Cùng với việc tiếp thu những tư tưởng, lý luận sắc bén của chủ nghĩa Mác-Lênin, và tư tưởng của một số nhà yêu nước lỗi lạc trên thế giới Nguyễn Ái Quốc đã có những bước chuyển biến về c
Trang 1Câu hỏi: Anh/Chị phân tích luận điểm của Hồ Chí Minh: “Cách mạng giải
phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc”? Liên hệ với thực tiễn sự chủ động, sáng tạo của Đảng trong tiến hành sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam?
Bài làm:
Ra đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh mang theo hành trang truyền thống, bản lĩnh và trí tuệ của dân tộc Cùng với việc tiếp thu những
tư tưởng, lý luận sắc bén của chủ nghĩa Mác-Lênin, và tư tưởng của một số nhà yêu nước lỗi lạc trên thế giới Nguyễn Ái Quốc đã có những bước chuyển biến về chất trong tư tưởng của mình, nâng lên tầm cao mới của thời đại, gắn quyện thành tư tưởng giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người
Với hàng loạt các tác phẩm như: “Bản án chế độ thực dân Pháp” (1925), “Đường Kách mệnh” (1927), văn kiện Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình và Điều lệ vắn tắt của Đảng… đã đánh dấu sự hình thành cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng giải phóng dân tộc của Việt Nam
Nội dung của tư tưởng HCM về cách mạng giải phóng dân tộc (CMGPDT) được thể hiện rõ ràng qua 5 luận điểm: Một là, CMGPDT muốn thắng lợi phải đi theo con đường CM vô sản; Hai là, CMGPDT trong thời đại mới phải do Đảng Cộng sản lãnh đạo; Ba là, cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp đoàn kết của toàn dân; Bốn là, Cách mạng giải phóng dân tộc cần được tiến hành chủ động sáng tạo và có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc; Năm là, Cách mạng GPDT phải thực hiện bằng con đường bạo lực
Trong đó, luận điểm “Cách mạng giải phóng dân tộc cần chủ động, sáng tạo, có khả năng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc” được coi là luận điểm sáng tạo nhất của HCM Nó phản ánh chính xác thực tiễn cách mạng ở thuộc địa
Trước HCM trong PTCS&CNQT có những nhận thức chưa đầy đủ khi đánh giá về vai trò, vị trí của CMGPDT Theo Mac- Ănghen: cách mạng
vô sản ở chính quốc là cần thiết và được thực hiên trước Trong phong trào
Trang 2cộng sản quốc tế đã từng tồn tại quan điểm: "Chỉ có thể thực hiện hoàn toàn công cuộc giải phóng các thuộc địa thi giai cấp vô sản giành được thắng lợi ở các nước tư bản tiên tiến." Lênin trong khi đánh giá vai trò to lớn của CMGPDT đã phê phán những quan điểm coi thường vai trò CMGPDT ở thuộc địa Theo Lênin: cách mạng ở thuộc địa phụ thuộc vào cách mạng vô sản ở chính quốc Xong quan điểm này, vô hình chung đã làm giảm tính chủ động, sáng tạo của các phong trào cách mạng ở thuộc địa
Luận điểm này chỉ rõ mối quan hệ khăng khít giữa CMGPDT ở thuộc địa với CMVS ở chính quốc Người đã dùng hình tượng “con đỉa” có 2 vòi để
nói về CNĐQ: “CNTB là một con đỉa có một cái vòi bám vào giai cấp vô sản ở chính quốc và một cái vòi khác bám vào giai cấp vô sản ở thuộc địa Nếu muốn giết con vật ấy, người ta phải đồng thời cắt cả hai vòi Nếu người ta chỉ cắt một vòi thôi thì cái vòi còn lại kia vẫn tiếp tục hút máu của giai cấp vô sản, con vật tiếp tục sống và cái vòi bị cắt đứt lại sẽ mọc ra” Đồng thời, Người dùng hình tượng “cánh chim” để nói về vai trò và MQH khăng khít giữa CMGPDT ở các nước thuộc địa với CMVS ở chính quốc
“CMGPDT và CMVS được coi như những cái cánh của con chim”, nghĩa là
là phải kết hợp CMVS ở chính quốc với CMGPDT ở thuộc địa; phải xem
CM ở thuộc địa như là “một trong những cái cánh của CMVS”, phát triển nhịp nhàng với CMVS; mặt khác CMGPDT muốn thắng lợi phải đi theo con
đường CMVS, tức là phải đi theo đường lối Mác-Lênin.
Hồ Chí Minh cho rằng CMGPDT ở thuộc địa không những không phụ thuộc mà có thể giành thắng lợi trước và hỗ trợ cho CMVS ở chính quốc giành thắng lợi Về mặt lý luận, HCM đã Vận dụng công thức của C.Mác:
"Sự giải phóng của giai cấp công nhân ai cấp công nhân phải là sự nghiệp của bản thân giai cấp công nhân", để đưa ra khẳng định: "Công cuộc giải phóng anh em (tức nhân dân thuộc địa - TG) chỉ có thể thực hiện được bằng sự nỗ lực của bản thân anh em" Vì thế nên công cuộc giải phóng các dân tộc thuộc địa phải do chính các dân tộc đó thực hiện Và từ đó, sự thắng lợi của CMGPDT sẽ tác động trở lại cách mạng ở chính quốc, sẽ giúp
đỡ anh em mình ở Châu Âu trong sự nghiệp tiến hành CMVS Về thực tiễn, thuộc địa có một vị trí, vai trò, tầm quan trọng đặc biệt đối với chủ nghĩa đế quốc, là nơi duy trì sự tồn tại, phát triển, là món mồi “béo bở” cho chủ nghĩa
Trang 3đế quốc Cho nên, cách mạng ở thuộc địa có vai trò rất lớn trong việc cùng với cách mạng vô sản ở chính quốc tiêu diệt chủ nghĩa đế quốc
Người đánh giá rất cao sức mạnh của một dân tộc vùng dậy chống đế quốc thực dân Người chủ trương phát huy nỗ lực chủ quan của dân tộc, tránh tư tưởng bị động, trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài Tháng 8-1945, khi thời cơ cách mạng xuất hiện, Người kêu gọi: "Toàn quốc đồng bào hãy bào hãy đứng dậy đem đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta" Tinh thần đấu tranh cách mạng hết sức quyết liệt của các dân tộc thuộc địa,
mà theo Người nó sẽ bùng lên mạnh mẽ, hình thành một lực lượng khổng
lồ khi được tập hợp, hướng dẫn và giác ngộ cách mạng
Trên thực tiễn Hồ Chí Minh tích cực đấu tranh chống lại những nhận thức chưa đầy đủ khi đánh giá về vị trí vai trò của cách mạng thuộc địa Theo Hồ Chí Minh, giữa cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa và cách mạng vô sản ở chính quốc có mối quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù chung là chủ nghĩa đế quốc
Đó là mối quan hệ bình đẳng chứ không phải là quan hệ lệ thuộc, hoặc quan hệ chính – phụ
Nhận thức đúng vai trò, vị trí chiến lược của cách mạng thuộc địa và sức mạnh dân tộc, Nguyến Ái Quốc cho rằng cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có thể giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc
Đây là luận điểm có ý nghĩa thực tiễn to lớn giúp CMGPDT ở Việt Nam không thụ động, ỷ lại chờ sự giúp đỡ từ bên ngoài mà luôn phát huy tính độc lập tự chủ, tự lực, tự cường nhờ đó mà CMVN giành thắng lợi vĩ đại Góp phần định hướng cho phong trào GPDT ở các nước khác trên thế giới trong thời kỳ đó
Liên hệ với sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam giai đoạn 1986 – 1996 với nội dung cốt lõi: đưa đất nước thoát khỏi khủng hoảng; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa Đảng ta đã phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo trong lãnh đạo vào công cuộc đổi mới toàn diễn đất nước này
Đầu tiên, Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh quốc tế có nhiều diễn biến phức tạp
Trang 4Tháng 3/1989, Đảng Cộng sản Liên Xô mất quyền lãnh đạo trong bầu cử Đại hội đại biểu nhân dân Tháng 12/1989, Đại hội đại biểu nhân dân Liên Xô quyết định xóa bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Liên
Xô trong Hiến pháp và lập ra chế độ tổng thống Trước những diễn biến phức tạp của tình hình thế giới, nhận rõ khả năng tác động xấu đến tư tưởng cán bộ, đảng viên, thách thức đối với vai trò lãnh đạo của Đảng và chế độ xã hội chủ nghĩa Chính nhờ đổi mới có nguyên tắc mà chúng ta đã duy trì được ổn định chính trị, giữ vững được vai trò lãnh đạo của Đảng, giữ vững được mục tiêu xã hội chủ nghĩa - đây là thành tựu lớn nhất của công cuộc đổi mới ở Việt Nam
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII, Đảng xác định đổi mới phải kiên trì con đường xã hội chủ nghĩa, quyết tâm thực hiện những mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Cương lĩnh tổng kết cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và nêu ra những bài học kinh nghiệm của cách mạng Việt Nam Từ Đại hội VII đến Đại hội VIII, những quan điểm của Đảng về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội đã được điều chỉnh, bổ sung ngày càng sát hơn với thực tiễn của công cuộc đổi mới, phù hợp với những biến đổi tích cực của thế giới hiện đại
Thứ 2, Đổi mới chính sách đối ngoại, phá thế bao vây, cấm vận
Cuối những năm 80, khi Liên Xô lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội trầm trọng, không thể tiếp tục viện trợ cho Việt Nam và các nước khác Đây là một thay đổi lớn đối với Việt Nam, nhất là từ khi Liên Xô tan
rã buộc chúng ta phải nhanh chóng có một đường lối đối ngoại phù hợp với tình hình mới Đảng và Nhà nước chủ trương đề xuất và thực hiện hướng trọng tâm đối ngoại về vấn đề phá thế bao vây, cấm vận của Mỹ và quan hệ Việt Nam - Asean Sau thất bại trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, Mỹ đã thực hiện chính sách cấm vận Việt Nam, cắt bỏ hoàn toàn quan hệ ngoại giao với Việt Nam
Từ tháng 11/1985 đến tháng 6/1995, Việt Nam và Mỹ tiến hành 36 đợt khai quật hỗn hợp để tìm kiếm MIA Dưới sức ép của dư luận, đặc biệt của các doanh nhân Mỹ, ngày 3/2/1994, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã tuyên bố trước Nghị viện và các phương tiện thông tin đại chúng xóa bỏ lệnh cấm vận gần 20 năm qua với Việt Nam và đề nghị hai nước trao đổi
cơ quan liên lạc Ngày 11/7/1995, Mỹ bình thường hóa quan hệ với Việt Nam, hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao ở cấp đại sứ Từ sau Đại hội VI
Trang 5của Đảng, Việt Nam thực hiện chủ trương đối ngoại chuyển từ trạng thái đối lập giữa hai khối Đông Dương - Asean sang chính sách hữu nghị và hợp tác với Asean
Đây là bước đi đầu tiên, là cầu nối để Việt Nam hội nhập với toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương Nhiều chính phủ và tổ chức quốc tế dành cho Việt Nam khoản viện trợ không hoàn lại hoặc cho vay để phát triển
Thứ 3, Chủ động, sáng tạo trong đổi mới văn hóa
Từ năm 1986, trong đường lối của mình, Đảng thể hiện rõ sự đổi mới
tư duy trên nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực văn hóa Ngày 21/6/1990, Ban Bí thư ra Chỉ thị 61-CT/TW về một số vấn đề trong công tác quản lý văn học - nghệ thuật hiện nay Ngày 25/7/1990, Ban Bí thư ra Chỉ thị số 63-CT/TW về tăng cường lãnh đạo của Đảng đối với công tác báo chí, xuất bản Sự đổi mới tư duy về vai trò, vị trí của văn hóa đã được thể chế trong các văn bản của Nhà nước Thực hiện chủ trương của Đảng trong đổi mới văn hóa, những tư tưởng thụ động, ỷ lại của thời bao cấp được khắc phục, thay thế bằng sự năng động, sáng tạo, chủ động vươn lên của các cấp, các ngành, của mọi tầng lớp nhân dân
Trong những năm đổi mới, trình độ dân trí không ngừng được nâng lên, mạng lưới trường học phát triển rộng khắp, hầu hết các xã trong cả nước kể cả vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo đã có trường, lớp mẫu giáo, tiểu học, trung học cơ sở So với năm học 1991-1992, trong năm học 1995-1996, số học sinh tăng 1,25 lần, sinh viên đại học tăng 2,7 lần"3 Chất lượng giáo dục được nâng lên, số học sinh khá giỏi, số học sinh đạt giải trong các kỳ thi quốc gia và quốc tế ngày càng tăng
Trong giáo dục - đào tạo đã xuất hiện một số nhân tố mới Đảng và Nhà nước tạo mọi điều kiện cho mọi người dân đều được học tập Tất cả những việc làm và kết quả trong giáo dục đào tạo ở trên đều hướng tới thực hiện mục tiêu chiến lược con người
Cuối cùng, Chủ động, sáng tạo trong xây dựng thế trận quốc phòng vững chắc
Cùng với những chủ trương đổi mới có tính chất bứt phá về kinh tế
-xã hội của Đại hội VI của Đảng, nhiều chủ trương đổi mới trong lĩnh vực
Trang 6quốc phòng cũng ra đời, đáp ứng kịp thời với những thay đổi của tình hình, của những bước phát triển mới của nền kinh tế - xã hội và ngoại giao Thực hiện Nghị quyết của Đại hội VI và Nghị quyết của Bộ Chính trị
về nhiệm vụ quốc phòng, công tác quân sự và quốc phòng trong những năm từ 1986 đến 1990 đã có những đổi mới quan trọng Thực hiện chủ trương xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, công tác quốc phòng đã có nhiều điều chỉnh chiến lược lớn, thực hiện bố trí lại lực lượng trên phạm vi toàn quốc, tạo ra thế trận phòng thủ hợp lý, tăng cường khả năng phòng thủ ở những khu vực trọng điểm, từng bước xây dựng các khu vực phòng thủ tỉnh, thành phố Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII xác định những định hướng lớn xây dựng nền quốc phòng toàn dân, chuẩn bị và thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
Trong tình hình mới, Đảng ta nhấn mạnh tới nhiệm vụ tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng đối với quân đội và lực lượng quốc phòng, đảm bảo quân đội luôn là lực lượng trung thành với Tổ quốc, với sự nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân, chủ động trong mọi tình huống để giữ vững nền độc lập dân tộc, chủ quyền đất nước Lĩnh vực quốc phòng an ninh đã đạt được thành tựu to lớn, giữ vững được ổn định chính trị, độc lập chủ quyền và môi trường hoà bình, ổn định cho đất nước, tạo điều kiện thuận lợi cơ bản cho công cuộc đổi mới toàn diện, góp phần đưa đất nước từng bước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội Chiến lược quốc phòng
và an ninh tiếp tục được điều chỉnh Các nhu cầu củng cố quốc phòng, đời sống lực lượng vũ trang từng bước được cải thiện
Thế trận quốc phòng toàn dân được củng cố, chất lượng và sức chiến đấu của lực lượng vũ trang ngày càng được nâng cao
Như vậy, nhờ áp dụng luận điểm trên của HCM vào sự nghiệp đổi mới đất nước, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta được xác định ngày càng rõ hơn chứng tỏ đường lối đổi mới là đúng đắn, có tính độc lập,
tự chủ, sáng tạo Sự lãnh đạo của Đảng đối với công cuộc đổi mới với những hình thức và bước đi phù hợp, lòng tin của quần chúng nhân dân vào Đảng, vào sự nghiệp đổi mới ngày một tăng thêm; vai trò, uy tín của Đảng Cộng sản, của dân tộc Việt Nam ngày càng được nâng cao trên trường quốc tế