Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 9: Từ ghép (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh biết được cấu tạo từ ghép chính phụ, từ ghép đẳng lập. Cơ chế tạo nghĩa của từ ghép tiếng Việt; nâng cao khả năng nhận diện các loại từ ghép và tìm hiểu nghĩa của hệ thống từ ghép tiếng Việt;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!
Trang 2TI NG VI T: Ế Ệ
Trang 3Ôn l i nh ng ki n th c cũ l p 6:ạ ữ ế ứ ớ
a. Th nào là t đ n, t ph c? Cho ví d ế ừ ơ ừ ứ ụ
b. Th nào là t ghép, t láy? Cho ví d ế ừ ừ ụ
Đáp án:
a. T đ n ừ ơ là t ch có ừ ỉ 1 ti ng ế : nhà, cây, áo …
T ph c ừ ứ có 2 ti ng tr lên ế ở : qu n áo, h c sinh, ầ ọnhanh nh n …ẹ
b. T ghép ừ là m t ki u c a t ph c b ng cách ộ ể ủ ừ ứ ằghép các ti ng có ế quan h nghĩa v i nhau ệ ớ : nhà
trường, h c sinh, cá b c má …ọ ạ
T láy ừ là m t ki u c a t ph c b ng cách ghép ộ ể ủ ừ ứ ằcác ti ng có ế quan h láy âm v i nhau ệ ớ : xinh x n, d u ắ ịdàng…
Trang 4 Ti ng chính đ ng trế ứ ước, ti ng ph đ ng sau, b sung ế ụ ứ ố
ý nghĩa cho ti ng chính làm cho nghĩa c a t c ế ủ ừ ụ
th h n.ể ơ
>Ti ng chính + ti ng ph ( CP )ế ế ụ
=> T ghép chính ph ừ ụ
Ví d 1ụ :
Bà ngo i ạ – Th m ơ ph cứ
chính ph chính phụ ụ
Trang 6* Ví d 2: ụ
Các t in đ m: qu n áo, tr m b ngừ ậ ầ ầ ổ
Qu n áo: Trang ph c nói chung.ầ ụ
Tr m b ng: Âm thanh lúc tr m lúc b ng.ầ ổ ầ ổ
> Các ti ng bình đ ng v m t ế ẳ ề ặ ng pháp ữ , không phân bi t ti ng chính và ti ng ph ệ ế ế ụ
=> T ghép đ ng l p.ừ ẳ ậ
Trang 7(?) Tìm m t s ộ ố t ghép đ ng l p ừ ẳ ậ trong các văn
b n đã h c.ả ọ
=> H n láo, t c gi n, bu n th m, dũng c m, khôn ỗ ứ ậ ồ ả ả
l n, trớ ưởng thành…
Trang 8(?) Qua hai bài t p trên, em th y t ghép đậ ấ ừ ược chia làm m y lo i? Đ c đi m c a t ng lo i?ấ ạ ặ ể ủ ừ ạ
2. Ghi nh SGK /14ớ
Trang 10VD2: Nghĩa c a t ghép đ ng l p: ủ ừ ẳ ậ
+ Qu n áo : ch qu n áoầ ỉ ầ ( trang ph c )ụ nói chung
+ Qu n, áo ầ : ch riêng t ng lo i ỉ ừ ạ
> h p nghĩa, có nghĩa khái quát h n ợ ơ . ( qu n áo ầ = qu nầ +
=> Nghĩa c a t ghép đ ng l p: Có nghĩa khái quát h n ủ ừ ẳ ậ ơ
nghĩa c a ti ng t o nên nó và có tính ch t ủ ế ạ ấ h p nghĩa ợ .
Trang 11(?) Qua tìm hi u ví d , cho bi t nghĩa c a TGCP và ể ụ ế ủTGĐL so v i các ti ng t o nên nó?ớ ế ạ
* Ghi nh / SGK14.ớ
Trang 165/ Gi i thích cách dùng t ghépả ừ
a Có nhi u lo i hoa có màu h ng nh ng không g i ề ạ ồ ư ọ
là hoa h ng: hoa dâm b t, hoa gi y, hoa 10 gi ồ ụ ấ ờ
b Nói nh em Nam là đúng vì: ư Áo dài là t ghép ừ
chính ph ch 1 lo i áo nh áo s miụ ỉ ạ ư ơ , áo bà ba …
c Nói “qu cà chua này ng t quá” không sai. Vì cà ả ọchua là TGCP ch 1 lo i cà = cà pháo, cà tím…, ng t ỉ ạ ọ
là tính t . ừ
d Không ph i m i lo i cá có màu vàng là cá vàng! ả ọ ạ
Cá vàng là TGCP, là 1 lo i cá ki ng, m t to có 3 ạ ể ắ
đuôi được nuôi đ gi i trí.ể ả
Trang 187/ Phân tích c u t o c a các t ghép g m 3 ấ ạ ủ ừ ồ
ti ng:ế
Máy h i n cơ ướ
Than t ongổ
Bánh đa nem
Trang 19D n dò:ặ
So n bài “ Liên k t trong văn b n”ạ ế ả
Xem l i bài cũ, hoàn thành bài t p còn thi u.ạ ậ ế
Trang 20Bài t p c ng c :ậ ủ ố
1. Tìm t ghép trong đo n văn sau và phân lo i ừ ạ ạ chúng:
“M a phùn đem mùa xuân đ n, m a phùn khi n nh ng chân m gieo ư ế ư ế ữ ạ
mu n n y xanh lá m Dây khoai, cây cà chua r ộ ả ạ ườ m rà xanh r các tr ng ợ ả
ru ng cao. M m cây s u, cây nh i, cây bàng hai bên đ ộ ầ ấ ộ ườ ng n y l c, m i ả ộ ỗ hôm trông th y m i khác.… Nh ng cây b ng lăng mùa h m y u l i ấ ỗ ữ ằ ạ ố ế ạ nhú l c. V ng l c non n y ra. M a b i m áp” ộ ầ ộ ả ư ụ ấ
(Tô Hoài)
=> Tr l i: ả ờ
Các t ghép có trong đo n văn: M a phùn, mùa xuân, chân m , lá m , ừ ạ ư ạ ạ dây khoai, cây cà chua, xanh r , cây s u, cây nh i, cây bàng, cây b ng ợ ấ ộ ằ lăng, mùa h , m y u, v ng l c, m a b i ạ ố ế ầ ộ ư ụ
Trong đó:
+ TGCP: M a phùn, mùa xuân, chân m , lá m , dây khoai, cây cà chua, ư ạ ạ xanh r , cây s u, cây nh i, cây bàng, cây b ng lăng, mùa h , v ng l c, ợ ấ ộ ằ ạ ầ ộ
m a b i ư ụ
+ TGĐL: m y u ố ế
Trang 212. Phân lo i các t ghép sau: h c hành, gà tr ng, xe ạ ừ ọ ố
đ p, chim sâu, ăn u ng, giày dép, bàn gh , cây vi t, ạ ố ế ếông bà, quy n t p.ể ậ