Bài giảng môn Ngữ văn lớp 9 năm học 2021-2022 - Bài 10: Đồng chí - Chính Hữu (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh biết nhận xét, đánh giá về cái hay cái đẹp của bài thơ; qua đó cảm nhận về hình ảnh người lính trong thời kháng chiến chống Pháp; cảm nhận được sâu sắc về cội nguồn của tình đồng chí;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 2Chính H u ữ
Trang 3IĐOC HIÊU CHU THI CH: ̣ ̉ ́ ́
1- Tác giả:
Nhà thơ Chính Hữu tên thật là Trần Đình Đắc, sinh năm 1926, quê huyện Can Lộc, tỉnh
Hà Tĩnh.Năm 1946 ông gia nhập Trung đoàn Thủ đô và hoạt động trong quân đội suốt hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và
đế quốc Mĩ Nhà thơ hầu như chỉ viết về đề tài người lính và chiến tranh
Thơ Chính Hữu in đậm những hình ảnh
của một đất nước ngày đêm đánh giặc, với
khí thế mạnh mẽ và hào hùng của những
cuộc hành quân không ngừng nghỉ Mọi
khung cảnh, âm vang của thời đại đã được đón nhận và tái hiện với sức vang ngân
rất sâu trong tâm khảm nhà thơ, để trở thành những hình ảnh và ấn tượng đậm nét,
giàu sức gợi cảm và ý nghĩa biểu trưng
Chính Hữu (15-12-1926 mất 27-11-2007 ) -Nhà thơ quân đội thường viết về đề tài Người lính và chiến tranh.
-Thơ ông thể hiện cảm xúc dồn nén,
ngôn ngữ và hình ảnh chọn lọc, hàm súc. 2- Tác phẩm:
-Xuất xứ :
Sáng tác năm 1848, sau chiến dịch
Việt Bắc thu đông.
- Thể loại:
Thơ tự do
- Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm kết hợp tự sự và miêu tả.
Trang 4IIĐOC HIÊU VĂN BAN: ̣ ̉ ̉
1- Nhan đề và cấu trúc văn bản:
- Nhan đề : Cảm nghĩ về tình đồng chí, đồng đội
- Cấu trúc :
Đồng chí
Đ 1 : Cơ sở của tình đồng chí ( 7 câu đầu )
Đ 2 : Những biểu hiện cụ thể của tình đồng chí ( 10 câu giữa )
Đ 3: Biểu tượng của tình đồng chí ( 3 câu cuối )
Kết cấu chặt chẽ - Phát triển ý từ cụ thể đến khái quát Câu cuối của mỗi đoạn có vai trò như câu chốt ý.
Trang 5Quê hương anh nước mặn đồng chua Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau Súng bên súng , đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
Đồng chí !
a - Cơ sở của tình đồng chí ( 7 câu đầu )
* Sử dụng thành ngữ với hình ảnh cụ thể ,sinh động, giàu chất thơ, tả thực mang ý nghĩa tượng trưng.
* Cảm nhận sâu sắc về cội nguồn của tình đồng chí.
Trang 6b- Những biểu hiện cụ thể của tình đồng chí ( 10 câu giữa )
Ruông nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không ,mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai.
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
* Cấu trúc câu sóng đôi, chi tiết
tả thực, giọng thơ tha thiết.
* Tình đồng chí thiêng liêng cao cả.
Đó là một tình cảm có sức mạnh vô biên.
Trang 7c- Biểu tượng của tình đồng chí ( 3 câu cuối )
Đêm nay rừng hoang sương muối Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới.
Đầu súng trăng treo.
* Bút pháp hiện thực kết hợp lãng mạn, chất
chiến sĩ hòa quyện trong tâm hồn thi sĩ.
* Bức tranh đẹp tôn vinh tình đồng chí Qua đó ca ngợi phẩm chất đáng qui của anh chiến sĩ cụ Hồ.
Trang 8IIĐOC HIÊU VĂN BAN: ̣ ̉ ̉
2- Phân tích :
a - Cơ sở của tình đồng chí ( 7 câu đầu ).
* Sử dụng thành ngữ với hình ảnh cụ thể ,sinh động, giàu chất thơ, tả thực mang ý nghĩa tượng trưng.
* Cảm nhận sâu sắc về cội nguồn của tình đồng chí.
b- Những biểu hiện cụ thể của tình đồng chí ( 10 câu giữa )
* Cấu trúc câu sóng đôi, chi tiết tả thực, giọng thơ tha thiết.
* Tình đồng chí thiêng liêng cao cả Đó là một tình cảm có sức mạnh
vô biên.
c- Biểu tượng của tình đồng chí ( 3 câu cuối )
* Bút pháp hiện thực kết hợp lãng mạng, chất chiến sĩ hòa quyện trong tâm hồn thi sĩ.
* Bức tranh đẹp tôn vinh tình đồng chí Qua đó ca ngợi phẩm chất đáng qui của anh chiến sĩ cụ Hồ.
Trang 9Câu hoi trao đôi : ̉ ̉
Nhận xét , đánh giá về cái hay cái đẹp của bài thơ !
Qua đó cảm nhận về hình ảnh người lính trong thời
kháng chiến chống Pháp.
* Ngôn ngữ cô đọng, cảm xúc dồn nén, hình ảnh thơ chân thực có sức gợi cảm cao.
* Bài thơ ca ngợi mối tình đồng chí Qua đó khắc họa hình tượng người chiến sĩ thời chống Pháp cao cả mà thân thương.
1- Nghe bài hát so sánh với bài thơ nhận xét và trình bày ý kiến của mình!
2- Cảm nhận của em sau khi học xong bài thơ !