Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện phù mỹ, tỉnh bình định

Tăng cường công tác chỉ đạo quản lý xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện có hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường trong giai đoạn hiện nay..

BÙI THỊ THANH NGUYỆT

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÙ MỸ,

TỈNH BÌNH ĐỊNH

Người hướng dẫn: PGS.TS PHÙNG ĐÌNH MẪN

động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định” của tôi là đề tài hoàn toàn mới

Những kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là công trình của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phùng Đình Mẫn

Các số liệu được sử dụng trong luận văn là kết quả điều tra thực tế của tôi tại các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

Tôi cam đoan rằng tất cả các nội dung trong luận văn đều là công trình nghiên cứu của tôi Kết quả của luận văn chưa từng được công bố trong công trình nào khác

Tác giả

Bùi Thị Thanh Nguyệt

thầy cô Phòng sau Đại học, quý thầy cô giảng viên Khoa Khoa học xã hội và nhân văn Trường Đại học Quy Nhơn và các thầy cô là giảng viên của các trường đã nhiệt tình giảng dạy, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành tốt việc học tập tại trường

Tôi xin chân thành cảm ơn đến PGS.TS Phùng Đình Mẫn, người đã tận tình chỉ bảo, động viên, hướng dẫn giúp cho tôi trong quá trình nghiên cứu

và hoàn thành luận văn này

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp những người luôn luôn nâng đỡ, chia sẽ, động viên tôi trong suốt thời gian học tập vừa qua

Trong quá trình học tập và nghiên cứu, bản thân tôi đã có nhiều cố gắng, song luận văn chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót Kính mong được quý thầy giáo, cô giáo và các bạn đồng nghiệp góp ý, chỉ dẫn

Xin chân thành cảm ơn

Tác giả luận văn

Bùi Thị Thanh Nguyệt

LỜI CẢM ƠN

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANG MỤC CÁC BẢNG

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thuyết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Phạm vi nghiên cứu 5

8 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 6

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước 6

1.1.2 Những nghiên cứu trong nước 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 9

1.2.1 Quản lý 9

1.2.2 Quản lý giáo dục 10

1.2.3 Quản lý nhà trường 11

1.2.4 Tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 12

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 14

1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 16

trường trung học cơ sở 17

1.3.2 Nguyên tắc hoạt động của tổ chuyên môn 18

1.3.3 Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn trong trường THCS 19

1.3.4 Phương thức hoạt động của tổ chuyên môn 21

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 25

1.4.1 Xác định tầm quan trọng của quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở 25

1.4.2 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở 26

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động của tổ chuyên môn 35

1.5.1 Các yếu tố khách quan 35

1.5.2 Các yếu tố chủ quan 35

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 37

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN PHÙ MỸ, TỈNH BÌNH ĐỊNH 38

2.1 Khái quát tình hình kinh tế, xã hội và giáo dục - đào tạo huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 38

2.1.1 Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 38

2.1.2 Tình hình giáo dục và đào tạo huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 39

2.1.3 Tình hình giáo dục THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 39

2.2 Khái quát quá trình khảo sát thực trạng công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 41

2.2.1 Mục tiêu khảo sát 41

2.2.2 Nội dung khảo sát 42

2.2.3 Đối tượng khảo sát 42

2.2.4 Phương pháp khảo sát và kỹ thuật xử lý số liệu 42

2.3.1 Thực trạng nhận thức về vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn và

hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh

Bình Định 44

2.3.2 Thực trạng về nội dung hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 47

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 53

2.4.1 Thực trạng quản lý xây dựng và kết quả thực hiện kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn tại các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 53

2.4.2 Thực trạng quản lý hoạt động dạy – học của tổ chuyên môn 56

2.4.3 Thực trạng quản lý công tác bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên 60

2.4.4 Thực trạng quản lý sinh hoạt chuyên môn 63

2.4.5 Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động tổ chuyên môn của các cấp quản lý 63

2.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 65

2.5.1 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài nhà trường 65

2.5.2 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên trong nhà trường 65

2.6 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường THCS huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 66

2.6.1 Mặt mạnh 66

2.6.2 Hạn chế 68

2.6.3 Nguyên nhân của những hạn chế 70

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 71

BÌNH ĐỊNH 73

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp 73

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu và khả thi 73

3.1.2 Đảm bảo tính kế thừa và phát triển 74

3.1.3 Đảm bảo tính thực tiễn và tính đồng bộ 74

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định 75

3.2.1 Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên về vị trí, vai trò, nhiệm vụ của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở 75

3.2.2 Tăng cường công tác chỉ đạo quản lý xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện có hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn đáp ứng mục tiêu giáo dục của nhà trường trong giai đoạn hiện nay 79

3.2.3 Chú trọng bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên nhằm đáp ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục và thực hiện tốt chương trình GDPT 2018 83

3.2.4 Nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn, thông qua xây dựng các chủ đề và chuyên đề sinh hoạt TCM 87

3.2.5 Đa dạng hóa hình thức quản lý hoạt động tổ chuyên môn và đổi mới kiểm tra đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên 89

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị cho tổ chuyên môn để thực hiện đổi mới giáo dục và thực hiện chương trình GDPT 2018 91

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 94

3.4 Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp 96

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm: 96

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm: 97

Sử dụng chủ yếu phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi 97

3.4.5 Kết quả đánh giá về tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp 98

3.4.6 Mối liên hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi 101

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 103

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 105

1 Kết luận 105

1.1 Về lý luận 105

1.2 Về thực tiễn 105

2 Khuyến nghị 107

2.1 Đối với Sở GD&ĐT Bình Định 107

2.2 Đối với Phòng GD&ĐT huyện Phù Mỹ 108

2.3 Đối với các chủ thể quản lý tổ chuyên môn 108

2.4 Đối với giáo viên ở các trường trung học cơ sở 109

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 110 PHỤ LỤC

QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ

Bảng Tên bảng Trang

2.1 Quy ước xử lý thông tin phiếu khảo sát 43 2.2 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài nhà trường 65 2.3 Mức độ ảnh hưởng của các yếu tố bên trong nhà trường 66 3.1 Kết quả khảo nghiệm về tính cần thiết 98 3.2 Kết quả khảo nghiệm về tính khả thi 100 3.3 Mối liên hệ giữa tính cần thiết và tính khả thi 101

Biểu

đồ

3.1 Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi 102

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Quản lý hoạt động dạy học nói chung và quản lý hoạt động của tổ chuyên môn là vấn đề khoa học được sự thu hút của nhiều người Đặc biệt làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu của xã hội là vấn đề cấp thiết của giáo dục trong giai đoạn hiện nay Có nhiều cách khác nhau để nâng cao chất lượng dạy học, tuy nhiên chúng tôi nhận thấy vai trò của tổ chuyên môn rất quan trọng trong việc nâng cao hoạt động dạy học Bởi

vì tổ chuyên môn là cầu nối giữa Ban Giám hiệu nhà trường với cán bộ, giáo viên trong tập thể sư phạm nhà trường, là nơi thực thi các văn bản, kế hoạch hoạt động của nhà trường, tổ chuyên môn là nơi trực tiếp triển khai những yêu cầu về mục tiêu, nội dung, phương pháp… của đổi mới giáo dục đến từng giáo viên, là cấp quản lý trực tiếp đến đội ngũ giáo viên Mặt khác, tổ chuyên môn còn có vai trò quan trọng trong việc góp phần bồi dưỡng đội ngũ giáo viên tại chỗ thông qua hoạt động dự giờ, trao đổi rút kinh nghiệm các tiết dạy, sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, sinh hoạt chuyên môn theo chủ đề, thao giảng, hội giảng để nâng cao chất lượng dạy và học của nhà trường Chính vì thế, nếu các tổ chuyên môn hoạt động không hiệu quả, không thực hiện tốt các chức năng và nhiệm vụ, chắc chắn sẽ không đạt được mục tiêu đề ra, không nâng cao chất lượng giáo dục, không tạo ra được các sản phẩm giáo dục theo mong muốn Vì vậy, quản lý có hiệu quả các hoạt động của tổ chuyên môn là một trong những công tác trọng tâm và thường xuyên của mỗi nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục một cách tốt nhất

Có nhiều cách tiếp cận khác nhau trong việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn

nhưng cách tiếp cận nào phù hợp chúng ta cùng nghiên cứu

Trong những năm qua, công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đã giúp

cho chất lượng giáo dục của địa phương đạt được những kết quả đáng khích

lệ, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục như rà soát nội dung sách giáo khoa, tinh giảm nội dung dạy học vượt quá mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng của chương trình giáo dục phổ thông hiện hành, điều chỉnh để tránh trùng lặp nội dung giữa các môn học, hoạt động giáo dục Tổ chức cho các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch của từng môn học, hoạt động giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, dự giờ, thanh tra kiểm tra, thao giảng, hội giảng,….Tuy nhiên, việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn vẫn chưa toàn diện, còn nhiều bất cập hạn chế, còn mang tính chủ quan, chưa nhận thức đúng vai trò, vị trí của tổ chuyên môn trong nhà trường để đáp ứng đầy đủ và kịp thời yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay Việc quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng chủ yếu là theo kinh nghiệm, thiếu tính khoa học, chưa

có tính hệ thống do đó chưa phát huy được năng lực của các thành viên trong

tổ chuyên môn trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Hơn nữa, đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của các trường cũng chưa được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý tổ một cách có hệ thống nên trong quá trình thực hiện gặp không ít những khó khăn Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng giáo dục, việc nâng cao hiệu quả hoạt động tổ chuyên môn giúp hiệu trưởng nhà thiết lập lại kỷ cương, nề nếp trong lĩnh vực giảng dạy, giáo dục và nâng cao hiệu quả quản lý, phát triển giáo dục theo đường lối chủ trương của Đảng và pháp luật của nhà nước Để phát huy các kết quả đạt được và khắc phục những hạn chế trên, chúng tôi nhận thấy cần nghiên cứu về công tác quản lý tổ chuyên ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định là rất cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Và cho đến nay, có nhiều công trình nghiên cứu về công tác quản lý

tổ chuyên môn ở các trường phổ thông với nhiều cách tiếp cận khác nhau Tuy nhiên, ở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định vấn đề này chưa được nghiên

cứu một cách có hệ thống

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên, bản thân cá nhân tôi có nhu cầu nguyện vọng muốn nghiên cứu vấn đề, đóng góp phần nhỏ vào hoạt động quản lý tổ chuyên môn ở các trường phổ thông nói chung và các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ nói riêng, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục Vì những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định” làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng của vấn đề nghiên cứu, luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông trong giai đoạn hiện nay nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

4 Giả thuyết khoa học

Công tác quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Hiệu trưởng ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định, trong thời gian qua đã

có chuyển biến tích cực, bước đầu đạt được những thành tựu nhất định Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập Nếu xác định rõ lý luận và đánh giá đúng thực trạng, xác định được các biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn có tính khả thi, sẽ khắc phục được những hạn chế, bất cập hiện có, góp

phần nâng cao chất lượng dạy học tại các trường trung học nói chung và các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định nói riêng

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tổ chuyên môn

và quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù

Mỹ, tỉnh Bình Định

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Bao gồm các phương pháp phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa lý thuyết, các công trình nghiên cứu có liên quan để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

6.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: quan sát các hoạt động của cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, giáo viên nhằm nắm bắt được thực trạng về quản

lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Phù

Mỹ, tỉnh Bình Định

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: gửi phiếu điều tra đến cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, giáo viên về thực trạng quản lý tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm: dựa vào các hồ sơ chuyên môn, đánh giá, tổng kết kinh nghiệm và các thông tin có liên quan nhằm khảo sát, phân tích thực trạng của vấn đề nghiên cứu

6.3 Nhóm phương pháp bổ trợ

- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến chuyên gia về tính hợp

lý, tính cần thiết và khả thi của các biện pháp

- Phương pháp thống kê toán học: dùng để xử lý các số liệu khảo sát

- Thời gian khảo sát: Năm học 2020 – 2021

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc gồm ba chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở các

trường trung học cơ sở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG

TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 Khái quát lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước

Tổ chuyên môn (TCM) là mắt xích quan trọng trong cơ cấu tổ chức của nhà trường Hoạt động của TCM quyết định trực tiếp đến chất lượng giáo dục

và sự phát triển của nhà trường Vì vậy, quản lý hoạt động TCM là rất cần thiết

Xu KhômLinxki (1918 - 1970) và A.X.Makarenko (1888 - 1939) đều là các nhà giáo dục học hàng đầu của Xô viết đã khẳng định rằng: “Kết quả toàn

bộ hoạt động quản lý của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào việc tổ chức đúng đắn và hợp lý hoạt động giảng dạy của đội ngũ GV” [33, tr.28] Muốn xây dựng đội ngũ GV, Hiệu trưởng phải có quyền lựa chọn đội ngũ GV cho nhà trường, phân công nhiệm vụ hợp lý cho GV thông qua TCM

Ba tác giả K.B.Everad, Geroey Morris và Ian Wilson với tác phẩm

“Quản trị hiệu quả trường học” Tác phẩm có ý nghĩa thiết thực cho cán bộ quản lý trường học và các cơ sở giáo dục Với nội dung thực tiễn cao, trên cơ

sở lý luận về quản lý hoạt động chuyên môn hiện đại mà chính các tác giả là người thực hành viết cho những người thực hành Công trình đã nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý hoạt động chuyên môn trong việc nâng cao chất lượng dạy học [19]

Trong bài tạp chí “Principal Leadership for Professional Development

to Build School Capacity” 35 của tác giả Youngs, P., & King, M B (2002)

đã sử dụng nghiên cứu nhiều năm ở các trường tiểu học trong khu vực đô thị

để xem xét về cách thức lãnh đạo tổ chuyên môn tại 4 trường thì ông phát hiện ra rằng lãnh đạo tổ chuyên môn có thể duy trì những những người có

năng lực cao bằng cách tạo ra niềm tin, tạo ra cấu trúc thúc đẩy việc học tập của giáo viên và kết nối cá nhân với tổ chuyên môn, có thể thúc đẩy hoạt động của tổ chuyên môn Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy trong quá trình chuyển đổi trong các lãnh đạo nhà trường, các hiệu trưởng phải nhận thức được các tiêu chuẩn và giá trị chung giữa các tổ chuyên môn trong khi đưa các chương trình mới vào giảng dạy Cuối cùng, kết quả nghiên cứu cũng đã chỉ ra rằng tổ chuyên môn chính là yếu tố trung gian giúp gắn kết giữa lãnh đạo nhà trường và thành tích của học sinh

Trong bất cứ thời đại nào, đất nước nào, giáo dục cũng có vai trò rất quan trọng Bởi vì mục đích của giáo dục là giúp cho người học phát triển toàn diện cả về kiến thức và nhân cách, làm cho người học trở thành người có ích cho gia đình và xã hội Để thực hiện được nhiệm vụ trên đòi hỏi chúng ta phải nâng cao chất lượng dạy học tại các trường phổ thông Muốn như thế đòi hỏi chúng ta phải nâng cao chất lượng hoạt động của TCM và quản lý tốt hoạt động của TCM

1.1.2 Những nghiên cứu trong nước

Hiện nay, việc nghiên cứu về QLGD nói chung và và QL hoạt động TCM nói riêng trong các nhà trường phổ thông được nhiều tác giả quan tâm như: Nguyễn Ngọc Quang, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Hà Sỹ Hồ… Các tác giả đã có nhiều công trình nghiên cứu và có nhiều đóng góp quan trọng về lý luận QLGD, các nội dung về QL CTM và các nội dung khác

về QL nhà trường phổ thông

Nghiên cứu sâu về vai trò, hoạt động đặc thù của TCM, trong cuốn Dạy học truyền thống và hiện đại, tác giả Thái Duy Tuyên khẳng định rằng: “TCM

là tế bào cơ bản, giữ vị trí quan trọng nhất trong việc triển khai công tác quản

lý, đổi mới phương pháp dạy học, là đầu mối để thực hiện các quyết định chủ trương của Hiệu trưởng, là nơi tổ chức học tập, ứng dụng để thể nghiệm các

phương pháp dạy học mới” [31] Ông cũng đề xuất phương pháp “Để quản lý chất lượng tổ bộ môn, trước hết cần phải cụ thể hóa các chủ trương đổi mới các phương pháp dạy học của các cấp quản lý thành những quy định nội bộ để

tổ chức thực hiên Hiệu trưởng cần giao trách nhiệm cho các Phó Hiệu trưởng hoặc trực tiếp hướng dẫn tổ trưởng TCM xây dựng kế hoạch đổi mới phương pháp dạy học cho từng năm học Đặc biệt, cần đổi mới nội dung sinh hoạt TCM theo hướng nghiên cứu bài học, theo chủ đề dạy học… phải chú trọng bồi dưỡng cho GV những vấn đề cụ thể của từng môn học Đồng thời, Hiệu trưởng phải kiểm tra tất cả các khâu từ xây dựng kế hoạch đến tổ chức chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch và tự kiểm tra đánh giá của TCM” Vấn đề được tác giả quan tâm là vai trò của TCM trong việc đổi mới PPDH Tuy nhiên đó chưa phải là tất cả mà từ đó giúp ta có thể nhận thức được tầm quan trọng của TCM trong hoạt động của nhà trường

Các công trình nghiên cứu trên đã nghiên cứu sâu ở các khía cạnh khác nhau về lĩnh vực QLGD, QL hoạt động TCM Kết quả của các công trình trên

có nhiều đóng góp cho công tác QLGD ở các nhà trường phổ thông Đồng thời, đó còn là những viên gạch giúp cho cho bản thân kế thừa một cách có cơ

sở khoa học cho những định hướng nghiên cứu về QL hoạt động TCM ở các trường phổ thông trong giai đoạn hiện nay Đặc biệt, ở cấp THCS vẫn còn rất

ít các tác giả nghiên cứu vấn đề này

Trong thời gian qua, một số học viên cao học chuyên ngành QLGD đã chọn các vấn đề ít nhiều liên quan đến QL hoạt động TCM ở trường phổ thông để làm luận văn thạc sĩ như: “Quản lý hoạt động TCM ở các trường trung học cơ sở huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội” của Đào Thị Phượng, năm 2019; “Quản lý hoạt động TCM ở các trường trung học phổ thông huyện

Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi” của Đoàn Quốc Việt, năm 2019; “Biện pháp quản

lý hoạt động TCM ở các trường trung học phổ thông huyện Đắk Song, tỉnh

Đắk Nông” của Cù Khánh Tuấn, 2019; “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở các trường tiểu học quận Tân Bình, thành phố Hồ Chí Minh” của Dương Thị Ngọc Phượng, năm 2020; …Các tác giả đã đánh giá thực trạng sát thực, có minh chứng bằng các số liệu thống kê cụ thể; đồng thời nghiên cứu kỹ nội dung quản lý hoạt động TCM ở các địa phương cụ thể và đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của TCM

Ở huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định đến nay chưa có công trình nào nghiên cứu việc quản lý hoạt động TCM ở các trường THCS Vì vậy, đề tài trên là một vấn đề nghiên cứu có ý nghĩa cấp thiết

1.2 Một số khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một phạm trù tồn tại khách quan và là một tất yếu lịch sử Vì thế thuật ngữ “Quản lý” được nhiều tác giả trong và ngoài nước trình bày với nhiều góc nhìn khác nhau Cụ thể như sau:

Các Mác cho rằng: “Bất cứ lao động nào có tính xã hội, cộng đồng được thực hiện ở quy mô nhất định đều cần ở chừng mực nhất định sự quản

lý, giống như người chơi vĩ cầm một mình thì tự điều khiển còn một dàn nhạc

thì phải có nhạc trưởng” [21] Như vậy, quản lý là một dạng lao động đặc

biệt, điều khiển các hoạt động lao động, nó có tính khoa học và nghệ thuật cao, nhưng đồng thời nó là sản phẩm có tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội

Theo Từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; là tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những điều kiện nhất định” [24]

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung”[3] Hai tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng:

“Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người

quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [10]

Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là những tác động của chủ thể quản

lí trong việc huy động phát huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực) trong và ngoài nước (chủ yếu là nội lực)

một cách tối ưu nhằm đạt mục đích của tổ chức với hiệu quả cao nhất” [16]

Theo tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý có hệ thống là quá trình tác động đến

hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Những mục tiêu này đặc

trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [22]

Từ những phân tích trên, có thể khái quát: “QL là quá trình tác động có mục đích, có định hướng, có tổ chức và có kế hoạch của chủ thể QL đến đối tượng quản lý nhằm giữ cho sự vận hành của tổ chức được ổn định và làm cho nó phát triển tới mục tiêu đã đề ra với hiệu quả cao nhất”

1.2.2 Quản lý giáo dục

QLGD là một chuyên ngành được phát triển trên nền tảng của khoa học quản lý chung Cũng giống như khái niệm quản lý, khái niệm QLGD cũng có

nhiều cách tiếp cận khác nhau:

Theo tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “QLGD là quá trình tác động có kế hoạch, có tổ chức của các cơ quan quản lý giáo dục các cấp tới các thành tố của quá trình DH – GD nhằm làm cho hệ thống giáo dục vận hành có hiệu quả và đạt tới mục tiêu giáo dục nhà nước đề ra” [20]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “QLGD là hệ thống những tác động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục

là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ mà xã hội đặt ra cho ngành GD”[27]

Theo tác giả Trần Kiểm chia QLGD thành 2 cấp độ: Quản lý vĩ mô và quản lý vi mô QLGD cấp vĩ mô là quản lý nền giáo dục hoặc hệ thống giáo dục hay còn gọi là quản lý nhà nước về giáo dục; Quản lý cấp vi mô là quản

lý nhà trường [16]

Ở cấp vĩ mô, QLGD được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có

ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, có quy luật) của chủ thể quản

lý đến tất cả các mắc xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường) nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội

Đối với cấp vi mô, QLGD là quản lý hoạt động giáo dục trong nhà trường bao gồm hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng đến các hoạt động giáo dục, đến con người (GV, cán bộ nhân viên và HS), đến các nguồn lực (cơ sở vật chất, tài chính, thông tin, v.v…), đến ảnh hưởng ngoài nhà trường một cách hợp quy luật (quy luật quản lý, quy luật giáo dục, quy luật tâm lý, quy luật kinh tế, quy luật xã hội, v.v…) nhằm đạt mục tiêu giáo dục

Từ những khái niệm trên, có thể khái quát: “QLGD là hệ thống những tác động có ý thức, có hướng đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể QL

ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu, các bộ phận của hệ thống nhằm đưa hoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt mục tiêu giáo dục đã đề ra.”

1.2.3 Quản lý nhà trường

Khái niệm “Quản lý nhà trường” đã có nhiều tác giả đã đề cập đến như: Tác giả Đặng Quốc Bảo: “Trường học là một thiết chế xã hội trong đó diễn ra quá trình đào tạo giáo dục với hoạt động tương tác của hai nhân tố

“Thầy – trò” Trường học là một bộ phận của cộng đồng và trong guồng máy của hệ thống GD quốc dân, nó là đơn vị cơ sở” [2,tr3]

Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận

hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh” [12, tr30]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy và học, tức là làm sao đưa hoạt động đó từ trạng thái này sang trạng thái khác để dần dần tiến tới mục tiêu giáo dục” [27]

Tác giả Trần Kiểm cho rằng: “Quản lý nhà trường là một hệ thống những tác động tự giác (có mục đích, có ý thức, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, Cha

mẹ HS và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [18]

Như vậy, QL nhà trường là một hệ thống những tác động sư phạm hợp

lí và có tính hướng đích của chủ thể QL đến tập thể GV, HS, các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm huy động và phối hợp sức lực, trí tuệ của

họ vào hoạt động của nhà trường hướng vào việc hoàn thành có chất lượng và hiệu quả mục tiêu dự kiến

1.2.4 Tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

TCM là một đơn vị cơ bản, bộ phận cấu thành quan trọng trong bộ máy

tổ chức, ở trường phổ thông nói chung và THCS nói riêng TCM là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, của

Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT của địa phương, của nhà trường về

GD TCM là đơn vị quản lý cơ sở, nền tảng để tổ chức triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn cụ thể và hiệu quả; trực tiếp tổ chức, QL hoạt động đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá Đây cũng là nơi QL trực tiếp bồi dưỡng

và phát triển nghề nghiệp cho GV cả về nhận thức, chuyên môn và nghiệp vụ

sự phạm; không chỉ là nơi để các thành viên trong tổ thực hiện nhiệm vụ, trao đổi các vấn đề về chuyên môn, nghiệp vụ mà còn chia sẻ tâm tư, tình cảm; là cầu nối giữa các thành viên trong tổ tạo ra sự gắn kết, sức mạnh của cả một

nhóm, một tập thể Vì vậy, Hiệu trưởng cùng với tổ trưởng chuyên môn nếu

QL tốt hoạt động của TCM sẽ nâng cao chất lượng dạy học của nhóm bộ môn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường

Cấp THCS là một trong những cấp học trong hệ thống GDPT ở Việt Nam Với mục tiêu: “Giáo dục THCS nhằm củng cố và phát triển kết quả của giáo dục tiểu học; bảo đảm cho HS có học vấn phổ thông nền tảng, hiểu biết cần thiết tối thiểu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông hoặc chương trình giáo dục nghề nghiệp” (Điều 29, Luật Giáo dục 2019) Với mục tiêu giáo dục và đặc điểm của cấp học THCS, mỗi xã, phường đều có trường nên số lớp trong mỗi cơ sở giáo dục thường ít hơn so với THPT Chính vì thế, ở các trường THCS tổ chuyên môn thường phải ghép các nhóm bộ môn lại với nhau; TCM được kiện toàn sau mỗi năm học, căn cứ vào tình hình cụ thể của nhà trường, căn cứ vào đội ngũ giáo viên mà hiệu trưởng bố trí sắp xếp TCM và cử tổ trưởng cho phù hợp

Trong điều lệ trường THCS, THPT và THPT có nhiều cấp học (Ban hành kèm theo Thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT) quy định ở Điều 14 về TCM như sau:

- Cán bộ quản lý, giáo viên, viên chức làm công tác thư viện, thiết bị giáo dục, cán bộ làm công tác tư vấn cho học sinh của nhà trường được tổ chức thành các tổ chuyên môn Tổ chuyên môn có tổ trưởng, nếu có 7 thành viên trở lên thì có tổ phó Tổ trưởng, tổ phó chuyên môn do Hiệu trưởng bổ nhiệm, chịu sự chỉ đạo và quản lý của Hiệu trưởng

- Tổ chuyên môn có những nhiệm vụ sau:

+ Chủ động xây dựng kế hoạch dạy học và giáo dục theo chương trình môn học, hoạt động giáo dục thuộc chuyên môn phụ trách theo tuần, tháng, học kỳ, năm học; Phối hợp với các tổ chuyên môn khác xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường

+ Đề xuất lựa chọn sách giáo khoa, xuất bản phẩm tham khảo để sử dụng trong nhà trường theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

+ Thực hiện kế hoạch giáo dục của tổ chuyên môn theo kế hoạch giáo dục của nhà trường đã được hội đồng trường phê duyệt

+ Tham gia đánh giá, xếp loại giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên cơ sở giáo dục phổ thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

+ Tham gia bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ theo kế hoạch của tổ chuyên môn và của nhà trường

+ Thực hiện các nhiệm vụ khác do hiệu trưởng phân công

- Tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn ít nhất 01 lần trong 02 tuần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hoặc khi hiệu trưởng yêu cầu Tổ chuyên môn hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, tôn trọng, chia sẻ, học tập, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên để phát triển năng lực chuyên môn.”

Như vậy, có thể nhận định rằng: TCM ở trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng là rất quan trọng trong cơ cấu tổ chức của nhà trường TCM là một tập thể hạt nhân, một tế bào trong hoạt động chuyên môn của nhà trường

1.2.5 Hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

TCM là bộ phận trong cơ cấu bộ máy của nhà trường Vì vậy hoạt động của TCM không thể tách rời các hoạt động chung của nhà trường Trong trường THCS, hoạt động của TCM là hoạt động giải quyết các vấn đề về chuyên môn trong TCM nhằm đạt được mục đích hoạt động chuyên môn của nhà trường đặt ra đối với TCM Căn cứ vào nhiệm vụ của TCM trong trường THCS [điều 14] thì hoạt động của TCM bao gồm nhiều hoạt động nhưng trong luận văn chỉ giới hạn về các hoạt động chuyên môn của TCM Hoạt

động chuyên môn của TCM bao gồm:

- Hoạt động xây dựng KHDH và GD theo chương trình môn học của nhóm bộ môn và của TCM đảm bảo theo chuẩn kiến thức, kĩ năng (hoặc yêu cầu cần đạt), đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá

- Hướng dẫn GV xây dựng KHDH của cá nhân và QL hoạt động giảng dạy, GD của từng GV, của cả tổ theo KHGD của nhà trường được hội đồng trường phê duyệt

- Hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng cho GV nhằm nắm vững và hiểu rõ mục đích, yêu cầu nội dung mà mình phụ trách theo chuẩn kiến thức,

kỹ năng (yêu cầu cần đạt) của môn học quy định, đồng thời đáp ứng yêu cầu

về đổi mới giáo dục

- Hoạt động bồi dưỡng nâng cao năng lực học tập cho HS khá, giỏi và phụ đạo HS yếu kém theo quy định

- Tổ chức các chuyên đề, nâng cao năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm cho các thành viên trong tổ; tổ chức thao giảng, thi GV dạy giỏi, GVCN giỏi các cấp…nhằm nâng cao trình độ nghiệp vụ cho GV trong tổ

- Hoạt động kiểm tra, đánh giá: Các thành viên trong tổ thực hiện việc kiểm tra giám sát lẫn nhau: như việc xây dựng KH bài dạy, tổ chức các hoạt động dạy học, đổi mới phương pháp, quản lý và sử dụng thiết bị dạy học, ra

đề kiểm tra, đánh giá học sinh theo quy định Đánh giá giáo viên theo thông

tư 20/2018/TT-BDGĐT về chuẩn GV cơ sở GDPT

- Hoạt động nghiên cứu khoa học, viết sáng kiến, triển khai áp dụng kết quả nghiên cứu khoa học và sáng kiến kinh nghiệm trong DH và GD; hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học… nhằm đẩy mạnh phong trào thi đua hai tốt trong nhà trường

- Thực hiện nề nếp sinh hoạt định kì hai tuần một lần và các sinh hoạt khác theo quy định

1.2.6 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

Ở trường THCS có 02 chủ thể chính quản lý hoạt động TCM đó là HT

và TTCM (bên cạnh đó còn có Phó HT là sự thay mặt, được sự ủy quyền của

HT quản lý hoạt động TCM và các công việc ở nhà trường theo mảng công

việc được phân công)

TTCM là người đứng đầu TCM, do hiệu trưởng bổ nhiệm vào đầu năm học Nhiệm kỳ của tổ trưởng chuyên môn là một năm Vào đầu mỗi năm học, chuẩn bị cho công tác tổ chức của đơn vị, HT ra quyết định bổ nhiệm hoặc bổ nhiệm lại TTCM tùy theo điều kiện và yêu cầu của nhà trường Điều này xác định tính chất mối quan hệ giữa TCM với HT Đây là mối quan hệ phân cấp trong QL, HT là chủ thể QL, TTCM là đối tượng QL

Tuy nhiên, TTCM chịu trách nhiệm trước HT về phân phối nguồn lực của tổ, hướng dẫn, điều hành việc thực hiện các nhiệm vụ của TCM theo quy định, góp phần đưa nhà trường đạt các mục tiêu đề ra theo KH TTCM có vai trò rất quan trọng trong nhà trường TTCM là người chịu trách nhiệm cao nhất

về chất lượng giảng dạy và lao động sư phạm của GV trong phạm vi các môn học của TCM được phân công phụ trách Người TTCM được ví như “cách tay nối dài của lãnh đạo nhà trường”, trực tiếp điều hành các công việc cụ thể trong hoạt động DH Ngoài ra, TTCM đại diện TCM của mình đề xuất, kiến nghị hoặc góp ý về các chủ trương hoạt động của nhà trường về các vấn đề liên quan đến việc xây dựng và tổ chức thực hiện KH, bố trí sắp xếp công việc, phân công GV; về chương trình nội dung PPDH và GD Như vậy, TTCM cũng là chủ thể QL, đồng thời cũng là đối tượng QL của HT

Như vậy, chủ thể QL là HT hay TTCM thì quản lý hoạt động TCM trong trường THCS là quá trình tác động (lập KH tổ chức, điều khiển, kiểm tra) có mục đích, có định hướng, có KH, có hệ thống, hợp quy luật của chủ thể QL đến đối tượng QL để chỉ đạo, điều khiển TCM thực hiện các nhiệm vụ

của tổ nhằm đảm bảo cho hoạt động của TCM đi vào nề nếp, đạt hiệu quả,

đảm bảo mục tiêu GD và phù hợp với điều kiện nhà trường

1.3 Hoạt động của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

1.3.1 Vị trí, vai trò, mục tiêu và nhiệm vụ của tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

Ở trường THCS, TCM là tổ chức cơ sở của bộ máy hành chính nhà trường, là nơi trực tiếp thực hiện mọi chủ trương, đường lối chính sách của Đảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, của địa phương, của nhà trường về GD Vì thế, TCM có vai trò rất quan trọng, là nơi trực tiếp thực hiện mọi hoạt động GD, là nơi trực tiếp thực hiện việc đổi mới phương pháp để nâng cao chất lượng DH, là nơi trực tiếp bồi dưỡng và phát triển nghề nghiệp cho GV cả về nhận thức, chuyên môn và nghiệp vụ sự phạm, đồng thời cũng là nơi để GV đề xuất, kiến nghị hoặc góp ý về các chủ trương hoạt động của nhà trường, các vấn đề liên quan đến xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch, bố trí sắp xếp công việc, phân công GV, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá, nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng, viết sáng kiến, hướng dẫn học sinh nghiên cứu khoa học…Như vậy, thông qua hoạt động của TCM, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của GV từng bước được nâng lên, qua đó nâng cao chất lượng GD, bản thân của mỗi GV sẽ nhận thức và thực hiện tốt nề nếp kỷ cương trong DH và GD, các mục tiêu

GD sẽ thành công, đạt hiệu quả như KH đề ra của nhà trường và các cấp QL

Mục tiêu hoạt động của TCM là thực hiện có chất lượng, hiệu quả, đi vào chiều sâu các hoạt động sư phạm của TCM nhằm duy trì, tạo sự ổn định

và phát triển của nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng

Để đạt được mục tiêu GD của nhà trường, các TCM cần phải xác định nhiệm vụ của mình như: xây dựng KH giảng dạy và giảng dạy theo chương trình môn học của nhóm bộ môn và của TCM đảm bảo theo chuẩn kiến thức,

kỹ năng (hoặc yêu cầu cần đạt), đổi mới PPDH và kiểm tra đánh giá; hướng dẫn GV xây dựng KH giảng dạy của cá nhân và QL hoạt động giảng dạy, GD của từng GV, của cả tổ theo KH giảng dạy của nhà trường được hội đồng trường phê duyệt; Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV; Bồi dưỡng nâng cao năng lực học tập cho học sinh; Tổ chức các hoạt động nâng cao chất lượng; Hoạt động kiểm tra đánh giá hoạt động sư phạm của nhà giáo; hoạt động nghiên cứu khoa học; Sinh hoạt định kì của TCM, theo thông tư số 32/2020/TT-BGDĐT

1.3.2 Nguyên tắc hoạt động của tổ chuyên môn

Để hoạt động của TCM có hiệu quả, đi vào chiều sâu, thực hiện được các mục tiêu đề ra thì phải tuân theo các nguyên tắc sau:

Nguyên tắc tập trung dân chủ: Đây là một nguyên tắc quan trọng đảm bảo sự kết hợp chặt chẽ, ăn ý trong hoạt động của TCM Tập trung tức là quyền lực tập trung trong tay một người hoặc một nhóm người để đảm bảo sự thống nhất trong hoạt động, đảm bảo chế độ một thủ trưởng Dân chủ là phát huy và lắng nghe quyền làm chủ của quần chúng, tranh thủ trí tuệ của quần chúng, mọi việc phải được quần chúng bàn bạc, tham gia vào lãnh đạo, tham gia vào hoạt động (dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra) Trong hoạt động TCM cần chú ý kết hợp hài hòa tập trung và dân chủ

Nguyên tắc thiết thực, hiệu quả: Thiết thực là phải bám vào thực tiễn và kết quả phải đạt yêu cầu của thực tiễn, không lãng phí, không chạy theo hình thức, phải cụ thể các hoạt động, phải có mục tiêu cụ thể và lượng hóa được chỉ tiêu cụ thể của mục tiêu Hiệu quả bao gồm hiệu quả có thể đo được (hiệu quả kinh tế), hiệu quả không thể đo được (hiệu quả xã hội)

Nguyên tắc khoa học và thực tiễn: Hoạt động TCM phải có kế hoạch khoa học không chỉ dựa vào kinh nghiệm, phải căn cứ vào các điều kiện cụ thể của nhà trường, quy luật khách quan chi phối bộ máy, không được đi

ngược quy luật khách quan Hiểu các đặc điểm của thực tiễn liên quan đến hoạt động của bộ máy cũng như môi trường xung quanh Tính khoa học và thực tiễn phải luôn thống nhất, thực tiễn là cơ sở, là thước đo giá trị của các tác động

Nguyên tắc kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể, lợi ích xã hội: Nguyên tắc này vừa tạo động lực cho người lao động, vừa đảm bảo lợi ích tập thể, để tạo sự đoàn kết, gắn bó trong tập thể, đồng thời phải đảm bảo lợi ích xã hội, tạo ra sự công bằng xã hội

1.3.3 Nội dung hoạt động của tổ chuyên môn trong trường THCS

Hoạt động của TCM trong trường THCS là hoạt động giải quyết các vấn đề về chuyên môn trong TCM nhằm đạt được mục đích hoạt động chuyên môn của nhà trường đặt ra đối với TCM

Hoạt động chuyên môn của TCM được thể hiện đầy đủ trong các hoạt động sau: Xây dựng KH của TCM, nhóm bộ môn; hướng dẫn xây dựng và thực hiện KH hoạt động cá nhân của các thành viên trong TCM; Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV trong tổ; Đánh giá và xếp loại tổ viên theo quy định Chuẩn nghề nghiệp GV; Thực hiện nề nếp sinh hoạt TCM Ngoài ra, tham gia vào các hoạt động chung của nhà trường như: công tác tổ chức của nhà trường, công tác xây dựng và lập KH, công tác chủ nhiệm lớp công tác lao động – hướng nghiệp, công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp, công tác xây dựng văn hóa học đường, công tác đoàn thể…và các phong trào thi đua khác

Xây dựng và thực hiện KH hoạt động của các thành viên trong TCM bao gồm các công việc sau: thực hiện chương trình, KHGD thông qua hoạt động DH và GD, bồi dưỡng HS khá giỏi, phụ đạo HS

Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV gồm các công việc sau: việc đổi mới PPDH, công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng đội ngũ GV, việc tham gia dự giờ và góp ý các chuyên đề thao giảng, hội giảng, tham gia

thi GV dạy giỏi các cấp Lập và cập nhật thông tin vào hệ thống hồ sơ của trường, của tổ và của cá nhân Kiểm tra, đánh giá các mặt hoạt động của mọi thành viên trong tổ theo định kỳ hoặc theo yêu cầu đột xuất của Ban Giám hiệu QL sử dụng tài liệu giảng dạy và thiết bị dạy học được giao Tham gia hoạt động ngoại khoá do nhà trường, các đoàn thể hoặc tổ chuyên môn tự tổ chức Đề xuất tham mưu với HT để khen thưởng những thành viên có thành tích trong hoạt động giảng dạy và GD Đồng thời, phê bình, nhắc nhở những

GV vi phạm quy chế chuyên môn hoặc chưa nhiệt tình tham gia các hoạt động mà nhà trường, tổ phân công Tham gia đánh giá xếp loại GV theo chuẩn nghề nghiệp Giới thiệu chức danh Tổ trưởng, Tổ phó để HT bổ nhiệm

Để các hoạt động của TCM có chiều sâu, hiệu quả, đạt được mục đích nhà trường đặt ra đối với TCM thì việc sinh hoạt TCM là một trong những hoạt động không thể thiếu được trong các hoạt động của TCM Trong Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp học quy định: “Tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn ít nhất 01 lần trong 02 tuần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hoặc khi hiệu trưởng yêu cầu Tổ chuyên môn hoạt động theo nguyên tắc dân chủ, tôn trọng, chia sẻ, học tập, giúp đỡ lẫn nhau giữa các thành viên để phát triển năng lực chuyên môn” Bởi vì thông qua sinh hoạt chuyên môn mỗi GV trong TCM sẽ nâng cao được nhận thức về việc đổi mới hoạt động của TCM theo hướng phát triển năng lực

DH của GV THCS trong bối cảnh đổi mới GD và thực hiện chương trình GDPT 2018 Từ đó, mỗi GV sẽ xác định được mục tiêu, nội dung DH theo chuẩn kiến chuẩn kiến thức, kỹ năng (yêu cầu cần đạt), đổi mới phương pháp hình thức tổ chức DH và công tác kiểm tra đánh giá, chuyển dạy học từ truyền thụ tri thức sang dạy học phát triển năng lực và tư duy cho HS Như vậy, thông qua sinh hoạt TCM giúp GV tự hoàn thiện và phát triển năng lực dạy học của chính mình

1.3.4 Phương thức hoạt động của tổ chuyên môn

Để thực hiện tốt các hoạt động của TCM chủ thể QL cần phải xây dựng

KH, tổ chức thực hiện và kiểm tra đánh giá các hoạt động của TCM

1.3.4.1 Xây dựng kế hoạch của tổ chuyên môn

KHGD của TCM hay còn gọi là KH hoạt động của TCM là KH được lập ra từ đầu năm học đưa ra những phương hướng và lộ trình triển khai các hoạt động của TCM trong một năm công tác KHGD của TCM gồm các KH sau: KH năm học của TCM, KH học kì, KH hàng tháng, KH tuần, KHGD môn học, KH cho từng loại hoạt động Từ đó giúp cho mọi thành viên trong

tổ nắm bắt được tốt hơn và thực hiện các công việc một cách hiệu quả hơn Tuy nhiên, để KH của TCM phù hợp với mục tiêu GD của nhà trường, đảm bảo tính khả khi, được triển khai và thực hiện có hiệu quả, đòi hỏi KH của tổ phải chính xác hóa, cụ thể hóa các nhiệm vụ và chỉ tiêu của KHGD của nhà trường và phù hợp với điều kiện thực tế ở từng đơn vị tổ KH TCM phải thể hiện sự định mức, sự lượng hóa cụ thể các nhiệm vụ được giao, đặc biệt phải xây dựng được một hệ thống biện pháp có hiệu lực, đồng thời phải xây dựng được một chương trình hoạt động cụ thể

Để phát huy tối đa sức mạnh của TCM trong việc nâng cao chất lượng

GD, đòi hỏi TCM phải chủ động xây dựng KH.Việc xây dựng một KH TCM

có tính khả thi, khoa học, cần thực hiện theo các bước sau: Lập dự thảo sinh hoạt chuyên môn; Thông qua, lấy ý kiến đóng góp của tập thể, điều chỉnh, hoàn thiện chỉnh lí dự thảo KH, gửi dự thảo KH cho HT phê duyệt, công bố

và thực hiện

Nội dung KH TCM xuất phát từ KH năm học của nhà trường và hướng tới việc hoàn thành KH đó, nên phải gắn liền và có mối liên hệ chặt chẽ với KH chung của nhà trường Khi xây dựng KH năm học của TCM phải đảm bảo các yêu cầu như: Thể hiện nhiệm vụ năm học của nhà trường và phù

hợp với quy định của Phòng GD&ĐT, của Sở GD&ĐT, tình hình thực tế của TCM; Thể hiện tính toàn diện, cân đối của các nhiệm vụ, nêu rõ nhiệm vụ trọng tâm, cân đối giữa nhu cầu và khả năng, nội dung và biện pháp; Biện pháp phong phú, có hệ thống, cụ thể, thiết thực và khả thi; Hệ thống chỉ tiêu phải phù hợp, không chạy theo thành tích; Thể hiện sự đồng thuận, quyết tâm cao của tập thể TCM; Trình bày rõ ràng, cụ thể

Tóm lại, KH TCM đóng vai trò chủ đạo, chi phối các hoạt động của TCM Trong KH TCM phải thể hiện những hoạt động và nội dung công việc của TCM phải làm trong năm học và biện pháp thực hiện của từng hoạt động, từng công việc Hơn nữa, trong KH TCM phải thể hiện sự chính xác hóa, cụ thể hóa các nhiệm vụ, chỉ tiêu của KH chuyên môn và KH năm học của nhà trường; Sự lượng hóa, định mức cụ thể các nhiệm vụ được giao, xây dựng được một hệ thống biện pháp có hiệu lực cùng với một chương trình hoạt động cụ thể

1.3.4.2 Tổ chức thực hiện các hoạt động của tổ chuyên môn

Hoạt động TCM là hoạt động được thực hiện thường xuyên theo định

kì nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp thông qua việc dự giờ, phân tích bài học Hoạt động TCM được tổ chức thực hiện và duy trì ở các trường phổ thông không chỉ giúp mỗi GV nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ mà còn gắn kết tình đồng nghiệp, hỗ trợ lẫn nhau trong công tác, hình thành môi trường sư phạm tốt đẹp, cũng như truyền thống, bản sắc văn hóa riêng của mỗi trường

Hoạt động của TCM trong nhà trường THCS gồm có: Xây dựng và thực hiện KH hoạt động của TCM theo định hướng đổi mới GD; Hướng dẫn xây dựng và quản lý KH cá nhân của tổ viên theo KHDH; Tổ chức DH và kiểm tra đánh giá HS theo định hướng đổi mới GD; Tổ chức sinh hoạt TCM theo định hướng đổi mới GD; Bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ cho các

thành viên của tổ và thực hiện các chuyên đề theo định hướng đổi mới GD; Đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp GV trung học; QL các điều kiện phục vụ cho việc dạy và học của TCM theo định hướng đổi mới GD; Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV; Thực hiện các hoạt động khác của TCM

Để hoạt động TCM có hiệu quả, tránh tình trạng hình thức, HT cần chỉ đạo, định hướng và QL tốt nội dung sinh hoạt TCM Thông qua sinh hoạt TCM sẽ xuất hiện nhiều sáng kiến, góp phần nâng cao chất lượng DH Do vậy, tổ trưởng TCM cần tạo điều kiện để GV nói lên ý tưởng, kinh nghiệm của mình Nội dung sinh hoạt TCM cần phải đa dạng, phong phú, có sự đổi mới và phải có chuẩn bị trước về nội dung, cách thức tổ chức thực hiện

1.3.4.3 Kiểm tra, đánh giá các hoạt động theo kế hoạch đã thực hiện

Kiểm tra hoạt động sư phạm của GV trong TCM là việc làm rất cần thiết và được thực hiện đảm bảo theo KH, để từ đó, có biện pháp giúp đỡ các

GV kịp thời Trong năm học tất cả GV đều được kiểm tra đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, GD trong nhà trường Kiểm tra việc thực hiện quy chế chuyên môn gồm các công việc sau:

Kiểm tra, đánh giá đúng thực chất việc GV nắm vững chương trình và thực hiện đúng chương trình, giảng dạy và GD theo đúng kế hoạch GD, có đầy đủ hồ sơ sổ sách cho giảng dạy và GD, học tập bồi dưỡng chuyên môn theo qui định Qua kiểm tra, giúp GV nắm vững chương trình, không thay đổi, không cắt xén, không làm sai lệch chương trình và kế hoạch giảng dạy; Tham mưu với lãnh đạo nhà trường để QL chương trình và KH giảng dạy của

GV, chỉ đạo quản lý hồ sơ giảng dạy của GV

Kiểm tra việc thực hiện các yêu cầu về soạn bài của GV trong TCM Kiểm tra bài soạn của GV với các nội dung như: kiến thức cơ bản, kiến thức trọng tâm, logic khoa học; Về phương pháp dạy học; Về hình thức tổ chức

dạy; Dự định những thiết bị dạy học cần chuẩn bị Những lựa chọn nêu trên của GV phải phù hợp với nội dung từng bài, đúng yêu cầu của chương trình qui định, phù hợp với đối tượng HS và điều kiện thực tế của nhà trường

Kiểm tra việc thực hiện chương trình dạy học của GV trong TCM, ở từng khối lớp Nhận xét và phát hiện những vấn đề hoạt động chuyên môn cần điều chỉnh cho kịp thời Thảo luận những vấn đề do tình hình giảng dạy nảy sinh để đảm bảo thực hiện đúng chương trình giáo dục cấp học quy định

Kiểm tra việc thực hiện giờ lên lớp của GV trong TCM Tổ trưởng chuyên môn xác định mục đích, nội dung dự giờ, thời gian dự giờ, GV được

dự giờ; quan sát giờ dạy trên lớp của GV; Phân tích giờ dạy của GV; Trao đổi với GV sau khi dự giờ; lưu hồ sơ dự giờ GV

Kiểm tra, nhắc nhở GV nghiêm túc thực hiện ngày giờ công theo qui chế chuyên môn, trao đổi với giáo viên về PPDH cho phù hợp với đối tượng

HS Chỉ đạo GV quan tâm đầu tư thỏa đáng cho giờ lên lớp của mình, xây dựng nề nếp chuyên môn, giảng dạy, sinh hoạt chuyên môn một cách chi tiết

và triệt để

Kiểm tra việc GV cho HS làm bài kiểm tra và chấm bài cho HS Chỉ đạo GV phải quan tâm giúp đỡ các đối tượng HS trong học tập và rèn luyện Kiểm tra, xem xét việc GV tổ chức kiểm tra, chấm bài, trả bài cho HS theo đúng qui định của ngành, công khai, minh bạch, dân chủ, công bằng, khách quan, động viên, khuyến khích tinh thần học tập cho HS, thể hiện sự quan tâm

và giúp đỡ của GV đối với các đối tượng HS trong học tập

Kiểm tra GV trong việc thực hiện nền nếp sinh hoạt TCM về kỉ luật giờ giấc, thái độ tham gia sinh hoạt, chất lượng chia sẻ thông tin, góp phần nâng cao hiệu quả trong hoạt động chuyên môn của GV Thường xuyên kiểm tra

GV trong TCM về việc tham gia sinh hoạt chuyên môn theo kế hoạch của trường, của mạng lưới chuyên môn Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT

Kiểm tra việc giáo viên thực hiện thí nghiệm, sử dụng đồ dùng dạy học, xem xét, đánh giá hoạt động thực hiện các tiết thực hành theo quy định, đảm bảo đầy đủ các yêu cầu về hồ sơ và các qui định về chuyên môn Kiểm tra, nhắc nhở GV thực hiện đầy đủ các loại hồ sơ sổ sách được quy định đối với GV; Giáo án, đồ dùng dạy học; Sử dụng có hiệu quả và thường xuyên các giáo án điện tử, đồ dùng dạy học trong giờ dạy trên lớp, trong các hoạt động chuyên môn ở nhà trường và của ngành

Như vậy, để kiểm tra đánh giá đúng các hoạt động của TCM theo KH

đề ra, HT phải tiến hành thông qua các hoạt động: Dự giờ, kiểm tra hồ sơ chuyên môn, thu thập thông tin từ các đối tượng có liên quan…Đặc biệt, sau

dự giờ tổ chức họp rút kinh nghiệm, phân tích đánh giá giờ dạy, hồ sơ chuyên môn được đánh giá dựa trên qui định chung về danh mục hồ sơ tại điều dựa trên các chuẩn đánh giá phù hợp để có kết luận đánh giá chính xác, khách quan, công bằng và khoa học

1.4 Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

1.4.1 Xác định tầm quan trọng của quản lý hoạt động tổ chuyên môn trong trường trung học cơ sở

Hoạt động chuyên môn của TCM là một hoạt động thiết yếu, chủ lực cho tất cả hoạt động giáo dục Vì thế, vai trò QL của TTCM góp phần quyết định vào việc nâng cao chất lượng GD Mọi công tác chuyên môn được bàn bạc, thống nhất và đi đến việc thực hiện, đều phải qua sinh hoạt giữa các thành viên trong tổ, nhằm đảm bảo hiệu quả, đúng theo mọi tiến độ của Kh năm học đã được xây dựng Tổ chuyên môn có nhiệm vụ: Xây dựng KH hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý KH cá nhân của tổ viên theo KHGD, phân phối chương trình môn học của Bộ GD&ĐT và KH năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ, tham gia đánh giá xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Bộ GD&ĐT; đề

xuất khen thưởng, kỷ luật đối với GV

QL hoạt động của TCM, về bản chất là QL việc thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình, QL việc thực hiện quy chế chuyên môn, QL sinh hoạt khoa học, đổi mới phương pháp GD và DH, cũng như các giải pháp hỗ trợ khác nhằm góp phần nâng cao chất lượng GD Ban giám hiệu, đặc biệt HT trong trường THCS có vai trò to lớn trong QL, chỉ đạo hoạt động của các TCM, thông qua tổ trưởng và tập thể GV để thúc đẩy các hoạt động nâng cao chất lượng GD và DH trong nhà trường, duy trì sự ổn định và phát triển của nhà trường

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường trung học cơ sở

1.4.2.1 Quản lý việc xây dựng kế hoạch hoạt động của tổ chuyên môn

KH hoạt động của TCM là KH bộ phận trong hệ thống KH của nhà trường, trong đó, gồm các mục tiêu có liên quan chặt chẽ với nhau, thống nhất với nhau bởi mục tiêu chung và hệ thống các biện pháp được xây dựng trước một giai đoạn nhất định, nhằm thực hiện nhiệm vụ GD đã được xác định KH hoạt động của TCM là chương trình hành động của tập thể GV được xây dựng

trên cơ sở những nhiệm vụ chung của nhà trường Một trong những nhiệm vụ

của HT trường THCS nói riêng và phổ thông nói chung là xây dựng và tổ chức thực hiện KH năm học Nhiệm vụ chính của công tác xây dựng KH ở trường phổ thông là xác định mục tiêu ổn định và phát triển nhà trường, các nhiệm vụ cơ bản của nhà trường, của đơn vị và cá nhân trong trường cần phải hoàn thành trong kế hoạch Từ nhiệm vụ như trên, xây dựng KH của TCM là một nội dung quan trọng trong công việc điều hành của HT Do vậy, để QL

xây dựng KH hoạt động của TCM cần:

Tập hợp các văn bản có liên quan: KH năm học, nhiệm vụ năm học của ngành, kế hoạch phát triển giáo dục của địa phương, hướng dẫn của Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT, những văn bản hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ…

Cập nhật lịch trình cụ thể từng tháng, hình dung những công việc cần tiến hành trong một năm, không bỏ sót việc, không trùng lắp giữa tháng này với tháng khác

Thống kê số lượng, chất lượng các hoạt động giáo dục của nhà trường năm học trước; điều tra nắm vững tình hình đối tượng GD mới cũng như các điều kiện và môi trường GD trong năm thực hiện KH, xử lý những tài liệu trên về mặt định tính, định lượng để rút ra những kết luận xác thực về tình hình nhà trường đầu năm học

Cung cấp đến TTCM và GV các mẫu, giấy tờ sổ sách để tiện ghi chép trong năm học

Chỉ đạo TTCM xây dựng kế hoạch GD của TCM, kế phân phối chương trình chung

HT kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch của TCM, giám sát việc xây dựng KH giảng dạy của GV

Căn cứ vào KH chung của nhà trường các TCM, CBQL, GV xây dựng

KH của TCM và từng cá nhân, lập chi tiết để thực hiện các hoạt động chuyên môn Căn cứ vào đó, HT phân công trách nhiệm đối với từng thành viên đảm nhận công việc của mình

1.4.2.2 Quản lý việc thực hiện chương trình, kế hoạch giáo dục

Sau khi có KH cụ thể, để QL thực hiện chương trình, KHGD, Hiệu trưởng cần làm các công việc sau:

Triển khai các kế hoạch chung của toàn trường, KH của TCM

Chỉ đạo các TCM chủ động, linh hoạt trong việc thực hiện chương trình, KHGD để đảm bảo chất lượng DH, thông qua việc đối chiếu, rà soát nội dung giữa các môn học để điều chỉnh nội dung DH theo hướng tích hợp, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường và địa phương, đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng của môn học Hướng dẫn TCM xây dựng KH DH, phân phối

chương trình chi tiết theo khung thời gian quy định của các cấp quản lý, phù hợp với điều kiện của địa phương và của nhà trường, có đủ thời lượng dành cho luyện tập, ôn tập, thí nghiệm, thực hành và kiểm tra định kì

Chỉ đạo TCM, GV chủ động lựa chọn nội dung, xây dựng các chủ đề dạy học trong mỗi môn học và các chủ đề tích hợp, liên môn, đồng thời xây dựng KHDH phù hợp với các chủ đề theo hình thức, phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực; Chú trọng GD đạo đức và giá trị sống, rèn luyện kỹ năng sống, hiểu biết xã hội, thực hành pháp luật; Tăng cường các hoạt động nhằm giúp HS vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

KHGD của TCM, GV phải được lãnh đạo nhà trường phê duyệt trước khi thực hiện và là căn cứ để kiểm tra, giám sát, nhận xét, góp ý trong quá trình thực hiện Sử dụng kết quả thực hiện nội dung, chương trình DH làm tiêu chí đánh giá thực hiện qui chế chuyên môn của GV

1.4.2.3 Quản lý hoạt động dạy – học của tổ chuyên môn

* Quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học

Để thực hiện hoạt động đổi mới PPDH, cần làm cho GV nâng cao nhận thức, thống nhất tư tưởng, coi đổi mới PPDH là yêu cầu cốt lõi của đổi mới

GD, quyết định việc thực hiện thành công chương trình GD cũng như đạt được mục tiêu GD Để QL việc đổi mới PPDH của TCM, HT cần chỉ đạo thực hiện như sau:

QL việc xây dựng KH phải đồng bộ với đổi mới PPDH, kiểm tra đánh giá theo hướng khoa học, hiện đại, tăng cường mối quan hệ thúc đẩy lẫn nhau giữa các hình thức, phương pháp tổ chức hoạt động DH - GD, đánh giá trong quá trình DH- GD và đánh giá kết quả GD

Tổ chức hướng dẫn GV chủ động thiết kế KH bài dạy linh hoạt, khoa học, sắp xếp, lựa chọn hợp lý nội dung, phương thức tổ chức các hoạt động học của HS phù hợp với mục tiêu bài học; dự kiến sản phẩm và đánh giá kết

quả hoạt động học Xây dựng hệ thống câu hỏi hợp lý, phù hợp với các đối tượng giúp học sinh vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, khắc phục việc ghi nhớ máy móc, không nắm vững bản chất nội dung kiến thức Bồi dưỡng cho

GV kiến thức, kĩ năng về đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra, đánh giá

Chỉ đạo các TCM họp thảo luận xây dựng bộ tiêu chí đánh giá về đổi mới phương pháp gắn với đặc trưng các bộ môn, gắn với nội dung thực hiện đổi mới PPDH vào việc dự giờ, thanh tra, kiểm tra GV, đặc biệt là trong các tiết thao giảng, chuyên đề

* Quản lý hoạt động dạy và học

Hoạt động dạy học còn là hoạt động đặc thù của nhà trường phổ thông,

nó được quy định bởi đặc thù lao động sư phạm của GV Công tác QL hoạt động dạy - học giữ vị trí quan trọng trong công tác QL nhà trường

HT cần phải chỉ đạo TCM thực hiện những vấn đề để triển khai được KH của tổ trong năm học đi vào thực tế Người QL phải phân công nhiệm vụ cho các thành viên một cách hợp lý, tạo được sự phối hợp giữa các thành viên làm nên

sự đồng thuận cùng nhau chia sẻ nội dung công việc của tổ, cụ thể như sau:

QL sự thống nhất mục tiêu kiến thức, kỹ năng, thái độ và định hướng phát triển năng lực của từng chủ đề/ bài học để đảm bảo chất lượng GD Muốn như vậy, HT phải QL, chỉ đạo TCM thống nhất mục tiêu của từng chủ đề/ bài học từ các nhóm bộ môn Qua việc thống nhất mục tiêu đó, GV nắm được các yêu cầu cần đạt và tránh được những sai sót về kiến thức, mục tiêu cần đạt của tiết dạy, tạo được sự đồng thuận thống nhất trong TCM Hơn nữa, giúp các GV có điều kiện trao đổi học hỏi nhau cùng nhau nâng cao chất lượng giáo dục Điều này rất có ích đối với GV đặc biệt đối với các GV còn chưa vững về chuyên môn

QL việc dự giờ, chuyên đề, thao giảng của TCM: Việc dự giờ, thăm lớp, tham gia các giờ thao giảng là các tiết dạy có đầu tư kỹ, rất cần thiết để