Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 5: Liên kết trong văn bản (Trường THCS Thành phố Bến Tre)

Bài giảng môn Ngữ văn lớp 7 năm học 2021-2022 - Tiết 5: Liên kết trong văn bản (Trường THCS Thành phố Bến Tre) được biên soạn với mục tiêu nhằm giúp học sinh hiểu được khái niệm liên kết trong văn bản; yêu cầu về liên kết trong văn bản; nhận biết và phân tích tính liên kết của các văn bản; viết được các đoạn văn, bài văn có tính liên kết;... Mời quý thầy cô và các em học sinh cùng tham khảo chi tiết nội dung bài giảng!

Làm th  nào  ế

đ  100 đ t tre  ể ố

có th  tr   ể ở

thành cây tre  trăm đ t?  ố

Hãy th  t ử ưở ng t ượ ng:

­ Văn b n là cây tre trăm đ t ả ố

­  Các  câu,  các  đo n  trong  văn  ạ

b n là t ng đ t tre ả ừ ố

Liên k t trong văn b n ế ả

T P LÀM VĂNẬ TIẾT 5

M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ

THÁI ĐỘ

Có ý th c xây d ng văn b n có tính liên k t ứ ự ả ế

KĨ NĂNG

- Nh n bi t và phân tích tính liên k t c a các văn b n ậ ế ế ủ ả

- Vi t các đo n văn, bài văn có tính liên k t ế ạ ế

KI N TH C Ế Ứ

­ Khái ni m liên k t trong văn b n ệ ế ả

­ Yêu c u v  liên k t trong văn b n ầ ề ế ả

I. Liên k t và ph ế ươ ng ti n liên  ệ

k t trong văn b n ế ả

1) Tính liên k t c a văn b n ế ủ ả

* Ng  li u 1 (Đo n văn  ữ ệ ạ SGK/Trg17)

­ N u ch  có nh ng câu văn đó thì En­ri­cô ế ỉ ữ không th  hi u để ể ược

­  Các  câu  (1)  –  (2),  (4)  –  (5)  ch a  có  s  ư ự liên k t v  n i dung.ế ề ộ

­  Mu n  cho  đo n  văn  có  th   hi u  đố ạ ể ể ược 

ph i có tính liên k t.ả ế

Liên  k t  là  m t  trong  nh ng  tính  ế ộ ữ

ch t quan tr ng nh t c a văn b n,  ấ ọ ấ ủ ả làm cho văn b n tr  nên có nghĩa,  ả ở

d  hi u ễ ể

  * Ghi nh  (ý 1, SGK/Trg 18) ớ

(1) Trước mặt cô giáo, con đã

thiếu lễ độ với mẹ (2) Bố nhớ, cách

đây mấy năm, mẹ đã phải thức suốt

đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông

chừng hơi thở hổn hển của con,

quằn quại vì nỗi lo sợ khóc nức nở

khi nghĩ rằng có thể mất con (3)

Hãy nghĩ xem, En-ri-cô à! (4) Người

mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh

phúc để tránh cho con một giờ đau

đớn, người mẹ có thể đi ăn xin để

nuôi con, có thể hi sinh tính mạng

để cứu sống con! (5) Thôi, trong

một thời gian con đừng hôn bố

2) Ph ươ ng ti n liên k t trong văn  ệ ế

b n ả

* Ng  li u 2 (SGK/Trg 18) ữ ệ

­  Đo n văn SGK/Trg 17:ạ

+ Gi a câu (1) ­ (2): thi u l i khuyên nh  và  ữ ế ờ ủ thái đ  c a b ộ ủ ố

+ Gi a câu (4) ­ (5): thi u nh ng l i nói r t  ữ ế ữ ờ ấ chân tình và sâu s c c a b ắ ủ ố

→ Thi u liên k t v  n i dung ý nghĩa gi a   ế ế ề ộ ữ

các câu.

- Đoạn văn «Một ngày kia Đang mút kẹo»

+  Gi a  câu  (1)  ­  (2)  thi u  c m  t   ch   th i  ữ ế ụ ừ ỉ ờ

gian  «còn bây gi » ờ

+ Câu (3) dùng t   ừ «con» thay «đ a tr » ứ ẻ  

→ Thi u t  ng  đ  liên k t các câu (Ch a  ế ừ ữ ể ế ư

liên k t v  hình th c ế ề ứ )

­  Liên  k t  trong  VB  th   hi n    2  ế ể ệ ở

ph ươ ng di n: ệ + Liên k t v  n i dung ý nghĩa ế ề ộ + Liên k t v  hình th c (ph ế ề ứ ươ ng ti n  ệ ngôn ng : t , câu ) ữ ừ

* Ghi nh  (ý 2, SGK/Trg 18) ớ

(1) Trước mặt cô giáo, con

đã thiếu lễ độ với mẹ (2) Bố

nhớ, cách đây mấy năm, mẹ

đã phải thức suốt đêm, cúi

mình trên chiếc nôi trông

chừng hơi thở hổn hển của

con, quằn quại vì nỗi lo sợ

khóc nức nở khi nghĩ rằng có

thể mất con (3) Hãy nghĩ

xem, En-ri-cô à! (4) Người mẹ

sẵn sàng bỏ hết một năm

hạnh phúc để tránh cho con

một giờ đau đớn, người mẹ có

thể đi ăn xin để nuôi con, có

thể hi sinh tính mạng để cứu

sống con! (5) Thôi, trong một

thời gian con đừng hôn bố

( 1)  M t ngày kia, còn xa  ộ

l m,  ngày  đó  con  s   bi t  ắ ẽ ế

th  nào là không ng  đ ế ủ ượ c. 

(2)  Gi c  ng   đ n  v i  con  ấ ủ ế ớ

d   dàng  nh   u ng  m t  li  ễ ư ố ộ

s a,  ăn  m t  cái  k o.  ữ ộ ẹ (3)  

G ươ ng m t thanh thoát c a  ặ ủ

đ a tr  t a nghiêng trên g i  ứ ẻ ự ố

m m,  đôi  môi  hé  m   và  ề ở

th nh  tho ng  chúm  l i  nh   ỉ ả ạ ư

đang mút k o ẹ

       II. Luy n t p ệ ậ

1  S p x p nh ng câu văn d ắ ế ữ ướ i đây theo m t th  t   ộ ứ ự

h p  lí  đ   t o  thành  m t  đo n  văn  có  tính  liên  k t  ợ ể ạ ộ ạ ế

ch t ch ặ ẽ

  (1)  M t  quan  ch c  c a  thành  ph   đã  k t  thúc  bu i  l   phát  ộ ứ ủ ố ế ổ ễ

th ưở ng nh  sau:  ư (2) Và ông đ a tay ch  v  phía các th y giáo, cô  ư ỉ ề ầ

giáo ng i trên các hành lang.  ồ (3) Các th y, các cô đ u đ ng d y v y  ầ ề ứ ậ ẫ

mũ, v y khăn đáp l i, t t c  đ u xúc đ ng v  s  bi u l  lòng m n  ẫ ạ ấ ả ề ộ ề ự ể ộ ế

yêu  y  c a  h c  sinh.  ấ ủ ọ (4)  «Ra  kh i  đây,  các  con  ,  các  con  không  ỏ ạ

đ ượ c quên g i l i chào và lòng bi t  n đ n nh ng ng ử ờ ế ơ ế ữ ườ i đã vì các 

con mà không qu n bao m t nh c, nh ng ng ả ệ ọ ữ ườ i đã hi n c  trí thông  ế ả

minh và lòng dũng c m cho các con, nh ng ng ả ữ ườ ố i s ng và ch t vì  ế

các con, và h  đây này!»  ọ (5) Nghe l i kêu g i c m đ ng, đáp  ng  ờ ọ ả ộ ứ

đúng nh ng tình c m c a mình, t t c  h c sinh đ u đ ng d y, dang  ữ ả ủ ấ ả ọ ề ứ ậ

tay v  phía các th y, các cô ề ầ

→ S p x p: (1), (4), (2), (5), (3) ắ ế

2  Các  câu  văn  d ướ i  đây  đã  có  tính  liên  k t  ch a?  Vì  ế ư

sao?

  Tôi nh  đ n m  tôi «lúc ng ớ ế ẹ ườ i còn s ng, tôi lên m ố ườ i». M  tôi âu  ẹ

y m d t tay tôi d n đi trên con đ ế ắ ẫ ườ ng làng dài và h p. Sáng nay, lúc cô  ẹ giáo đ n thăm, tôi nói v i m  có nh  th t ra m t l i thi u l  đ  Còn  ế ớ ẹ ỡ ố ộ ờ ế ễ ộ chi u nay, m  hi n t  c a tôi cho tôi đi d o ch i v i anh con trai l n  ề ẹ ề ừ ủ ạ ơ ớ ớ

c a bác gác c ng ủ ổ

→ Các câu văn d ướ i đây ch a có tính liên k t.  ư ế

V   hình  th c,  các  câu  trong  đo n  văn  này  có  v   r t  “liên  ề ứ ạ ẻ ấ

k t”. Nh ng v  n i dung, các câu trên không cùng nói đ n   ế ư ề ộ ế

m t n i dung, m t ch  đ ộ ộ ộ ủ ề

3  Đi n  nh ng  t   ng   thích  h p  vào  ch   tr ng  trong  ề ữ ừ ữ ợ ỗ ố

đo n  văn  d ạ ướ i  đây  đ   các  câu  liên  k t  ch t  ch   v i  ể ế ặ ẽ ớ

nhau.

Bà  i!  Cháu  thơ ường  v   đây,  ra  về ườn,  đ ng  dứ ưới  g c  na,  g c  i ố ố ổ mong tìm l i hình bóng c a ạ ủ  và nh  l i ngày nào ớ ạ  tr ng cây, ồ  

ch y lon ton bên bà. ạ  b o khi nào cây có qu  ả ả  s  dành qu  to nh t, ẽ ả ấ ngon nh t cho ấ  , nh ng cháu l i b o qu  to nh t, ngon nh t ph i đ  ư ạ ả ả ấ ấ ả ể

ph n bà. ầ  bà ôm cháu vào lòng, hôn cháu m t cái th t kêu.ộ ậ

(Theo Nguy n Thu Th y Tiên,ễ ủ

Nh ng b c th  đo t gi i UPU ữ ứ ư ạ ả )

Bà

Thế là

4. «Đêm  nay  m  không  ng   đ c.  Ngày mai  là  ngày  khai  tr ng  l p  ẹ ủ ượ ườ ớ

M t c a con.» ộ ủ

Có  người  nh n  xét:  S   liên  k t  gi a  hai  câu  trên  hình  nh  ậ ự ế ữ ư

không ch t ch , v y mà chúng v n đặ ẽ ậ ẫ ược đ t c nh nhau trong văn ặ ạ

b n ả C ng tr ổ ườ ng m  ra ở  Em hãy gi i thích t i sao.ả ạ

(G i ý: Hãy đ c nh ng câu văn ti p đó.)ợ ọ ữ ế

→ Hai câu văn trên n u tách kh i văn b n thì có v  nh  r i  ế ỏ ả ẻ ư ờ

r c,  câu  tr ạ ướ c  ch   nói  v   m   và  câu  sau  ch   nói  v   con.  ỉ ề ẹ ỉ ề

Nh ng đo n văn không ch  có hai câu đó mà còn có câu th   ư ạ ỉ ứ

ba đ ng ti p sau k t n i hai câu trên thành m t th  th ng  ứ ế ế ố ộ ể ố

nh t làm cho đo n văn tr  nên liên k t ch t ch  v i nhau.  ấ ạ ở ế ặ ẽ ớ

Do đó hai câu văn v n liên k t v i nhau ẫ ế ớ

D N DÒ: Ặ

- Xem l i bài ạ

­ Chu n b  bài «B  c c trong văn b n» ẩ ị ố ụ ả