Bài giảng môn Ngữ văn lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 4: Lão Hạc - Nam Cao (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Ngữ văn lớp 8 năm học 2021-2022 - Bài 4: Lão Hạc - Nam Cao (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh tìm hiểu nội dung tác phẩm Lão Hạc; hiểu được tâm trạng Lão Hạc sau khi bán “cậu Vàng”; số phận, tình cảnh đáng thương của lão Hạc; tình yêu thương con mãnh liệt và trọn vẹn, lương thiện và giàu lòng tự trọng;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

  LÃO H C Ạ

I. Đ c­ Hi u chú thích ọ ể

1.Tác gi :ả  Nam Cao (1915­1951)

­ Tên th t là Tr n H u Tri.ậ ầ ữ

­ Là nhà văn hi n th c xu t s c nhi u truy n ng n, truy n dài chân ệ ự ấ ắ ề ệ ắ ệ

th c.ự

­ Ông thường vi t v  ngế ề ười nông dân nghèo và nh ng trí th c nghèo ữ ứ

s ng mòn m i b  t c trong xã h i cũ.ố ỏ ế ắ ộ

- Nh n Gi i thậ ả ưởng H  Chí Minh v  văn h c ngh  thu t.ồ ề ọ ệ ậ

- Tác ph m chính: Truy n ng n Chí Phèo(1941), Giăng sáng(1942), ẩ ệ ắ

Đ i th a(1943), Lão H c(1943)……ờ ừ ạ

M t s  tác ph m tiêu bi u ộ ố ẩ ể

1943

1941

I. Đ c­ Hi u chú thích ọ ể

2. Tác ph m: ẩ

? Nêu xu t x , th  lo i, PTBĐ? ấ ứ ể ạ

2 Tác ph m ẩ :

­  Lão H c  ạ là m t trong nh ng truy n ng n xu t s c vi t v   ộ ữ ệ ắ ấ ắ ế ề

ng ườ i nông dân c a Nam Cao, đăng báo l n đ u năm 1943 ủ ầ ầ

- Th  lo i : Truy n ng n ể ạ ệ ắ

­ PTBĐ : T  s  + miêu t + bi u c m+ ngh  lu n ự ự ả ể ả ị ậ

II. Đ c ­ Hi u văn b n ọ ể ả

1. Đ c­ Tóm t t ọ ắ

  TÓM T T Ắ

Lão H c là m t ng ạ ộ ườ i nông dân nghèo, v  m t s m, ch  có m t m nh v ợ ấ ớ ỉ ộ ả ườ n 

và ng ườ i con trai. Vì không có ti n c ề ướ ợ i v , con trai lão ph n chí b  đi phu  ẫ ỏ

đ n đi n cao su. T  đó, lão H c s ng thui th i m t mình v i con chó Vàng  ồ ề ừ ạ ố ủ ộ ớ làm b n. Sau tr n  m dai d ng, r i l i bão m t mùa, lão r i vào hoàn c nh  ạ ậ ố ẳ ồ ạ ấ ơ ả khó khăn, c  c c b i ph n. Vì mu n gi  l i m nh v ơ ự ộ ầ ố ữ ạ ả ườ n cho con trai, Lão 

H c d n v t l ạ ằ ặ ươ ng tâm quy t đ nh bán đi con chó Vàng. Lão nh  ông giáo  ế ị ờ trông h  m nh v ộ ả ườ n cho con trai và g i ti n làm ma đ  không phi n hàng  ử ề ể ề xóm. Lão H c xin ít b  chó c a Binh T  R i lão ch t đ t ng t, d  d i và  ạ ả ủ ư ồ ế ộ ộ ữ ộ đau đ n. Không ai bi t vì sao lão ch t tr  ông Giáo và Binh T ớ ế ế ừ ư

? Truy n k  theo ngôi th  m y?  ệ ể ứ ấ

Ai là ng ườ ể ạ i k  l i chuy n? Tác  ệ

d ng? ụ

  Nhân v t chính: ậ Lão H cạ

­ Tác d ng: ụ

+  Ông  giáo  là  ng ườ i  ch ng  ki n  toàn  b   c nh  đ i  c a  Lão  H c  nên  câu  ứ ế ộ ả ờ ủ ạ chuy n do “tôi” thu t l i có tính khách quan và chân th c ệ ậ ạ ự

+ Đ c bi t, đ  cho ông giáo v a d n chuy n, v a đan xen bày t  suy nghĩ  ặ ệ ể ừ ẫ ệ ừ ỏ

c m xúc, thái đ  v  lão Hac, v  ng ả ộ ề ề ườ ợ ề i v , v  chính b n thân mình đã t o nên  ả ạ

ch t tri t lí sâu s c cho tác ph m ấ ế ắ ẩ

Ngôi k  th  nh t: ể ứ ấ ông Giáo k ể

II. Đ c ­ Hi u văn b n ọ ể ả

1. Đ c­ Tóm t t ọ ắ

2. B  c c ố ụ

II. Đ c ­ Hi u văn b n ọ ể ả

­ Lão s ng thui th i 1 mình ch  có con chó Vàng làm b n.ố ủ ỉ ạ

­ Lão làm thuê đ  ki m ăn.ể ế

 Nghèo kh , cô đ n, b t h nh và đáng thổ ơ ấ ạ ương

­ G i HS đ c đo n đ u  l a nóọ ọ ạ ầ ừ

? Hãy tìm nh ng t  ng , hình  nh miêu t  thái đ  tâm tr ng  ữ ừ ữ ả ả ộ ạ

c a lão H c khi lão k  chuy n bán “c u Vàng” v i ông giáo?  ủ ạ ể ệ ậ ớ

? Nh n xét ngh  thu t, cách dùng t  c a tác gi ? Tác d ng? ậ ệ ậ ừ ủ ả ụ

? Nh n xét v  tâm tr ng Lão H c sau khi bán c u vàng nh  th   ậ ề ạ ạ ậ ư ế nào? 

*Di n bi n tâm tr ng c a lão sau khi bán chóễ ế ạ ủ

Thái đ , c  ch ộ ử ỉ:

 « C  làm ra vui v , c ố ẻ ườ i nh  m u ư ế

Đôi m t lão  ng  ng n ắ ầ ậ ướ c, m t đ t nhiên co rúm l i, nh ng v t nhăn xô l i  ặ ộ ạ ữ ế ạ

v i nhau, ép cho n ớ ướ c m t ch y ra. Cái đ u ngo o v  m t bên và cái mi ng  ắ ả ầ ẹ ề ộ ệ móm mém c a lão m u nh  con nít. Lão hu hu khóc» ủ ế ư

­> Miêu t  đ  th y đ ả ể ấ ượ ự c s  đau kh , xót xa c a lão H c ổ ủ ạ

Suy nghĩ: 

Nó có bi t gì đâu, nó làm im nh  nó trách tôi, tôi già b ng này tu i đ u r i  ế ư ằ ổ ầ ồ còn đánh l a m t con chó.   ừ ộ

­> Lão d n v t, day d t.ằ ặ ứ

Cười nh  m u, đôi m t  ng  ng nư ế ắ ầ ậ ước, m t co rúm l i, nặ ạ ước 

b. Tình c m đ i v i con:ả ố ớ

 ? Tình c m c a lão H c đ i v i con nh  th  nào?  ả ủ ạ ố ớ ư ế

? Qua l i k  c a Lão H c v i ông giáo ta th y rõ h n tâm  ờ ể ủ ạ ớ ấ ơ

tr ng, tâm h n và tính cách c a Lão H c nh  th  nào? ạ ồ ủ ạ ư ế

c. Cái ch t c a Lão H c:ế ủ ạ

 ? Nguyên nhân d n đ n cái ch t c a Lão H c? ẫ ế ế ủ ạ

? Đi u đó giúp em hi u đ ề ể ượ c gì v  tình c nh đáng th ề ả ươ ng c a  ủ nhân dân tr ướ c cách m ng? ạ  

­ HS đ c l i đo n cu i ọ ạ ạ ố

? Cái ch t c a lão H c đã di n ra nh  th  nào? ế ủ ạ ễ ư ế

? Nh n xét ngh  thu t? ậ ệ ậ

? Cái ch t có ý nghĩa gì đ i v i LH và xã h i? ế ố ớ ộ

? Qua l i tâm s  c a lão H c v i ông giáo và cái ch t đau đ n  ờ ự ủ ạ ớ ế ớ

c a lão H c, em c m nh n gì v  lão H c? ủ ạ ả ậ ề ạ

* Nguyên nhân cái chết của lão Hạc

- Sau trận ốm lão rơi vào sự túng quẫn kiệt quệ

- Phải bán con chó lão vừa như mất đi người bạn thân thiết lại mang cảm giác mình là người có lỗi, là người phản bội lừa dối con chó đáng thương tội nghiệp

- Không muốn làm phiền người khác, dù sống cực khổ nhưng kiên quyết từ chối sự giúp đỡ

-Vì không muốn xâm phạm đến số tiền ít ỏi và mảnh vườn nhỏ

-Xin Binh T  b  chó đ  t  tư ả ể ự ử

→ Vì lòng tự trọng, vì tình yêu thương, và vì quá đỗi lương thiện mà lão Hạc phải tìm đến cái chết, Nam Cao đi đến vào tận nơi sâu thẳm của bị kịch tâm hồn: nhân cách con người

c. Cái ch t c a Lão H c:ế ủ ạ

­ Lão ăn b  chó đ  ch tả ể ế

­ “…lão H c … v t vã, đ u tóc rũ rạ ậ ầ ượi, qu n áo x c x ch, hai ầ ộ ệ

m t long sòng s c, lão tru tréo, b t mép sùi ra … gi t m nh … ắ ọ ọ ậ ạlão v t vã đ n hai gi  đ ng h  r i m i ch t”. ậ ế ờ ồ ồ ồ ớ ế

­> K , t , t  tể ả ừ ượng hình, tình hu ng b t ng ố ấ ờ

­> S  ph n, tình c nh đáng thố ậ ả ương c a lão H c; tình yêu ủ ạ

thương con mãnh li t và tr n v n, lệ ọ ẹ ương thi n và giàu lòng t  ệ ự

tr ng.ọ

3 Nhân vật ông giáo.

? Nhân v t ông giáo hi n lên trong truy n ng n này nh  th   ậ ệ ệ ắ ư ế nào?

? Vai trò nhân v t ông giáo ậ

(G i ý? Thái đ  c a nhân v t “tôi” khi lão H c k  chuy n?  ợ ộ ủ ậ ạ ể ệ Hành đ ng ra sao? Khi suy nghĩ v  cu c đ i: khi nói chuy n  ộ ề ộ ờ ệ

v i Binh T , khi ch ng ki n Lão H c ch t?) ớ ư ứ ế ạ ế

? Em có nh n xét gì v  ngh  thu t k  chuy n c a Nam Cao? ậ ề ệ ậ ể ệ ủ

? Qua cách k  chuy n, tác gi  đã th  hi n m t t m lòng nh   ể ệ ả ể ệ ộ ấ ư

th  nào đ i v i ng ế ố ớ ườ i nông dân nghèo?

*   Suy nghĩ c a ông Giáo v  cu c đ i ủ ề ộ ờ

­ Khi nói chuy n v i Binh Tệ ớ ư

“Cu c đ i qu  th t c  m i ngày m t thêm đáng bu n” ộ ờ ả ậ ứ ỗ ộ ồ

+ Bu n vì: đói nghèo có th  đ i tr ng thay đen, bi n ngồ ể ổ ắ ế ườ ươi l ng thi n nh  lão H c tr  thành k  tr m c p nh  Binh Tệ ư ạ ở ẻ ộ ắ ư ư

+ Bu n vì: m t con ngồ ộ ười nh  lão H c đành ph i bi n ch t vì không ư ạ ả ế ấcòn tìm đâu ra mi ng ăn t i thi u hàng ngàyế ố ể

­ Khi ch ng ki n lão H c ch tứ ế ạ ế

“Cu c đ i ch a h n đã đáng bu n” ộ ờ ư ẳ ồ

+ Vì không có gì h y ho i đủ ạ ược nhân ph m c a ngẩ ủ ườ ươi l ng thi n ệ

nh  lão H c đ  ta có quy n hy v ng và tin tư ạ ể ề ọ ưởng   con ngở ười

“Hay v n đáng bu n theo m t nghĩa khác”ẫ ồ ộ

+ Vì ngườ ối t t nh  lão H c mà hoàn toàn vô v ng, ph i tìm đ n cái ư ạ ọ ả ế

ch t nh  m t s  gi i thoát t  nguy n và b t đ c dĩế ư ộ ự ả ự ệ ấ ắ

3. Nhân v t Ông Giáo: ậ

 ­ Là m t trí th c nghèo lộ ứ ương thi n, t t b ng ệ ố ụ

­ Th u hi u, c m thông v i n i kh  c a lão H c.ấ ể ả ớ ỗ ổ ủ ạ

­> K  t  chân th c, ngôn ng  tr n thu t, đ c tho i n i tâm, tình hu ng ể ả ự ữ ầ ậ ộ ạ ộ ố

b t ng ấ ờ

­> Ông giáo là người hi u đ i, hi u ngể ờ ể ười, chan ch a tình yêu thứ ương 

và lòng nhân ái sâu s c. Ngắ ườ ọi tr ng nhân cách không m t ni m tin ấ ề

vào nh ng đi u t t đ p c a con ngữ ề ố ẹ ủ ười .Lòng nhân đ o sâu s c c a tác ạ ắ ủ

gi  đ i v i ngả ố ớ ười nông dân nghèo khổ

III. T ng k t: ổ ế

? Nét đ c s c v  ngh  thu t (NT k  chuy n, t  ng ặ ắ ề ệ ậ ể ệ ả ườ i, tâm lí,  tâm tr ng c a Nam Cao đ c s c   nh ng đi m nào?) ạ ủ ặ ắ ở ữ ể

? N i dung và ý nghĩa văn b n? ộ ả

III. T ng k t:  ổ ế

1.NT:­ K  chuy n theo ngôi th  nh t, ng i k  là nhân v t ể ệ ứ ấ ườ ể ậ

hi u, ch ng ki n toàn b  câu chuy n và c m thông v i lão ể ứ ế ộ ệ ả ớ

H c.ạ

­ Ngôn ng  sinh đ ng,  n tữ ộ ấ ượng, giàu s c tứ ạọ hình và g i c m.ợ ả

­ K t h p t  s  v i tr  tình, hoà l n tri t lí sâu s c.ế ợ ự ự ớ ữ ẫ ế ắ

­ Bút pháp kh c ho  nhân v t tài tình có tính cá th  hóa cao.ắ ạ ậ ể

2.ND

 S  ph n đau thố ậ ương c a ngủ ười nông dân trong xã h i cũ và ộ

ph m ch t cao quý ti m tàng c a h  T m lòng yêu thẩ ấ ề ủ ọ ấ ương trân tr ng đ i v i ngọ ố ớ ười nông dân. Văn b n th  hi n ph m giá ả ể ệ ẩ

c a ngủ ười nông dân không th  b  hoen   cho dù ph i s ng ể ị ố ả ố

trong c nh kh n cùng.ả ố

? Qua đo n trích T c n ạ ứ ướ ỡ ờ c v  b  và truy n ng n Lão H c, em  ệ ắ ạ

hi u gì v  cu c s ng và ph m ch t c a ng ể ề ộ ố ẩ ấ ủ ườ i nông dân trong 

xã h i cũ ộ

Cu c đ i và tính cách c a ng ộ ờ ủ ườ i nông dân trong xã h i  ộ

 cũ qua đo n trích “T c n ạ ứ ướ c v  b ” và truy n ng n  ỡ ờ ệ ắ

“Lão H c” c a Nam Cao: ạ ủ

+ T c n ứ ướ c v  b : là s c m nh c a tình th ỡ ờ ứ ạ ủ ươ ng, c a  ủ

ti m năng ph n kháng ề ả

+ Lão H c: là ý th c v  nhân cách, là lòng t  tr ng dù  ạ ứ ề ự ọ nghèo kh ổ

Chu n b : T  t ẩ ị ừ ượ ng hình, t  t ừ ượ ng 

thanh