Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 13: Sông núi nước Nam (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh bước đầu tìm hiểu về thơ trung đại; cảm nhận được tinh thần, khí phách của dân tộc ta qua bản dịch bài thơ chữ Hán Nam quốc sơn hà;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 1TR ƯỜ NG THCS THÀNH
GIÁO VIÊN : PHAM THI MY ̃ ̣ ̣
DIÊ M ̃
Trang 2SÔNG NÚI N ƯỚ C NAM
VĂN B N Ả
Trang 3I. Đ c và tìm hi u chú thích ọ ể
1. Tác giả : Ch a xác đ nh tác gi ư ị ả
2. Tác ph m: ẩ
Hoàn c nh sáng tác: Năm 1077, trong tr n đánh ả ậ
T ng do Lý Th ố ườ ng Ki t ch huy ệ ỉ
Cu i năm 1076 đ u năm 1077, v n quân T ng do Quách ố ầ ạ ố
Qu ch huy sang xâm lỳ ỉ ược nước ta. Vua tôi nhà Lý ch đ ng đ i ủ ộ ố phó, thái úy Lý Thường Ki t đệ ược vua Lý Nhân Tông c làm ch ử ỉ
huy. B ng m t đêm trong đ n th c a hai anh em Trỗ ộ ề ơ ủ ương H ng và ố
Trương Hát ( hai v tị ướng đánh gi c gi i c a Tri u Quang Ph c) có ặ ỏ ủ ệ ụ
ti ng ngâm bài th này.Bài th có tác d ng khích l tinh th n quân ế ơ ơ ụ ệ ầ dân, được v ng ra t đ n th linh thiêng nên đọ ừ ề ờ ược g i là th th n. ọ ơ ầ
Trang 4 Th lo i: th Th t ngôn t tuy t Đ ể ạ ơ ấ ứ ệ ườ ng lu t ậ
1/ Th t ngôn t tuy t là th th mà m i bài th có 4 câu, m i câu ấ ứ ệ ể ơ ỗ ơ ỗ
g m b y ch Lu t th do các thi sĩ đ i Đồ ả ữ ậ ơ ờ ường (TQ) sáng t o raạ 2/ V n: Ch cu i cùng c a các câu 1, 2, 4 hi p v n v i nhau. Bài ầ ữ ố ủ ệ ầ ớ
th th t ngôn t tuy t ph n l n không có đ i. ơ ấ ứ ệ ầ ớ ố
+ N u có thì câu 1 và 2, câu 3 và 4, ho c 2ế ặ
và 3 đ i nhau.ố
+ C u trúc: B n câu th trong bài t tuy t l n lấ ố ơ ứ ệ ầ ượt có tên là "khai,
th a, chuy n, h p".ừ ể ợ
+ Lu t b ng, tr c:ậ ằ ắ
Căn c vào ti ng th 2 c a câu th nh t.ứ ế ứ ủ ứ ấ
Trong m i câu, các ch 2, 4, 6 ph i đ i đ i thanh.ỗ ữ ả ố ố
Các c p 1 và 4, 2 và 3, các ch 2, 4, 6 ph i đ i đ i thanh.ặ ữ ả ố ố
PTBĐ: bi u c m ể ả
Trang 52. Đ c – hi u văn b n: ọ ể ả
1. Đ c văn b n: ọ ả
Phiên âm:
Nam qu c s n hà Nam đ c , ố ơ ế ư
Ti t nhiên đ nh ph n t i thiên th ệ ị ậ ạ ư
Nh hà ngh ch l lai xâm ph m, ư ị ỗ ạ
Nh đ ng hành khan th b i h ữ ẳ ủ ạ ư
D ch th : ị ơ
Sông núi n ướ c Nam vua Nam ở
V ng v c sách tr i chia x s ằ ặ ờ ứ ở
Gi c d c sao ph m đ n đây ặ ữ ơ ạ ế
Chúng mày nh t đ nh ph i tan v ấ ị ả ỡ
Trang 62. B c c: 2 ph n ( SGK ) ố ụ ầ
Ph n 1: 2 câu đ u: N ầ ầ ướ c Nam là c a ng ủ ườ i Nam , sách tr i đ nh s n rõ ràng.
ở ờ ị ẵ
Ph n 2: 2 câu sau: K thù không đ ầ ẻ ượ c xâm ph m ạ
n u không s chu c l y th t b i ế ẽ ố ấ ấ ạ
> Ch t ch , h p lí ặ ẽ ợ
Trang 7a/ Hai c u đ u:ầ ầ
Câu 1: Tác gi dùng “đ ” có nghĩa là Vua ả ế
+ Kh ng đ nh vua Nam không ph i là b tôi c a vua B c ẳ ị ả ề ủ ắ
+ Kh ng đ nh n ẳ ị ướ c Nam không ph i là ch h u c a n ả ư ầ ủ ướ c B c ắ
Câu 2: Thiên th : sách tr i, ý c a tr i ư ờ ủ ờ
>Ph n đ t đã đ ầ ấ ượ c gi i h n rõ ràng nh th , không th khác đ ớ ạ ư ế ể ượ c, quy t đ nh ế ị sách tr i.
ớ ờ
>Kh ng đ nh m t l đ ẳ ị ộ ẽ ươ ng nhiên, chân lí, l ph i. ẽ ả
=> Gi ng đi u hùng h n, l i l r n ch c, d t khoát.ọ ệ ồ ờ ẽ ắ ắ ứ
=> Kh ng đ nh ch quy n, lãnh th đ t nẳ ị ủ ề ổ ấ ước > Th hi n ni m kêu hãnh, ể ệ ề
t hàoự
Trang 8b. Hai câu cu i: ố
Nh hà: V ch tr n b n ch t trái nghĩa c a b n xâm lư ạ ầ ả ấ ủ ọ ược
Th b i h : b đánh cho tan tác, không còn m nh giáp, b ủ ạ ư ị ả ị
th t b i nh c nhãấ ạ ụ
Kh ng đ nh ni m tin chi n th ngẳ ị ề ế ắ
=> Gi ng đi u dõng d c, hùng h n, đanh thép.ọ ệ ạ ồ
=> Ý chí kiên quy t b o v t qu c, b o v đ c l p dân ế ả ệ ổ ố ả ệ ộ ậ
t c.ộ
Trang 9III. T ng k t: ổ ế
1. Ngh thu t: ệ ậ
Th th th t ngôn t tuy t Đ ể ơ ấ ứ ệ ườ ng
lu t, ngôn ng hàm súc, gi ng th dõng ậ ữ ọ ơ
d c, hùng h n, đanh thép ạ ồ
2. N i dung: ộ
Bài th th hi n ni m tin và s c ơ ể ệ ề ứ
m nh chính nghĩa c a dân t c. Nó có th ạ ủ ộ ể
đ ượ c xem nh là B n tuyên ngôn đ u ư ả ầ
tiên c a dân t c ta ủ ộ
Trang 10IV. Luy n t p : ệ ậ
H c thu c lòng b n phiên âm và d ch th ọ ộ ả ị ơ
Trang 11D N DÒ: Ặ
So n bài: Phò giá v kinh ( T ng giá hoàn kinh s ) ạ ề ụ ư