BÁO CÁO BÀI TẬP LỚN HỌC PHẦN: LẬP TRÌNH THỰC TẠI ẢO TÊN CHỦ ĐỀ NGHIÊN CỨU Mô phỏng đời sống văn hóa cộng đồng dân tộc Ê Đê

1.2 Giới thiệu công cụ VRML Virtual Reality Modeling Language là ngôn ngữ môhình hóa thực tại ảo, một định dạng tập tin được sử dụng trong việc mô tả thế giới thực và các đối tượng đồ họ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

BÁO CÁO BÀI TẬP LỚNHỌC PHẦN: LẬP TRÌNH THỰC TẠI ẢO

TÊN CHỦ ĐỀ NGHIÊN CỨU

Mô phỏng đời sống văn hóa cộng đồng dân tộc Ê Đê

Mục lục

Phần 1: Phần mở đầu 3

1.1 Giới thiệu về chủ đề nghiên cứu 3

1.2 Giới thiệu công cụ 3

Phần 2: Kết quả nghiên cứu 5

2.1: Tìm hiểu về dân tộc Ê Đê 5

2.1.1 Tổng quan về dân tộc Ê Đê 5

2.1.2 Nhà Dài của của dân tộc Ê Đê 6

2.1.3 Trang phục đặc trưng của người Ê Đê 12

2.1.3 Các hoạt động sinh hoạt, văn hóa của dân tộc Ê Đê 13

2.2: Dựng mô hình 18

2.2.1 Mô hình nhà 18

2.2.2 Mô hình người 23

2.3: Lập trình điều khiển 24

2.3.1 Các chuyển động trong nhà 24

2.3.2 Chuyển động bên ngoài 30

Phần 3: Kiến thức lĩnh hội và bài học kinh nghiệm 40

3.1 Kiến thức lĩnh hội 40

3.2 Bài học kinh nghiệm 40

3.3 Kết luận 40

Phần 1: Phần mở đầu1.1 Giới thiệu về chủ đề nghiên cứu

Người Ê Ðê là cư dân đã có mặt lâu đời ở miền trung Tâynguyên Dấu vết về nguồn gốc hải đảo của dân tộc Ê Ðê đã phản ánhlên từ các sử thi và trong nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật tạo hình dângian Cho đến nay, cộng đồng Ê Ðê vẫn còn là một xã hội đang tồn tạinhững truyền thống đậm nét mẫu hệ ở nước ta có giá trị đóng gópkhông nhỏ vào kho tàng văn hóa dân tộc Việt Nam

Để truyền tải tốt nhất nhưng nét đẹp trong sinh hoạt đời sốngcủa người dân Ê Đê chúng ta không thể không kể đến sự hỗ trợ đắc lựccủa ngôn ngữ VRML VRML giúp chúng ta mô phỏng lại các hìnhảnh, hoạt động của sự vật hiện tượng trong môi trường 3D giúp ngườixem có thể dễ dàng hiểu được nhưng phong tục tập quán của người Ê

Đê mà không cần tới tận nơi

1.2 Giới thiệu công cụ

VRML (Virtual Reality Modeling Language) là ngôn ngữ môhình hóa thực tại ảo, một định dạng tập tin được sử dụng trong việc mô

tả thế giới thực và các đối tượng đồ họa tương tác ba chiều, sử dụng

mô hình phân cấp trong việc thể hiện tương tác với các đối tượng của

mô hình, được thiết kế dùng trong môi trường Internet, Intranet và các

hệ thống máy khách cục bộ (local client) mà không phụ thuộc vào hệđiều hành

Các ứng dụng 3D của VRML có thể truyền đi một cách dễdàng trên mạng với kích thước khá nhỏ so với băng thông, phần lớngiới hạn trong khoảng 100 - 200KB Nếu HTML là định dạng văn bản

thì VRML là định dạng đối tượng 3D có thể tương tác và điều khiểnthế giới ảo.

Hiện nay, VRML có lợi thế là sự đơn giản, hỗ trợ dịch vụWeb3D, có cấu trúc chặt chẽ, với khả năng mạnh mẽ, giúp cho việcxây dựng các ứng dụng đồ họa ba chiều một cách nhanh chóng và chânthực nhất

VRML là một trong những chuẩn trao đổi đa năng cho đồ họa

ba chiều tích hợp và truyền thông đa phương tiện, được sử dụng trongrất nhiều lĩnh vực ứng dụng, chẳng hạn như trực quan hóa các kháiniệm khoa học và kỹ thuật, trình diễn đa phương tiện, giải trí và giáodục, hỗ trợ web và chia sẻ các thế giới ảo Với mục đích xây dựng địnhdạng chuẩn cho phép mô tả thế giới thực trên máy tính và cho phépchạy trên môi trường web, VRML đã trở thành chuẩn ISO từ năm1997

Phần 2: Kết quả nghiên cứu 2.1: Tìm hiểu về dân tộc Ê Đê

2.1.1 Tổng quan về dân tộc Ê Đê

Hình 2.1: Người dân tộc Ê Đê.

Người Ê Đê là cư dân đã có mặt lâu đời ở miền trung Tâynguyên Dấu vết về nguồn gốc hải đảo của dân tộc Ê Đê đã phản ánhlên từ các sử thi và trong nghệ thuật kiến trúc, nghệ thuật tạo hình dângian Cho đến nay, cộng đồng Ê Đê vẫn còn là một xã hội đang tồn tạinhững truyền thống đậm nét mẫu hệ ở nước ta

Ở Việt Nam, dân tộc Ê Đê đông thứ 12 trong tổng số 54 dântộc anh em Ước tính có hơn 331.000 người Ê Đê cư trú tập trung chủyếu ở các tỉnh: Đắc Lắk, phía nam của tỉnh Gia Lai và miền tây của haitỉnh Khánh Hòa và Phú Yên

Đặc điểm:

Trong gia đình người Ê Đê, chủ nhà là phụ nữ Theo chế độmẫu hệ, con cái mang họ mẹ, con trai không được hưởng thừa kế Đànông kết hôn và sinh sống tại nhà vợ Chỉ con gái được thừa kế tài sản,

người con gái út được thừa kế nhà thờ cúng ông bà và có trách nhiệmnuôi dưỡng cha mẹ già

Khi một người con gái lấy chồng, ngôi nhà sẽ được tiếp tục nối dàithêm cho gia đình mới Nhìn vào các cửa sổ của ngôi nhà dài có thểbiết cô gái Ê đê đã có gia đình hay chưa Nếu cửa sổ được mở ra thì

2.1.2 Nhà Dài của của dân tộc Ê Đê

Hình 2.2: Nhà Dài của người Ê Đê

Nhà Dài của người Ê Đê thuộc loại hình nhà sàn thấp, thườngdài từ 15m đến hơn 100m tùy theo gia đình nhiều người hay ít người.Nhà Ê Đê có những đặc trưng riêng không giống nhà của các cư dânkhác ở Tây Nguyên

Người Ê đê không có nhà Rông như các dân tộc khác ở Tâynguyên ngôi nhà chung của buôn làng cũng là một ngôi nhà Dài truyềnthống nhưng to đẹp và hoành tráng hơn

Đặc điểm của nhà Dài:

Đặc điểm chính của nhà dài Ê Đê là thường rất dài vì là nơi ởchung có khi của cả một dòng họ và thường xuyên được nối dài thêmmỗi khi một thành viên nữ trong gia đình xây dựng gia thất Vì vậy cónhững huyền thoại nhà dài như tiếng chiêng ngân bởi vì đứng ở đầu

nhà đánh chiêng thì cuối nhà chỉ còn nghe rất nhỏ, ra khỏi là mất luôn,

Nhà Dài truyền thống thường được xây dựng bằng vật liệu gỗ,tre và nứa lợp mái tranh Nhà có kết cấu cột kèo bằng gỗ tốt có sứcchịu đựng dãi dầu cùng năm tháng Các đà ngang, đòn dông luôn luônbám nguyên tắc được đẽo hoàn toàn bằng tay, từ những cây gỗ nguyênvẹn dài có thể tới trên chục mét Nếu đếm chúng, ta có thể biết nhà đã

có thêm bao nhiêu lần được nối dài Những lần nối dài thường là khitrong nhà có một thành viên nữ xây dựng gia thất vì người Ê Đê theochế độ mẫu hệ, người con trai khi lấy vợ sẽ đến ở nhà vợ và không cóquyền hành gì

Đặc trưng nhận biết nhà Dài của dân tộc Ê Đê:

Hình 2.3: Phía trước nhà Dài.

Phía trước nhà Dài luôn được đặt 2 cầu thang chúng không chỉ

là công cụ đi lại mà chúng còn là thể hiện đặc trưng cho nền văn hóamẫu hệ của dân tộc Ê Đê

Hình 2.4: Cầu thang cái (thang ván).

Chiếc cầu thang cái được thiết kế theo hình một con thuyềnđang lướt sóng với ý nghĩa tưởng nhớ tổ tiên ngày xưa đã đi ngượcdòng sông để về đây định cư Số bậc trên thang thường là số lẻ 3, 5, 7hoặc 9 vì theo quan niệm của họ là số đẹp Trên các bậc được khắc 2bầu vú của người phụ nữ tượng trưng cho chế độ mẫu hệ và bên trên làvầng trăng khuyết tượng trưng cho sự chung thủy của người con gái.Chính vì ý nghĩa của cây cầu thang này nên khi có khách chủ nhà sẽmời họ đi câu cầu thang cái này để tỏ lòng tôn trọng với khách quý

Hình 2.5: Cầu thang đực

Cầu thang đực được làm nhỏ hơn cầu thang cái Chúng chỉdùng cho người nhà đi lại khách không được đi nếu đi sẽ bị coi là

Bên trong nhà được chia làm hai phần:

Nửa đằng cửa chính gọi là Gah là nơi tiếp khách, sinh hoạt chung của

cả nhà dài là nơi chứa các vật dụng như bếp chủ, ghế khách, ghế chủ,

ghế dài (Kpan) có thể dài tới 20m được đẽo từ những thân cây rừng

nguyên vẹn kể cả chân, trên vách có treo cồng chiêng

Hình 2.6: Ghế Kpan

Ghế Kpan là nơi ngồi đáng cồng chiêng và thường dành chokhách ngồi

Nửa còn lại gọi là Ôk là bếp đặt chỗ nấu ăn chung và là chỗ ở

của các đôi vợ chồng, chia đôi theo chiều dọc, phần về bên trái đượccoi là "trên" chia thành nhiều gian nhỏ

Phần về bên phải là hành lang để đi lại, về phía cuối là nơiđặt bếp lửa Nguyên bản trước đây bếp lửa của người Ê Đê thườngđược đặt trực tiếp trên sàn, họ đóng một khung vuông bằng gỗ caokhoảng 10cm, đổ đất nện, sau đó đốt lửa trên đó cả ngày với mục đíchgiữ lửa và để chống muỗi và các loại côn trùng khác

Hình 2.7: Gian bếp nấu ăn của người Ê đê

Hình ảnh tổng quan xung quanh và bên trong nhà Dài của dân tộc

Ê Đê:

Hình 2.8: Mặt trước nhà

Hình 2.9: Mặt bên phải nhà

Hình 2.10: Nhìn từ bên nhà trong ra ngoài

2.1.3 Trang phục đặc trưng của người Ê Đê

Hình 2.11: Trang phục dành cho nam của người Ê Đê

Trang phục truyền thống Nam của dân tộc Êđê bao gồm haiyếu tố là áo và khố Áo của người Nam có hai loại, áo dài trùm mông

và áo dài quá gối Đặc biệt là khu giữa ngực áo có mảng sọc ngangtrong bố cục hình chữ nhật tạo vẻ đẹp và khỏe

Hình 2.12: Trang phục dành cho nữ của người Ê Đê

Áo phụ nữ là loại áo ngắn dài tay, khoét cổ (loại cổ thấphình thuyền) mặc kiểu chui đầu Thân áo dài đến mông khi mặc cho rangoài váy Váy là trang phục thường nhật Đi cùng với áo của phụ nữ

Ê đê là chiếc váy mở (tấm vải rộng làm váy) quấn quanh thân

2.1.3 Các hoạt động sinh hoạt, văn hóa của dân tộc Ê Đê

2.1.3.1 Lễ rước Kpan

Hình 2.13: Lễ rước Kpan.

Một trong những phong tục tập quán của đồng bào dân tộc Ê

đê là Lễ rước K’pan Lễ cúng được tiến hành với các khâu sau: Buônlàng sẽ chọn ra những thanh niên cường tráng, cử họ đi vào rừng sâu

về hướng tây khi nào tìm được một cây thật lớn và ưng ý thì dừng lạixin Yang (thần) cho phép được sử dụng cây Sau đó họ dùng một chiếcgiáo cắm vào thân cây rồi trở về nhà, ba ngày sau họ quay lại nếu giáovẫn còn cắm trên thân cây thì họ biết là Yang đã đồng ý cho sử dụngcây để làm ghế K’pan

2.1.3.2 Lễ hội cồng chiêng

Vai trò của Cồng Chiêng mang một sức mạnh to lớn ảnh hưởngmạnh mẽ đến đời sống sinh hoạt của các thế hệ người Ê đê Đồng bàoTây Nguyên coi cồng chiêng như là sức mạnh vật chất, sự giàu có của

cá nhân, gia đình, dòng họ và buôn làng

Trong hệ thống các nhạc cụ của người dân tộc Ê đê, thì bộchiêng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong đời sống tâm linh Trong

Lễ cúng bến nước là đặc trưng văn hóa Ê Đê Từ bao thế hệnay, người Ê Đê luôn có một truyền thống tốt đẹp là trân trọng nguồnnước hơn cả hạt muối, hạt gạo Họ cho rằng, những ngày trước khiphải du canh du cư khắp nơi tìm mảnh đất an cư thì có thể nhịn đói cảtuần nhưng không thể không có nước uống Bởi vậy, khi tìm được mộtnguồn nước trong lành thì cả buôn làng phải hết lòng gìn giữ Dù hômnay cuộc sống đã có nhiều thay đổi, nước máy đã được dẫn về từngbuôn làng nhưng người Ê Đê vẫn lấy từ bến nước để chế rượu cần vàthờ cúng.

2.1.3.4 Lễ ăn cơm mới

Lễ ăn cơm mới tiếng Êđê “Hma Ngắt” là một nghi lễ của đồngbào dân tộc Ê Đê Tây nguyên Lễ ăn cơm mới được tổ chức sau mùathu hoạch vào dịp cuối năm âm lịch, lễ không diễn ra đồng loạt màtuần tự từng nhà, theo trật tự đã thỏa thuận trước

Trong đời sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên nóichung và các dân tộc M’nông, Mạ, Ê đê nói riêng, từ xa xưa, chiếc cốigiã gạo là vật dụng không thể thiếu trong các gia đình Không biếtchính xác từ bao giờ, nhưng từ đời này truyền đời khác, chiếc cối giãgạo đã gắn liền với đời sống của đồng bào Trước đây, khi cuộc sốngcòn nhiều khó khăn, hầu như gia đình nào cũng có chiếc cối giã gạo vàviệc giã gạo nấu cơm cho các thành viên trong gia đình đều do ngườiphụ nữ đảm nhận

Khi giã gạo, người phụ nữ thường đứng chụm hai bàn chânkhít vào nhau, khi nện chày xuống thì lưng người gập theo, khi rútchày lên thì hít hơi lấy sức, thót bụng lại và ngực ưỡn ra trước

Hình 2.16: Giã gạo

Hình 2.19: Bên trong nhà dài

Hình 2.20: Cầu thang lớn

Hình 2.21: Cầu thang nhỏ

Hình 2.22: Ghế kpan của dân tộc ê đê

Hình 2.23: Bếp lửa

Hình 2.24: Cồng chiêng của dân tộc Ê đê

Hình 2.25: Bóng đèn

Hình 2.26: Bình nước nhỏ

Hình 2.27: Bình rượu lớn

Hình 2.28: Cây nêu của dân tộc ê đê

2.2.2 Mô hình người

Hình 2.29: Người phụ nữ

Hình 2.30: Người nam

 Mở cửa sổ

Hình 3.2 Mở cửa sổ

Sử dụng các khối hình hộp ghép lại thành khung Chất liệu tre đanđược gán vào bằng ảnh Chuyển động sử dụng PlaneSensor để mở kiểutrượt sang bên

Code chuyển động:

 Lửa bùng cháy

Hình 3.3: Bếp lửa cháy khi chạm vào

Khi người dùng chạp vào lửa sẽ di chuyển từ dưới lên trên thể hiện sựbùng cháy của bếp lửa

DEF maRB Script {

eventIn SFBool turnOn

eventOut SFBool On

eventOut SFBool Off

field SFBool turn FALSE

ROUTE time2.fraction_changed TO len_lua.set_fractionROUTE len_lua.value_changed TO ngon_lua.translation

 Bật bóng đèn

}

field SFBool x TRUE

on = false;off = true;}

x=!x;

}}

"

}

key [0 1]

keyValue [1 1 1, 1 0.98 0.79]

}

ROUTE controlLight.on TO light.on

ROUTE controlLight.on TO time1.enabled

ROUTE time1.fraction_changed TO cInter1.set_fraction

ROUTE cInter1.value_changed TO LED.diffuseColor

ROUTE touchLight.touchTime TO time1.startTime

2.3.2 Chuyển động bên ngoài

 Người cuốc đất

Hình 3.5: Người cuốc đất

Chuyển động tay sử dụng OrientationInterpolator cho phép tay người xoay lên xoay xuống Người di chuyển tiến lên vừa đi vừa cuốc sử dụng PositionInterpolator

Code người cuốc đất

DEF timer1 TimeSensor {

enabled TRUEcycleInterval 1loop TRUE}

DEF timer2 TimeSensor {

enabled TRUEcycleInterval 20loop TRUE}

DEF OrienIn1 OrientationInterpolator {

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 -0.01, 1 0 0 0.01,0 1 0

0 ]

}DEF OrienIn2 OrientationInterpolator {

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 01, 1 0 0 -.01,0 1 0 0 ]}

DEF tay1 OrientationInterpolator {

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 -1.57, 1 0 0 0.5,0 1 0

0 ]

}DEF tay2 OrientationInterpolator {

key [0 33 66 1]

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 -1.57, 1 0 0 0.5,0 1 0 0

ROUTE timer1.fraction_changed TO tay1.set_fraction

ROUTE timer1.fraction_changed TO tay2.set_fraction

ROUTE timer1.fraction_changed TO OrienIn2.set_fraction

ROUTE OrienIn2.value_changed TO chanphai.rotation

ROUTE timer1.fraction_changed TO OrienIn1.set_fraction

ROUTE OrienIn1.value_changed TO chantrai.rotation

key[0 1]

keyValue [0 0 0 ,35 0 0 ]

}

ROUTE chuyendong.value_changed TO nguoi.translation

 Người đánh chiêng

ROUTE timer1.fraction_changed TO tay1.set_fraction

cycleInterval 3loop TRUE}

key[0 0.2 0.25 0.45 0.5 0.7 0.75 0.95 1]

keyValue [0 1 0 0 ,0 1 0 0, 0 1 0 1.57 , 0 1 0 1.57,0 1 0 3.14,0 1 0 3.14,0 1 0 4.71 , 0 1 0 4.71 , 0 1 0 6.28]

ROUTE chuyendong.value_changed TO nguoi.translation

ROUTE Ori.value_changed TO nguoi.rotation

 Người giã gạo

Hình 3.7: Người giã gạo

DEF timer2 TimeSensor {

enabled TRUEcycleInterval 20loop TRUE}

DEF tay1 OrientationInterpolator {

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 -1, 1 0 0 0]

}DEF tay2 OrientationInterpolator {

keyValue [0 1 0 0, 1 0 0 -1, 1 0 0 0 ] }

#tay di chuyen

ROUTE timer1.fraction_changed TO tay1.set_fraction

ROUTE timer1.fraction_changed TO tay2.set_fraction

#Chay di chuyen

key[0 1]

keyValue [0 0 0 ,0 3 0 ]

}

ROUTE chuyendong.value_changed TO chay.translation

 Người thực hiện nghi thức cúng

ROUTE timess.fraction_changed TO OI.set_fraction

ROUTE OI.value_changed TO tayfull.set_rotation

 Người rước ghế Kpan

Hình 3.8: Đội người thực hiện nghi lễ rước ghế Kpan

Khi người dùng chạm vào nhân vật sẽ chuyển động thẳng tiến về phía trướng thể hiện vác ghế kpan về nhà để thực hiện nghi lễ Chuyển động đó dùng PositionInterpolator

Code chuyển động:

DEF chuyendong PositionInterpolator {

keyValue [0 0 0, 10 0 0]}

DEF maRB Script {

eventIn SFBool turnOn

eventOut SFBool On

eventOut SFBool Off

field SFBool turn FALSE

url "javascript:

function turnOn(val){

if(val){

ROUTE time2.fraction_changed TO chuyendong.set_fractionROUTE chuyendong.value_changed TO VacGheKpan.translation

Phần 3: Kiến thức lĩnh hội và bài học kinh nghiệm3.1 Kiến thức lĩnh hội

Sau khi kết thúc bài tập lớn, cả nhóm đã hoàn thành việc xây dựng được căn bản mô hình dân tộc Ê Đê với những yêu cầu và chức năng đề ra Trong quá trình làm bài tập lớn, cả nhóm không ít lần có những bất đồng quan điểm nhưng cuối cùng cũng đi được đến những thống nhất chung

Và bên cạnh đó để hoàn thành tốt được bài tập lớn lần này chúng em xin cảm ơn cô Vũ Minh Yến Cô đã hướng dẫn tận tình, chỉ

ra những lỗi sai, những thiếu sót để giúp nhóm chúng em hoàn thiện được bài tập lớn

3.2 Bài học kinh nghiệm

Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm

Kỹ năng tìm tài liệu

3.3 Kết luận

Xây dựng mô hình dân tộc Ê Đê không phải là vấn đề mới mẻ, nhưng nó mang tính thực tế cao Nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi Việt Nam đang tiến hành các chính sách công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước, đẩy mạnh công nghệ thông tin, đưa tin học hóa vào cuộc sống, nhu cầu áp dụng công nghệ cao vào việc giới thiệu những nét đẹp văn hóa dân tộc nói chung và văn hóa dân tộc Ê Đê nói riêng là rấtcần thiết Vì vậy, nhóm em làm đề tài này nhằm đưa ra giải pháp phù hợp hơn