Đối tượng: Các món ăn được chế biến từ bún bún riêu, bún xào, bún măng, bún cá, bún nước lèo,...Thống kê số liệu thực tế thu được: Đối tượng Nơi bày bán Gian hàng Nơi chế biến, bày bán
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ AN TOÀN VÀ Ô NHIỄM
TRONG SẢN XUẤT THỰC PHẨM
Sinh viên Thực Hiện:
1 Nguyễn Minh Ngọc B1600190
2 Nguyễn Thị Huỳnh Nhi B1600195
3 Lê Thị Tuyết Như B1600200
4 Lưu Thị Thu Sương B1600213
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:
Ts Tống Thị Ánh Ngọc
Cần Thơ Tháng 5/2018
Trang 2Đối tượng: Các món ăn được chế biến từ bún (bún riêu, bún xào, bún măng, bún cá, bún nước lèo, )
Thống kê số liệu thực tế thu được:
Đối
tượng
Nơi
bày
bán
(Gian
hàng)
Nơi chế biến, bày bán thức
ăn có cách
xa nguồn
ô nhiễm
Điều kiện chế biến bày bán
Điều kiện bảo quản
Bao bì, dụng cụ
sử dụng đựng thức ăn
Ghi chú
Có Khôn g thùn Có
g rác
Có nước sạch
Được
kê cao trên 60cm
Có dụng
cụ rửa sạch tay
1 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong thau, bao ni lông nhưng không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Xe hàng
để gần mặt đường
2 Bàn gỗ X X Nguyên liệu đượcđậy bằng vải
mùng
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán kế bên công trình đang xây dựng
3 Xe tủkính X X
Thức ăn, nguyên liệu được để trong khay, bao ni lông, không đươc che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Xe hàng
để sát mặt đường
4 Tủ kính+ bàn X X
Thức ăn, nguyên liệu được để trong mâm, khay, chảo, không có dụng cụ che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Chỗ chế biến thức ăn gần nơi
sơ chế thực phẩm sống
5 Xe tủkính X X
Thức ăn, nguyên liệu để trong thau, khay, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Xe hàng sát lề đường
6 Xe tủ
kính X X Thức ăn, nguyênliệu được đựng
trong bao ni lông, khay không được
Bao ni lông, hộp xốp
Xe hàng gần lề đường
Trang 3che đậy
7 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay,để trực tiếp trên tủ kính
Bao ni lông, hộp xốp
8 Tủ kính X X X X
Thức ăn được để trong thau, tô, rổ, khay, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán kế bên nơi bán xăng
9 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, túi
ni lông, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Xe hàng gần đường lộ
10 Xe tủkính X X X X
Thức ăn chín được đựng trong khay, rau để trực tiếp trên tủ kính
Bao ni lông, hộp xốp
Cạnh cống thoát nước
11 Tủ kính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, rổ, không che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Sơ chế thực phẩm dưới sàn, nơi bán gần nơi
để rác
12 Tủ kính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong túi ni lông, khay, không che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
13 Tủ kính X X X X
Thức ăn chín được đựng trong khay, rau để trực tiếp trên tủ, không che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
14 Tủ kính X X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được để trong khay, tô, hộp nhựa, không che đậy kĩ
Bao ni lông, hộp xốp
15 Tủ kính X X X X
Thức ăn chín được để trong khay, rau để trực tiếp trên tủ, không che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
16 Xe tủ
kính X X X Thức ăn, nguyênliệu được đựng lông, hộpBao ni Xe hànggần
Trang 4trong khay, tô, túi nilon xốp
đường
lộ, chỗ bày bán gần thùng rác
17 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, dĩa, hộp giấy, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Xe không
có kính chắn phía trước
18 Xe tủkính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, túi nilon, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Dụng cụ
để thức
ăn để gần mặt đất
19 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, hộp giấy,không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán sát
lề đường , nguyên liệu không được phân loại
20 Xe tủkính X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, thau, dĩa , thức ăn không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán sát
lề đường
21 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, thau, dĩa, hộp giấy, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi chế biến nguyên liệu sát
lề đường
22 Xe tủkính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, keo, hộp, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán sát nơi để rác, không hợp vệ sinh
23 Gian
bếp X X X X Thức ăn, nguyênliệu được đựng
trong khay, tô, dĩa, hộp, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán tại nhà,dụng
cụ bán được
Trang 5xếp gọn gàng
24 Tủ kính X X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay,thức
ăn được che đậy
kỹ
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán tại nhà,dụng
cụ bán được xếp gọn gàng,có thớt riêng cho từng loại thức ăn
25 Tủ kính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay ,hộp giấy, tô, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán không gọn gàng, thức ăn
bị rơi ra ngoài xe
26 Xe tủkính X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, dĩa, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Chỗ bán chật hẹp, lộn xộn
27 Tủ kính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, thau, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán tại nhà,có mái che,rất
vệ sinh
28 Tủ kính X X X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, hộp giấy, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi chế biến gọn gàng
29 Tủ kính X x X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, hộp giấy, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán tại nhà
30 Tủ kính X X
Thức ăn, nguyên liệu được đựng trong khay, tô, hộp giấy, không được che đậy
Bao ni lông, hộp xốp
Nơi bày bán tại nhà, gần nơi để rác
Trang 6Người chế biến
Đối
tượng
Thực hành vệ
sinh cá nhân
(móng tay cắt
ngắn, đầu tóc
gọn gàng,…)
Sử dụng đồ dùng làm bếp (đeo khẩu trang, bao tay, )
Xử lý thức ăn với tay trần
Cầm tiền trực tiếp khi chế biến và mua bán thực phẩm
Rửa tay sau khi cầm tiền
và trước khi tiếp tục xử lý thức ăn
Hút thuốc trong lúc xử lý, có thở/
ho, ngoái mũi…
vào tay rồi tiếp tục làm việc mà không rửa tay
Dùng thớt riêng biệt giữa thực phẩm sống và chín
Có không Có Không Có Không Có Không Có Không Quansát
được
Không quan sát được
Có Không
Trang 730 x X x X X X X
(Số liệu được thu thập từ các xe bán hàng trên lề đường, các quán ăn tại hộ gia đình)
Tổng hợp số liệu:
Các chỉ tiêu Tỉ lệ %
Nơi chế biến bày bán cách xa các nguồn ô nhiễm Có 73.33%
Không 26.67%
Điều kiện chế biến
Có thùng rác 63.33%
Có nước sạch 53.33% Được kê cao trên
60cm 100%
Có dụng cụ rửa sạch tay 10%
Người chế
biến
Thực hành vệ sinh cá nhân (móng tay cắt ngắn, đầu
tóc gọn gàng, ) KhôngCó 96.67%3.33%
Sử dụng đồ dùng làm bếp (đeo khẩu trang, bao
tay, ) KhôngCó 46.67%53.33%
Xử lý thức ăn với tay trần Có 56.67%
Không 43.33% Cầm tiền trực tiếp khi chế biến và mua bán thực
phẩm KhôngCó 90%10% Rửa tay sau khi cầm tiền và trước khi tiếp tục xử lý
thức ăn KhôngCó 13.33%86.67% Hút thuốc trong lúc xử lý, có thở/ho, ngoáy
mũi, vào tay rồi tiếp tục làm việc mà không rửa tay Không quan sátQuan sát được 3.33%
được 96.67% Dùng thớt chuyên biệt giữa thực phẩm sống và thực
phẩm chính KhôngCó 30%70% Bao bì, vật dụng dùng để đựng thức ăn: túi ni lông, hộp xốp (mang đi), tô, dĩa, chén (ăn
Trang 8Khuyến cáo:
Khuyến cáo cho người tiêu dùng:
- Không nên chọn mua những thực phẩm rẻ, không rõ nguồn gốc, xuất xứ, quá hạn sử dụng hoặc màu sắc của thực phẩm đã bị đổi màu, bốc mùi
- Không nên ăn ở các hàng quán lề đường – nơi tiếp xúc gần với nguồn ô nhiễm
Khuyến cáo cho người bán:
- Không nên lựa chọn những nguồn nguyên liệu không có nguồn gốc rõ gàng
- Không sử dụng chung dụng cụ giữa thực phẩm chín và thực phẩm sống
- Không chế biến, để thực phẩm trước và sau khi chế biến trực tiếp trên sàn hoặc gần nguồn ô nhiễm, thực phẩm không được kê cao so với mặt đất
- Không để móng tay, bụi bẩn trên tay hay tóc rơi vướng vãi vào thức ăn
- Không dùng tay trực tiếp để cầm thức ăn sau khi chế biến
- Không hút thuốc, ho, ngoáy mũi, thở, vào tay rồi tiếp tục làm việc mà không rửa tay
Khuyến cáo đối với cơ quan chức năng:
- Các cơ quan chức năng đã quá lơ là, thờ ơ trước tình hình an toàn vệ sinh thực phẩm hiện nay.
- Một số ít còn bao che, bắt tay cùng kẻ xấu để làm nên những thực phẩm mất vệ sinh, gây ảnh hưởng đến
sức khoẻ người dân chỉ vì lợi ích trước mắt
Biện pháp :
Đối với người tiêu dùng:
- Nên mua các sản phẩm có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, xem kĩ hạn sử dụng, quan sát màu sắc và mùi trên thực phẩm trước khi mua nếu là thực phẩm tươi sống
- Chọn mua thực phẩm ở các chợ truyền thống, các siêu thị
- Nắm vững kiến thức cơ bản về vệ sinh an toàn thực phẩm
- Nên lựa chọn những quán ăn, cửa hàng có uy tín đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
- Lựa chọn các quán ăn, hàng quán có dụng cụ che đậy thức ăn
- Nên thường xuyên cập nhật các thông tin về vệ sinh an toàn thực phẩm (trên báo chí, ti vi, truyền thông, )
Đối với ngưới bán:
- Nên lựa chọn những nguồn nguyên liệu có nguồn gốc rõ gàng
- Nên chọn thực phẩm sạch và an toàn
- Bảo quản thực phẩm kỹ sau khi nấu chín
- Không sử dụng chung dụng cụ giữa thực phẩm chín và thực phẩm sống
- Nơi chế biến phải được kê cao, khô ráo sạch sẽ, cách xa nguồn ô nhiễm
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân ( đầu tóc, móng tay cắt gọn gàng )
- Sử dụng đồ làm bếp ( bao tay, khẩu trang, tạp dề, )
Đối với cơ quan chức năng:
Trang 9- Các cơ quan chức năng cần thương xuyên kiểm tra, nhắc nhở các nơi kinh doanh buôn bán thực phẩm thực hiện đúng các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm
- Có những hình thức xử phạt nghiêm những hành vi vi phạm những quy định về an toàn vệ sinh thực phẩm
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về an toàn vệ sinh thực phẩm trên phương tiện thông tin đại chúng như: tivi, phát thanh, sách, báo, phát tờ rơi, để nâng cao ý thức cho người sản xuất buôn bán và sự cảnh giác cho người tiêu dùng
- Nhà nước cần đầu tư kinh phí để mở các lớp huấn luyện về an toàn thực phẩm cho những người đang kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ
Một số hình ảnh minh họa:
*Hình thức bày bán phổ biến: chủ yếu là các xe hàng dạng tủ kính.
Trang 11*Cách bày trí thức ăn trên xe hàng, trên bàn: thực phẩm chín và nguyên liệu được để trần trong các khay, tô, hộp
nhựa, không được bảo quản và che đậy cẩn thận, một số nơi để rau sống trực tiếp trên bề mặt tủ bán.
Trang 12
**có sử dụng thớt riêng cho thực phẩm chín
**rau được để trực tiếp trên bề mặt tủ
*Một số hình ảnh khác:
**Nơi bày bán gần nguồn ô nhiễm:
Trang 13
Nơi bày bán sát bên công trình đang xây dựng, nơi khách ăn sát đường đi nhiều bụi bặm
Nơi bán đặt trên vỉa hè của đường lớn, khá gần 1 cống thoát nước
Trang 14Nơi bán đặt ngay bên cạnh 1 cống thoát nước và sát với đường lộ.
Nơi bán gần nơi tập trung rác thải
**Người bán sơ chế thực phẩm ngay trên sàn nhà bẩn:
Trang 16** Người bán không dùng bao tay để cầm thức ăn.
** Người bán không thay mới nguyên liệu chế biến mà tái sử dụng lại nhiều lần