Ôn tập môn Địa lý: Chuyên đề Địa lý tự nhiên Địa lý tự nhiên là một phân ngành của địa lý chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu hệ thống hóa các mô hình và quá trình diễn ra trong thủy quyển, sinh quyển, khí quyển và thạch quyển. Nó có ý định giúp người ta hiểu sự sắp xếp tự nhiên của Trái Đất, khí hậu và các kiểu mẫu hệ thực vật và động vật của nó. Ôn tập môn Địa lý: Chuyên đề Địa lý tự nhiên
Trang 1Câu 1 (4 điểm): Hãy tóm tắt lại các kiến thức về các quá trình, hiện tượng, các quyển, các quy luật địa lý tự nhiên được tác giả đưa vào giới thiệu trong bộ phim?
Câu 2 (4 điểm): Hãy trình bày về tác động và hậu quả của những tác động của con người tới tự nhiên thông qua những phân tích và những số liệu dẫn chứng được đạo diễn giới thiệu trong bộ phim?
Câu 3 (2 điểm): Các em hãy cho biết suy nghĩ của các em về việc vận dụng kiến thức địa lý học vào lĩnh vực học tập/nghiên cứu của mình (Khoa học thông tin địa không gian/Quản lý đất đai/Quản lý đô thị và Bất động sản) để giải quyết những vấn đề ô nhiễm môi trường/suy thoái
đa dạng sinh học/BĐKH nghiêm trọng như đã được dẫn chứng trong bộ phim?
BÀI LÀM Câu 1 : Hãy tóm tắt lại các kiến thức về các quá trình, hiện tượng, các quyển, các quy luật địa lý tự nhiên được tác giả đưa vào giới thiệu trong bộ phim?
Trang 2Là kết quả của một vụ nổ Big Bang tạo ra một phép màu của vũ trụ xuất hiện từ 4 tỷ năm trước và con người của chúng ta đã tồn tại hơn 200.000 năm Buổi sơ khai, Trái Đất không khác gì một quả cầu lửa hỗn độn, một đám mây đầy những hạt bụi kết dính tương tự như biết bao hạt bụi trong
vũ trụ được hình thành theo gót ngôi sao của nó- Mặt Trời những ngọn núi lửa chạm trổ cảnh quan thiên nhiên của hành tinh, những hòn đá nóng chảy phun lên từ sâu trong lòng đất, chúng là nhân chứng đầu tiên của bầu khí quyển, một bầu khí quyển không có oxi, một bầu khí quyển chết chóc dày đặc hơi nước và tràn ngập CO2 Nằm ở khoảng cách thuận lợi không quá xa cũng chẳng quá gần mặt trời, Trái Đất có khả năng giữ nước dưới dạng lỏng, hơi nước cô đặc lại rơi như trút xuống Trái Đất và sông ngòi xuất hiện, đẽo gọt bề mặt Trái Đất tạo nên những thung lũng, nước chảy đến những nơi thấp nhất bề mặt Trái Đất hình thành đại dương, chúng mài mòn đá lấy đi những khoáng chất và dần dần các đại dương nước ngọt tràn ngập muối Những khoáng chất và kim loại thậm trí còn già hơn cả Trái Đất, chúng đến từ những ngôi sao
và tô điểm cho Trái Đất nhiều màu sắc Đất là nhà máy của sự đa dạng
Trang 3sinh học, là nơi những vi sinh vật đào xới, thông hơi và biến đổi tạo nên lớp đất mùn, phì nhiêu
Vậy chúng ta đến từ đâu? Sự sống sinh ra từ đâu đầu tiên? Những thực thể sống sơ khai vẫn tồn tại trong những suối nước nóng và thức ăn của chúng là sức nóng của Trái Đất ngoại trừ vi khuẩn Lam lấy năng lượng
từ mặt trời Những vi khuẩn tí hon này và hàng tỷ con cháu của chúng đã biến đổi bầu khí quyển, vỏ của những vi sinh vật này phát triển nhờ vào lượng CO2 trong không khí hòa vào nước biển, khi chúng chết vỏ của chúng chìm xuống và tích tụ dưới đáy biển nhờ có chúng mà lượng khí
CO2 dày đặc được giảm bớt và các thực thể sống khác có thể phát triển Thực vật sông nhờ vào năng lượng mặt trời cho phép chúng tách phân tử
H2O và lấy oxi từ đó và khí oxi tràn ngập khí quyển San hô được sinh ra
từ sự hôn phối giữa tảo và các loài vỏ sinh vật cung cấp oxi cho không khí
Trang 4Câu 2 : Hãy trình bày về tác động và hậu quả của những tác động của con người tới tự nhiên thông qua những phân tích và những số liệu dẫn chứng được đạo diễn giới thiệu trong bộ phim?
Con người được hưởng lợi từ di sản hơn 4000 năm tuổi được Trái Đất để lại, chúng ta lấy đi tất cả của cải của từng môi trường sống một và chiếm
cứ hàng dải đất đai hơn tất cả các loài sinh vật trước đây
Chưa đầy 600 năm trước, nguồn năng lượng chủ yếu của con người sử dụng là do thiên nhiên ban tặng và sức khỏe cơ bắp, Trái Đất cho người nông dân thứ gì thì người dân mua, bán, trao đổi cái đó và chỉ khai thác Trái Đất khi thực sự cần thiết nhưng khi đất đai không còn hào phóng và nước trở nên khan hiếm loài người đã nỗ lực khai thác từng mẫu với sức lao động của mình
- Từ sử dụng sức lao động con người và làn nông nghiệp, canh tác, trồng trọt, con người đã khám phá, khai thác và sử dụng than đá hay còn được gọi là “vàng đen” mang tính cách mạng đi đầu là Mĩ, máy móc đang thay thế con người và nền nông nghiệp, công nghiệp dựa hoàn toàn vào dầu Xe hơi trở thành biểu tượng của tiện nghi và phát triển và nó sẽ
Trang 5không chỉ dừng lại ở con số hơn 900 triệu phương tiện giao thông mà nó
sẽ lên đến 5 tỷ và để thỏa mãn những nhu cầu, khao khát hoang phí con người đã đưa những cỗ máy đào, khoan và lấy đi của Trái Đất rất nhiều khoáng sản Hoạt động khai thác quá mức sẽ dẫn đến các nguồn nhiên liệu: dầu mỏ, than đá,…dần cạn kiệt, chúng ta đang vắt kiệt các nguồn
dự trữ của hành tinh
- Bên cạnh sự phát triển những máy móc công nghệ đó là một “món quà” khác của cuộc công nghiệp hóa dầu- thuốc trừ sâu Thuốc trừ sâu ngấm
và trong không khí, đất, cây cối, động vật, sông ngòi và biển cả,… gây nên tình trạng ô nhiễm nguồn nước, đất đai, không khí gây ảnh hưởng
trực tiếp đến sức khỏe con người
- Khai thác, đánh bắt thủy/hải sản trên biển và đại dương là hoạt động ngày càng tăng vọt, hàng ngàn tàu thuyền đang quét sạch đại dương, ¾ vùng biển khai thác đang bị vắt kiệt hoặc đứng trước nguy cơ như thế Nhiều loài sinh vật biển đã bị đánh bắt đến tuyệt chủng, một số loài chết nhiều do ô nhiễm nguồn nước biển và nguồn sinh vật biển theo thời gian
đang ngày càng cạn kiệt
- Nguồn tài nguyên nước đang khô cạn Quá trình đô thị hóa, hoạt động nông nghiệp, công nghiệp và biến đổi khí hậu ngày càng gây áp lực nặng
Trang 6nề lên khối lượng và chất lượng nguồn nước, nhiều con sông trên thế giới đã và đang dần cạn kiệt không chảy ra biển trong hàng tháng trời và khi nguồn nước sạch khan hiếm sẽ dẫn đến nền sản xuất công nghiệp toàn cầu bị xóa sổ do không còn tư liệu sản xuất Nông nghiệp cố gắng khai thác các vùng đất canh tác còn lại để tạo ra lương thực nuôi sống
con người
- Các quần thể sinh vật đang dần cạn kiệt, hàng ngàn loài vật đã biến mất mãi mãi trong cuộc chiến không cân sức với sự khai thác không điểm dừng của con người, những loài sinh vật quý hiếm đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng và biến mất Liệu chúng ta có hình dung những thứ không thể tưởng tượng được không? Những cánh rừng hoang sơ, những
vùng biển không có lấy một con cá
- Đốt rừng lấy đất trồng trọt phá hủy sự đa dạng sinh học của các cánh rừng, nạn phá rừng ngày một tăng tốc, tài nguyên rừng đang bị thu hẹp theo từng ngày, diện tích rừng tự nhiên che phủ giảm dần do khai thác trái phép, đất rừng bị chuyển qua đất nông công nghiệp, các loài sinh vật quý hiếm thì đứng trước nguy cơ tuyệt chủng rất cao Bên cạnh đó, khi cháy rừng, đất và những cánh rừng nhả ra một lượng lớn khi CO2 chiếm 20% lượng khí gây hiệu ứng nhà kính toàn cầu và là nguyên nhân chính
Trang 7của sự nóng lên toàn cầu và gây lũ lụt, xói mòn, sạt lở đất khi có mưa bão
- Phát triển nhiều khu dân cư, xây dựng nên nhiều tòa nhà cao tầng và chúng đã quét sạch những cánh rừng, cánh đồng, ngôi chùa,…ra khỏi bản đồ Thêm vào đó là nhập cư trái phép do ham muốn sinh tồn thay vì làm giàu dẫn đến bùng nổ dân số và sự chênh lệch giàu nghèo
Việc khai thác quá mức nguồn tài nguyên đang đe dọa sự tồn tại của tất
cả các loài Ngày càng có nhiều núi băng trôi, xung quanh Bắc Cực các dải băng đang dần biến mất và hiện tượng băng tan nước biển dâng đang
là mối lo ngại đe dọa cuộc sống của các nước
Chúng ta vẫn không thay đổi kiểu mẫu của mình, có thể hết dầu ư? Chúng ta vẫn có thể chiết xuất dầu từ các hắc-ín ở Canada, quá trình thực hiện đòi hỏi hàng triệu mét khối nước, nguồn năng lượng khổng lồ
và sự ô nhiễm thì thật kinh khủng thế nhưng ưu tiên cấp bách nhất vẫn là lượng nạp không xót 1 bàu năng lượng nào Thế giới đang đứng trước nỗi lo một khi các mỏ dầu, mỏ khí đốt tự nhiên, than đá cạn kiệt, nhân loại sẽ xoay xở ra sao để duy trì cuộc sống Chúng ta đang rút hết những
gì tự nhiên ban tặng, một khi nguồn tài nguyên thiên nhiên tích lũy hàng
Trang 8tỷ năm cạn kiệt thì không cách nào tái tạo được, đặc biệt nguồn năng lượng hóa thạch
Câu 3 : Các em hãy cho biết suy nghĩ của các em về việc vận dụng kiến thức địa lý học vào lĩnh vực học tập/nghiên cứu của mình (Khoa học thông tin địa không gian/Quản lý đất đai/Quản lý đô thị
và Bất động sản) để giải quyết những vấn đề ô nhiễm môi trường/suy thoái đa dạng sinh học/BĐKH nghiêm trọng như đã được dẫn chứng trong bộ phim?
Tự hào là sinh viên ngành quản lý đất đai, em luôn có ý thức trong việc tận dụng những điều mình được học để áp dụng vào thực tế, giải quyết những vấn đề ô nhiễm môi trường/suy thoái đa dạng sinh học…
Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên hiện nay nhận được nhiều sự quan tâm từ chính phủ và nhà nước Môi trường đất là nơi trú ngụ của con người và hầu hết các sinh vật cạn, là nền móng cho các công trình xây dựng dân dụng, công nghiệp và văn hóa của con người Con người
sử dụng tài nguyên đất vào hoạt động sản xuất nông nghiệp để đảm bảo
Trang 9nguồn cung cấp lương thực phẩm Nhưng với nhịp độ gia tăng dân số và tốc độ phát triển công nghiệp và hoạt động đô thị hoá như hiện nay thì diện tích đất canh tác ngày càng bị thu hẹp, chất lượng đất ngày càng bị suy thoái, diện tích đất bình quân đầu người giảm
- Với ngành quảng lý đất đai, em sẽ có cơ hội được đào tạo khả năng thống kê, kiểm kê đất đai các cấp; lập được phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Bên cạnh đó ngành còn đào tạo sinh viên đánh giá được tiềm năng đất đai, hiện trạng sử dụng đất và xây dựng phương án quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch đô thị và khu dân cư Điều này giúp nhà nước tránh khả năng định cư bất hợp pháp gây nên suy thoái đa dạng sinh học
- Không chỉ thế ngành quản lí đất đai còn bao gồm quản lý các tài nguyên đất đai như rừng, thổ nhưỡng hay nông nghiệp, ngăn chặn nạn phá rừng, đốt rừng làm nương dẫy, khai thác rừng trái phép, đất rừng bị chuyển qua đất nông công nghiệp, hay những nơi bị xói mòn, sạt lở nghiệm trọng, đồng thời giúp bảo vệ các loài sinh vật quý hiếm đứng trước nguy
cơ tuyệt chủng cao
Trang 10- Các đánh giá tác động môi trường: Không chỉ riêng đất đai mà các nguồn tài nguyên khác như: nước, không khí,…cũng liên quan mật thiết đến ngành học đặc biệt là vấn đề ô nhiễm môi trường Ngày nay nguồn nước đang bị ô nhiễm trầm trọng, đất bị nhiễm mặn nhiều nơi dẫn khan hiếm nước sạch mà nước ngầm lại là nguồn tài nguyên có vai trò hết sức quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn tài nguyên đất Bên cạnh đó,“món quà” của cuộc công nghiệp hóa dầu- thuốc trừ sâu được người dân sử dụng tăng đáng kể, thuốc trừ sâu ngấm và trong đất, nước, không khí gây nên tình trạng ô nhiễm nguồn nước, đất đai, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người Bởi vậy qua ngành học chúng ta có thể giúp kiểm soát, quản lí đất, tuyên truyền cho mọi người về tác hại của những chất hóa học có hại cho sức khỏe và gây ô nhiễm môi trường…
Em biết mình còn nhiều thiếu xót và cần thời gian để học tập, tìm hiểu
và trau dồi kiến thức của mình để trở thành 1 sinh viên ưu tú của ngành quản lý đất đai vận dụng những kiến thức mình đã học được để giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường/suy thoái đa dạng sinh học… cho đất nước Việt Nam mình nói riêng và toàn cầu nói chung