CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG VÀNGHIỆP VỤ CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT -Nhằm giúp cho học viên nhận thức được đầy đủ vai trò quan trọng của côngtác kiểm tra, giám sát
Trang 1CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ ĐẢNG VÀ
NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT
-Nhằm giúp cho học viên nhận thức được đầy đủ vai trò quan trọng của côngtác kiểm tra, giám sát trong hoạt động lãnh đạo của Đảng
2.Thái độ:
-Mỗi học viên phải tự giác học tập, tìm đọc tài liệu, nghiên cứu kết hợp bàigiảng này để nâng cao trình độ hiểu biết và chuyên môn nghiệp vụ của mình vềcông tác kểm tra, giám sát của Đảng
-Thông qua quá trình nghiên cứu giúp cho học viên nhận thức rõ về tầm quantrọng của công tác kiểm tra, giám sát
II Điều kiện tiên quyết và đối tượng áp dụng
Trong chương trình xây dựng Đảng, ở bài trước các đồng chí đã được tìm
hiểu chuyên đề Công tác chính trị - tư tưởng của tổ chức cơ sở Đảng Hôm nay,
chúng ta tiếp tục chương trình với nội dung tiếp theo:
Trang 2Bài 7: CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT CỦA TỔ CHỨC CƠ SỞ
ĐẢNG VÀ NGHIỆP VỤ CÔNG TÁC KIỂM TRA, GIÁM SÁT
Đối tượng áp dụng: Học viên trung cấp lý luận chính trị
III Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
- Yêu cầu học viên đọc trước nội dung bài “ Công tác kiểm tra, giám
sát của tổ chức cơ sở đảng và nghiệp vụ công tác kiểm tra giám sát”
IV Tài liệu
Tài liệu bắt buộc:
Giáo trình xây dựng Đảng “Trung cấp lý luận chính trị” HVCTQGHCM, HàNội - 2011
Tài liệu tham khảo:
1 Điều lệ Đảng sửa đổi năm 2011
2 Qui định số 23-QĐ/TƯ ngày 31/10/2006 của Bộ chính trị về thi hành Điều
Trang 3B TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1 Ổn định tổ chức lớp ( 3 phút )
2 Kiểm tra bài cũ (4 phút )
Trước khi chúng ta đi vào bài mới tôi xin nhắc lại kiến thúc và đưa ra câu hỏi:
Việc lựa chọn đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra giám sát cần dựa trênnhững tiêu chí nào?
Trả lời:
-phải lựa chọn những người có tinh thần yêu nước, tận tụy phục vụ nhân dân,kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phấn đấu thực hiện có kếtquả chủ trương và đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước
-Cán bộ làm công tác kiểm tra giám sát phải là những người cần, kiệm, liêmchính, chí công vô tư; Và đặc biệt phải là người thông minh, tài giỏi “ thông minhhơn người khác một cái đầu Không chỉ có vậy còn phải lựa chọn những người có
ý thức tự giác kỉ luật cao, trung thực, yêu nghề, không cơ hội và thực sựtrung thành với Đảng
-Phải là những người có trình độ và chuyên môn trong công tác kiểm tra,giám sát biết phát hiện ra những thiếu sót của các tổ chức cơ quan và cá nhân bịkiểm tra, không bao che những đối tượng vi phạm
3 Vào bài mới
I Một số vấn đề lý luận về công
tác kiểm tra, giám sát của Đảng
3 tiết
Thuyết trình, giải thích,chứng minh, thảo luận
Máy chiếu, viết bảng
1 Vị trí, vai trò của công tác kiểm
tra, giám sát và các quan điểm
chỉ đạo của Đảng về công tác
kiểm tra, giám sát
2 tiết
1.1 Quan niệm về công tác kiểm
tra và công tác giám sát
Trang 41.2 Vị trí, vai trò của công tác
kiểm tra, giám sát
1.3 Quan điểm chỉ đạo công tác
kiểm tra, giám sát của Đảng
pháp kiểm tra, giám sát.
II Nghiệp vụ công tác kiểm tra,
giám sát của các tổ chức đảng ở
cơ sở
2 tiết
Thuyết trình, giảithích, chứng minh,thảo luận
Máy chiếu, viếtbảng
1 Nghiệp vụ công tác kiểm tra
của tổ chức đảng ở cơ sở
1 tiết
1.1 Nghiệp vụ công tác kiểm tra
của đảng ủy, ban thường vụ đảng
ủy và chi bộ cơ sở
1.2 Nghiệp vụ công tác kiểm tra
của chi bộ và đảng ủy bộ phận
(thuộc đảng bộ cơ sở)
1.3 Nghiệp vụ công tác kiểm tra
của ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở
2 Nghiệp vụ công tác giám sát
của các tổ chức đảng ở cơ sở
1 tiết
2.1 Nghiệp vụ công tác giám sát
của đảng ủy cơ sở và chi bộ cơ sở
2.2 Công tác giám sát của đảng
ủy bộ phận và chi bộ thuộc đảng
bộ cơ sở
Trang 52.3 Nghiệp vụ công tác giám sát
của ủy ban kiểm tra đảng ủy cơ sở
Kết luận
C NỘI DUNG CHI TIẾT
I Một số vấn đề lý luận về công tác kiểm tra, giám sát của Đảng
Ở tiết 1 chúng ta sẽ tìm hiểu
Vậy Công tác kiểm tra của Đảng là
gì?
Để làm rõ khái niệm này thì
chúng ta phải xem xét kiểm tra ở 3
- Nội dung kiểm tra là gì? (xin
mời các đồng chí cho ý kiến)
1.1 Quan niệm về công tác kiểm tra và công tác giám sát
Trang 6Kiểm tra của Đảng là hoạt động
diễn ra trong nội bộ Đảng (nó xoay
quanh các cơ quan của Đảng, tổ
chức đảng và đảng viên):
- Chủ thể kiểm tra: tổ chức Đảng
có thẩm quyền (theo chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn được giao; qui
định trong các văn bản Đảng)
Tại sao phải là tổ chức Đảng?
(mà không phải là đảng viên)
Vì: Hoạt động kiểm tra cần phải
đưa ra kết luận đúng sai, có hay
không có vi phạm Nên nó liên quan
trực tiếp đến sinh mệnh chính trị
của tổ chức đảng và đảng viên; Bởi
vậy nó phải là kết luận của tập thể
khi đã trao đổi, thảo luận, phân tích
nghiêm túc, khách quan theo đúng
qui định của Đảng (Tổ chức Đảng
ở đây là tổ chức nào: thì chúng ta
sẽ làm rõ ở phần nhiệm vụ)
- Đối tượng của hoạt động kiểm
tra: tổ chức đảng, đảng viên chịu sự
kiểm tra của tổ chức đảng có thẩm
quyền (tổ chức đảng vừa là đối
Trang 7tượng cũng là chủ thể).
- Nội dung của hoạt động kiểm
tra là tình hình thực hiện cương
lĩnh, Điều lệ, đường lối, Nghị quyết,
qui định của Đảng, nhiệm vụ của
đảng viên
Từ những phân tích trên chúng ta
có thể rút ra kết luận hoạt động
kiểm tra của Đảng đó là :
Kiểm tra của Đảng được tiến hành
với một mục tiêu quan trọng là tìm
kiếm động cơ thúc đẩy cán bộ, đảng
viên làm tốt (hay không tốt) nhiệm
vụ được giao; gắn với tìm ra những
điển hình tiên tiến trong thực thi
nhiệm vụ Điều mà kiểm tra phải
làm sáng tỏ để nêu lên thành bài học
về động cơ hành động trong tổ
Hoạt động kiểm tra của Đảng: là
việc chủ thể kiểm tra xem xét tìnhhình thực tế về ưu điểm, thiếu sót,khuyết điểm hoặc vi phạm (nếucó) của đối tượng kiểm tra trongviệc thực hiện cương lĩnh, điều lệ,Nghị quyết của Đảng, để đánh giá,nhận xét, kết luận được chính xáctheo mục tiêu đề ra
Trang 8chức, sao cho tổ chức phát triển bền
vững Do vậy, các nhà quản lý, lãnh
đạo còn gọi kiểm tra là một hệ
thống liên hệ ngược Nó được hiểu
như một hệ thống phản hồi
* Điểm lưu ý: Hoạt động kiểm tra
hướng tới là ưu điểm, thiếu sót,
khuyết điểm và vi phạm (nếu có) ở
đối tượng kiểm tra; để nắm được
những nội dung đó thì cần phải dựa
vào hoạt động giám sát;
Giám sát của Đảng là việc không
phải hoàn toàn mới trong công tác
Xây Dựng Đảng; vì Đảng ta đã sớm
xác định: Giám sát là hoạt động
không thể thiếu trong hoạt động
lãnh đạo, quản lý, diễn ra trong tất
cả các khâu của quy trình lãnh đạo
quản lý Nhưng trong thực tế nhiệm
vụ giám sát trong Đảng mới được
đưa vào Điều lệ Đảng từ đại hội
Đảng toàn quốc lần thứ X; Bổ sung
cụ thể vào điều 30, 32 chương VII
của Điều Lệ Đảng Đó là cơ sở
chính trị, pháp lý quan trọng cho
- Công tác giám sát của Đảng
Trang 9mọi tổ chức đảng và đảng viên chấp
hành và chịu sự giám sát của Đảng
Theo từ điển luật học: Giám sát
được hiểu là theo dõi, quan sát
thường xuyên, liên tục và sẵn sàng
tác động để đối tượng chịu sự giám
sát thực hiện đúng quy định, bảo
đảm cho kỷ luật nghiêm minh
Giám sát: theo dõi, nắm tình
hình, xem xét phát hiện và nhận
định một việc làm nào đó của cá
nhân, tổ chức đúng hay sai quy
- Đối tượng giám sát?
- Nội dung giám sát?
Giám sát của Đảng là hoạt động
Giám sát là theo dõi, phát hiện
một cách thường xuyên, chủ động
để kịp thời nắm bắt tình hình Từ
đó mà có biện pháp xử lý kịp thờiđúng, trúng
Trang 10BCTW đã nêu rõ: Giám sát của Đảng là việc các cấp ủy, tổ chức
đảng theo dõi, xem xét, đánh giáhoạt động của tổ chức đảng vàđảng viên chịu sự giám sát trongviệc chấp hành cương lĩnh chínhtrị, Điều Lệ Đảng, Nghị quyết, chỉthị của Đảng và đạo đức lối sốngtheo quy định của BCHTW
Giám sát nhằm:
- Ngăn chặt, dăn đe sai phạm từlúc mới manh nha; giúp đảng viên
và tổ chức đảng thực hiện tốt
Trang 11Tuy nhiên chúng ta cần lưu ý: hoạt
động giám sát không đưa ra kết
luận; trong tất cả mọi trường hợp
đều không dựa vào kết quả GS để
quyết định thi hành kỷ luật cán bộ,
đảng viên hoặc tổ chức đảng mà
nhất thiết phải dựa vào kết luận cuối
cùng của các tổ chức đảng có thẩm
quyền
Chúng ta vừa tìm hiểu về hoạt
động kiểm tra, giám sát của Đảng
Các đồng chí cùng trao đổi làm rõ
vấn đề thứ 3 là:
- Mối quan hệ giữa hoạt động
kiểm tra và giám sát của Đảng?
Với câu hỏi này tôi chia lớp
thành 4 nhóm để cùng tiến hành
thảo luận trong 7 phút;
Sau khi nghe kết quả thảo luận
nhiệm vụ được giao
- Phát hiện nơi làm tốt, kinhnghiệm hay để phổ biến
- Phát hiện dấu hiệu vi phạm đểkiểm tra
- Phát hiện vấn đề cần bổ sung,sửa đổi trong chủ trương, chínhsách
Trang 12của 4 nhóm tôi xin chốt lại vấn đề
như sau: (trình chiếu kết quả bằng
Trang 13ngăn chặn xảy ra vi phạm từ lúc
mới manh nha
Qua GS, nếu phát hiện có dấu
hiệu vi phạm thì mới tiến hành KT
Đối tượng phạm vi của hoạt động
GS rộng hơn của KT (Có thể bao
gồm cả các tiểu ban, hội đồng, tổ
công tác do cấp ủy các cấp lập ra )
GS luôn đòi hỏi mở rộng diện GS
- Kiểm tra:
đối tượng hẹp hơn GS, kiểm tra
tập trung chủ yếu vào dấu hiệu vi
phạm và thực hiện nhiệm vụ chấp
hành
KT không đòi hỏi mở rộng, mà
phải tập trung vào những điểm nhạy
Trang 15nghiêm ngặt, yêu cầu sự tác nghiệp
khắt khe, có kỹ năng, chuyên môn
nghiệp vụ mới có được kết luận
chính xác;
+ Thành lập tổ (hoặc đoàn) KT;
+ Coi trọng thẩm tra, xác minh
+ Sau KT phải có kết luận, có
đánh giá, nhận xét ưu điểm, khuyết
điểm, vi phạm (nếu có) và phải xử
- GS cung cấp dấu hiệu cho KT
- Trong nhiều trường hợp, GS là
Trang 16Vậy công tác kiểm tra có ý nghĩa
như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu:
tiền đề cho KT, là cơ sở khi xemxét, xử lý tổ chức đảng, đảng viên
vi phạm
Thường xuyên GS giúp đưa raquyết định có nên KT hay không.Càng làm tốt việc GS, thì giúpcho việc KT càng trúng, càngđúng, chủ động, kịp thời và chấtlượng, hiệu quả của KT càng cao
- Qua KT có thể đánh giá đượcchất lượng, hiệu quả của công tác
GS, nắm chắc được thực chất tìnhhình
Tóm lại: Công tác kiểm tra, giám
sát của Đảng là hoạt động của cấp
ủy Đảng, cơ quan Đảng, đảng viênhướng vào hoàn thiện qui trìnhlãnh đạo của Đảng đảm bảo choviệc xây dựng và thực hiện quyếtđịnh lãnh đạo giữ nghiêm kỉ luật
1.2 Vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát
- Kiểm tra, giám sát là một tấtyếu khách quan, là một biểu hiện
Trang 17nghiêm túc của hoạt động có ýthức của mọi tổ chức và con ngườitrong xã hội
Hoạt động của con người và tổ
chức trong xã hội là hoạt động có ý
thức
- Trước khi hành động phải suy
nghĩ, có ý định, có kế hoạch, biện
pháp thực hiện
- Thực tiễn luôn vận động và biến
đổi, nên có thể việc tính toán trước
còn thiếu sót, sơ hở, thậm chí sai
lầm
Vì vậy cần xem xét tình hình
thực tế để nhận xét, đánh giá Cần
kiểm tra toàn diện từ kế hoạch, tổ
chức thực hiện đến kết quả để thấy
được ưu, khuyết điểm và rút kinh
Trang 18tranh xóa bỏ giai cấp, xây dựng xã
hội mới Lãnh đạo chính trị là lý do
tồn tại và hoạt động của Đảng Lãnh
đạo chính trị của Đảng thể hiện ở
nhiều chức năng khác nhau, quan
của quá trình lãnh đạo, giúp cho sự
lãnh đạo của Đảng luôn đúng đắn,
phù hợp
- Đảng là đảng cầm quyền nên
phải lãnh đạo toàn diện các lĩnh vực
của đời sống xã hội: kinh tế, văn
hóa-xã hội, đối ngoại …, có lĩnh
vực phải lãnh đạo tuyệt đối, trực
tiếp về mọi mặt (an ninh - quốc
phòng) Do đó phải thường xuyên
tiến hành kiểm tra, giám sát để tránh
sai lầm trong lãnh đạo
- Đảng lãnh đạo sự nghiệp xây
Trang 19dựng chủ nghĩa xã hội là sự nghiệp
mới mẻ, chưa có tiền lệ nên đặt ra
nhiều vấn đề cần tháo gỡ về lý luận
và thực tiễn Do đó phải chủ động,
năng động sáng tạo tháo gỡ về lý
luận và thực tiễn để đề ra chủ
trương, đường lối …Để không có
sai lầm trong lãnh đạo thì công tác
kiểm tra, giám sát trong quá trình
lãnh đạo là một nhu cầu tất yếu
Đảng ta từ ngày thành lập đến
nay luôn coi trọng công tác kiểm
tra, giám sát, coi kiểm tra, giám sát
vừa là hoạt động mang tính nguyên
tắc, vừa là chức năng lãnh đạo chủ
yếu và là công cụ hữu hiệu nhằm
cung cấp thông tin kịp thời, chính
xác cho quá trình lãnh đạo, giúp cho
Đảng tránh được nguy cơ quan liêu
hóa, sai lầm thiếu sót, qua đó nâng
cao chất lượng và hiệu quả của sự
lãnh đạo Đại hội VIII, IX, X của
Đảng khẳng định: “… công tác
kiểm tra, giám sát có vị trí cực kỳ
quan trọng trong toàn bộ hoạt động
lãnh đạo của Đảng …”
Trang 20* Bộ phận của công tác xây dựng
Đảng:
- Xây dựng Đảng là xây dựng
trên cả 3 mặt: chính trị, tư tưởng, tổ
chức Đảng chỉ trở thành một khối
thống nhất, tạo nên sức mạnh vô
địch nếu thực hiện thành công việc
xây dựng cả 3 mặt đó Tuy nhiên, ở
mỗi thời kỳ, tình hình chính trị, tư
tưởng, tổ chức có nhu cầu và biến
động khác nhau Do đó, phải thông
qua kiểm tra, giám sát để đảm bảo
sự ổn định và phát triển đúng đắn cả
3 mặt trên Qua kiểm tra, Đảng đề
ra chủ tương, đường lối, công tác tổ
chức phù hợp yêu cầu nhiệm vụ
cách mạng trong từng thời kỳ
- Yếu tố quan trọng để nâng cao
tính tự giác và ý thức chấp hành kỷ
luật nghiêm minh của mỗi người và
cả đội ngũ là sự công bằng của mỗi
tổ chức và cá nhân trước kỷ luật của
Đảng Cá nhân, tổ chức có thành
tích phải được biểu dương, khen
thưởng, động viên; có sai lầm phải
được giáo dục, ngăn chặn, vi phạm
Trang 21phải bị xử lý theo đúng mức độ và
tính chất Công tác kiểm tra, giám
sát có vai trò quan trọng trong việc
tạo lập và xây dựng sự công bằng
trong tổ chức, nâng cao trách nhiệm
và tính tích cực của mỗi tổ chức, cá
nhân
- Đảng cộng sản là đội ngũ có ý
thức tổ chức kỷ luật cao Thực tế
cho thấy: lúc nào, nơi nào tổ chức
đảng buông lỏng công tác quản lý,
công tác kiểm tra, giám sát thì lúc
đó, nơi đó sẽ xuất hiện tình trạng vi
phạm kỷ luật của Đảng, nội bộ mất
đoàn kết, suy yếu sức mạnh, uy tín
Làm tốt công tác kiểm tra, giám sát
sẽ kịp thời chỉ ra sai lầm, khuyết
điểm, đề ra chủ trương, biện pháp
kịp thời để ngăn ngừa, xử lý, giữ
nghiêm kỷ luật trong Đảng
- Trong lãnh đạo sự nghiệp đổimới, đẩy mạnh công nghiệp hóa,hiện đại hóa phải coi trọng côngtác kiểm tra, giám sát
- Sự nghiệp đổi mới, công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước do Đảng
Trang 22khởi xướng và lãnh đạo là sự nghiệp
to lớn và phức tạp Sự nghiệp đó đặt
ra yêu cầu Đảng phải không ngừng
xây dựng, chỉnh đốn mình để vươn
lên ngang tầm, đủ sức lãnh đạo,
thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách
viên Việc tổ chức thực hiện nghị
quyết, chủ trương của Đảng, pháp
luật Nhà nước còn yếu kém Một số
Trang 23KT, GS, thiết lập kỷ luật, kỷ cương
trong Đảng; chặn đứng, đẩy lùi
khuyết điểm, tiêu cực là nhiệm vụ
có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối
với sự lãnh đạo của Đảng trong
công cuộc đổi mới hiện nay
1.3 Quan điểm chỉ đạo công tác kiểm tra, giám sát của Đảng
- Đảng ta từ khi ra đời tới nay
luôn dành cho công tác kiểm tra,
giám sát một sự quan tâm đặc biệt
Sự quan tâm đó thể hiện qua sự lãnh
đạo, chỉ đạo thường xuyên của
Đảng với công tác kiểm tra, giám
sát qua các kỳ đại hội
- Đảng thể hiện quan điểm chỉ
đạo về: vai trò của kiểm tra, giám
sát; về nhiệm vụ công tác kiểm tra,
giám sát và về xây dựng bộ máy
thực hiện công tác kiểm tra, giám
sát
- Gần đây nhất, nghị quyết hội
nghị TW 5 khóa X nêu lên 5 quan
điểm chỉ đạo công tác kiểm, tra
giám sát của Đảng