Bài giảng môn Vật lý lớp 9 năm học 2021-2022 - Bài 10: Biến trở - Điện trở dùng trong kĩ thuật (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Vật lý lớp 9 năm học 2021-2022 - Bài 10: Biến trở - Điện trở dùng trong kĩ thuật (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh tìm hiểu về cấu tạo, công dụng của biến trở; các điện trở dùng trong kĩ thuật; công thức tính điện trở;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

VẬT LÝ 9

GVBM: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

Câu 1: Vi t  công th c đi n tr  c a dây d n ế ứ ệ ở ủ ẫ

Câu 2: T  công th c trên, ta có th  làm thay đ i đi n tr  dây d n b ng cách  ừ ứ ể ổ ệ ở ẫ ằ nào?

Công th c : R =  ứ l

S

1. Thay đ i chi u dài dây d n ổ ề ẫ

2. Thay đ i ti t di n c a dây ổ ế ệ ủ

3. Thay đ i v t li u (đi n tr  su t) c a dây ổ ậ ệ ệ ở ấ ủ

Bài 10

Quan sát hình để nhận dạng các loại biến trở:

B A

C

Biến trở con chạy

1 Tìm hiểu cấu tạo của biến trở

Quan sát hình để nhận dạng các loại biến trở:

Quan sát hình để nhận dạng các loại biến trở:

Biến trở than

1 Tìm hiểu cấu tạo của biến trở

* Phân loại: Gồm 3 loại biến trở

+ Biến trở con chạy.

+ Biến trở than ( chiết áp )

+ Biến trở tay quay.

* Cấu tạo: Biến trở gồm con chạy (hoặc tay quay) và cuộn dây dẫn bằng

hợp kim có điện trở suất lớn được quấn đều đặn trên một lõi sứ.



Nếu mắc hai đầu A, B của

cuộn dây của biến trở nối tiếp

vào mạch điện thì khi dịch

chuyển con chạy C, biến trở

có tác dụng thay đổi điện trở

không? Vì sao?

Biến trở không có tác dụng thay đổi điện trở Vì khi đó, dòng điện vẫn chạy qua toàn bộ cuộn dây của biến trở và con chạy không có tác dụng làm thay đổi chiều dài của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua.

C

N M

1 Tìm hiểu cấu tạo của biến trở

Hai điểm A và N của biến trở

được mắc nối tiếp vào mạch

điện Khi đó nếu ta dịch chuyển

con chạy C thì điện trở của mạch

điện có thay đổi không? Vì sao?

Điện trở của mạch điện có thay đổi Vì khi dịch chuyển con chạy C sẽ làm thay đổi chiều dài của cuộn dây có dòng điện chạy qua do đó làm thay đổi điện trở của biến trở và của mạch điện.

C

N M

Hình 10.2: kí hiệu sơ đồ của biến trở trong sơ đồ điện

1 Tìm hiểu cấu tạo của biến trở

2 Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện

20 Ω có nghĩa là điện trở lớn nhất của biến trở là 20 Ω

2 Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện

- Mắc mạch điện như hình 10.3 Đẩy con chạy về sát điểm N để biến trở có điện trở lớn nhất

- Đóng công tắc rồi dịch chuyển con chạy để đèn sáng hơn.

- Để đèn sáng mạnh nhất thì dịch chuyển con chạy tới vị trí nào?

Vì sao?

+-

2 Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện

- Biến trở có thể dùng để điều chỉnh cường độ dòng điện trong mạch khi thay đổi trị số điện trở của nó.



- Các điện trở dùng trong kĩ thuật được chế tạo bằng một lớp than hay lớp kim loại mỏng phủ ngoài một lõi cách điện ( thường bằng sứ ).

C7 : Hãy giải thích vì sao lớp than hay lớp kim loại mỏng đó lại có điện trở lớn?

Theo công thức tính điện trở: mà lớp kim loại mỏng

có tiết diện nhỏ nên điện trở lớn.

R

S

x 108 Ω8

8

x 107 Ω7

7

x 106 Ω6

6

x 105 Ω5

5

x 104 Ω4

4

x 103 Ω3

3

± 2%

x 102 Ω2

2

± 1%

x 10 Ω1`

1

0

x 1Ω0

0

Vòng 4Vòng 3

Vòng 2Vòng 1

Vòng màu

BẢNG QUY ĐỊNH TRI SỐ ĐIỆN TRỞ THEO VÒNG MÀU

Vòng 1Vòng 2Vòng 3Vòng 4

x 108 Ω8

8

x 107 Ω7

7

x 106 Ω6

6

x 105 Ω5

5

x 104 Ω4

4

x 103 Ω3

3

± 2%

x 102 Ω2

2

± 1%

x 10 Ω1`

1

0

x 1Ω0

0

Vòng 4Vòng 3

Vòng 2Vòng 1

Vòng màu

BẢNG QUY ĐỊNH TRI SỐ ĐIỆN TRỞ THEO VÒNG MÀU

Vòng 1Vòng 2Vòng 3Vòng 4

R = 10 x 103 ± 5% = 10000 Ω ±

C10: Một biến trở con chạy có điện trở lớn nhất là 20 Dây điện trở của biến trở là dây hợp kim nicrom có tiết diện 0,5mm2 và được quấn đều xung quanh một lõi sứ tròn đường kính 2cm Tính số vòng dây của biến trở này.

1,1.10

6

20.0,5.10 ρ

R.S l

S l ρ R

145 2

3,14.2.10

9,09 d

V

n

- Học thuộc ghi nhớ bài học

- Làm bài tập 10.1; 10.2; 10.4; 10.7; 10.8; 10.10

- Xem bài 11: BÀI TẬP VẬN DỤNG ĐỊNH LUẬT ÔM

VÀ CÔNG THỨC TÍNH ĐIỆN TRỞ CỦA DÂY DẪN