CH NG 7
ÁNH GIÁ NGUY C , ÁNH GIÁ L A CH N
V TRÍ VÀ LO I NHÀ MÁY X LÝ
7.1 Ph ng Pháp ánh Giá Nguy C
Trong qu n lý ch t th i nguy h i, đánh giá nguy c đ c s d ng đ cung c p thông tin
đ a ra d a theo k t qu c a đánh giá nguy c bao g m: l a ch n các ph ng án đ x
th i sinh ra, vi c l a ch n thi t b m i, hay tri n khai phát tri n s n ph m m i ánh giá
trong qu n lý ch t th i nguy h i
7.1.1 Xác đ nh nguy h i
thông tin sau:
- L ch s phát tri n khu v c;
- M c đích s d ng đ t;
- M c đ c a ch t ô nhi m trong môi tr ng: không khí, n c ng m, n c m t, đ t
và c n l ng;
- Các đ c tính c a môi tr ng có nh h ng đ n s lan truy n c a ch t ô nhi m
- Kh n ng nh h ng đ n c ng đ ng dân c ;
- Kh n ng nh h ng đ n h sinh thái
Trang 2Tuy nhiên, ch t ô nhi m trong môi tr ng có th r t nhi u vì v y vi c l a ch n ch t ô
- Có tính đ c nh t, khó phân h y và linh đ ng trong môi tr ng;
- Có n ng đ cao và phân b r ng rãi trong môi tr ng
- Ti p xúc d dàng v i đ i t ng ti p nh n
không gây ung th
Các nghiên c u ban đ u
nhi m;
i v i ch t không gây ung th
RfD
C
i v i ch t gây ung th
max
* C
SF
TS =
Ví d : M t vùng đ t ô nhi m ch t th i công nghi p phát hi n các ch t ô nhi m sau:
Trang 3Hoá ch t Cmax (mg/kg) RfC theo
chloroform
Các nghiên c u ti p theo
quan tâm xem xét các y u t khác nh :
- N ng đ trung bình
- T n su t phát hi n
- Tính linh đ ng trong môi tr ng
- Tính b n v ng trong môi tr ng
- Các ch t ô nhi m khác có liên quan đ n khu v c v n hành
- Kh n ng có th x lý
7.1.2 ánh giá con đ ng ti p xúc
Con đ ng lan truy n c a ch t ô nhi m t đi m th i hay vùng ô nhi m đ n đ i t ng ti p
nh n bao g m r t nhi u y u t nh :
- Ngu n (h , bãi chôn l p…)
- C ch phát tán (theo dòng n c ng m, n c m a ch y tràn, không khí…)
- C ch d ch chuy n (h p ph , )
- C ch bi n đ i (phân h y sinh h c,…)
Trang 4- i t ng ti p nh n (ng i s d ng n c c p,…)
- Con đ ng ti p xúc (qua đ ng tiêu hĩa,…)
Hít thở
Tiêu hóa
Tầng nước ngầm Hướng dòng chảy của nước ngầm
Hít thở
Hướng gió
Hình 7.1 Ví d v con đ ng ti p xúc
sau:
- S t n t i c a c ng đ ng trong vùng lân c n
- S phát tri n dân c trong vùng ph c n
- Các nhĩm tu i trong c ng đ ng c n quan tâm
- Kh n ng ti p xúc c a cơng nhân làm vi c trong khu v c x lý
7.1.3 ánh giá đ c tính
Trang 57.1.4 c tr ng hoá tính nguy h i
gây ung th và không gây ung th b ng hai ch s : ch s nguy c và ch s nguy h i
Nguy c ung th
Ch s nguy h i
7.2 L a Ch n V Trí t Nhà Máy X Lý
đ t c ng nh không gây ra các tác đ ng b t l i đ n s c kh e con ng i và môi tr ng
- Nghiên c u khu v c d ki n
- Giai đo n 1: L a ch n các vùng có kh n ng và nghiên c u các khu v c d ki n
- Giai đo n 2: đánh giá các khu v c d ki n đ c đ xu t trong giai đo n 1, xác
đ nh các v trí có th xây d ng
- Giai đo n 3: đánh giá chi ti t các v trí đ c xác đ nh trong giai đo n 2 và t đó
l a ch n v trí thích h p
Trang 6- Ph ng pháp tr c giác: là ph ng pháp mà trong đó quy t đ nh khu v c có thích
v c
- Ph ng pháp lo i tr : là ph ng pháp xác đ nh các y u t l a ch n, xác đ nh tiêu chí l a ch n cho m i y u t Vàd a trên các y u t và tiêu chí l a ch n lo i b
d n các khu v c không phù h p Theo WHO khi l a ch n khu v c xây d ng nhà
- Ph ng pháp cho đi m: ph ng pháp này th c hi n b ng cách cho đi m các d
- K t h p các tiêu chí (tiêu chu n): ph ng pháp này th ng đ c áp d ng chung
B ng 7.2 Các y u t lo i tr khi l a ch n khu v c đ t nhà máy x lý ch t th i nguy h i
m t v n hoá
13 Khu dân c t p trung
14 Các khu vui ch i, gi i trí hay th thao
4 Thi t l p các m c tiêu cho tiêu chu n l a ch n
Trang 75 Tuy n ch n các y u t l a ch n
6 Xác đ nh tiêu chí (tiêu chu n) l a ch n
Nhìn chung đây là công tác khó kh n và ph c t p, có th tham kh o m t h ng d n vi c
đ a ra các tiêu chu n l a ch n c a M nh đ c trình bày trong b ng 3
B ng 7.3 H ng d n tiêu chu n l a ch n (M )
a ch t
n n
kh o c , di v t hóa th ch
di v t hóa th ch
a hình
cát s i
d c < 10%
đ d c ( 25%
t
c
Th y v n
ph ng
B ng ph ng g n sông ngòi, hay d b l t
> 600 m đ i v i r ch, su i 600 m n c m t nào, 8 km đ n b t k ngu n đ n l u
v c sông
ng m m ch nông
ph b i m t l p không th
th m
Trang 8B ng 7.3 H ng d n tiêu chu n l a ch n (M ) (ti p theo)
Khí h u
ho c l c
Giao thông
Giao thông công
c ng
Kho ng cách so v i
Tài nguyên
khác
Ti p giáp v i công viên, khu
gi i trí, khu b o t n sinh thái, c nh quan
Sinh h c
thái, không có các d ng sinh v t nguy h i và quí
hi m
Có giá tr th p v m t sinh thái, không có các d ng sinh
v t nguy h i và quí hi m
7.3 L a Ch n Lo i Nhà Máy X Lý
2 Các bi n pháp qu n lý và x lý hi n nay
Trang 9Khi so sánh b c 1 và b c 3,4 s xác đ nh đ c nhu c u xây d ng thêm nhà máy hay
Các lo i nhà máy x lý ch t th i nguy h i
Trong vi c qu n lý ch t th i nói chung hay ch t th i nguy h i nói riêng, tùy thu c vào
đ i v i ch t th i nguy h i có ba lo i nhà máy chính:
- Nhà máy tái sinh, thu h i
- Nhà máy x lý
- Nhà máy chôn l p
Nhà máy tái sinh, thu h i: lo i nhà máy này ch y u thu h i và tái sinh các thành
Hình 7.2 S đ b trí không gian nhà máy tái sinh, thu h i dung môi
Nhà máy x lý: trong nhà máy s d ng quá trình hóa h c, hóa lý, sinh h c và nhi t đ
Trang 10toàn ch t th i i v i nhà máy này th ng trang b h th ng lò đ t, h th ng x lý hóa
h c-hóa lý, h th ng x lý sinh h c, h th ng n đ nh hóa r n
Nhà máy chôn l p: nhà máy lo i này th ng là bãi chôn l p Ngoài ra còn là các t ng
đ t d i t ng n c ng m
Hình7.3 S đ không gian b trí m t b ng khu liên h p x lý ch t th i nguy h i
V n hành nhà máy
2 Nh n ch t th i
3 L u gi và chu n b x lý
4 X lý
5 Qu n lý sau x lý
Trang 11
Câu h i
pháp?
4 Có m y lo i nhà máy x lý ch t th i nguy h i?