xe không còn bộ phận nào che chắn nên giờ đây người chiến sĩ đã tiếp xúc trực tiếpvới bên ngoài khi chiếc xe lao đi

Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng – Nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim

Cảm giác của người chiến sĩ về cơn gió là cảm giác trực diện Anh không chỉ cảm thấy cơngió vào “xoa” mắt đắng mà đã nhìn thấy cơn gió vô hình Cơn gió dường như cũng chẳng

vô tình, gió đã vào “xoa” mắt đắng để làm giảm bớt vị đắng, sự khó chịu nơi mắt bởinhững ngày đêm thức trắng để lái xẹ không ngừng nghỉ Cảm giác ấy càng phát triển mạnh

mẽ hơn khi anh “nhìn thấy con đường chạy thẳng vào tim” Sự liên tưởng thật đẹp và độcdáo khi chiếc xe lao tới, con đường đã chạy ngược về phía người lái Sự tin tưởng phù hợpvới tấm lòng của người lái xe, đó là tấm lòng nhiệt tình, hăng say trong nhiệm vụ Trái timngười chiến sĩ luôn dạt dào tình yêu Tổ quốc quê hương mà cụ thể là con đường thân thuộcgần gũi, con đường hứng chịu bao đạn bom, máu lửa Chiếc xe vẫn lao nhanh, tiến lên vìngười lính biết rõ mục đích, lí tưởng công việc cao cả của mình là cống hiến, hoạt động vĩai? Để làm gì?

Thấy sao trời và đột ngột cánh chim

Như sa như ùa vào buồng lái

14

Cuộc chiến đấu thật lắm hiểm nguy, thử thách nhưng tâm hồn người chiến sĩ vẫn luôn lãngmạn, bay bổng khi anh quan sát từ chiếc xe không kính để thấy “sao trời, cánh chim”….

Có lẽ, tâm hồn anh phải hân hoan, phơi phới yêu đời nên mới có được cảm nhận ”… như

sa, như ùa vào buồng lái” Nếu điệp ngữ “nhìn thấy” diễn tả thái độ quan sát chủ động củangười chiến sĩ đối với cảnh vật thì động từ “thấy” lại nhấn mạnh đến sự xuất hiện bất ngờ,mau lẹ “đột ngột” của cánh chim đêm Cách nhìn ấy thật tinh tế và lạc quan Một ánh sao,một cánh chim lạc đàn cũng làm anh chú ý, xao xuyến Nhịp thơ trở nên nhanh gấp, sôi nổithể hiện tâm hồn yêu đời, yêu thiên nhiên, sự lạc quan của người chiến sĩ

Đối với người chiến sĩ lái xe chiếc xe “không kính” đem lại những cảm giác bất ngờ khilao đi trên đường Nhưng đó cũng chính là nguyên nhân gây ra hậu quả:

Không có kính, ừ thì bụi

Bụi phun tóc trắng như người già

Khổ thơ bắt đầu bằng cấu trúc lặp lại “không có kính” như muốn nhấn mạnh phác họa rõnét vẻ lạ lùng, độc đáo của chiếc xe và là lí do khiến xe “có bụi”

Mất đi bộ phận che chắn, người lái và chiếc xe như đi giữa bụi đất Điệp ngữ “bụi” vàđộng từ “phun” diễn tả, nhấn mạnh mức độ ghê gớm đến đáng sợ của bụi: bụi bay, bụicuốn mù mịt cả không gian, đất trời mỗi lần xe chạy và kéo dài suốt cả chặng đường dài

- Những cơn bụi đó qua khung kính vỡ đã ùa vào buồng lái, phủ đầy tóc, đầy mặt ngườilính biến anh thành hình tượng ngộ nghĩnh qua cách so sánh của nhà thờ “tóc trắng nhưngười già” Anh chiến sĩ đôi mươi, trẻ trung, sôi nổi giờ đây đã được “hóa trang” thànhmột con người khác, già đi gấp bội bởi lớp bụi dày bám trên tóc Cái gian khổ của anhchiến sĩ lái xe được diễn tả sao mà nhẹ nhàng đến thế Họ không kêu ca, than vãn mà lạilấy chính cái gian khổ của mình dể khôi hài nữa chứ

- Những người lính lái xe hóm hỉnh, tươi vui "chưa cần rửa phì phèo châm điếu thuốc/Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha”

- Họ hồn nhiên, tếu táo và ấm áp trong tình đồng đội, đồng chí Tình đồng đội thắm thiết,thiêng liêng là sợi dây vô hình nối kết mọi người trong hoàn cảnh hiểm nguy, kề cận cáichết

III.Kết bài

- Chỉ với 3 khổ thơ miêu tả từ thực tế cuộc chiến dấu, từ niềm vui của người chiến sĩ trongthời đại chống Mĩ Chất thơ toát ra từ sự giản dị, đơn sơ của ngôn từ, sự sáng tạo bất ngờcủa các chi tiết, hình ảnh và sự uyển chuyển, linh hoạt của nhạc điệu… đã khắc họa đậmnét hình ảnh anh lính Cụ Hồ

I PHẦN ĐỌC HIỂU: (7,0 điểm)

Đọc ngữ liệu và trả lời các câu hỏi:

Điều gì là quan trọng?

Chuyện xảy ra tại một trường trung học

Thầy giáo giơ cao một tờ giấy trắng, trên đó có một vệt đen dài và đặt câu hỏi với họcsinh:

có thể viết lên đỏ những điều có ích cho đời,

(Trích Quà tặng cuộc sống - Dẫn theo http://gacsach.com)

Câu 1: (3,0 điểm)

a) Xác định phương thức biểu đạt chính (1,0 điểm)

b) Cho biết cách trích dẫn ở phần in đậm? (1,0 điểm)

c) Chỉ ra và gọi tên phép liên kết hình thức ở phần in đậm (1,0 điểm)

Câu 2: (2,0 điểm)

Em hiểu thế nào về câu nói: "Có người thường chú tâm đến những lỗi lầm nhỏ nhặt củangười khác mà quên đi những phẩm chất tốt đẹp của họ"?

Câu 3: (2,0 điểm) Từ ngữ liệu trên, em rút ra bài học gì?

II PHẦN LÀM VĂN: (13,0 điểm).

Câu 1: (5,0 điểm)

16

Từ ngữ liệu ở phần đọc hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suynghĩ về lời khuyên của thầy giáo "Khi phải đánh giá về một sự việc hay một con người,thầy mong các em đừng chú trọng vào vệt đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trăng với nhiều mảngsạch mà ta có thể viết lên đỏ những điều có ích cho đời,"

Câu 2: (8,0 điểm)

Cảm nhận của em về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng

lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long

GỢI Ý ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019

- Đừng đánh giá người khác qua sai lầm, thiếu sót, hạn chế của họ

- Đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng

II PHẦN LÀM VĂN: (13,0 điểm).

Câu 1: (5,0 điểm)

Giới thiệu vấn đề:

- Có một lời khuyên của thầy giáo nói với học sinh "Khi phải đánh giá về một sự việc haymột con người, thầy mong các em đừng chú trọng vào vệt đen mà hãy nhìn ra tờ giấy trăngvới nhiều mảng sạch mà ta có thể viết lên đỏ những điều có ích cho đời."

- Khẳng định điều này là vô cùng đúng đắn

Bàn luận vấn đề:

Giải thích từ cách nhìn: cách nhìn là sự quan sát, đánh giá, quan niệm của mỗi người vềhiện tượng, sự vật, con người, cuộc sống…

- “Vệt đen”: những lỗi lầm những điều chưa tốt, chưa hoàn hảo ở một con người

- “Tờ giấy trắng” những điều tốt, những khoảng trống trong tâm hồn một người có thể tạodựng vun đắp để tạo nên những điều tốt đẹp

=> Ý kiến của thầy giáo là một lời khuyên vô cùng đúng đắn: Khi đánh giá một con ngườikhông nên quá chú ý vào những sai lầm thiếu sót mà cần biết trân trọng những điều tốt

đẹp, biết nhìn thấy trong tâm hồn mỗi người đều có những khoảng trống để từ đó có thểtạo dựng, vun đắp, hoàn thiện nhân cách.

Bình luận về ý nghĩa gợi ra từ câu chuyện:

+ Cuộc sống muôn hình vạn trạng , cùng một sự việc xảy ra, cùng một vấn đề nhưng mỗingười lại có cách đánh giá khác nhau, phụ thuộc vào cách nhìn nhận chủ quan của bảnthân

+ Trong cuộc sống có những cách đánh giá, nhìn nhận vấn đề đánh mất cơ hội, sự tự tin,lạc quan của con người Cách nhìn này kìm hãm sự nỗ lực hành động vươn lên của conngười Nhưng trong cuộc sống cũng có những cách đánh giá, nhìn nhận vấn đề tạo cơ hội,niềm tin, lạc quan của con người Đó là cách nhìn tạo động lực giúp con người nỗ lực hànhđộng để tạo ra những thành quả có ý nghĩa cho bản thân và xã hội

+ Để có được cách nhìn đúng đắn, tích cực con người cần có sự tinh nhạy, sắc bén, sâu sắckhi quan sát và suy xét thấu đáo vấn đề trước khi đưa ra kết luận Và quan trọng hơn làphải có niềm tin đối với đối tượng được nhìn nhận, đánh giá

+ Phản đề: Phê phán những người có cái nhìn hời hợt, có cách đánh giá chủ quan theo cảmtính Phê phán cái nhìn bi quan, thiếu tự tin,…

Liên hệ và rút ra bài học:

+ Cuộc sống vốn muôn màu, muôn sắc nên khi nhìn nhận vấn đề không được vội vàng,hấp tấp chỉ nhìn hời hợt bên ngoài hiện tượng mà phải suy nghĩ kĩ lưỡng trước khi đưa rakết luận Và phải có trách nhiệm trước sự đánh giá của bản thân

+ Cần có cách nhìn lạc quan để phát hiện mặt tốt, mặt tích cực của sự vật, hiện tượng, conngười… Từ đó luôn biết vượt qua những khó khăn, thử thách để tạo cơ hội hướng tới mụcđích cao cả

Câu 2: (8,0 điểm)

I Mở bài

- Giới thiệu tác giả Nguyễn Thành Long và tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa

Ví dụ: Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của tác giả Nguyễn Thành Long lấy cảm hứng từ chuyến

đi thực tế ở Lào Cai và nhân vật anh thanh niên đang làm nhiệm vụ khí tượng chính là hìnhảnh trung tâm, ca ngợi những đóng góp thầm lặng của những người lao động trong côngcuộc xây dựng đất nước

II Thân bài: Cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật anh thanh niên

Khái quát về hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên

+ Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600 m, quanh nămsống với hoa cỏ

+ Công việc của anh: đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dựa vàocông việc dự báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất và chiến đấu

+ Công việc đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác cũng như tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đi ốp dùtrời mưa tuyết, giá lạnh)

18

- Điều gian khổ nhất chính là vượt qua nỗi cô đơn, vắng vẻ, quanh năm suốt tháng chỉ sốngtrên đỉnh núi một mình.

Vẻ đẹp của anh thanh niên trong cách sống, suy nghĩ, hành động và quan hệ tình cảm vớimọi người

- Vượt lên hoàn cảnh sống khắc nghiệt, anh có suy nghĩ rất đẹp:

+ Với công việc khắc nghiệt gian khổ, anh luôn yêu và mong muốn được làm việc ở điềukiện lý tưởng (đỉnh cao 3000 m)

+ Anh có những suy nghĩ đúng đắn, sâu sắc về cuộc sống con người: “khi ta làm việc, tavới công việc là một, sao lại gọi là một mình được”

+ Anh thấu hiểu nỗi vất vả của đồng nghiệp

+ Quan niệm về hạnh phúc của anh thật đơn giản và tốt đẹp

- Hành động, việc làm đẹp

+ Mặc dù chỉ có một mình không ai giám sát nhưng anh luôn tự giác hoàn thành nhiệm vụvới tinh thần trách nhiệm cao (nửa đêm đúng giờ ốp dù mưa gió thế nào anh cũng trở dậy

ra ngoài trời làm việc một cách đều đặn và chính xác 4 lần trong một ngày)

- Anh thanh niên có phong cách sống cao đẹp

+ Anh có nếp sống đẹp khi tự sắp xếp công việc, cuộc sống của mình ở trạm một cáchngăn nắp: có vườn rau xanh, có đàn gà đẻ trứng, có vườn hoa rực

+ Đó là sự cởi mở chân thành với khách, quý trọng tình cảm của mọi người

+ Anh còn là người khiêm tốn, thành thực cảm thấy công việc của mình có những đónggóp chỉ là nhỏ bé

→ Chỉ bằng những chi tiết và chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc của truyện, tác giả pháchọa được chân dung nhân vật chính với vẻ đẹp tinh thần, tình cảm, cách sống và những suynghĩ về cuộc sống, về ý nghĩa công việc

- Anh thanh niên đại diện cho người lao động

+ Anh thanh niên là đại diện chung cho những người lao động nhiệt huyết, sống đẹp, cốnghiến vì Tổ quốc một cách thầm lặng, vô tư

+ Những con người khiêm tốn, giản dị, trung thực, âm thầm thực hiện công việc nhiệm vụđược giao

Phần I: Đọc hiểu

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

CẬU BÉ VÀ NGƯỜI ĂN XIN

Một cậu bé có nhiều tiến bộ trong học tập nên được bố mẹ cho tiền mua máy nghe nhạc vật mà cậu ao ước bấy lâu Đang trên đường đi mua thì cậu gặp một ông lão ăn xin Cậungẫm nghĩ một lúc rồi quyết định lấy tiền thưởng của mình để tặng cho ông lão Sau đó,cậu trở về nhà với tâm trạng vui vẻ mặc dù cậu không mua được món đồ chơi mơ ước

-(Dẫn theo Sahcs hướng dẫn học Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2018)

Câu 1 (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Câu 2 (0,5 điểm) Tìm thành phần biệt lập trong câu: Một cậu bé có nhiều tiến bộ trong học

tập nên được bố mẹ cho tiền mua máy nghe nhạc - vật mà cậu ao ước bấy lâu

Câu 3 (1,0 điểm) Vì sao cậu bé không mua được món đồ mơ ước mà vẫn vui?

Câu 4 (1,0 điểm) Qua hành động giúp đỡ người ăn xin, em thấy cậu bé là người như thế

nào?

Phần II: Làm Văn (7,0 điểm)

20

Câu 1 (2,0 điểm) Từ nội dung văn bản trên, em hãy viết một đoạn văn (từ 10 đến 15 dòng)

về tình yêu thương giữa con người với con người

Câu 2 (5,0 điểm) Cảm nhận của em về hình tượng nhân vật Vũ Nương trong tác phẩm

Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Du)

Hết

-ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019 Phần I: Đọc hiểu

Câu 1 (0,5 điểm) Phương thức biểu đạt chính của văn bản trên: Tự sự

Câu 2 (0,5 điểm) Thành phần biệt lập phụ chú - vật mà cậu ao ước bấy lâu.

Câu 3 (1,0 điểm) Mặc dù cậu bé không mua được món đồ mơ ước nhưng cậu vẫn vui vì

cậu đã giúp đỡ được người ăn xin

Câu 4 (1,0 điểm) Qua hành động giúp đỡ người ăn xin, em thấy cậu bé có tấm lòng nhân

hậu, biết đồng cảm ,thương xót trước nỗi bất hạnh của ông lão ăn xin nghèo khổ

Phần II: Làm Văn (7,0 điểm)

+ Ông bà thương con cháu, cha mẹ thương con, con thương ba mẹ

+ Cha mẹ chấp nhận hi sinh, cực nhọc để làm việc vất vả và nuôi dạy con cái nên người+ Con cái biết nghe lời, yêu thương cha mẹ là thể hiện tình yêu thương của mình đối với bamẹ

+ Tình yêu thương còn thể hiện ở sự hòa thuận quý mến lẫn nhau giữa anh em với nhau.

- Trong xã hội:

+ Tình yêu thương thể hiện ở tình yêu đôi lứa

+ Tình yêu thương con người là truyền thống đạo lí

+ Tình thương dành cho những con người có số phận đau khổ, bất hạnh

+ Quan tâm, chia sẻ vật chất cho những người sống khó khăn, thiếu thốn, cần sự giúp đỡ ởquanh mình

+ Lên án, đấu tranh chống lại những thế lực đày đọa, bóc lột, ngược đãi con người

b) Ý nghĩa của tình yêu thương:

- Sưởi ấm tâm hồn những con người cô đơn, đau khổ, bất hạnh, truyền cho họ sức mạnh,nghị lực để vượt lên hoàn cảnh

- Tạo sức mạnh cảm hoá kì diệu đối với những người “lầm đường lạc lối”; mang lại niềmhạnh phúc, niềm tin và cơ hội để có cuộc sống tốt đẹp hơn;

- Là cơ sở xây dựng một xã hội tốt đẹp, có văn hóa

* Phản đề: Phê phán những người trong xã hội sống thiếu tình thương, vô cảm, dửng dưngtrước nỗi đau chung của đồng loại; những kẻ ích kỉ, chỉ biết lo cho cuộc sống của bản thânmình mà không quan tâm đến bất cứ ai

Kết thúc vấn đề: Tình yêu thương giữa con người với con người là lẽ sống và mỗi người

chúng ta phải biết yêu thương lẫn nhau

Câu 3.

Dàn ý tham khảo

I Mở bài

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Dẫn dắt vấn đề nghị luận: nhân vật Vũ Nương người con gái thùy mị nết na, tư dung tốtđẹp, người vợ hiền con thảo nhưng bị hàm oan phải tự tử để bảo vệ danh tiết

II Thân bài

1 Phân tích hình tượng nhân vật Vũ Nương trong tác phẩm

- Hoàn cảnh sống của Vũ Nương

+ Xã hội: chiến tranh phong kiến xảy ra, xã hội trọng nam khinh nữ

+ Gia đình: Hôn nhân không có sự bình đẳng về giai cấp, vợ chồng vì chiến tranh màphải sống xa nhau, tính cách vợ chồng trái ngược nhau

- Vũ Nương là người phụ nữ có nhiều phẩm chất tốt đẹp

+ Người con gái thùy mị nết na, lại thêm tư dung tốt đẹp

+ Người vợ một mực thủy chung với chồng, thấu hiểu nỗi khổ và nguy hiểm mà chồngphải đối mặt nơi chiến tuyến, chờ đợi chồng

+ Người con dâu hiếu thảo: chăm sóc mẹ chồng như cha mẹ ruột, lo ma chay chu đáokhi mẹ chồng mất

+ Người mẹ thương con hết mực:bù đắp thiếu thốn tinh thần của con bằng cách chỉ vàobóng mình trên tường giả làm cha đứa bé

22

+ Người phụ nữ trọng nhân phẩm tình nghĩa

2 Ý nghĩa nhân đạo của tác phẩm

- Thể hiện niềm thương cảm với số phận oan nghiệt của người phụ nữ trong xã hội phongkiến

- Khẳng định những phẩm chất tốt đẹp của người phụ nữ: hiếu thảo, son sắt, nhân hậu

- Lên án, tố cáo chiến tranh phi nghĩa, phê phán nhiều thói xấu trong xã hội như thói giatrưởng, thô bạo, bất bình đẳng giới luôn chà đạp, vùi dập người phụ nữ

III Kết bài

- Tác giả Nguyễn Dữ với bút pháp miêu tả nhân vật sinh động, Chuyện người con gái NamXương khắc họa được nhân cách cao đẹp và số phận bi thảm của người phụ nữ tài sắc vẹntoàn

ĐỀ THI CHÍNH THỨC

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT

Năm hoc: 2019-2020 Môn thi: NGỮ VĂN Ngày thi: …… /2019 Thời gian làm bài: 120 phút

- Tiền, bố có thể cho con mượn trước được nhưng một năm sau phải trả lại đầy đủ cho bố.

Kể từ đó, cậu bé bắt đầu kiếm việc làm thuê, dành dụm tích cóp Chỉ nửa năm sau, cậu đã trả lại đúng 12,5 đô-la cho bố Về sau, cậu bé ấy khôn lớn và trở thành một nhân vật xuất chúng trong lịch sử Đó chính là Abraham Lincoln, Tổng thống Hoa Kì sau này.

(Theo Hạt giống tâm hồn, Nhiều tác giả, NXB Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, Trang 42) a) Phân tích cấu tạo ngữ pháp của câu: Năm 1920, cậu bé 11 tuổi nọ lỡ đá quả bóng làm vỡcửa kính nhà hàng xóm

b) Theo em, yêu cầu bố của cậu bé đặt ra ("Tiền, bố có thể cho con mượn trước đượcnhưng một năm sau, phải trả lại đầy đủ cho bố.”) có ý nghĩa như thế nào đối với cậu bé ?

24

c) Viết đoạn văn bản luận về ý nghĩa được rút ra từ câu chuyện trong văn bản

(Theo Ngữ văn 9, tập 1, NXB Giáo dục, 2018, Trang 13)

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019

- Thứ 2: Đây như một bài học của người bố dành cho con trai "có vay, có trả"

- Thứ 3: Tạo áp lực để người con phấn đấu, trong vòng 1 năm cần trả lại số tiền đã vay chobố

c) Các em tùy chọn ý nghĩa của mình và viết đoạn văn hoàn chỉnh:

- Mở đoạn: nêu vấn đề

- Thân đoạn: Giải thích và bàn luận về vấn đề đó, có 1 câu liên hệ

- Kết đoạn: khẳng định lại quan điểm đó đúng

Câu 2 (6 điểm)

1 Mở bài

- Giới thiệu tác giả Phạm Tiến Duật và “Bài thơ về tiểu đội xe không kính”

- Bài thơ đã ghi lại nét ngang tàng, táo bạo, dũng cảm và lạc quan của người lính lái xetrong binh đoàn vận tải quân sự, qua đó ca ngợi chủ nghĩa anh hùng Cách Mạng Việt Namthời kì đánh Mĩ.

+ Điệp khúc “không có kính” được trở đi trở lại với một giọng điệu tinh nghịch, khỏekhoắn, tiếng reo vui, tiếng cười đùa, tiếng hò hát trên con đường trông gai đầy mưa bombão đạn Hai câu thơ đầu không nói rõ vì sao “không có kính” Cấu trúc bài thơ dưới hìnhthức hỏi đáp Ba chữ “không” đi liền nhau, hai nút nhấn “bom giật, bom rung” biểu lộ chấtlính, đậm chất văn xuôi nghe rất thú vị

+ Tư thế ung dung, hiên ngang đường hoàng, tinh thần dũng cảm, coi thường hiểm nguy.Một tư thế lái xe “ung dung” tuyệt đẹp: thong thả, khoan thai, những cái nhìn dũng mãnh

mà hiên ngang: Ung dung buồng lái ta ngồi…

- Khổ thơ thứ hai: Đó là thước phim quay chầm chậm về những gì người lính “nhìn thấytrong sự nguy hiểm, khó khăn, ác liệt ấy

+ Có gió thổi, có cánh chim chiều và cả ánh sao đêm.Gió được nhân hóa và chuyển đổicảm giác đầy ấn tượng “gió vào xoa mắt đắng” Xe chạy thâu đêm, xe lại không có kinhnên mới có cảm giác “đắng” như thế

+ Con đường phía trước là con đường chiến lược cụ thể, nó còn mang hàm ý “chạy thẳngvào tim”, con đường chiến đấu chính nghĩa vì lẽ sống, vì tình thương, vì độc lập tự do củađất nước và dân tộc

+ “Nhìn thấy” với các chữ “sa”, chữ “ma” góp phần đặc tả tốc độ phi thường của chiếc xequân sự đang bay đi, đang lướt nhanh trong bom đạn

26

Câu 1 (2.0 điểm)

Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi:

" Đọc sách vốn có ích riêng cho mình, đọc nhiều không thể coi là vinh dự, đọc ít cũngkhông phải là xấu hổ Đọc ít mà đọc kĩ, thì sẽ tập thành nếp suy nghĩ sâu xa, trầm ngâmtích lũy, thương lượng tự do đến mức làm đổi thay khi chất, đọc nhiều mà không chịu nghĩsâu, như cưỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đấy, chỉ tố làm cho mắt hoa ý loạn, taykhông mà về Thế gian có biết bao người đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻ trọc phúkhoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý Đối với việc học tập, cách đó chỉ là lừa mình dốingười, đối với việc làm người thì cách đó thể hiện phẩm chất tầm thường, thấp kém "

(Ngữ văn 9, Tập hai - NXB Giáo dục 2007, trang 5)

a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm nào? Cho biết tên tác giả

b Nêu nội dung chính của đoạn văn

c Chỉ ra biện pháp nghệ thuật so sánh được sử dụng trong đoạn văn trên Với cách so sánh

đó, tác giả muốn phê phán điều gì?

d Em hãy nêu 03 sự ích lợi của việc đọc sách để làm rõ ý: “ Đọc sách vốn có ích riêng chomình"

(Ngữ Văn 9, tập 2, NXB Giáo dục - 2007, trang 17)

Sông được lúc dềnh dàng Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ Vắt nửa mình sang thu

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa Sấm cũng bớt bất ngờ Trên hàng cây đứng tuổi.

(Sang thu - Hữu Thỉnh - Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục 2006, tang 70)

28

ĐÁP ÁN ĐỀ THI VÀO LỚP 10 MÔN VĂN 2019 Câu 1 (2.0 điểm)

a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm: Bàn về đọc sách của Chu Quang Tiềm

b Nội dung chính của đoạn văn: Đọc sách không cốt lấy nhiều, quan trọng nhất là phảichọn cho tinh, đọc cho kĩ

c Biện pháp nghệ thuật so sánh được sử dụng trong đoạn văn trên: đọc nhiều mà không

chịu nghĩ sâu, như cưỡi ngựa qua chợ, tuy châu báu phơi đầy, chỉ tổ làm cho mắt hoa ý

loạn, tay không mà về Thế gian có biết bao người đọc sách chỉ để trang trí bộ mặt, như kẻtrọc phú khoe của, chỉ biết lấy nhiều làm quý

Với cách so sánh đó, tác giả muốn phê phán: những con người không biết cách đọc sách,đọc sách qua quýt, mơ màng, không đọng lại trong đầu

d 3 sự ích lợi của việc đọc sách để làm rõ ý: “ Đọc sách vốn có ích riêng cho mình"

- Nâng cao trình độ, tăng sự hiểu biết và tự tin trong giao tiếp, ứng xử

- Hoàn thiện nhân cách, đạo đức con người

- Đọc sách giúp bạn thành công trong cuộc sống: giúp bạn có những suy nghĩ, nhiều kiếnthức thiết thực trong cuộc sống và giúp bạn vạch ra những định hướng tương lai

- Tâm hồn tư thái: Rèn luyện được thói quen đọc sách, bạn sẽ tận dụng được mọi khoảngthời gian rãnh rỗi cho việc giải trí lành mạnh Bạn sẽ không phải lãng phí thời gian vào cácviệc vô bổ tốn tiền và có hại cho sức khỏe Hãy thư giãn bằng những cuốn sách sẽ giúpthêm yêu đời hơn

- Ở môi trường học đường, học sinh có nhiều cách thể hiện bản thân:

+ Có cách thể hiện tích cự, đúng đắn (chăm chỉ học tập, có ý thức kỷ luật, tích cực thamgia các phong trào, yêu thương và quan tâm bạn bè…)

+ Biết ước mơ về những hoài bão tốt đẹp

+ Có cách thể hiện tiêu cực, sai trái (đánh nhau, nói năng thiếu văn hóa, ăn mặc không phùhợp, làm ngược lại những điều tốt đẹp mà thầy cô khuyên bảo…)

- Khẳng định những cách thể hiện bản thân tích cực Lên án, phê phán những cách thể hiệnbản thân sai trái, tiêu cực

- Đề ra cách thể hiện tích cực của bản thân

Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

Dẫn dắt 3 khổ thơ và giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Hai khổ đầu là bức tranh thu lúc giaomùa và những cảm xúc của nhà thơ trong thời khắc ấy còn khổ thơ 3 là những tâm tư, suyngẫm của tác giả khi tiết trời sang thu

2 Thân Bài.

* Phân tích khổ 1 - Những tín hiệu báo mùa thu sang:

- Cảm nhận tín hiệu thu về không gian gần bằng nhiều giác quan và sự rung cảm tinh tế+ Hương ổi chín lan vào không gian, phả vào gió se

+ Sương đầu thu giăng mắc nhẹ nhàng, chuyển động chầm chậm nơi đường thôn ngõ xóm+ Từ “bỗng” diễn tả sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng của nhà thơ trước những phát hiện thú vịbáo thu về

30

+ Động từ “phả” gợi lên hương thơm của ổi chín như sánh lại, luồn vào trong gió gợi lêncho người đọc hình dung được không gian và thời gian của tiết sang thu

+ Gợi ra hình dung của hương ổi chín lan trong không gian, phả vào gió se

+ Chùng chình – nghệ thuật nhân hóa: sương như có ý chậm lại, quấn quýt, điều đó cũnggợi hình ảnh về bước đi của thời gian, nhẹ nhàng

*Phân tích khổ 2 - Quang cảnh thiên nhiên ngả dần sang thu:

Sang khổ 2, bức tranh thu từ những thứ vô hình như hương ổi và gió đã chuyển sangnhững hình ảnh cụ thể, hữu hình, mở ra một không gian cao, rộng:

Dòng sông mùa thu vốn êm đềm, tĩnh lặng, dưới ngòi bút của Hữu Thỉnh, được nhân hóanhư một con người đang “dềnh dàng"-nhẩn nha, cố ý chậm lại để cảm nhận vị thu

Ngược lại với dòng sông, những cánh chim "bát đầu vội vã "bay về phương Nam tránh rét

Có lẽ chính cái se lạnh của mùa thu đã báo trước cho những chú chim về sự dịch chuyểnmùa!

Ấn tượng nhất vẫn là "nhữngđám mây mùa hạ" thảnh thơi, duyên dáng "vắt nửa mình sangthu" Chữ "vắt" thật tinh tế, gợi cảm, khiến đám mây vốn mềm, nhẹ được hình dung nhưchiếc khăn voan của người thiếu nữvắt lên bầu trời, làm nhịp cầu nối giữa hạ và thu

=>Khoảnh khắc giao mùa hiện lên tinh tế, sống động qua những câu thơ rất giàu chất tạohình

*Phân tích khổ 3: Là tâm tư, suy ngẫm của tác giả

Vẫn còn bao nhiêu nắng

Đã vơi dần cơn mưa

- Các tính từ chỉ mức độ “vẫn còn”, “vơi dần” bớt từ chỉ mức độ rằng hạ nhạt dần, thu đậmnét hơn

- Quan sát tinh tế, nhạy cảm của tác giả: Sấm cũng bớt bất ngờ/ Trên hàng cây đứng tuổi+ Hình ảnh thực của tự nhiên sang thu sấm thưa thớt, không còn dữ dội làm lay động hàngcây nữa

+ Nghệ thuật nhân hóa: “bớt bất ngờ” - trạng thái của con người

+ Hàm ý: con người khi cứng cáp, trưởng thành sẽ không còn sợ, hay cảm thấy bất ngờtrước những thử thách, sóng gió của cuộc đời Con người từng trải sẽ vững vàng, kiên địnhhơn trước những tác động bất thường từ ngoại cảnh

3 Kết Bài

- Với 3 khổ thơ trên nói riêng và cả bài “Sang thu"nói chung, Hữu Thỉnh đã góp cho thơthu Việt Nam một áng thơ thật đẹp Mặt khác nó đã cho ta thấy tình yêu thiên nhiên, tâmhồn tinh tế và ngòi bút tài hoa, sâu sắc của nhà thơ

KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU CÁC VĂN BẢN NGOÀI SGK VÀ DỰNG ĐOẠN VĂN

THEO NHỮNG YÊU CẦU KHÁC NHAU

Đề 1:

Đọc đoạn trích dưới đây và thực hiện các yêu cầu sau:

TỰ SỰ

Dù đục, dù trong con sông vẫn chảy

Dù cao, dù thấp cây lá vẫn xanh

Dù người phàm tục hay kẻ tu hành Đều phải sống từ những điều rất nhỏ.

Ta hay chê rằng cuộc đời méo mó Sao ta không tròn ngay tự trong tâm?

Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầm Những chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng Nếu tất cả đường đời đều trơn láng

(Lưu Quang Vũ)

Câu 1(0,5 điểm): Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên Câu 2(0,5 điểm): Anh/chị hiểu thế nào về ý nghĩa 2 câu thơ sau:

"Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầm

Những chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng".

Câu 3 (1 điểm): Theo anh/chị, vì sao tác giả nói rằng:

"Nếu tất cả đường đời đều trơn láng

Hướng dẫn chấm và biểu điểm Đề 1:

1 Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là:

biểu cảm

0,5

2 Ý nghĩa 2 câu thơ:

"Đất ấp ôm cho muôn hạt nảy mầm Những chồi non tự vươn lên tìm ánh sáng"

- "Đất" - nguồn sống, nguồn dinh dưỡng cho hạt nảy mầm

Cũng như cuộc sống trong cõi đời này không dành riêng chomột ai mà cho tất cả chúng ta

- Hạnh phúc ở quanh ta nhưng không tự nhiên đến Nếu muốn

có cuộc sống tốt đẹp, muốn có hạnh phúc, tự mỗi người phải cósuy nghĩ và hành động tích cực

- Con người có trải qua thử thách mới hiểu rõ chính mình và trưởngthành hơn.

4 Học sinh có thể chọn một trong những thông điệp sau và trình

bày suy nghĩ thấm thía của bản thân về thông điệp ấy:

- Dù là ai, làm gì, có địa vị xã hội thế nào cũng phải sống từnhững điều rất nhỏ; biết nâng niu, trân trọng những cái nhỏ bétrong cuộc sống

- Con người có trải qua thử thách mới hiểu rõ chính mình và trưởngthành hơn

a Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luận: thí sinh có thể trình bày

đoạn văn theo cách diễn diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp, mócxích, song hành

=> Cuộc đời thường hay méo, nên con người cần tròn ngay từtrong tâm, tránh chỉ chê bai, oán trách

được bản chất thật của cuộc đời)

-Thái độ “tròn tự trong tâm” là thái độ tích cực, chủ động trước

hoàn cảnh Đây là thái độ sống đúng, làm đúng, không gục ngã

trước khó khăn, trước phi lý bất công Thái độ “tròn tự trong

tâm” sẽ giúp ích nhiều cho cá nhân và xã hội (HS nêu dẫn

chứng từ đời sống và lý giải để thấy được khi thái độ, suy nghĩ

con người tích cực thì đem lại những giá trị gì? )

-Trong thực tế xã hội có những cá nhân có thái độ tiêu cực trước

cuộc sống:

- “Ta hay chê” Đây là thái độ cần phê phán (HS nêu dẫn chứng

từ đời sống và lý giải )

3 Bài học nhận thức và hành động

- Con người hoàn toàn có thể thay đổi đời sống chỉ cần mỗi cá

nhân chủ động, tích cực từ trong tâm

- Câu thơ như một lời nhắc nhở, nêu lên một phương châm

sống cho mỗi người trước cuộc đời

0,25

d Chính tả, dùng từ, đặt câu: Không sai Chính tả, dùng từ,

đặt câu (Hoặc có 1 vài lỗi nhỏ, không đáng kể)

0,25

e Sáng tạo: Cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo (thể hiện được

dấu ấn cá nhân, quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc), thể hiện ý

phản biện nhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp

luật.Chính tả dùng từ, đặt câu

0,25

KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU CÁC VĂN BẢN NGOÀI SGK VÀ DỰNG ĐOẠN VĂN

THEO NHỮNG YÊU CẦU KHÁC NHAU

ĐỀ 2 PHẦN I ĐỌC- HIỂU ( 3,0 điểm)

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu sau :

“ Bần thần hương huệ thơm đêm

Khói nhang vẽ nẻo đường lên niết bàn

Chân nhang lấm láp tro tàn

Xăm xăm bóng mẹ trần gian thưở nào ?

Mẹ ta không có yếm đào

Nón mê thay nón quai thao đội đầu

Rối ren tay bí tay bầu

Váy nhuộm bùn áo nhuộm nâu bốn mùa

Cái cò sung chát đào chua

Câu ca mẹ hát gió đưa về trời

Ta đi trọn kiếp con người

Cũng không đi hết nhữnglời mẹ ru

Bao giờ cho tới mùa thu

Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm

Bao giờ cho tới tháng năm

36

Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao

Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa

(Ngyễn Duy; Thơ Nguyễn Duy -Trần Đăng Khoa tuyển chọn, NXB Giáo dục, 1998)

Câu 1 (0, 5 điểm) Hình ảnh người mẹ được gợi lên qua những chi tiết nào?

Câu 2 (1.0 điểm) Anh/ chị hiểu như thế nào về nghĩa của từ “ đi” trong câu thơ sau: “ Ta

đi trọn kiếp con người/ Cũng không đi hết những lời mẹ ru” ?

Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu hiệu quả của phép tu từ trong đoạn thơ sau:

“ Bao giờ cho tới mùa thu Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm Bao giờ cho tới tháng năm

Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao”

Câu 4: ( 0,5 điểm) Đoạn thơ gợi cho anh/chị những cảm xúc gì?

PHẦN II NLXH

Từ ý nghĩa bài thơ trên, em có suy nghĩ gì về tình mẫu tử trong cuộc sống?

(Trình bày suy nghĩ trong đoạn văn khoảng 1 trang giấy)

Hướng dẫn chấm và biểu điểm đề 2

1 Hình ảnh người mẹ được gợi lên qua các chi tiết:

- “Nón mê” “ tay bí tay bầu”, “ váy nhuộm bùn” “ áo nhuộm nâu”

0,5

2 Nghĩa của từ đi:

- “ Ta đi trọn kiếp con người”: “Đi” nghĩa là sống, trưởng thành, là

trải qua trọn kiếp người

- “cũng không đi hết mấy lời mẹ ru”: “Đi” nghĩa là hiểu, cảm nhận.

-> Ta sống trọn kiếp người cũng chưa thấu hiểu, cảm nhận được hếttình yêu thương của mẹ dành cho mình

1,0

3

“ Bao giờ cho tới mùa thu Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa rằm Bao giờ cho tới tháng năm

Mẹ ra trải chiếu ta nằm đếm sao”

- Biện pháp tu từ nhân hóa: “ Trái hồng trái bưởi đánh đu giữa

rằm” Tác giả nhân cách hóa trái bưởi, trái hồng như hình ảnhnhững đứa trẻ tinh nghịch, hiếu động chơi trò đánh đu giữa trăngrằm Câu thơ vì thế gợi hình ảnh rất sinh động, ngộ nghĩnh và gợicảm xúc tuổi thơ trong trẻo

1,0

Học sinh trình bày suy nghĩ của cá nhân, có thể nêu cảm xúc: cảmđộng và biết ơn sâu sắc trước hình ảnh người mẹ nghèo, lam lũnhững hết lòng thương yêu, chăm lo cho con

a Đảm bảo hình thức đoạn văn nghị luận: thí sinh có thể trình bày

đoạn văn theo cách diễn diễn dịch, quy nạp, tổng phân hợp, mócxích, song hành

- Bàn luận mở rộng: Trong cuộc sống có những người đối xử tệ bạc

với người mẹ của mình Những người đó sẽ không bao giờ trở thànhcon người đúng nghĩa

cá nhân, quan điểm và thái độ riêng, sâu sắc), thể hiện ý phản biệnnhưng không trái với chuẩn mực đạo đức và pháp luật.

KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU CÁC VĂN BẢN NGOÀI SGK VÀ DỰNG ĐOẠN VĂN

THEO NHỮNG YÊU CẦU KHÁC NHAU

ĐỀ 3

Phần I: Đọc – hiểu (3,0 điểm)

Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu sau:

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác chiếc lưỡi đi qua ngàn cơn bão từ vựng

chiếc lưỡi trồi sụt trên núi đồi thanh âm, trên thác ghềnh cú pháp chiếc lưỡi bị hành hình trong một tuyên ngôn

Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác cám dỗ xui nhiều điều dại dột

đời cũng dạy ta không thể uốn cong

dù phần thắng nhiều khi thuộc những bầy cơ hội

Trên chiếc lưỡi có lời tổ tiên Trên chiếc lưỡi có vị đắng sự thật Trên chiếc lưỡi có vị đắng ngọt môi em Trên chiếc lưỡi có lời thề nước mắt Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác

dẫu những lời em làm ta mềm lòng dẫu tình yêu em từng làm ta cứng lưỡi Tôi không nói bằng chiếc lưỡi của người khác một chiếc lưỡi mang điều bí mật

và điều này chỉ người biết mà thôi.

(Dẫn theo http://www.nhavantphcm.com.vn)

Câu 1: (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong bài

thơ Bài thơ được viết theo thể nào?

Câu 2: (0,5 điểm) Anh/ chị hiểu như thế nào về câu thơ “Tôi không nói bằng chiếc

lưỡi của người khác”?

Câu 3: (1,0 điểm) Xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong những câu thơ dưới

đây và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ đó:

“Trên chiếc lưỡi có lời tổ tiên Trên chiếc lưỡi có vị đắng sự thật Trên chiếc lưỡi có vị đắng ngọt môi em Trên chiếc lưỡi có lời thề nước mắt”

Câu 4 (1,0 điểm) Thông điệp ý nghĩa nhất đối với anh/ chị sau khi đọc bài thơ trên

là gì?

Phần II: NLXH

Bài thơ trong phần Đọc hiểu làm ta suy ngẫm về nhiều cách nói năng cũng như cư

xử trong đời sống của giới trẻ hiện nay

Hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày quan điểm của em về vấn đề trên

40