Bài giảng môn Ngữ văn lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 4: Liên kết các đoạn văn trong văn bản (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Ngữ văn lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 4: Liên kết các đoạn văn trong văn bản (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh viết được một bài văn mạch lạc, trôi chảy, biết cách liên kết các đoạn văn trong một văn bản;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

LIÊN K T CÁC ĐO N  VĂN  Ế Ạ

I. TÁC D NG C A VI C LIÊN K T  Ụ Ủ Ệ Ế

1. Đ c hai đo n văn sau và tr   ọ ạ ả

l i câu h i ờ ỏ

Tr ướ c sân tr ườ ng làng Mĩ Lí dày đ c c  ng ặ ả ườ i. 

Ng ườ i nào áo qu n cũng s ch s , g ầ ạ ẽ ươ ng m t cũng vui  ặ

t ươ i , sáng s a ủ

Lúc đi ngang làng Hòa An b y chim quyên v i  ẫ ớ

th ng Minh, tôi có ghé l i tr ằ ạ ườ ng m t l n. L n  y  ộ ầ ầ ấ

tr ườ ng đ i v i tôi là m t n i xa l  Tôi đi chung quanh  ố ớ ộ ơ ạ các l p đ  nhìn qua c a kính m y b n đ  treo trên  ớ ể ử ấ ả ồ

t ườ ng. Tôi không có c m t ả ưở ng nào khác là nhà 

tr ườ ng cao ráo và s ch s  h n các nhà trong làng ạ ẽ ơ

? Hai đo n văn sau đây có m i  ạ ố

liên h  gì không? T i sao? ệ ạ

I. TÁC D NG C A VI C LIÊN K T CÁC ĐO N VĂN: Ụ Ủ Ệ Ế Ạ

1. Đ c hai đo n văn sau và tr  l i câu h i ọ ạ ả ờ ỏ

Đo n 1 ạ :T  c nh sân tr ng M  Lý ngày t u tr ng ả ả ườ ỹ ự ườ

Đo n 2 ạ :C m giác c a nhân v t “tôi” m t l n ghé qua tr ng tr c  ả ủ ậ ộ ầ ườ ướ đó

=> C  hai đo n văn cùng vi t v  ngôi tr ả ạ ế ề ườ ng  y nh ng không  ấ ư

có s  g n k t  ự ắ ế

Tr ướ c  sân  tr ườ ng  làng  Mĩ  Lí  dày 

đ c  c   ng ặ ả ườ i.  Ng ườ i  nào  áo  qu n  ầ

cũng s ch s , g ạ ẽ ươ ng m t cũng vui t ặ ươ i 

, sáng s a ủ

Lúc  đi  ngang  làng  Hòa  An  b y  ẫ

chim quyên v i th ng Minh, tôi có ghé  ớ ằ

l i tr ạ ườ ng m t l n. L n  y tr ộ ầ ầ ấ ườ ng đ i  ố

v i  tôi  là  m t  n i  xa  l   Tôi  đi  chung  ớ ộ ơ ạ

quanh  các  l p  đ   nhìn  qua  c a  kính  ớ ể ử

m y b n đ  treo trên t ấ ả ồ ườ ng. Tôi không 

có c m t ả ưở ng nào khác là nhà tr ườ ng 

cao ráo và s ch s  h n các nhà trong  ạ ẽ ơ

làng.

Tr ướ c  sân  tr ườ ng  làng  Mĩ  Lí  dày  đ c  ặ

c   ng ả ườ i.  Ng ườ i  nào  áo  qu n  cũng  ầ

s ch  s ,  g ạ ẽ ươ ng  m t  cũng  vui  t ặ ươ i  ,  sáng s a ủ

Tr ướ c đó m y hôm ấ ,  lúc đi ngang làng  Hòa An b y chim quyên v i th ng Minh,  ẫ ớ ằ tôi  có  ghé  l i  tr ạ ườ ng  m t  l n.  L n  y  ộ ầ ầ ấ

tr ườ ng đ i v i tôi là m t n i xa l  Tôi  ố ớ ộ ơ ạ

đi chung quanh các l p đ  nhìn qua c a  ớ ể ử kính  m y  b n  đ   treo  trên  t ấ ả ồ ườ ng.  Tôi  không  có  c m  t ả ưở ng  nào  khác  là  nhà 

tr ườ ng cao ráo và s ch s  h n các nhà  ạ ẽ ơ trong làng.

I. TÁC D NG C A VI C LIÊN K T CÁC ĐO N VĂN: Ụ Ủ Ệ Ế Ạ

2.  Đ c  l i  hai  đo n  văn  c a  Thanh  T nh  và  tr   l i  câu  ọ ạ ạ ủ ị ả ờ

h i ỏ

? C m t  tr ụ ừ ướ c đó m y hôm b  sung ý nghĩa gì cho  ấ ổ

đo n văn th  hai? ạ ứ

? Theo em, v i c m t  trên, hai đo n văn đã liên h   ớ ụ ừ ạ ệ

v i nhau nh  th  nào? ớ ư ế

? C m t  tr ụ ừ ướ c đó m y hôm là ph ấ ươ ng ti n liên k t  ệ ế

đo n. Hãy cho bi t tác d ng c a vi c liên k t đo n  ạ ế ụ ủ ệ ế ạ trong văn b n?  ả

I. TÁC D NG C A VI C LIÊN K T CÁC ĐO N VĂN: Ụ Ủ Ệ Ế Ạ

2. Đ c l i hai đo n văn c a Thanh T nh và tr  l i câu h i ọ ạ ạ ủ ị ả ờ ỏ

a.  C m  t   ụ ừ tr ướ c  đó  m y  hôm  ấ b   sung  ý  nghĩa  v   m t  th i  ổ ề ặ ờ

gian .

b.  C m  t   ụ ừ tr ướ c  đó  m y  hôm  t ấ ạ o  s   liên  k t  v   m t  hình  ự ế ề ặ

th c+n i dung v i đo n 1=> 2 đo n văn g n bó ch t ch , li n  ứ ộ ớ ạ ạ ắ ặ ẽ ề

ý, đ m b o tính li n m ch  ả ả ề ạ

c.  Tác  d ng:  là  ph ụ ươ ng  ti n  chuy n  đo n  làm  cho  ý  gi a  2  ệ ể ạ ữ

đo n văn li n ý, li n m ch( hi n t i­> quá kh ) ạ ề ề ạ ệ ạ ứ

Ghi nh  1: SGK/53 ớ

     B t đ u là khâu tìm hi u. Tìm hi u ph i đ t bài văn vào hoàn  ắ ầ ể ể ả ặ

c nh l ch s  c a nó. Th  là c n đ n khoa h c l ch s  dân t c, có  ả ị ử ủ ế ầ ế ọ ị ử ộ khi c  l ch s  th  gi i ả ị ử ế ớ

     Sau khâu tìm hi u là khâu c m th  Hi u đúng bài văn đã t t.  ể ả ụ ể ố

Hi u đúng cũng b t đ u th y nó hay, nh ng ch a đ ể ắ ầ ấ ư ư ủ

? Hai đo n văn  trên li t kê hai khâu c a quá trình lĩnh  ạ ệ ủ

h i & c m th  tác ph m văn h c. Đó là nh ng khâu  ộ ả ụ ẩ ọ ữ nào” 

? Hai đo n văn có s  liên k t ch t ch  không? nh   ạ ự ế ặ ẽ ờ

vào đâu ? 

? T  ng  “sau là” có ý nghĩa gì?  ừ ữ

? Đ  liên k t các đo n có quan h  li t kê, ta th ể ế ạ ệ ệ ườ ng  dùng các t  ng  có tác d ng li t kê. Em hãy k  thêm  ừ ữ ụ ệ ể các PTLK có quan h  li t kê? ệ ệ

a. ­ 2 khâu: tìm hi u , c m th   ể ả ụ

 ­ T  ng  liên k t: B t đ u, sau ừ ữ ế ắ ầ

­> quan h  li t kê ệ ệ

­  T  ng  th  hi n quan h  ý nghĩa li t kê:   ừ ữ ể ệ ệ ệ

tr ướ c h t, đ u tiên, m  đ u, b t đ u, ti p đ n,  ế ầ ở ầ ắ ầ ế ế thêm vào đó, ngoài ra, m t khác, sau, cu i cùng,  ặ ố sau n a, m t m t, m t là, hai là, th  nh t, th   ữ ộ ặ ộ ứ ấ ứ hai…

      Tr ướ c đó m y hôm, lúc đi ngang làng Hòa An b y chim quyên v i  ấ ẫ ớ

th ng Minh, tôi có ghé l i tr ằ ạ ườ ng m t l n. L n  y tr ộ ầ ầ ấ ườ ng đ i v i tôi  ố ớ

là m t n i xa l  Tôi đi chung quanh các l p đ  nhìn qua c a kính  ộ ơ ạ ớ ể ử

m y b n đ  treo trên t ấ ả ồ ườ ng. Tôi không có c m t ả ưở ng nào khác là nhà 

tr ườ ng cao ráo và s ch s  h n các nhà trong làng ạ ẽ ơ

    Nh ng l n này l i khác. Tr ư ầ ạ ướ c m t tôi tr ắ ườ ng Mĩ Lí trông v a xinh  ừ

x n v a oai nghiêm nh  cái đình làng Hòa  p. Sân nó r ng, mình nó  ắ ừ ư Ấ ộ cao h n trong nh ng bu i tr a hè đ y v ng l ng. Lòng tôi đâm ra lo  ơ ữ ổ ư ầ ắ ặ

s  v n v ợ ẩ ơ

? Phân tích quan h  ý nghĩa gi a hai đo n văn  ệ ữ ạ trên?

? Tìm t  ng  liên k t trong hai đo n văn đó? ừ ữ ế ạ

? Tìm ph ươ ng ti n liên k t đo n có ý nghĩa đ i  ệ ế ạ ố

l p? ậ

b.­ Quan h  ý nghĩa đ i l p(t ệ ố ậ ươ ng ph n) ả

­ T  ng  liên k t:  ừ ữ ế nh ng ư

­T  ng  th  hi n quan h  ý nghĩa đ i l p,  ừ ữ ể ệ ệ ố ậ

t ươ ng ph n:  nh ng, tuy v y, ng ả ư ậ ượ ạ c l i, song, 

th  mà, trái l i, tuy nhiên… ế ạ

   c.  Tr ướ c sân tr ườ ng làng Mĩ Lí dày đ c c  ng ặ ả ườ i. Ng ườ i nào áo 

qu n cũng s ch s , g ầ ạ ẽ ươ ng m t cũng vui t ặ ươ i , sáng s a ủ

   Tr ướ c đó m y hôm, lúc đi ngang làng Hòa An b y chim quyên v i  ấ ẫ ớ

th ng Minh, tôi có ghé l i tr ằ ạ ườ ng m t l n. L n  y tr ộ ầ ầ ấ ườ ng đ i v i  ố ớ tôi là m t n i xa l  Tôi đi chung quanh các l p  đ  nhìn qua c a  ộ ơ ạ ớ ể ử kính m y b n đ  treo trên t ấ ả ồ ườ ng. Tôi không có c m t ả ưở ng nào khác 

là nhà tr ườ ng cao ráo và s ch s  h n các nhà trong làng ạ ẽ ơ

? “Đó” thu c lo i t  nào? ộ ạ ừ

? Tr ướ c đó là khi nào?

?Ch  t , đ i t  cũng đ ỉ ừ ạ ừ ượ c dùng làm ph ươ ng 

ti n liên k t. K  ti p các t  có tác d ng này? ệ ế ể ế ừ ụ

c. – “Đó”: ch  t   ỉ ừ

­“Tr ướ c đó”: tr ướ c lúc nhân v t tôi l n đ u  ậ ầ ầ tiên đi đ n tr ế ườ ng.

­ Ch  t , đ i t  làm ph ỉ ừ ạ ừ ươ ng ti n liên k t ệ ế

­ T  ng  liên k t: đó, này,  y, kia, v y, th … ừ ữ ế ấ ậ ế

  d. Bây  gi , khi Bác vi t gì cũng đ a cho m t s  đ ng chí xem  ờ ế ư ộ ố ồ

l i,  ch   nào  không  hi u  thì  các  đ ng  chí  b o  cho  mình  s a  ạ ỗ ể ồ ả ữ

ch a ữ

   Nói tóm l i, vi t cũng nh  m i vi c khác, ph i có chí, ch   ạ ế ư ọ ệ ả ớ

gi u d t, nh  t  phê bình và phê bình mà ti n b   ấ ố ờ ự ế ộ

? Phân tích quan h  ý nghĩa gi a hai đo n văn  ệ ữ ạ trên?

? Tìm t  ng  liên k t trong hai đo n văn đó? ừ ữ ế ạ

? Tìm ph ươ ng ti n liên k t đo n có ý nghĩa  ệ ế ạ

t ng k t khái quát?  ổ ế

d­ Quan h  ý nghĩa t ng k t khái  ệ ổ ế

quát(đo n 1: ý nghĩa c  th ; đo n 2:ý  ạ ụ ể ạ nghĩa t ng k t khái quát  ổ ế

­ T  ng  liên k t: nói tóm l i ừ ữ ế ạ

­T  ng  th  hi n quan h  ý nghĩa  t ng  ừ ữ ể ệ ệ ổ

k t khái quát : nói tóm l i, t ng k t l i,  ế ạ ổ ế ạ nhìn chung, có th  nói, nói cho cùng, có  ể

th  nói r ng… ể ằ

II. CÁCH LIÊN K T CÁC Đ N VĂN  Ế Ạ

TRONG VĂN B N: Ả

2. Dùng  câu n i  ố để   liên k t các đo n văn: ế ạ

 U l i nói ti p  ạ ế

– Chăn cho gi i , r i hôm nào phiên ch  u mua  ỏ ồ ợ

gi y v  b  đóng sách cho mà đi h c bên anh  ấ ề ố ọ

Th n ậ

    Ái dà, l i còn chuy n đi h c n a c  đ y !  ạ ệ ọ ữ ơ ấ

H c thích h n hay chăn nghé thích h n nh  ?  ọ ơ ơ ỉ Thôi, cái gì làm m t cái thôi. Th  th ng Các nó  ộ ế ằ

v a chăn trâu v a đi h c đ y thì sao.  ừ ừ ọ ấ

? Tìm câu liên k t gi a hai đoan văn. T i  ế ữ ạ

Câu có tác d ng liên k t “ ụ ế Ái dà…c  đ y! ơ ấ ”  vì:  n i tr c ti p đ  phát tri n ý   c m t  “  ố ự ế ể ể ở ụ ừ

b  đóng sách cho con đi h c ố ọ ”   đo n văn  ở ạ

trên.

Bài t p 2: Ch n các t  ng  và  ậ ọ ừ ữ

ho c câu thích h p đi n vào ch   ặ ợ ề ỗ

tr ng đ  làm ph ố ể ươ ng ti n liên k t  ệ ế

đo n văn ạ

        a.T  đó ừ

b.Nói tóm l i ạ

c.Tuy nhiên d.Th t khó tr  l i ậ ả ờ

Bài t p 3; Đo n văn tham kh o ậ ạ ả

   Nhà nghiên c u Vũ Ng c Phan nh n đ nh: "Cái đo n ch  D u đánh nhau v i cai l  ứ ọ ậ ị ạ ị ậ ớ ệ

là m t đo n tuy t khéo", đây là m t trong nh ng đo n trích đ c s c nh t đúng v i ộ ạ ệ ộ ữ ạ ặ ắ ấ ớtên g i "T c nọ ứ ước v  b ".ỡ ờ

   Đ u tiên, tác gi  xây d ng nên tình hu ng truy n đ c s c tái hi n không khí thu ầ ả ự ố ệ ặ ắ ệthu  ng t ng t   vùng quê nghèo Đông Xá trong đó gia đình ch  D u thu c vào c nh ế ộ ạ ở ị ậ ộ ảcùng đường l i còn ph i đóng thêm su t s u thu  cho ngạ ả ấ ư ế ười em ch ng đã m t. ồ ấ

Chính vì th  ch  D u ph i bán con bán c  đàn chó đ  lo ti n đóng s u, anh D u b  ế ị ậ ả ả ể ề ư ậ ịtrói đánh t i ng t đi, v a v  nhà thì b n cai l  đã hùng h  xông t i. Chúng s m s m ớ ấ ừ ề ọ ệ ổ ớ ầ ầ

ti n vào nhà roi song, tay thế ước đ nh trói anh D u. Ch  D u kh n thi t van xin kh t ị ậ ị ậ ẩ ế ấ

s u nh ng v i b n tính hung hãn c a nh ng k  lòng lang d  thú chúng "b ch luôn ư ư ớ ả ủ ữ ẻ ạ ịvào ng c ch  D u m y b ch", ‘tát m t cái đánh b p". Không th  ch u nh n, ch  D u ự ị ậ ấ ị ộ ố ể ị ị ị ậ

"nghi n hai hàm r ng", túm l y c  tên cai l  r i  n dúi h n ra c a. H n ngã ch ng ế ằ ấ ổ ệ ồ ấ ắ ử ắ ỏquèo nh ng mi ng v n thét trói v  ch ng ch  D u. Ngư ệ ẫ ợ ồ ị ậ ười nhà lý trưởng s n s  ấ ổ

bướ ớc t i gi  g y đánh ch  nh ng cũng b  ch  túm c  l ng ra ngoài th m. Đây là đo n ơ ậ ị ư ị ị ổ ẳ ề ạcao trào nh t trong tác ph m: m t ngấ ẩ ộ ười ph  n  cam ch u nay đã bi t đ ng lên ph n ụ ữ ị ế ứ ảkháng, đó cũng là s c m nh ti m tàng c a nh ng con ngứ ạ ề ủ ữ ười nh  bé b  áp b c trong ỏ ị ứ

Chu n b :  ẩ ị Cô bé bán diêm

­ Đ c văn b n, tóm t t ọ ả ắ

­ Tr  l i câu h i SGK ả ờ ỏ