Bài giảng môn Ngữ văn lớp 9 năm học 2021-2022 - Bài 6: Chị em Thúy Kiều - Nguyễn Du (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh hiểu được bút pháp nghệ thuật tượng trưng, ước lệ của Nguyễn Du trong miêu tả nhân vật; tác giả ca ngợi vẻ đẹp, tài năng, phẩm cách của con người qua đoạn trích Chị em Thúy Kiều;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 3I-Đọc - Hiểu chú thích:
1 Vi tri đoan tri ch :̣ ́ ̣ ́
Phâ n đâ u “Găp g va đi nh ̀ ̀ ̣ ỡ ̀ ́ ướ c” Phâ n gi i thiêu nhân vât ̀ ớ ̣ ̣
Trang 41 Câ u tru c đoan tri ch: ́ ́ ̣ ́
Bô cuc: 3 phâ ń ̣ ̀
Ve đep chung cua chi em Thu y Kiê u ( 4 câu đâ u)̉ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ ̀
Ve đep riêng cua chi em Thu y Kiê ủ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ ( 16 câu đâ u )̀
Đ c hanh cua chi em Thu y Kiê u ( 4 câu cuô i )ứ ̣ ̉ ̣ ́ ̀ ́
Kê t câ u chăt che thê hiên ca ch miêu ta chân dung ́ ́ ̣ ̃ ̉ ̣ ́ ̉
nhân vât tinh tê cua ta c gia.̣ ́ ̉ ́ ̉
II-Đọc - Hiểu văn bản:
Trang 5* Ph ươ ng pha p ́ ươ ́ c lê, lô i ân du , ̣ ́ ̉ ̣
t ượ ng tr ng. ư
* Vo c da ng thanh tao, tâm hô n trong ́ ́ ̀
sa ng. m c hoa n my ́ ư ́ ̀ ̃
Đ u lòng hai t nga ầ ả ố
Thúy Ki u là ch , em là Thúy Vân ề ị
Mai c t cách, tuy t tinh th n ố ế ầ
M i ng ỗ ườ i m t v , m ộ ẻ ườ i phân v n m ẹ ườ i
a- Vẻ đẹp chung của chị em Thúy Kiều:
Trang 6Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn, nét ngài nở nang
Hoa cười, ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc, tuyết nhường màu da.
* Ve đep phu c hâu thu y mi, đoan ̉ ̣ ́ ̣ ̀ ̣
trang T ươ ng lai co cuôc sô ng yên ́ ̣ ́ vui, hanh phu c ̣ ́
b* Thúy Vân :
Trang 7b** Thúy Kiều :
Kiều càng sắc sảo mặn mà
So bề tài sắc lại là phần hơn
Làn thu thủy, nét xuân sơn
Hoa ghen thua thắm, liễu hờn kém xanh Một hai nghiêng nước nghiêng thành Sắc đành đòi một, tài đành họa hai
Thông minh vốn sẵn tính trời
Pha nghề thi họa, đủ mùi ca ngâm
Cung thương làu bậc ngũ âm
Nghề riêng ăn đứt Hồ Cầm một trương Khúc nhà tay lựa nên chương
Một thiên bạc mệnh lại càng não nhân.
Trang 8Să c sao măn ma : ́ ̉ ̣ ̀
Môt tuyêt thê giai nhân ̣ ̣ ́
Ng ươ ̀ i phu n ta i hoa, gia u tri tuê ̣ ư ̃ ̀ ̀ ́ ̣
* Ân du, nhân ho a,điên ti ch, liêt kê, ̉ ̣ ́ ̉ ́ ̣
* Ta i să c ven toa n găp nhiê u đô ki ̀ ́ ̣ ̀ ̣ ̀ ́ ̣
D ba o t ự ́ ươ ng lai đâ y so ng gio ̀ ́ ́
b** Thúy Kiều :
C- Đức hạnh của hai chị em Thúy Kiều:
Phong lưu rất mực hồng quần
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê
Êm đềm trướng rủ màng che
Tường đông ong bướm đi về mặc ai.
* Hi nh anh ân du, hoa n du ̀ ̉ ̉ ̣ ́ ̣
* Khuôn phe p, mâ u m c, gia gia o ́ ̃ ự ́
Trang 9So sánh 2 bức chân dung:
* Giống:
- Đều dùng phương pháp ước lệ.
- Tả ngoại hình, gợi tính cách và ngầm dự báo
trước số phận nhân vật Câu đầu mang ý khái quát, mấy câu sau miêu tả cụ thể vẻ đẹp từng NV.
* Khác :
mái tóc, nụ cười, tiếng nói , làn da để làm nổi bậc
vẻ đẹp đầy đặn , phúc hậu.
những nét đã tả ở Thúy Vân.Bên cạnh tả vẻ đẹp bên ngoài còn thể hiện vẻ đẹp tâm hồn , trí tuệ cũng như tài nghệ có một không hai
Dụng ý nghệ thuật : Thúy Vân làm nền để tôn
vinh vẻ đẹp của Thúy Kiều.
Trang 10III- Tổng kết:
* Vận dụng sáng tạo phương pháp ước lệ , hệ
thống ngôn ngữ chọn lọc, hình tượng nghệ thuật đắc sắc Tài năng tả người bậc thầy
* Bức chân dung tuyệt mỹ của chị em Thúy Kiều Dự báo trước số phận từng nhân vật.Thể hiện tấm lòng ưu ái của Nguyễn Du đối với Thúy Kiều.
IV- Luyện tập:
Cảm nhận tài năng trong nghệ thuật tả người của Nguyễn Du qua đoạn trích trên
Trang 11II-Đọc - Hiểu văn bản:
1 Câ u tru c đoan tri ch:́ ́ ̣ ́
2 Phân ti ch đoan tri ch:́ ̣ ́
a- Vẻ đẹp chung của chị em
Thúy Kiều:
* Phương pha p ́ ướ c lê, lô i ân du , ̣ ́ ̉ ̣
tượng tr ng. ư
* Vo c da ng thanh tao, tâm hô n ́ ́ ̣ ̀
trong sa ng. Mô i ng ́ ̃ ườ i môṭ
ve đep nh ng ca hai đê u đat đê n̉ ̣ ư ̉ ̀ ̣ ́
m c hoa n my ứ ̀ ̃
b - Vẻ đẹp riêng của chị em
Thúy Kiều:
b* Thúy Vân :
* Ân du, nhân ho a, thâm x ng.̉ ̣ ́ ̣ ư
* Ve đep phu c hâu thu y mi, ̉ ̣ ́ ̣ ̀ ̣
đoan trang Tương lai co cuôc ́ ̣
sô ng yên vui, hanh phu c ́ ̣ ́
b** Thúy Kiều :
Să c sao măn ma : ́ ̉ ̣ ̀ Môt tuyêt thê giai nhân.̣ ̣ ́ Ngườ i phu n ta i hoa, gia u tri ̣ ữ ̀ ̀ ́
tuê.̣
* Ân du, nhân ho a,điên ti ch, liêt ̉ ̣ ́ ̉ ́ ̣
kê, .
* Ta i să c ven toa n găp nhiê u đô ̀ ́ ̣ ̀ ̣ ̀ ́
ki .̣
D ba o tự ́ ương lai đâ y so ng gio ̀ ́ ́
C- Đức hạnh của hai chị em Thúy Kiều:
* Hi nh anh ân du, hoa n du ̀ ̉ ̉ ̣ ́ ̣
*Khuôn phe p, mâ u m c, gia gia o ́ ̃ ự ́