Để giúp chúng em hoàn thành và tổng kết bài báo cáo “ Hệ thống chiếu sáng đèn tín hiệu của ô tô ”.Trong quá trình thực hiện báo cáo, do sự hiểu biết còn hạn chế.. Một hệ thống không thể
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN HỆ THỐNG ĐIỆN, ĐIỆN TỬ Ô TÔ
HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TÍN HIỆU TRÊN XE Ô TÔ
Ngành: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT Ô TÔ
Lớp: 18DOTC4
Giảng viên hướng dẫn: TH.S Nguyễn Đỗ Minh Triết
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Duy Anh MSSV: 1811252226Sinh viên thực hiện: Nguyễn Anh Tuấn MSSV: 181125
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Tuấn Anh MSSV: 181125
TP Hồ Chí Minh, 2021
Trang 2Lời Cảm Ơn
Trong cuộc sống hiện đại ngày này, ô tô là một phương tiện được sự dụng rộng rãi cho nhu cầu vận chuyển của con người Các trang thiết bị, bộ phận trên ô tô ngày càng phát triển và hiện đại hơn đáp ưng với nhu cầu của người dung, đồng thời đóng vai trò quan trọng đối với việc đảm bảo độ tin cậy, an toàn cho người vận hành và chuyển động của ô tô.
Là những sinh viên được đào tạo tại trường ĐH Công Nghệ Thành phố Hồ Chí Minh Chúng em được các thầy cô trang bị cho những kiến thức cơ bản về chuyên môn Để giúp chúng em hoàn thành và tổng kết bài báo cáo “ Hệ thống chiếu sáng đèn tín hiệu của ô tô ”.Trong quá trình thực hiện báo cáo, do sự hiểu biết còn hạn chế Nhưng dưới sự hướng dẫn và chỉ bảo của thầy cô trong Viện Đặc biệt là thầy hướng dẫn: TH.S Nguyễn Đỗ Minh Triết, nay đề tài của em đã được hoàn thành đúng thời hạn Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thiếu sót Mong thầy
có thể đóng góp ý kiến để đề tài của chúng em được hoàn thiện hơn Chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy Nguyễn Đỗ Minh Triết, thầy đã luôn theo sát và giúp đỡ chúng em trong suốt quá trình làm đồ án để hoàn thành tốt
đồ án môn học này Vì kiến thức chúng em còn hạn chế, trong quá trình học tập
và hoàn thành đồ án này em không tránh khỏi những sai sót kính mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy.
Cuối cùng chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Đỗ Minh Triết và các bạn trong lớp Một lời chúc sức khỏe dồi dào, đạt được nhiều thành công trong công việc và cuộc sống.
Em xin chân thành cảm ơn
Trang 3CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 1.1: Đặt vấn đề
Chúng ta đang trong thời kì công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước.Thì giao thông vận tải cũng là một thứ không thể thiếu tại vì nó ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại của người dân Đặc biệt là khi đất nước đang càng ngày càng phát triển thì phương tiện giao thông cũng là một thứ được mọi người suy nghĩ lựa chọn rất nhiều Nhu cầu sử dụng ô tô trong giao thông hiện nay đang phát triển mạnh mẽ Một trong những yếu tố quan trọng của ô tô đó là tính an toàn và tiện nghi Để hỗ trợ cho người lái có một tầm nhìn thông thoáng khi lái xe vào ban đêm, và hỗ trợ cho ô tô di chuyển an toàn khi có nhu cầu rẽ , hoặc dừng xe ở một nơi tối Một hệ thống không thể thiếu để làm được việc đó chính là hệ thống chiếu sáng, tín hiệu của ô tô.
Vẽ sơ đồ mạch điện cho mô hình để thực hiện lắp cho mô hình hoạt động
1.3 Phương pháp nghiên cứu.
Tra cứu trong các tài liệu trên internet, giáo trình kỹ thuật, sách vở, tài liệu sửa chữa, và các sơ đồ mạch điện của hệ thống trên xe.
Tham khảo các ý kiến của các thầy bộ môn điện ở xưởng, và ở lớp học lý thuyết.
Tháo các linh kiện chọn làm mô hình và nghiên cứu hoạt động bên trong của linh kiện, và chọn 1 mạch điện để lắp cho mô hình hoạt động
1.4 Kếu cấu của đồ án
Kết cấu của đồ án gồm có 4 chương:
- CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
- CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Trang 4- CHƯƠNG 3: TÌM HIỂU HỆ THỐNG 3 HÃNG XE
- CHƯƠNG 4: THI CÔNG MÔ HÌNH
- CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
Trang 5CHƯƠNG II CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1 Nhiệm vụ, yêu cầu
a) Nhiệm vụ
- Hệ thống chiếu nhằm đảm bảo ánh sang cho người lái và khách hàng trong điều kiện không đủ ánh sáng.
- Hệ thống đèn tín hiệu :
+ Thông báo bằng ánh sáng sự có mặt của xe trên đường
+ Báo hiệu khi xe quay vòng rẽ trái hoặc phải khi xe dừng hoặc khi phanh
b) Yêu cầu
- Đèn pha có khả năng chiếu xa ít nhất là 100 m, cường độ chiếu sáng cao.
- Có tuổi thọ và độ tin cậy cao,tiết kiệm điện.
2 Phân loại
a) Hệ thống chiếu sáng tín hiệu sử dụng cục chớp 3 chân
Hình 1 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng tín hiệu sử dụng cục chop 3 chân
b) Hệ thống chiếu sáng tín hiệu sử dụng cục chớp 8 chân.
Trang 6Hình 2 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng tín hiệu sử dụng cục chớp 8 chân c) Hê thống chiếu sáng đèn dương chờ.
Trang 7Hình 3 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng loại dương chờ d) Hệ thống chiếu sáng đèn âm chờ.
Hình 4 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng loại âm chờ
3 Cấu tạo chung và chức năng các bộ phận chiếu sáng tín hiệu trên xe
Trang 8a) Cấu tạo chung :
- Hệ thống chiếu sáng trên xe ô tô bao gồm các bộ phận sau:
Head lights ( đèn pha)
Signal lights ( đèn tín hiệu đường)
Stop lights ( đèn dừng)
Back up lights ( đèn lùi)
Tail lights ( đèn đuôi)
Blinker lights ( đèn nháy)
Side maker lights and the interior lights (đèn chiếu sáng bên và đèn nội thức
- Một số bộ phận khác:
Bóng đèn
Bóng đèn đốt bằng dây tóc
Dây tóc vonfram được đốt nóng do điện áp và dòng điện
để phát sáng trong môi trường chân không, nhiệt độ vào khoảng 23000C
Bơm vào một khí trơ có áp suất thấp, Argon Hoạt động
với nhiệt độ cao hơn mà không bị hỏng,hoặc đứt tóc.
Sau một khoảng thời gian, khoảng 10% kim loại dây tóc
bóng đèn bay hơi và bám vào thành bóng đèn làm cho bóng đèn mờ đi và tối
Bóng đèn halogen
Vì tuổi thọ ngắn như thế nên người ta nghiên cứu 1 loại công nghệ mới đó là Bóng đèn vonfram halogen có tuổi thọ cao hơn và không bị đen sau một khoảng thời gian giống như bóng đèn dây tóc loại cũ
Khí thông thường là Iod, trong 4 nguyên tố thuộc nhóm
VIIA
Trang 9 Vỏ bóng đèn được làm từ thạch anh.
Vonfram kết hợp với halogen tạo nên halogen Halide
Dòng đối lưu sẽ làm cho Halide quay trở về dây tóc bóng đèn.
Vỏ bóng đèn cũng có thể làm nhỏ hơn vì vậy cho phép tập
Hai bản cực điện được đặt trong khí trơ xenon, được bao bọc bằng bình thuỷ tinh thạch anh
Quá trình phóng điện diễn ra do có hiệu điện thế cao vượt ngưỡng đánh thủng (vào khoảng 25.000 V).
Tia lửa điện sinh ra kích thích các phân tử khí trơ xenon lên mức năng lượng cao, sau khi bị kích thích các phân tử khí xenon sẽ giải phóng năng lượng để trở về trạng thái bình thường, bức xạ ra ánh sáng theo định luật bức xạ điện từ.
Tuổi thọ của bóng đèn xenon gấp 10 lần so với đèn halogen, đèn halogen
có thời gian sử dụng trung bình 300-1.000 giờ, còn xenon là 3.000 giờ Tiêu thụ bằng 1/3 năng lượng so với đèn halogen (35W/55W) Cường độ sáng cao hơn gấp 2-3 lần
Công nghệ HID tăng tính an toàn khi lái xe trong ban đêm vì nó phát ra ánh sáng trắng - xanh rất gần phổ với ánh sáng mặt trời, giúp người lái
xe dễ dàng quan sát với hình ảnh rõ nét, sâu và thật hơn.
Người lái xe cần phát hiện, xử lý trong khoảng 70m, với vận tốc 100 km/h, chỉ có khoảng 2,5 giây Do đó, đèn pha xe ô tô có chùm sáng dài, tầm quan sát rộng.
Từ năm 1999, hệ thống đèn Bi-xenon được sử dụng, nó có thể sinh ra tia sáng cốt và pha từ cùng một nguồn sáng.
Thuận lợi là tiêu thụ năng lượng ít hơn rõ rệt, tạo ra những khả năng mới cho các nhà thiết kế, phát ra ánh sáng giống nhau cho cả pha và cốt.
Ngoài ra còn một số nhà sản xuất còn cho ra đời loại Bi-xenon với 2 tim đèn cho pha và cốt nằm cạnh nhau để thay đổi độ xa gần của đèn pha và cốt
Loại này có nhược điểm là thời gian sáng khi thay đổi bị trễ đi 1 khoảng
và phải dùng đến nhiều gấp đôi bộ khuyếch đại điện áp nên giá thành luôn luôn cao
Gương phản chiếu (Choá đèn)
Trang 10 Chức năng của gương phản chiếu là định hướng lại các tia sáng, tạo ra
sự phản xạ, đưa tia sáng đi rất xa từ phía đầu xe.
Gương phản chiếu có hình dạng parabol, bề mặt được được đánh bóng và sơn lên một lớp vật liệu phản xạ như bạc (hay nhôm).
Cách bố trí tim đèn được chia làm 3 loại: loại tim đèn đặt trước tiêu cự, loại tim đèn đặt ngay tiêu cự và tim đèn đặt sau tiêu cự.
- Đèn hệ tiêu chuẩn châu Âu
Dây tóc ánh sáng gần bố trí phía trước tiêu cự, hơi cao hơn trục
quang học và song song trục quang học
Bên dưới có miếng phản chiếu nhỏ ngăn không cho các chùm ánh
sáng phản chiếu.
- Đèn hệ tiêu chuẩn Mỹ
Hai dây tóc có hình dạng giống nhau và bố trí ngay tại tiêu cự của
chóa
Dây tóc ánh sáng xa được đặt tại tiêu điểm của chóa, dây tóc ánh
sáng gần nằm lệch phía trên mặt phẳng trục quang học.
- Hệ thống điều chỉnh choá đèn
Nguyên tắc hoạt động của hệ thống điều khiển choá đèn rất đơn
giản, vị trí của tia sáng phải được thay đổi phụ thuộc vào tải trọng của xe.
Một hệ thống điều khiển tự động có thể hoạt động nhờ các cảm biến
Trang 11- Đèn này cánh báo cho các phương tiện xe phía trước đang khong di chuyển
Back up lights
- Đèn lùi được lắp đặt ở nhiều phương tiện để phát tín hiệu cho các phương tiện khi lùi xe Đèn này bật sáng khi người lái chuyển sang số lùi Thao tác này đóng một công tắc được liên kết với cần chọn kết nối đèn dự phòng với pin.
4 Tail lights
- Đèn hậu dùng để chiếu sáng phía sau xe, bao gồm cả biển số xe, để người điều khiển phương tiện khác có thể nhìn thấy cả xe và biển số xe Đèn cao thường kết hợp đèn dừng, sẽ nhấp nháy tín hiệu màu đỏ bất cứ khi nào phanh.
Chương III SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN VÀ NGUYÊN LÍ HOẠT ĐỘNG CỦA
TỪNG HÃNG XE ( TOYOTA, KIA, CHEVROLET)
1 TOYOTA INOVA 2010
1.1 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng và nguyên lý làm việc
Trang 13- Tiếp điểm H thông với ED.
- Dòng điện đi từ BAT-> cầu chì 15A H-LP LH, cầu chì 15A H-PL RH -> chân B của bóng đèn -> tim Low của bóng đèn -> tiếp điểm HL -> tiếp điểm (ED) -> tiếp điểm H -> tiếp điểm ED -> mas Đèn sáng ở chế độ cos
Chế độ head high:
- Tiếp điểm HU thông (ED)
- Tiếp điểm H thông ED
- Dòng điện đi từ BAT-> cầu chì 15A H-PL LH, cầu chì 15A H-PL RH -> chân B bóng đèn -> tim high bóng đèn -> tiếp điểm HU -> tiếp điểm (ED) -> tiếp điểm H -> tiếp điểm ED -> mass Đèn sáng ở chế độ pha
Chế độ flash:
- Tiếp điểm HU thông ED
- Dòng điện đi từ BAT-> cầu chì 15A H-PL LH, cầu chì 15A H-PL RH -> chân B bóng đèn -> tim high bóng đèn -> tiếp điểm HU -> tiếp điểm (ED) -> tiếp điểm H -> tiếp điểm ED -> mass Đèn sáng ở chế độ pha
1.2 Sợ đồ hệ thống tín hiệu và nguyên lý làm việc
a) Sơ đồ hệ thống
Trang 14Hình 6 Sơ đồ hệ thống tín hiệu TOYOTA INNOVA 2010b) Nguyên lý hoạt động.
Bật công tắc rẽ phải:
Trang 15- Tiếp điểm E thông TR
- Khi bật công tắt rẽ phải lúc này chân EL của bộ nháy nhận tín hiệu mass
Bộ nháy xuất tín hiệu dương ở chân LR -> đèn xi nhan bên phải -> mass Đèn xi nhan phải sáng
Bật công tắc rẻ trái:
- Tiếp điểm E thông TL
- Khi bật công tắt rẽ phải lúc này chân ER của bộ nháy nhận tín hiệu mass
Bộ nháy xuất tín hiệu dương ở chân LL -> đèn xi nhan bên trái -> mass Đèn xi nhan trái sáng
Bật công tắc báo nguy:
- Khi bật công tắt báo nguy chân HAZ của bộ nháy nhận tín hiệu mass Bộ nháy xuất tín hiệu dương ở chân LL , LR -> đèn xi nhan bên trái, bên phải -> mass Đèn xi nhan sáng cả hai bên
2 KIA RIO 2010
2.1 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng và nguyên lý hoạt động
Trang 16a) Sơ đồ hệ thống
Hình 7 Sơ đồ hệ thống chiếu sáng KIA RIO
b) Nguyên lý hoạt động:
Chế độ FLASH (OFF)
Trang 17- Dòng đi từ Accu-> cầu chì 10A-> tim HIGH đèn-> tiếp điểm FLASH-> mass-> đèn sáng
Trang 18b) Nguyên lý hoạt động:
- Nguồn từ accu đến cầu chì hazard 10A chia làm hai nhánh;
+ Accu -> cầu chì hazard 10A -> hazard switch -> Flash Unit -> Hazard Switch -> function box -> đèn xi nhan hai bên và đèn báo đồng hồ
+ Accu -> cầu chì hazard 10A -> hazard relay -> BCM -> đèn xi nhan 2 bên-> nguồn từ Accu -> cầu chì TS IG_LP 10A -> hazard switch -> flasher unit -> multi Function switch -> xi nhan và đồng hồ báo taplo
Trang 20- Khi bật công tắc đèn sương mù-> dòng đi qua relay đèn sương mù->
mass-> transistor trong relay mở
- Khi bật đèn sương mù nhất thiết phải bật công tắc ở chế độ 1step hoặc 2 step
- Dòng đi từ BATT-> tiếp điểm relay đèn sương mù-> transistor trong
relay-> mass
- Lúc này tiếp điêm relay bị hút lại
- Dòng đi từ IGN2-> tiếp điêm đèn sương mù-> một nhánh lên đồng hồ table-> một nhánh qua tim đèn-> mass sáng đèn sương mù
3.2 Sơ đồ hệ thống tín hiệu và nguyên lý hoạt động
a) Sơ đồ hệ thống tín hiệu.
Trang 21Hình 10 Sơ đồ hệ thống tín hiệu CHEVROLET PARK 2010
Trang 22b) Nguyên lý hoạt động.
- Khi bật công tắc hazard (ON) -> dòng đi từ BATT -> cầu chì 15A-> tiếp điêmhazard-> qua bộ chớp-> qua cặp đèn số 1,4-> mass
- Khi bật công tắc xi nhan trái (hazard OFF) -> dòng đi từ IGN1-> cầu chì
10A-> tiếp điểm hazard-10A-> qua bộ chớp-10A-> tiếp điểm số 1-10A-> đèn xi nhan trái-10A-> mass
- Khi bật công tắc xi nhan phải (hazard OFF) -> dòng đi từ IGN1-> cầu chì
10A-> qua tiếp điểm hazard-10A-> qua bộ chớp-10A-> tiếp điểm số 3-10A-> đèn xi nhan phải-10A-> mass
CHƯƠNG IV THI CÔNG MÔ HÌNH HỆ THỐNG CHIẾU SÁNG TÍN
HIỆU
1 Cách xác định sơ đồ đấu dây:
a) Tìm các dây chiếu sáng pha ,cos:
- Chuyển cụm công tắc về vị trí head , low:
+ Dùng đồ hồ VOM đo thông mạch các dây
+ Các dây thông: đỏ vàng - trắng, đen –đỏ trắng;
- Chuyển công tắt đến vị trí head ,high:
Trang 23+ Dây đen- đỏ trắng không còn thông mạch, -> đen – đỏ trắng là dây ở chế độ cos
+ Các dây thông: đỏ vàng - trắng, đỏ - đen, -> đỏ - đen là dây ở chế độ pha, đỏ vàng- trắng là dây đèn tail
- Chuyển cụm công tắt đến vị trí flash:
+ Các dây thông: đen-đỏ, -> dây ở chế độ flash
Tìm các dây tín hiệu:
- chuyển cụm công tắt về vị trí rẽ phải
Trang 24+ Các dây thông: xanh lá- xanh lá sọc đỏ.
- Chuyển cụm công tắt về vị trí rẽ trái
+ Các dây thông: xanh lá- xánh lá sọc xanh dương
-> Dây xanh lá là dây chung
2 Các linh kiện thực hiện mô hình:
Trang 25- Accu.
a) Cụm công tắc
- Các tiếp điểm trong cụm công tắt:
- Các tiếp điểm trên bo mạch:
- Các cơ cấu đóng mở tiếp điểm:
Trang 26Khi chuyển vị trí công tắt các cơ cấu đóng mở tiếp điểm trượt qua lại để đóng các cặp tiếp điểm.
b) Relay
- Cấu tạo relay:
+ cuộn hút
+ tiếp điểm
Trang 27c) Công tắc báo nguy:
- Cấu tạo :
Tiếp điểm :
Trang 28 Cơ cấu rài giữ nút nhấn:
Trang 29- Sự kết hợp của các thành phần này tạo ra phản ứng hóa học làm bóng đèn phát sáng Và điều đặc biệt hơn là khi halogen kết hợp với dây tóc
vonfram nên chịu được nhiệt độ cao hơn so với bóng đèn thường
d) Bộ nháy