Bài giảng môn Vật lý lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 6: Lực ma sát (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Vật lý lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 6: Lực ma sát (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh nắm được các hiện tượng về khi nào có lực ma sát; lực ma sát trong đời sống và kĩ thuật; nêu được tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm giảm lực ma sát;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

TR ƯỜ NG THCS 

TRE

GV: NGUY N TH   Ễ Ị

THÙY TRANG

KH I Đ NG Ở Ộ

• GV: NGUY N TH  THÙY TRANG Ễ Ị

LỰC MA SÁT

BÀI 6

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY

TRANG

KHI NÀO

CÓ LỰC MA SÁT?

III

VẬN DỤNG

NỘI

DUN

G

II

LỰC MA SÁT

TRONG ĐỜI SỐNG

VÀ KĨ THUẬT

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY

TRANG

Ý kiến

Xe đạp chuyển động trên mặt đường nằm ngang

do lực kéo tạo ra bởi người đạp xe Khi người

trên xe ngừng đạp, vì không còn lực tác dụng lên

xe nên xe chuyển động chậm dần rồi dừng lại

Đúng Sai

LỰC MA SÁT

TRƯ

ỢT

LĂN

NGHỈ

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

I KHI NÀO CÓ LỰC MA

SÁT?

1 Lực ma sát trượt



Sau khi rời khỏi tay, khối gỗ chuyển động như thế nào? Vì sao khối gỗ lại chuyển động như vậy?

Khối gỗ chuyển động trượt ………rồi

……… do lực cản của ……… Lực cản này được gọi là lực ma sát trượt giữa khối gỗ với mặt bàn.

TRẢ LỜI

mặt bàn chậm dần dừng lại

Lực ma sát trượt sinh

ra khi một vật trượt trên

bề mặt của vật khác

N I DUNGỘ

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

N I DUNGỘ

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

1 Lực ma sát trượt

Lực ma sát trượt sinh ra khi một

vật trượt trên bề mặt của vật khác

2 Lực ma sát lăn



Viên bị chuyển động như thế nào? Vì sao viên bi lại chuyển động như vậy?

Viên bi chuyển động lăn ……… rồi

………… Do lực cản của……… Lực này gọi là lực ma sát lăn giữa viên bi với mặt bàn.

TRẢ LỜI

chậm dần dừng

lại

mặt bàn

2 Lực ma sát lăn

 Lực ma sát lăn sinh ra khi một

vật lăn trên bề mặt của vật khác

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

N I DUNGỘ

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

1 Lực ma sát trượt

Lực ma sát trượt sinh ra khi một

vật trượt trên bề mặt của vật khác

2 Lực ma sát lăn

2 Lực ma sát lăn

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật

lăn trên bề mặt của vật khác

C3

 Nhận xét:

Lực ma sát lăn có cường độ nhỏ hơn lực

ma sát trượt

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

C4: Tại sao trong thí nghiệm trên, mặc dù có lực kéo tác dụng lên vật nặng nhưng vật vẫn đứng yên?

Chứng tỏ giữa mặt bàn với vật có lực cản.

Lực cản như thế nào so với lực kéo?

Lực cản ( lực ma sát nghỉ ) cân bằng với lực kéo.

Lực ma sát nghỉ giữ vật như thế nào?

 Lực ma sát nghỉ giữ cho vật không bị trượt khi vật bị tác dụng của lực khác.

3 Lực ma sát nghỉ

BÀI 6: LỰC MA SÁT

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KĨ THUẬT

1 Lực ma sát có thể có hại

C6: Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các biện pháp làm giảm lực

ma sát trong các trường hợp ở hình 6.3

Tác hại: làm mau

mòn xích và đĩa

Biện pháp: Tra dầu

mỡ thường xuyên

Tác hại: làm cản trở chuyển động quay, nóng, mòn trục

Biện pháp: Tra dầu

mỡ, gắn ổ bi

Tác hại: khó dịch chuyển vật, tốn nhiều sức

Biện pháp: Thay ma sát trượt bằng ma sát lăn

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KĨ THUẬT

2 Lực ma sát có thể có lợi

C7: Tưởng tượng xem nếu không có lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì? Nêu cách làm tăng lực ma sát trong những trường hợp này?

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

Bảng trơn, nhẵn quá không thể dùng phấn viết lên bảng.

- Biện pháp: Tăng độ nhám của bảng để tăng ma sát trượt giữa viên phấn với bảng

Không có ma sát giữa mặt răng của ốc và vít thì con ốc

sẽ bị quay lỏng dần khi bị rung động Nó không còn tác

dụng ép chặt các mặt cần ghép

Khi quẹt que diêm, nếu không có ma sát, dầu que diêm trượt trên mặt sườn bao diêm trượt trên mặt sườn bao

diêm sẽ không phát ra lửa

- Biện pháp: Tăng độ nhám của mặt sườn bao diêm để

tăng ma sát giữa đầu que diêm với bao diêm

Khi phanh gấp, nếu không có ma sát thì ôtô không

dừng lại được

- Biện pháp: Tăng lực ma sát bằng cách tăng độ sâu khía

TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

N I DUNGỘ

I KHI NÀO CÓ LỰC MA SÁT?

1 Lực ma sát trượt

Lực ma sát trượt sinh ra khi một

vật trượt trên bề mặt của vật khác

2 Lực ma sát lăn

Lực ma sát lăn sinh ra khi một vật

lăn trên bề mặt của vật khác

3 Lực ma sát nghỉ

Lực ma sát nghỉ giữ cho vật

không bị trượt khi vật bị tác dụng

của lực khác.

II LỰC MA SÁT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ KĨ THUẬT

1 Lực ma sát có thể có hại

2 Lực ma sát có thể có lợi

 Lực ma sát có thể có hại hoặc có ích

 Kết luận

III VẬN DỤNG

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY

TRANG

BÀI 6: LỰC MA SÁT

C8 Giải thích các hiện tượng và cho biết ma sát có ích hay có hại:

a/ Khi đi trên sàn đá hoa mới

lau dễ bị ngã

b/ Ô tô đi vào chỗ bùn lầy, có khi bánh quay tít mà xe không tiến lên được.

d/ Giày đi mãi đế bị mòn. c/ Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị (đàn cò).

a, Khi đi trên sàn đá hoa mới

lau dễ bị ngã vì lực ma sát

nghỉ giữa sàn với chân người

rất nhỏ Ma sát trong hiện

tượng này là có ích vì lực ma

sát lúc này có tác dụng giữ

người không bị ngã.

b, Ô tô đi vào chỗ bùn lầy, khi đó lực ma sát giữa lốp ô tô và mặt đường quá nhỏ nên bánh xe ô tô bị quay trượt trên mặt đường Ma sát trong trường hợp này là có ích.

c/ Phải bôi nhựa thông vào dây cung ở cần kéo nhị (đàn cò) để tăng ma sát giữa dây cung với dây đàn nhị, nhờ vậy nhị kêu to Ma sát trong trường hợp này là có ích vì lực ma sát sẽ làm cho dây đàn nhị rung mạnh hơn

d/ Giày đi mãi đế bị mòn vì ma

sát của mặt đường với đế giày

làm mòn đế Ma sát trong

trường hợp này là có hại vì lực

ma sát làm mòn đế giày.

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG

Hướng dẫn về

nhà

Học thuộc ghi nhớ Hoàn thành C1, C2,C5 Làm bài tập SBT

Xem trước chủ đề: Áp suất

• GV: NGUYỄN THỊ THÙY TRANG