Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 27: Cảnh khuya. Rằm tháng giêng (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 27: Cảnh khuya. Rằm tháng giêng (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh tìm hiểu về tác giả và tác phẩm của hai bài thơ; hiểu được nội dung: hai bài thơ là hai bức tranh thiên nhiên đẹp - mỗi cảnh mang một nét riêng nhưng cùng thể hiện được tâm hồn thi sĩ trong cốt cách chiến sĩ của nhà cách mạng vĩ đại Hồ Chí Minh;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

TR ƯỜ NG THCS THÀNH 

GIÁO VIÊN : PHAM THI MY  ̃ ̣ ̣

DIÊ M ̃

C NH KHUYA Ả

( H  CHÍ MINH)Ồ

VĂN B N Ả

I. Đ c và tìm hi u chú thích ọ ể

1 Tác giả:  H  Chí Minh (1890 – 1969) là anh hùng gi i ồ ả

phóng

dân t c, danh nhân văn hóa th  gi i, là nhà th  l n c a Vi t ộ ế ớ ơ ớ ủ ệ

Nam

2. Tác ph m: ẩ   

­ HCST: Vi t   chi n khu Vi t B c – th i kì đ u c aế ở ế ệ ắ ờ ầ ủ

cu c kháng chi n ch ng Pháp.ộ ế ố

­ Th  th : Th t ngôn t  tuy t.ể ơ ấ ứ ệ

­ PTBĐ: Bi u c m.ể ả

2. Đ c – hi u văn b n: ọ ể ả

   1. Đ c văn b n: ọ ả

C nh khuya ả

Ti ng su i trong nh  ti ng hát xa, ế ố ư ế

Trăng l ng c  th , bóng l ng hoa ồ ổ ụ ồ

      C nh khuya nh  v , ng ả ư ẽ ườ i ch a ng , ư ủ

      Ch a ng  vì lo n i n ư ủ ỗ ướ c nhà.

( H  Chí Minh) ồ

Kim d  nguyên tiêu nguy t chính viên,ạ ệ

Xuân giang, xuân thu  ti p xuân thiên;ỷ ế

Yên ba thâm x  đàm quân s ,ứ ự

D  bán quy lai nguy t mãn thuy n.ạ ệ ề

       ( H  Chí Minh) ồ

R m tháng giêng ằ

R m xuân l ng l ng trăng soi,ằ ồ ộ

Sông xuân nướ ẫc l n màu tr i thêm xuân;ờ

Gi a dòng bàn b c vi c quân,ữ ạ ệ

Khuya v  bát ngát trăng ngân đ y thuy n.ề ầ ề

( D ch: Xuân Th y) ị ủ

A. C nh khuya ả

1/ Hai câu đ u: ầ

“Ti ng su i trong nh  ti ng hát xa, ế ố ư ế

Trăng l ng c  th , bóng l ng hoa ồ ổ ụ ồ ”.

­ C nh trăng r ng, tác gi  đang lo l ng cho nả ừ ả ắ ước nhà

­ Âm thanh c a ti ng su i.ủ ế ố

­ Hình  nh so sánh đ c s c: “ti ng su i” là âm thanh c a TN v i ả ặ ắ ế ố ủ ớ

“ti ng hát” là âm thanh c a con ngế ủ ười làm cho ti ng su i nh  g n ế ố ư ầ gũi có s c s ng tr  trung h n. ứ ố ẻ ơ

­     Côn S n su i ch y rì r m.ơ ố ả ầ

Ta nghe nh  ti ng đàn c m bên tai.ư ế ầ

Ho c.ặ

Ti ng hát trong nh  nế ư ước ng c tuy nọ ề

      (Th  L ­Ti ng hát trên sông)ế ữ ế

­ Đi p ng  “l ng” ­ Hình  nh trong câu th  có v  đ p c a  ệ ữ ồ ả ơ ẻ ẹ ủ

m t b c tranh nhi u t ng l p, đ ộ ứ ề ầ ớ ườ ng nét, hình kh i đa  ố

d ng. Có dáng hình v ạ ươ n cao c a m t vòm c  th ,   trên  ủ ộ ổ ụ ở cao có l p lành ánh trăng có bóng lá, khóm trăng in vào  ấ

khóm hoa, in trên m t đ t t o nh  nh ng bông hoa thêu  ặ ấ ạ ư ữ

d t ệ

  => T  ng  g i t , so sánh, đi p ng ừ ữ ợ ả ệ ữ

 => C nh r ng Vi t B c trong đêm trăng  lung linh,  ả ừ ệ ắ

s ng đ ng ố ộ

2/ Hai câu cu i:  ố

“ C nh khuya nh  v , ngả ư ẽ ười ch a ng ,ư ủ

   Ch a ng  vì lo n i nư ủ ỗ ước nhà”

Người ch a ngư ủ vì:

­ C nh khuya nh  v ả ư ẽ

­ Lo nước nhà ­> l n lao, cao c ớ ả

  ­ Hai t  “ch a ng ”   câu th  th  ba l p l i   đ u câu th  th  t  ừ ư ủ ở ơ ứ ặ ạ ở ầ ơ ứ ư cho th y ni m say mê c nh thiên nhiên và n i lo vi c nấ ề ả ỗ ệ ước. Hai tâm 

tr ng  y th ng nh t trong con ngạ ấ ố ấ ười Bác, nhà th  – ngơ ười chi n sĩ.ế

­Câu th  t  “ch a ng  vì lo n i n c nhà” m  ra v  đ p chi u sâu ứ ư ư ủ ỗ ướ ở ẻ ẹ ề

m i trong tâm h n nhà th : thao th c ch a ng  còn chính là vì lo ớ ồ ơ ứ ư ủ

v n m nh c a đ t nậ ệ ủ ấ ước

 => So sánh, đi p ng  ệ ữ

 => Ni m say mê trề ướ ảc c nh đ p c a trăng r ng và n i lo cho ẹ ủ ừ ỗ

vi c nệ ước

B. R m tháng giêng: ằ

       a/ Hai câu đ u ầ :

 ­ “ Kim d  nguyên tiêu nguy t chính viên”  ạ ệ ­> khung c nh b u tr i ả ầ ờ cao r ng trong tr o n i b t lên b u tr i  y là v ng trăng tròn đ y, ộ ẻ ổ ậ ầ ờ ấ ầ ầ

t a sáng xu ng kh p tr i đ t.ỏ ố ắ ờ ấ

­ “ Xuân giang, xuân th y ti p xuân thiên”  ủ ế (đi p ng )ệ ữ ­> không gian 

xa r ng nh  không có gi i h n con sông xuân, m t nộ ư ớ ạ ặ ước xuân ti p ế

li n v i b u tr i xuân đã g i lên v  đ p và s c s ng mùa xuân ề ớ ầ ờ ợ ẻ ẹ ứ ố

đang tràn ng p c  đ t tr i.ậ ả ấ ờ

 => Đi p ng , t  ng  g i t ệ ữ ừ ữ ợ ả

=> V  đ p và s c s ng mùa xuân tràn ng p c  đ t  ẻ ẹ ứ ố ậ ả ấ

tr i ờ

b. Hai câu cu i: ố

“Yên ba thâm x  đàm quân s , ứ ự

D  bán quy lai nguy t mãn thuy n ạ ệ ề ”.

­Yên ba thâm x : là n i t n cùng c a khói sóng v a kín đáo v a yên tĩnh ứ ơ ậ ủ ừ ừ

­  đàm quân s : bàn công vi c kháng chi n ự ệ ế

­nguy t mãn thuy n: (hi n th c và lãng m n): ni m vui ph i ph i ệ ề ệ ự ạ ề ơ ớ

=> T  ng  g i t , g i c m.ừ ữ ợ ả ợ ả

=> Con người hòa trong c nh thiên nhiên mang s c thanh ả ứ

xuân trong ni m l c quan cách m ng.ề ạ ạ

(?) Đi m gi ng nhau c a 2 bài th ể ố ủ ơ

Hai bài th  th  sáng tác vào th i kì kháng  ơ ơ ờ chi n đ y khó khăn  ế ầ => s  bình tĩnh, l c quan c a  ự ạ ủ Bác (rung c m tr ả ướ c v  đ p c a thiên nhiên ) ung  ẻ ẹ ủ dung l c quan khi bàn b c vi c quân ạ ạ ệ

III. T ng k t: ổ ế

   1. Ngh  thu t:   ệ ậ Vi t theo th  th  th t ngôn t   ế ể ơ ấ ứ

tuy t Đ ệ ườ ng lu t v i nh ng hình  nh th  lung  ậ ớ ữ ả ơ

linh, kì  o, t  ng  g i t , g i c m cùng vi c s   ả ừ ữ ợ ả ợ ả ệ ử

d ng nhi u bi n pháp tu t  hi u qu ụ ề ệ ừ ệ ả

  2. N i dung:   ộ Hai bài th  là hai b c tranh thiên  ơ ứ

nhiên  đ p  ­    M i  c nh  mang  m t  nét  riêng  ẹ ỗ ả ộ

nh ng cùng th  hi n đ ư ể ệ ượ c tâm h n thi sĩ trong  ồ

c t cách chi n sĩ c a nhà cách m ng vĩ đ i H   ố ế ủ ạ ạ ồ

Chí Minh.

 IV. Luy n t p : ệ ậ

   ­  H c thu c lòng bài th ọ ộ ơ

D N DÒ: Ặ

­ So n bài: Ti ng gà tr a ạ ế ư

­ Bài Phát bi u c m nghĩ v  tác ph m văn h c ( GV  ể ả ề ẩ ọ

s  g i bài cho HS ) ẽ ử